severian-of-gabala.in-filium-prodigum 11
Πολλοὶ δέ φασιν · Οὐκ ᾔδει ὁ θεὸς ὅτι παραβήσεται ὁ Ἀδάμ ; Διὰ τί οὖν ἐνομοθέτησε τῷ παραβῆναι μέλλοντι , παρακαλῶ τὴν ὑμετέραν ἀγάπην συναγωνίσασθαί μοι τῷ λόγῳ κόπου γέμοντι . Ἀπολογούμεθα γὰρ ὑπὲρ τῆς πλάσεως , ὑπὲρ τοῦ θεϊκοῦ δημιουργήματος . Ἐποίησε τὸν ἄνθρωπον · πάντων αὐτῷ δέδωκε τὴν ἀφθονίαν · ἐντέλλεται αὐτῷ ἀπὸ πάντων φαγεῖν . Καὶ εἰ μὲν ἦν ἡ ἐντολὴ στενή , ἐπιτρέπουσα μὲν τῶν ὀλίγων ἅψασθαι , τῶν δὲ πλειόνων ἀπέχεσθαι , εὐπρόσωπος ἦν ἡ παράβασις , τῷ στενῷ τῆς ἀπολαύσεως ἀφορμὴν παρέχουσα τῇ ῥοπῇ τῆς προαιρέσεως . Εἰ δὲ ἡ μὲν ἀφθονία πολλή , τὸ δὲ κεκωλυμένον βραχύ , τίνος ἕνεκεν μὴ ἐτίμησε διὰ τῆς ὑπακοῆς τὸν εὐεργέτην ; Ἀλλ’ ἐνδέχεται εἰπεῖν , ὅτι τῶν πολλῶν μὲν ἔδωκε τὴν ἀφθονίαν , τοιοῦτον δὲ κάλλος οὐκ εἶδεν ἐν ἑτέρῳ δένδρῳ . Ὡραῖον γὰρ τοῦτο τῇ ὁράσει , καὶ καλὸν τῇ γεύσει . Ἵνα οὖν καὶ ταύτην περιέλῃ τὴν εὐπρόσωπον ἀπολογίαν ὁ θεός , δέδωκε κάλλος ἐκείνῳ τῷ δένδρῳ , τοῦτο καὶ τοῖς ἄλλοις πᾶσιν ἐχαρίσατο . Καὶ ἐξανέτειλεν ὁ θεὸς ἔτι πᾶν ξύλον ὡραῖον εἰς ὅρασιν , καὶ καλὸν εἰς βρῶσιν . Διὰ τί οὖν ἐδόθη ἠ ἐντολή ; Ἵνα μάθῃ ὅτι ὑπὸ νόμον ἐστὶ καὶ δεσπότην . Καὶ διὰ τί ταύτην , καὶ οὐχ ἑτέραν δέδωκεν ; Οὐκ ἦν ἄλλης ὑπακοῆς γυμνάσιον . Τί γὰρ ἐχρῆν τὸν θεὸν τῷ Ἀδὰμ εἰπεῖν ; Μὴ κλέψης ; Τὰ τίνος ; Τί ἐχρῆν τὸν θεὸν νομοθετῆσαι ; Οὐ φονεύσεις · τίνα ; Οὐ μοιχεύσεις · τὴν τίνος ; Οὐκ ἐπιθυμήσεις · τῶν τίνι διαφερόντων ; Οὐκ εἶχεν ὕλην ἡ ἐντολή · οὐκ ἦν ὁ κόσμος , οὐδὲ ἡ νῦν τῷ κόσμῳ παροῦσα σύγχυσις . Ἀλλ’ ἐχρῆν πάντως εἰπεῖν Οὐ συκοφαντήσεις Ποῖον ἦν δικαστήρων ; Τίνες οἱ κατηγοροῦντες ; ἢ τίνες οἱ κατηγορούμενοι ; Δίδωσιν αὐτῷ ἐντολὴν ἀπὸ τῆς προκειμένης ἀπολαύσεως , πάντων μὲν ἔχειν τὴν ἀφθονίαν , τούτου δὲ μόνου ἀπέχειν · ἵνα τῶν ἁπάντων τὴν ἀπόλαυσιν ἔχων , προτεταγμένην ἔχῃ τὴν δεσποτείαν τὴν κωλύουσαν τοῦ δένδρου · οὐκ ἐπειδὴ αὐτὸ τὸ δένδρον ἦν καλόν , ἀλλ’ ἡ παράβασις ἦν μοχθηρά . Ὥσπερ γὰρ νόμος μὲν φύσεως βούλεται νυμφοστολεῖσθαι γάμῳ νομίμῳ παρθένον , ἐὰν δέ τις παρθένος φθάσασα τοῦ πατρὸς τὴν προθεσμίαν ἢ τὴν ὥραν τοῦ γάμου , ἑαυτὴν ἐκδῷ πρὸς ἀσέλγειαν , ἀπαραίτητον ὑπέχει τοῖς νόμοις τὴν τιμωρίαν , οὐχ ὡς ξένον τι παθοῦσα παρὰ τὰς ἄλλας παρθένους , ἀλλ’ ὡς παρὰ τὸν νόμον τὸν ἀρέσκοντα τῷ πατρὶ ἑαυτὴν ἐκδοῦσα πρὸς ἁμαρτίαν καὶ τιμωρεῖται οὐ διὰ τὴν φύσιν τοῦ πράγματος , ἀλλὰ διὰ τὸν τρόπον τῆς παραβάσεως , οὕτω καὶ ὁ Ἀδὰμ ὑπεύθυνος γίνεται τῇ τιμωρίᾳ , οὐχ ὡς ἀπηγορευμένου τινὸς ἁψάμενος , ἀλλ’ ὡς τὸ τῇ ἐντολῇ ἀπηγορευμένον σφετερισάμενος .
Lemmas: πολλός δέ φημί · οὐ οἶδα ὁ θεός ὅτι παραβαίνω ὁ Ἀδάμ ; Ζεύς τίς οὖν νομοθετέω ὁ παραβαίνω μέλλω , παρακαλέω ὁ ὑμέτερος ἀγάπη συναγωνίζομαι ἐγώ ὁ λόγος κόπος γέμω . ἀπολογέομαι γάρ ὑπέρ ὁ πλάσις , ὑπέρ ὁ θεῖος δημιούργημα . ποιέω ὁ ἄνθρωπος · πᾶς αὐτός δίδωμι ὁ ἀφθονία · ἐντέλλω αὐτός ἀπό πᾶς ἐσθίω . καί εἰμί μέν εἰμί ὁ ἐντολή στενός , ἐπιτρέπω μέν ὁ ὀλίγος ἅπτω , ὁ δέ πολύς ἀπέχω , εὐπρόσωπος εἰμί ὁ παράβασις , ὁ στενός ὁ ἀπόλαυσις ἀφορμή παρέχω ὁ ῥοπή ὁ προαίρεσις . εἰμί δέ ὁ μέν ἀφθονία πολύς , ὁ δέ κωλύω βραχύς , τίς ἕνεκα μή τιμάω διά ὁ ὑπακοή ὁ εὐεργέτης ; ἀλλά ἐνδέχομαι λέγω , ὅτι ὁ πολύς μέν δίδωμι ὁ ἀφθονία , τοιοῦτος δέ κάλλος οὐ ὁράω ἐν ἕτερος δένδρον . ὡραῖος γάρ οὗτος ὁ ὅρασις , καί καλός ὁ γεῦσις . ἵνα οὖν καί οὗτος περιαιρέω ὁ εὐπρόσωπος ἀπολογία ὁ θεός , δίδωμι κάλλος ἐκεῖνος ὁ δένδρον , οὗτος καί ὁ ἄλλος πᾶς χαρίζομαι . καί ἐξανατέλλω ὁ θεός ἔτι πᾶς ξύλον ὡραῖος εἰς ὅρασις , καί καλός εἰς βρῶσις . Ζεύς τίς οὖν δίδωμι ὁ ἐντολή ; ἵνα μανθάνω ὅτι ὑπό νόμος εἰμί καί δεσπότης . καί διά τίς οὗτος , καί οὐ ἕτερος δίδωμι ; οὐ εἰμί ἄλλος ὑπακοή γυμνάσιον . τις γάρ χρή ὁ θεός ὁ Ἀδάμ λέγω ; Μή κλέπτω ; Τά τίς ; τις χρή ὁ θεός νομοθετέω ; οὐ φονεύω · τίς ; οὐ μοιχεύω · ὁ τίς ; οὐ ἐπιθυμέω · ὁ τίς διαφέρω ; οὐ ἔχω ὕλη ὁ ἐντολή · οὐ εἰμί ὁ κόσμος , οὐδέ ὁ νῦν ὁ κόσμος παρών σύγχυσις . ἀλλά χρή πάντως λέγω οὐ συκοφαντώ Ποῖον εἰμί δικαστήρ ; τίνω ὁ κατηγορέω ; ἢ τίς ὁ κατηγορέω ; δίδωμι αὐτός ἐντολή ἀπό ὁ πρόκειμαι ἀπόλαυσις , πᾶς μέν ἔχω ὁ ἀφθονία , οὗτος δέ μόνος ἀπέχω · ἵνα ὁ ἅπας ὁ ἀπόλαυσις ἔχω , προτάσσω ἔχω ὁ δεσποτεία ὁ κωλύω ὁ Δένδρος · οὐ ἐπεί αὐτός ὁ δένδρον εἰμί καλός , ἀλλά ὁ παράβασις εἰμί μοχθηρός . ὥσπερ γάρ νόμος μέν φύσις βούλομαι νυμφοστολέω γάμος νόμιμος παρθένος , ἐάν δέ τις παρθένος φθάνω ὁ πατήρ ὁ προθεσμία ἢ ὁ ὥρα ὁ γάμος , ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι πρός ἀσέλγεια , ἀπαραίτητος ὑπέχω ὁ νόμος ὁ τιμωρία , οὐ ὡς ξένος τίς πάσχω παρά ὁ ἄλλος παρθένος , ἀλλά ὡς παρά ὁ νόμος ὁ ἀρέσκω ὁ πατήρ ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι πρός ἁμαρτία καί τιμωρέω οὐ διά ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα , ἀλλά διά ὁ τρόπος ὁ παράβασις , οὕτως καί ὁ Ἀδάμ ὑπεύθυνος γίγνομαι ὁ τιμωρία , οὐ ὡς ἀπαγορεύω τις ἅπτω , ἀλλά ὡς ὁ ὁ ἐντολή ἀπαγορεύω σφετερίζω .