severian-of-gabala.in-genesim-sermo-2 2
Ταῦτα δὲ λέγω , ἀγαπητοί , περὶ τῶν κατηχουμένων καὶ οὐ περὶ τῶν ἁπλῶς πλουσίων . Ἐννόησον , ἀδελφέ , πῶς ὑποχωρεῖ τῆς ἐκκλησίας πολλάκις δεσπότης καὶ προσεδρεύει τοῖς μυστηρίοις πιστὸς οἰκέτης · ἀναχωρεῖ ἡ δέσποινα καὶ μένει ἡ θεράπαινα · Πρόσωπον γὰρ ἀνθρώπου θεὸς οὐ λαμβάνει . Οὐκ ἔστι τοίνυν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ δοῦλος καὶ ἐλεύθερος , ἀλλ’ ἐκεῖνον οἶδεν ἡ γραφὴ δοῦλον τὸν τὴν ἁμαρτίαν δεδουλωμένον . Ὁ γὰρ ποιῶν φησι τὴν ἁμαρτίαν δοῦλός ἐστι τῆς ἁμαρτίας . Καὶ ἐκεῖνον οἶδεν ἐλεύθερον τὸν ὑπὸ τῆς θείας χάριτος ἠλευθερωμένον . Ὁ γὰρ νόμος φησὶ τοῦ πνεύματος τῆς ζωῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ ἠλευθέρωσέ με ἀπὸ νόμου τῆς ἁμαρτίας . Ἐπεὶ οὖν ἡ εἰκὼν διαφθόρως , ὡς ἔφθημεν εἰπόντες , ἔφθαρτο καὶ διελέλυτο , ἦλθεν ὁ σωτὴρ καὶ τὴν ἰδίαν εἰκόνα πάλιν ἀνέστησε , καὶ ἣν κατέσπασεν ὁ διάβολος , ταύτην ἐφόρεσεν ὁ δημιουργός , ἄνθρωπος γενόμενος ὁ φιλάνθρωπος , οὐ τὴν ἀξίαν ὑβρίζων , ἀλλὰ τὴν φιλανθρωπίαν ὁρίζων . Ὅθεν τοῦτο τὸ θεῖον καὶ ξένον ἔνδυμα Ὁ κύριος ἐβασίλευσεν , εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο . Οὐ τῇ ἀνάρχῳ καὶ ἀσωμάτῳ θεότητι ἔνδυμα δίδοται – Οὐδὲν γὰρ εὐπρεπέστερον θεοῦ , ἵνα θεὸς εὐπρέπειαν ἐνδύσηται . – , ἀλλὰ τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει . Ἡμεῖς γὰρ οἱ ἄνθρωποι τὰ ἀσχήμονα τῶν μελῶν τῇ εὐπρεπείᾳ τῶν ἐνδυμάτων καλύπτομεν · Ὁ δὲ θεὸς ἁπλοῦς ὢν καὶ ἀσχημάτιστος καὶ μόνος ἔχων ἀθανασίαν , φῶς οἰκῶν ἀπρόσιτον , ποίας εὐπρεπείας δέεται ἢ ποῖον ἔνδυμα περιβάλλεται ; Ἦ δῆλον ὅτι τοῦ σώματος ἀνάληψιν ὁ προφήτης ὠνόμασεν εὐπρέπειαν . Καλεῖ δὲ καὶ τὴν οἰκείαν σάρκα εὐπρέπειαν , οὐ διὰ τὴν τοῦ σώματος φύσιν , ἀλλὰ διὰ τὴν τῶν ἀρετῶν κατόρθωσιν . Διὰ τοῦτο εὐπρεπὲς τὸ σῶμα τοῦ κυρίου , οὐκ ἐπειδὴ σῶμα ἦν μόνον , ἀλλ’ ἐπειδὴ ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν , οὐδὲ δόλος εὑρέθη ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ . Ὁ κύριος ἐβασίλευσεν , εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο . Πάντας ἀνθρώπους ἐνδύσει καὶ περιθήσει ὡς κόσμον νύμφης . Ἐνεδύσατο κύριος δύναμιν καὶ περιεζώσατο · καί · Περίζωσαι τὴν ῥομφαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρόν σου , δυνατέ , καὶ τὰ ἑξῆς . Καὶ ταῦτα ὥσπερ ὁπλίτην τινὰ δείκνυσι τὸν βασιλέα Χριστὸν , ὅπλα τινὰ τοῦ γηΐνου σώματος ἐνδυόμενον . Καὶ εἰκότως γηΐνου . Οὐ γὰρ ὁμοίως τοῖς ἀνθρώποις ὁπλίζεται . Καὶ ὅπως ἄκουε . Ἡμεῖς ἄνθρωποι ὅτε πολλάκις ὁπλιζόμεθα , τὸ ἀσθενὲς φυλάττομεν ὑπὸ τοῦ ἰσχυροῦ . Ὁ θεὸς ὢν ἰσχυρὸς καὶ κραταιὸς καὶ δυνατός , τὸ γήϊνον καὶ ἀσθενὲς περιβάλλεται σῶμα , οὐχ ὑβρίζων τὴν ἀξίαν , ἀλλὰ διὰ τοῦ ἀσθενοῦς τὸ ὑπερβάλλον τῆς δυνάμεως ἐνδεικνύμενος , ὡς Ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις μου · ἡ γὰρ δύναμίς μου ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται . τὸ ἀσθενὲς τοῦ θεοῦ ἰσχυρότερον τῶν ἀνθρώπων ἐστίν . Ἐνεδύσατο κύριος δύναμιν , τουτέστι διὰ τῆς σαρκὸς ἀναλάμψασαν οἰκονομίαν . Τί γὰρ ἐκείνης τῆς τιμίας καὶ ἁγίας σαρκὸς δυνατώτερον ; τί δὲ ἰσχυρότερον ; Διὰ γὰρ σώματος τοὺς ἀσωμάτους καὶ πονηροὺς δαίμονας κατηγωνίσατο καὶ διὰ σταυροῦ τὰς ἀντικειμένας δυνάμεις ἐθριάμβευσεν . Πρόσεχε ἀκριβῶς . Τὸ περιζωσθῆναι περιγραφῆναι σημαίνει . Ἐπεὶ οὖν ἡ ἁγία καὶ ἀπερίγραπτος φύσις ἔδοξεν ἐν τῷ σώματι περιγράφεσθαι , οὐ περιγραφεῖσα μὲν κατὰ τὴν ἰδίαν φύσιν , περιγεγράφθαι δὲ νομισθεῖσα κατὰ τὴν φαινομένην ὄψιν , εἰκότως ἔλεγεν · Ἐνεδύσατο κύριος δύναμιν · καὶ περιεζώσατο . Καὶ τί τὸ ἐπαγόμενον ; Καὶ γὰρ ἐστερέωσε τὴν οἰκουμένην , ἥτις οὐ σαλευθήσεται . Ἐπεὶ οὖν τὰ πρῶτα ἐσάλευσε τὴν οἰκουμένην ἡ ἁμαρτία , ἐλθὼν ὁ σωτὴρ ἔπηξε τὸν σταυρὸν καὶ ἐστερέωσε τὴν οἰκουμένην . Σὺ εἶ Πέτρος καὶ ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν καὶ πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς . Ὁ μέντοι στερεὸς θεμέλιος ἕστηκεν ἔχων τὴν σφραγῖδα ταύτην . Δύο οὖν ῥήματα ἐξήνεγκεν ὁ δεσπότης · Ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν καὶ πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς . Οὐκ ἐχρήσατο πολλῇ περιόδῳ λόγων . Οὐκ εἶπε · Στερεῶ τὴν ἐκκλησίαν καὶ οὔτε βασιλεῖς , οὔτε ἄρχοντες , οὔτε τύραννοι , οὔτε δήμιοι , οὔτε σοφοί , οὔτε ἄγροικοι , οὔτε ῥήτορες περιγενήσονται τῆς ἐκκλησίας . Ἄμαχος γὰρ καὶ ἀκαταγώνιστος ἡ βασιλεία τοῦ Χριστοῦ . Ἀλλὰ τῷ ῥήματι τὴν δύναμιν ἐσήμανε καὶ ψιλῇ λέξει τὴν ἐπαγγελίαν ὠχύρωσεν . Ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν καὶ πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς . Δύο ῥήματα , οὐ ψιλὰ ῥήματα , ἀλλὰ θεοῦ ῥήματα . Ὁ γὰρ ῥήματι τὸν οὐρανὸν στερεώσας , καὶ τὴν γῆν θεμελιώσας ῥήματι καὶ τὴν ἐκκλησίαν ᾠκοδόμησε καὶ ἐτείχισε καὶ ἐστερέωσε οἰκουμένην , ἥτις οὐ σαλευθήσεται . Προσπέσωμεν τοίνυν , ἀγαπητοί , τῷ τὴν οἰκουμένην στερεώσαντι καὶ κλαύσωμεν καὶ ἐκδυσωπήσωμεν , ἵνα διὰ τῆς αὐτοῦ φιλανθρωπίας καὶ ἀφάτου δυνάμεως ἑδραῖοι καὶ ἀμετακίνητοι ἐπὶ τὸν ἄσειστον καὶ ἀρραγῆ θεμέλιον μείναντες , αὐτῷ τὴν δόξαν ἀναπέμπωμεν καὶ τὴν εὐχαριστίαν πάντοτε , ἅμα τῷ πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ πνεύματι , νῦν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: Ταΰς δέ λέγω , ἀγαπητός , περί ὁ κατηχέω καί οὐ περί ὁ ἁπλῶς πλούσιος . ἐννοέω , ἀδελφός , πῶς ὑποχωρέω ὁ ἐκκλησία πολλάκις δεσπότης καί προσεδρεύω ὁ μυστήριον πιστός οἰκέτης · ἀναχωρέω ὁ δέσποινα καί μένω ὁ θεράπαινα · πρόσωπον γάρ ἄνθρωπος θεός οὐ λαμβάνω . οὐ εἰμί τοίνυν ἐν ὁ ἐκκλησία δοῦλος καί ἐλεύθερος , ἀλλά ἐκεῖνος οἶδα ὁ γραφή δοῦλος ὁ ὁ ἁμαρτία δουλόω . ὁ γάρ ποιέω φημί ὁ ἁμαρτία δοῦλος εἰμί ὁ ἁμαρτία . καί ἐκεῖνος οἶδα ἐλεύθερος ὁ ὑπό ὁ θεῖος χάρις ἐλευθερόω . ὁ γάρ νόμος φημί ὁ πνεῦμα ὁ ζωή ἐν Χριστός Ἰησοῦς ἐλευθερόω ἐγώ ἀπό νόμος ὁ ἁμαρτία . Ἐπεί οὖν ὁ εἰκών διαφθόρως , ὡς φθάνω λέγω , φθείρω καί διαλύω , ἔρχομαι ὁ σωτήρ καί ὁ ἴδιος εἰκών πάλιν ἀνίστημι , καί ὅς κατασπάω ὁ διάβολος , οὗτος φορέω ὁ δημιουργός , ἄνθρωπος γίγνομαι ὁ φιλάνθρωπος , οὐ ὁ ἄξιος ὑβρίζω , ἀλλά ὁ φιλανθρωπία ὁρίζω . ὅθεν οὗτος ὁ θεῖος καί ξένος ἔνδυμα ὁ κύριος βασιλεύω , εὐπρέπεια ἐνδύω . οὐ ὁ ἄναρχος καί ἀσώματος θεότης ἔνδυμα δίδωμι – οὐδείς γάρ εὐπρεπής θεός , ἵνα θεός εὐπρέπεια ἐνδύω . – , ἀλλά ὁ ἀνθρώπινος φύσις . Ἡμεῖς γάρ ὁ ἄνθρωπος ὁ ἀσχήμων ὁ μέλος ὁ εὐπρέπεια ὁ ἔνδυμα καλύπτω · ὁ δέ θεός ἁπλόος εἰμί καί ἀσχημάτιστος καί μόνος ἔχω ἀθανασία , φάος οἰκέω ἀπρόσιτος , ποῖος εὐπρέπεια δέω ἢ ποῖος ἔνδυμα περιβάλλω ; εἰμί δῆλος ὅτι ὁ σῶμα ἀνάληψις ὁ προφήτης ὀνομάζω εὐπρέπεια . καλέω δέ καί ὁ οἰκεῖος σάρκα εὐπρέπεια , οὐ διά ὁ ὁ σῶμα φύσις , ἀλλά διά ὁ ὁ ἀρετή κατόρθωσις . Ζεύς οὗτος εὐπρεπής ὁ σῶμα ὁ κύριος , οὐ ἐπεί σῶμα εἰμί μόνος , ἀλλά ἐπεί ἁμαρτία οὐ ποιέω , οὐδέ δόλος εὑρίσκω ἐν ὁ στόμα αὐτός . ὁ κύριος βασιλεύω , εὐπρέπεια ἐνδύω . Πᾶς ἄνθρωπος ἐνδύω καί περιτίθημι ὡς κόσμος νύμφη . ἐνδύω κύριος δύναμις καί περιζώννυμαι · καί · περιζώννυμαι ὁ ῥομφαία σύ ἐπί ὁ μηρός σύ , δυνατός , καί ὁ ἑξῆς . καί οὗτος ὥσπερ ὁπλίτης τις δείκνυμι ὁ βασιλεύς Χριστός , ὅπλον τις ὁ γήινος σῶμα ἐνδύω . καί ἔοικα γήινος . οὐ γάρ ὅμοιος ὁ ἄνθρωπος ὁπλίζω . καί ὅπως ἀκούω . Ἡμεῖς ἄνθρωπος ὅτε πολλάκις ὁπλίζω , ὁ ἀσθενής φυλάσσω ὑπό ὁ ἰσχυρός . ὁ θεός εἰμί ἰσχυρός καί κραταιός καί δυνατός , ὁ γήινος καί ἀσθενής περιβάλλω σῶμα , οὐ ὑβρίζω ὁ ἄξιος , ἀλλά διά ὁ ἀσθενής ὁ ὑπερβάλλω ὁ δύναμις ἐνδείκνυμι , ὡς ἀρκέω σύ ὁ χάρις ἐγώ · ὁ γάρ δύναμις ἐγώ ἐν ἀσθένεια τελειόω . ὁ ἀσθενής ὁ θεός ἰσχυρός ὁ ἄνθρωπος εἰμί . ἐνδύω κύριος δύναμις , τουτέστι διά ὁ σάρξ ἀναλάμπω οἰκονομία . τις γάρ ἐκεῖνος ὁ τίμιος καί ἅγιος σάρξ δυνατός ; τίς δέ ἰσχυρός ; Ζεύς γάρ σῶμα ὁ ἀσώματος καί πονηρός δαίμων καταγωνίζομαι καί διά σταυρός ὁ ἀντίκειμαι δύναμις θριαμβεύω . προσέχω ἀκριβῶς . Τέ περιζώννυμι περιγράφω σημαίνω . ἐπεί οὖν ὁ ἅγιος καί ἀπερίγραπτος φύσις δοκέω ἐν ὁ σῶμα περιγράφω , οὐ περιγράφω μέν κατά ὁ ἴδιος φύσις , περιγράφω δέ νομίζω κατά ὁ φαίνω ὄψις , ἔοικα λέγω · ἐνδύω κύριος δύναμις · καί περιζώννυμαι . καί τίς ὁ ἐπάγω ; καί γάρ στερεόω ὁ οἰκουμένη , ὅστις οὐ σαλεύω . ἐπεί οὖν ὁ πρῶτος σαλεύω ὁ οἰκουμένη ὁ ἁμαρτία , ἔρχομαι ὁ σωτήρ πήγνυμι ὁ σταυρός καί στερεόω ὁ οἰκουμένη . σύ εἰμί Πέτρος καί ἐπί οὗτος ὁ πέτρα οἰκοδομέω ἐγώ ὁ ἐκκλησία καί πύλη ᾍδης οὐ κατισχύω αὐτηες͂ς . ὁ μέντοι στερεός θεμέλιος ἵστημι ἔχω ὁ σφραγίς οὗτος . δύο οὖν ῥῆμα ἐκφέρω ὁ δεσπότης · ἐπί οὗτος ὁ πέτρα οἰκοδομέω ἐγώ ὁ ἐκκλησία καί πύλη ᾍδης οὐ κατισχύω αὐτηες͂ς . οὐ χράω πολύς περίοδος λόγος . οὐ λέγω · Στερεός ὁ ἐκκλησία καί οὔτε βασιλεύς , οὔτε ἄρχων , οὔτε τύραννος , οὔτε δήμιος , οὔτε σοφός , οὔτε ἄγροικος , οὔτε ῥήτωρ περιγίγνομαι ὁ ἐκκλησία . ἄμαχος γάρ καί ἀκαταγώνιστος ὁ βασίλειος ὁ Χριστός . ἀλλά ὁ ῥῆμα ὁ δύναμις σημαίνω καί ψιλός λέξις ὁ ἐπαγγελία ὀχυρόω . ἐπί οὗτος ὁ πέτρα οἰκοδομέω ἐγώ ὁ ἐκκλησία καί πύλη ᾍδης οὐ κατισχύω αὐτηες͂ς . δύο ῥῆμα , οὐ ψιλός ῥῆμα , ἀλλά θεός ῥῆμα . ὁ γάρ ῥῆμα ὁ οὐρανός στερεόω , καί ὁ γῆ θεμελιόω ῥῆμα καί ὁ ἐκκλησία οἰκοδομέω καί τειχίζω καί στερεόω οἰκουμένη , ὅστις οὐ σαλεύω . προσπίπτω τοίνυν , ἀγαπητός , ὁ ὁ οἰκουμένη στερεόω καί κλαίω καί ἐκδυσωπέω , ἵνα διά ὁ αὐτός φιλανθρωπία καί ἄφατος δύναμις ἑδραῖος καί ἀμετακίνητος ἐπί ὁ ἄσειστος καί ἀρραγής θεμέλιος μένω , αὐτός ὁ δόξα ἀναπέμπω καί ὁ εὐχαριστία πάντοτε , ἅμα ὁ πατήρ καί ὁ ἅγιος πνεῦμα , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .