severian-of-gabala.in-cosmogoniam-homilia-6 7
Αἰσχυνέσθωσαν οἱ ἀλληγοροῦντες , ὅτι ὁ παράδεισος ἐν οὐρανῷ ἐστι καὶ πνευματικός ἐστιν . Ἐν οὐρανῷ συκῆ τί ποιεῖ ; Ἀλλ’ ἔστω ὁ παράδεισος ἐν οὐρανῷ . Οἱ ποταμοὶ πόθεν ἐξέρχονται ; οὐκ ἀπὸ γῆς ; Εἰ ὁ παράδεισος ἄνω , δῆλον ὅτι καὶ οἱ ποταμοὶ ἄνωθεν ῥέουσι . Μὴ γὰρ εἶπεν ἡ γραφή · Ποταμὸς κατέρχεται ἐξ Ἐδέμ ; Ἀλλὰ τὸ σόφισμα . Γελῶσιν ἡμᾶς οἱ ἀλληγορηταί . Ἐνέδυσε γὰρ αὐτοὺς ὁ θεός φησι χιτῶνας δερματίνους . Ἆρα μὴ βόας ἢ πρόβατα ἔθυσε καὶ βυρσεῖον ἤνοιξε καὶ τέχνην βυρσέως ἀπετέλεσε ; Λέγομεν ἡμεῖς ὅλον τὸ ζῷον παρήγαγεν ἄνευ συμπλοκῆς , ἄνευ συζυγίας . Τὸ μὴ ὂν ἐποίησε καὶ μέρος τοῦ ὄντος ποιεῖν οὐκ ἠδύνατο ; Λοιπὸν φιλοτιμοῦνται . Ἀλλ’ οὐδέποτε θεὸς ποιεῖ μέρος ζῴου , οὐδὲν ἀτελὲς ποιεῖ ὁ θεός . Ἀκούει δέρμα καὶ ζητεῖ πόθεν . Οὐκοῦν ἀκούω κἀγὼ αἷμα ἐν Αἰγύπτῳ καὶ ζητῶ πόθεν μετέβαλε τὸν Νεῖλον εἰς αἷμα , ποῖα ἔθυσε ζῷα . Ὁ ποταμὸς γέγονεν αἷμα καὶ οὐδὲν ἐτύθη ζῷον . Δέρματα δύο γέγονε καὶ ζητεῖ ἀπὸ ποίων ζῴων ἐγένετο . Ἀλλὰ κἀκεῖ ἐκτὸς ζῴου δέρμα . Πρόσεχε τῇ ἀκολουθίᾳ , εἰ καὶ ἡ φωνὴ ἔκαμε καὶ ὑμεῖς . Ἀλλ’ ἵνα μὴ ἀκρωτηριασθῇ ὁ λόγος , ὀλίγα ἠρέμα εἰρηκὼς καταπαύσω τὸν λόγον . Ἔρραψε φύλλα συκῆς . Εἴθε ταύτην τὴν τέχνην ἔμαθον αἱρετικοί . Ἀδὰμ παραβὰς ῥάπτειν ἔμαθεν , αἱρετικοὶ ἐκτραπέντες σχίζειν ἔμαθον . Ἀδὰμ παραβὰς ἔρραψεν , ἵνα σκεπάσῃ τὸ ἄσχημον , αἱρετικοὶ πιστεύσαντες σχίζουσιν , ἵνα γυμνώσωσι τὰ ἅγια . Πολλάκις ἀκούομεν τὰ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ καὶ θαυμάζομεν , ὅτι στρατιῶται ἔλαβον τοῦ Χριστοῦ τὰ ἱμάτια καὶ ἐμερίσαντο , καὶ εὐθέως ἡμῶν ἡ διάνοια λέγει · Πολλὴ ἡ τοῦ θεοῦ μακροθυμία , μὴ κατελθεῖν κεραυνόν , μὴ κατελθεῖν ῥομφαίαν . Ἀλλ’ ὑβρίζετο ὁ ἅγιος καὶ αἱ βέβηλοι χεῖρες οὐκ ἐκόπησαν ; Θαυμάζεις , ὅτι ἐτόλμησαν ἐκεῖνοι οἱ στρατιῶται μερίσασθαι τὰ ἱμάτια ; Θαύμασον , ὅτι οὗτοι διέρρηξαν τὸ ἱμάτιον τῆς ἐκκλησίας . Οἱ στρατιῶται εἶδον τὸν χιτῶνα τοῦ Χριστοῦ ἄρραφον ἐκ τῶν ἄνω ὑφαντὸν δι’ ὅλου καὶ ἐφείσαντο τοῦ ἱματίου . Αἱρετικοὶ δὲ τὴν ἐσθῆτα τοῦ Χριστοῦ , τὴν στολὴν τῆς ἐκκλησίας ἔσχισαν , ἐμερίσαντο , κατέτεμον . Ἀλλ’ ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν . Ἔρραψε φύλλα συκῆς . Ἤκουσαν τοῦ θεοῦ περιπατοῦντος , ὡς ἔνι ἀκοῦσαι · ἤκουσαν καὶ ἐκρύβησαν . Εὐγνώμων ἡ φύσις · Κἂν μυριάκις ὦμεν ἁμαρτωλοί , συνείδησις ἡμῶν ἐλευθέρα ἐστίν . Ἐνίοτε τὸ πρόσωπον ἀναισχυντεῖ καὶ ἡ συνείδησις ἐλέγχει , ἐνίοτε ἡ γλῶττα · Τί γὰρ ἥμαρτον ; καὶ συνείδησις ἐλέγχει ἔσωθεν . Ἁπλούστατοι ἦσαν καὶ ἀκέραιοι οἱ περὶ τὸν Ἀδάμ , ὡμολόγουν μετὰ ἐλευθερίας . Ὁ θεός φησι · Ποῦ εἶ ; Πολλοὶ εὐσεβῶς ἐθεώρησαν . Δεῖ δὲ προσέχειν τῇ ἀκριβείᾳ . Καὶ γὰρ καὶ τὰ ἐκείνων δέχομαι , ἐπειδὴ εὐσεβῆ , καὶ ταῦτα λέγω , ἐπειδὴ ἀληθῆ . Ἀδὰμ , ποῦ εἶ ; Πόθεν ; ποῦ κατῆλθες ; ἀπὸ ποίας δόξης ἐξέπεσες ; Ἀληθῶς δέχομαι τὴν ἔννοιαν ὡς εὐσεβῆ . Ἔχει γὰρ καὶ τὸ εὐπρόσωπον καὶ τὸ συμπαθές . Ἀλλὰ ζητῶ τὴν ἀκολουθίαν . Ἀδὰμ , ποῦ εἶ ; ᾜδει , ὡς πλάστης , τοῦ πλάσματος τὴν φύσιν , ὅτι πᾶς ὁ ἁμαρτήσας ἀπαρρησίαστος καὶ ὅτι τοῖς ἁμαρτάνουσι ῥάπτεται τὰ στόματα . Προσέσχεν , ὅτι διὰ τὸ μὴ ἔχειν παρρησίαν ἔφυγε . Δοῦλος τότε μάλιστα ἀγωνιᾷ , ὅταν αἴσθηται , ὅτι ἔμαθεν ὁ δεσπότης αὐτοῦ τὸ γενόμενον . Ἕως δὲ ἀγνοεῖ ὁ δεσπότης , ἑαυτὸν παραμυθεῖται ὡς δυνάμενος λαθεῖν . Ὁ Ἀδὰμ ἔφυγεν ὡς γνωσθείς · ὁ θεὸς προσεποιεῖτο ἄγνοιαν , ἵνα τὸν φόβον αὐτοῦ καταλύσῃ , ὡς λέγομεν ἡμεῖς περὶ φίλου · Ἐποίησα ἐμαυτὸν εἰς τὸν μὴ εἰδότα , ἵνα μὴ λυπήσω αὐτόν . Πολλάκις γὰρ γίνεται παρ’ ἡμῖν ταῦτα . Εἰ δὲ παρ’ ἡμῖν τοιαῦτα γίνεται , πολλῷ μᾶλλον παρὰ θεῷ τῷ φιλανθρώπῳ . Ἀδὰμ , ποῦ εἶ ; ἀντὶ τοῦ οὐκ οἶδα . Εἶτα τοῦ θεοῦ προσποιουμένου ἄγνοιαν ἡ εὐγνώμων καὶ ἐλευθέρα ψυχὴ οὐκ ἔκρυψε . Τῆς φωνῆς σου ἤκουσα καὶ ἐφοβήθην , ὅτι γυμνός εἰμι , καὶ ἐκρύβην . Διὰ τί ἐφοβήθης ; διὰ τί ἐκρύβης ; Ἐφοβήθην διὰ τὴν παράβασιν , ἐκρύβην διὰ τὴν γύμνωσιν . Ἀληθῶς ἔστι κλαῦσαι ἐπὶ τῇ φωνῇ τοῦ παραβάντος . Τῆς φωνῆς σου ἤκουσα , ἐκείνης τῆς ποθουμένης , ἐκείνης τῆς πάντα μοι χαρισαμένης , ἐκείνης τῆς ἀγαθά μοι χαρισαμένης καὶ πραγματευσαμένης . Ἤκουσα τῆς φωνῆς σου . Ἐνενόησα ποίας φωνῆς κατέπτυσα , ποίας φωνῆς κατεφρόνησα . Καὶ ἐφοβήθην τοιούτου δεσπότου ἐντολὴν παραβάς · καὶ ἐκρύβην , ὅτι γυμνός εἰμι . Εἶτα ὁ θεὸς ἐπιμένει τῇ προτροπῇ · Τίς σοι εἶπεν , ὅτι γυμνὸς εἶ , εἰ μὴ ἀπὸ τοῦ ξύλου , οὗ ἐνετειλάμην σοι τούτου μόνου μὴ φαγεῖν , ἀπ’ αὐτοῦ ἔφαγες ; , ἀντὶ τοῦ εἰ μὴ πάντως ἐκεῖνο ἐποίησας , ὃ ἐκώλυσα . Ὅρα , πῶς ἐρωτᾷ ὡς ἀγνοῶν · Εἰ μὴ ἐξ ἐκείνου τοῦ δένδρου , οὗ ἐνετειλάμην σοι μὴ φαγεῖν , ἔφαγες . Καὶ βλέπε τοῦ θεοῦ τὸ φιλάνθρωπον . Τίς σοι εἶπε ; Διὰ τοῦτο μακρύνει τὴν ὁμιλίαν , ἵνα λύσῃ τὸν φόβον καὶ ἐγείρῃ παρρησίαν . Ἐνενόει γὰρ ὁ Ἀδὰμ πῶς οὐδὲν σκληρόν , οὐδὲν ἀπότομον , οὐχ ὕβρις , οὐ πληγαί . Ἔχεις διδάσκαλον τὴν συνήθειαν . Δοῦλος ἁμαρτήσας ἐὰν προσέλθῃ τῷ δεσπότῃ , ἀπὸ τῆς πρώτης φωνῆς ἢ θάρσος ἢ φόβον λαμβάνει . Ἐὰν ἄρξηται ἀγανακτεῖν καὶ κλέπτην καὶ δόλιον ὀνομάζειν καὶ μυρίων θανάτων ἄξιον , παραλύεται , ἐὰν ἀκούσῃ αὐτοῦ ὀνειδίζοντος ἄθλιε , τί ἐγένετό σοι τοῦτο ; διὰ τί ἥμαρτες ; , εὐθέως ἐφοδιάζεται καὶ θαρρεῖ τέως . Οὐ γὰρ ὡς δεσπότης κολάζει , ἀλλ’ ὡς διδάσκαλος νουθετεῖ . Οὕτω καὶ ὁ θεός · Τίς σοι εἶπεν , ὅτι γυμνὸς εἶ , εἰ μὴ ἀπὸ τοῦ ξύλου οὗ ἐνετειλάμην σοι μὴ φαγεῖν , ἀπ’ αὐτοῦ ἔφαγες ; Μὴ γὰρ πολλὰ ἐκώλυσα ; Ἓν μόνον ἐκώλυσα , καὶ τοῦτο οὐ μισῶν , ἀλλὰ προνοῶν . Τίς σοι εἶπεν , ὅτι γυμνὸς εἶ ; Οὐδὲν ἀναίσχυντον εἶπεν οὐκ ᾔδειν . Ἀλλὰ τί ; Ἡ γυνὴ , ἣν ἔδωκάς μοι , αὕτη μοι ἔδωκε , καὶ ἔφαγον , ἀντὶ τοῦ Ἡ δοθεῖσά μοι πρὸς βοήθειαν . Ἤκουσα γὰρ ὅτε ἐπλάσθην ἐγώ , ἐκείνη δὲ οὐδέπω , λέγοντος · Ποιήσωμεν αὐτῷ βοηθὸν κατ’ αὐτόν . Ἣν ἔδωκάς μοι , αὕτη μοι ἔδωκεν . Οὐκ εἶπεν ἠπάτησεν , οὐκ ἐψεύσατο · Αὕτη μοι ἔδωκε καὶ ἔφαγον .
Lemmas: αἰσχύνω ὁ ἀλληγορέω , ὅτι ὁ παράδεισος ἐν οὐρανός εἰμί καί πνευματικός εἰμί . ἐν οὐρανός συκῆ τίς ποιέω ; ἀλλά εἰμί ὁ παράδεισος ἐν οὐρανός . ὁ ποταμός πόθεν ἐξέρχομαι ; οὐ ἀπό γῆ ; εἰμί ὁ παράδεισος ἄνω , δῆλος ὅτι καί ὁ ποταμός ἄνωθεν ῥέω . μή γάρ λέγω ὁ γραφεύς · Ποταμός κατέρχομαι ἐκ Ἐδέμ ; ἀλλά ὁ σόφισμα . γελάω ἐγώ ὁ ἀλληγορέω . ἐνδύω γάρ αὐτός ὁ θεός φημί χιτών δερμάτινος . ἆρα μή βοῦς ἢ πρόβατον θύω καί βυρσεῖον ἀνοίγνυμι καί τέχνη βυρσεύς ἀποτελέω ; λέγω ἐγώ ὅλος ὁ ζῷον παράγω ἄνευ συμπλοκή , ἄνευ συζυγία . Τέ μή εἰμί ποιέω καί μέρος ὁ εἰμί ποιέω οὐ δύναμαι ; λοιπός φιλοτιμέομαι . ἀλλά οὐδέποτε θεός ποιέω μέρος ζῷον , οὐδείς ἀτελής ποιέω ὁ θεός . ἀκούω δέρμα καί ζητέω πόθεν . οὐκοῦν ἀκούω ἐγώ αἷμα ἐν Αἴγυπτος καί ζητάω πόθεν μεταβάλλω ὁ Νεῖλος εἰς αἷμα , ποῖος θύω ζῷον . ὁ ποταμός γίγνομαι αἷμα καί οὐδείς θύω ζῷον . Δερματάς δύο γίγνομαι καί ζητέω ἀπό ποῖος ζῷον γίνομαι . ἀλλά ἐκεῖ ἐκτός ζῷον δέρμα . προσέχω ὁ ἀκολουθία , εἰμί καί ὁ φωνή κάμνω καί σύ . ἀλλά ἵνα μή ἀκρωτηριάζω ὁ λόγος , ὀλίγος ἠρέμα λέγω καταπαύω ὁ λόγος . ῥάπτω φύλλο συκῆ . εἴθε οὗτος ὁ τέχνη μανθάνω αἱρετικός . Ἀδάμ παραβαίνω ῥάπτω μανθάνω , αἱρετικός ἐκτρέπω σχίζω μανθάνω . Ἀδάμ παραβαίνω ῥάπτω , ἵνα σκεπάζω ὁ ἄσχημος , αἱρετικός πιστεύω σχίζω , ἵνα γυμνόω ὁ ἅγιος . πολλάκις ἀκούω ὁ ἐπί ὁ σταυρός καί θαυμάζω , ὅτι στρατιώτης λαμβάνω ὁ Χριστός ὁ ἱμάτιον καί μερίζω , καί εὐθύς ἐγώ ὁ διάνοια λέγω · Πολύς ὁ ὁ θεός μακροθυμία , μή κατέρχομαι κεραυνός , μή κατέρχομαι ῥομφαία . ἀλλά ὑβρίζω ὁ ἅγιος καί ὁ βέβηλος χείρ οὐ κόπτω ; θαυμάζω , ὅτι τολμάω ἐκεῖνος ὁ στρατιώτης μερίζω ὁ ἱμάτιον ; θαυμάζω , ὅτι οὗτος διαρρήγνυμι ὁ ἱμάτιον ὁ ἐκκλησία . ὁ στρατιώτης ὁράω ὁ χιτών ὁ Χριστός ἄρραφος ἐκ ὁ ἄνω ὑφαντός διά ὅλος καί ἐφίζω ὁ ἱμάτιον . αἱρετικός δέ ὁ ἐσθής ὁ Χριστός , ὁ στολή ὁ ἐκκλησία σχίζω , μερίζω , κατατέμνω . ἀλλά ἐπί ὁ πρόκειμαι ἐπανέρχομαι . ῥάπτω φύλλο συκῆ . ἀκούω ὁ θεός περιπατέω , ὡς ἔνειμι ἀκούω · ἀκούω καί κρύπτω . Εὐγνώμων ὁ φύσις · κἀν μυριάκις εἰμί ἁμαρτωλός , συνείδησις ἐγώ ἐλεύθερος εἰμί . ἐνίοτε ὁ πρόσωπον ἀναισχυντέω καί ὁ συνείδησις ἔλεγχος , ἐνίοτε ὁ γλῶττα · τις γάρ αμαραταίνω ; καί συνείδησις ἔλεγχος ἔσωθεν . ἁπλόος ἥδω καί ἀκέραιος ὁ περί ὁ Ἀδάμ , ὁμολογέω μετά ἐλευθερία . ὁ θεός φημί · ποῦ εἰμί ; πολλός εὐσεβής θεωρέω . Δεύς δέ προσέχω ὁ ἀκρίβεια . καί γάρ καί ὁ ἐκεῖνος δέχομαι , ἐπειδή εὐσεβής , καί οὗτος λέγω , ἐπεί ἀληθής . Ἀδάμ , ποῦ εἰμί ; πόθεν ; ποῦ κατέρχομαι ; ἀπό ποῖος δόξα ἐκπίπτω ; ἀληθῶς δέχομαι ὁ ἔννοια ὡς εὐσεβής . Ἔχις γάρ καί ὁ εὐπρόσωπος καί ὁ συμπαθής . ἀλλά ζητάω ὁ ἀκολουθία . Ἀδάμ , ποῦ εἰμί ; οἶδα , ὡς πλάστης , ὁ πλάσμα ὁ φύσις , ὅτι πᾶς ὁ ἁμαρτάνω ἀπαρρησίαστος καί ὅτι ὁ ἁμαρτάνω ῥάπτω ὁ στόμα . προσέχω , ὅτι διά ὁ μή ἔχω παρρησία φεύγω . Δοῦλος τότε μάλιστα αγωνιώ , ὅταν αἰσθάνομαι , ὅτι μανθάνω ὁ δεσπότης αὐτός ὁ γίγνομαι . Ἕως δέ ἀγνοέω ὁ δεσπότης , ἑαυτοῦ παραμυθέομαι ὡς δύναμαι λανθάνω . ὁ Ἀδάμ φεύγω ὡς γιγνώσκω · ὁ θεός προσποιέω ἄγνοια , ἵνα ὁ φόβος αὐτός καταλύω , ὡς λέγω ἐγώ περί φίλος · ποιέω ἐμαυτοῦ εἰς ὁ μή οἶδα , ἵνα μή λυπέω αὐτός . πολλάκις γάρ γίγνομαι παρά ἐγώ οὗτος . εἰμί δέ παρά ἐγώ τοιοῦτος γίγνομαι , πολύς μᾶλλον παρά θεός ὁ φιλάνθρωπος . Ἀδάμ , ποῦ εἰμί ; ἀντί ὁ οὐ οἶδα . εἶτα ὁ θεός προσποιέω ἄγνοια ὁ εὐγνώμων καί ἐλεύθερος ψυχή οὐ κρύπτω . ὁ φωνή σύ ἀκούω καί φοβέω , ὅτι γυμνός εἰμί , καί κρύπτω . Ζεύς τίς φοβέω ; διά τίς κρύπτω ; φοβέω διά ὁ παράβασις , κρύπτω διά ὁ γύμνωσις . ἀληθῶς εἰμί κλαίω ἐπί ὁ φωνή ὁ παραβαίνω . Τά φωνή σύ ἀκούω , ἐκεῖνος ὁ ποθέω , ἐκεῖνος ὁ πᾶς ἐγώ χαρίζω , ἐκεῖνος ὁ ἀγαθός ἐγώ χαρίζω καί πραγματεύομαι . ἀκούω ὁ φωνή σύ . ἐννοέω ποῖος φωνή καταπτύω , ποῖος φωνή καταφρονέω . καί φοβέω τοιοῦτος δεσπότης ἐντολή παραβαίνω · καί κρύπτω , ὅτι γυμνός εἰμί . εἶτα ὁ θεός ἐπιμένω ὁ προτροπή · Τῖς σύ λέγω , ὅτι γυμνός εἰμί , εἰμί μή ἀπό ὁ ξύλο , ὅς ἐντέλλω σύ οὗτος μόνος μή ἐσθίω , ἀπό αὐτός ἐσθίω ; , ἀντί ὁ εἰμί μή πάντως ἐκεῖνος ποιέω , ὁ κωλύω . Όρα , πῶς ἐρωτάω ὡς ἀγνοέω · εἰμί μή ἐκ ἐκεῖνος ὁ Δένδρος , ὅς ἐντέλλω σύ μή ἐσθίω , ἐσθίω . καί βλέπω ὁ θεός ὁ φιλάνθρωπος . Τῖς σύ εἶπον ; Ζεύς οὗτος μακρύνω ὁ ὁμιλία , ἵνα λύω ὁ φόβος καί ἐγείρω παρρησία . ἐννοέω γάρ ὁ Ἀδάμ πῶς οὐδείς σκληρός , οὐδείς ἀπότομος , οὐ ὕβρις , οὐ πληγή . ἔχω διδάσκαλος ὁ συνήθεια . Δοῦλος ἁμαρτάνω ἐάν προσέρχομαι ὁ δεσπότης , ἀπό ὁ πρῶτος φωνή ἢ θάρσος ἢ φόβος λαμβάνω . ἐάν ἄρχω ἀγανακτέω καί κλέπτης καί δόλιος ὀνομάζω καί μυρίος θάνατος ἄξιος , παραλύω , ἐάν ἀκούω αὐτός ὀνειδίζω ἄθλιος , τίς γίγνομαι σύ οὗτος ; διά τίς ἁμαρτάνω ; , εὐθύς ἐφοδιάζω καί θαρσέω τέως . οὐ γάρ ὡς δεσπότης κολάζω , ἀλλά ὡς διδάσκαλος νουθετέω . οὕτως καί ὁ θεός · Τῖς σύ λέγω , ὅτι γυμνός εἰμί , εἰμί μή ἀπό ὁ ξύλο ὅς ἐντέλλω σύ μή ἐσθίω , ἀπό αὐτός ἐσθίω ; Μή γάρ πολύς κωλύω ; Εἷς μόνος κωλύω , καί οὗτος οὐ μισέω , ἀλλά προνοέω . Τῖς σύ λέγω , ὅτι γυμνός εἰμί ; οὐδείς ἀναίσχυντος λέγω οὐ Ἠείδω . ἀλλά τίς ; ὁ γυνή , ὅς δίδωμι ἐγώ , οὗτος ἐγώ δίδωμι , καί ἐσθίω , ἀντί ὁ ὁ δίδωμι ἐγώ πρός βοήθεια . ἀκούω γάρ ὅτε πλάσσω ἐγώ , ἐκεῖνος δέ οὐδέπω , λέγω · ποιέω αὐτός βοηθός κατά αὐτός . ἥς δίδωμι ἐγώ , οὗτος ἐγώ δίδωμι . Οὐκ λέγω ἀπατάω , οὐ ψεύδω · Ἄτη ἐγώ δίδωμι καί ἐσθίω .