severian-of-gabala.in-cosmogoniam-homilia-6 3
Βλέπε πῶς ἡρμήνευσε καὶ ὅτι διάβολός ἐστι καὶ ψεύστης ἐστί . Καὶ πῶς ἐψεύσατο ; Εἶπεν ὁ ὄφις τῇ γυναικί · Τί , ὅτι εἶπεν ὑμῖν ὁ θεὸς μὴ φαγεῖν ἀπὸ παντὸς ξύλου ; Εἶδες τὸν ψεύστην ; Ὁ θεὸς εἶπεν · Ἀπὸ παντὸς ξύλου φάγεσθε , ἀπὸ δ’ ἑνὸς μὴ φάγητε . Ὁ ψεύστης λέγει · Διὰ τί εἶπεν ὁ θεὸς ἀπὸ παντὸς ξύλου μὴ φαγεῖν ὑμᾶς ; Μὴ ψεύδεται Ἐκεῖνος ψεύστης ἐστίν . Ἐψεύσατο δέ , καὶ τοῦτο δεινῶς · Ὅταν γάρ τις θέλῃ κακοηθεύσασθαι πρᾶγμα , εἰς χρείαν προσποιεῖται ἄγνοιαν , ἵνα ἀνύποπτον εἰσαγάγῃ τὴν σκαιωρίαν , ἀντὶ τοῦ οὐκ οἶδα , φησίν , οὐκ ἔστι κατασκευή · ἁπλοῦς ἦλθον , οὐδὲν οἶδα . Οὐκ ἐπειράθητε τοιούτων πολλῶν ; οὐκ οἴδαμεν τῶν δολίων τὰ ἔργα ; τοιαῦτα οὐ ῥάπτουσι πράγματα καὶ προσποιοῦνται ἄγνοιαν ; Οὕτω καὶ ὁ διάβολος · Τί ὅτι εἶπέ φησιν ὑμῖν ὁ θεός ; , ἀντὶ τοῦ παρήκουσα , οὐ καλῶς ἤκουσα , μὴ φαγεῖν ὑμᾶς ἀπὸ παντὸς ξύλου . Ἡ γυνὴ νομίσασα ἄγνοιαν εἶναι , διορθοῦται τὴν λέξιν . Οὐχ οὕτω , φησίν , εἶπεν · οὐκ εἶπεν ὁ θεὸς μὴ φαγεῖν ἀπὸ παντὸς ξύλου , ἀλλ’ ἀπὸ παντὸς μὲν ξύλου ἐπέτρεψεν , ἀπὸ δὲ ἑνὸς ἐκώλυσεν . Εἶπε γὰρ ὑμῖν · Μὴ φάγητε , ἵνα μὴ ἀποθάνητε . Ἔδοξε μανθάνειν , ὃ οὐκ ᾔδει · λοιπὸν οὐχ ὑπωπτεύετο ὡς ἐγκατάσκευος καὶ λέγει αὐτῇ · Οὐ θανάτῳ ἀποθανεῖσθε . Ἴδε ἄλλο ψεῦδος . Τοῦτο γὰρ θεοῦ εἰπόντος ᾗ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε , θανάτῳ ἀποθανεῖσθε , λέγει ὁ διάβολος οὐκ ἀποθανεῖσθε . Τοῦτο δεύτερον ἐψεύσατο . ᾜδει γὰρ ὁ θεός φησιν , ὅτι ᾗ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε , ἔσεσθε ὡς θεοί . Ἴδε τρίτον ψεῦδος . Ὅρα τὴν ἐγκατάσκευον κακίαν τοῦ διαβόλου . Ἤδη προμελετᾷ κατασπεῖραι τῷ κόσμῳ τὴν πλάνην . Καὶ ἐπειδὴ ἐμελέτησεν , ὡς προεῖπον , πολυθείαν ἐγεῖραι τῷ κόσμῳ , προλαβὼν ὡς ἐν διηγήματι , κατέσπειρεν εἰς τὰς ἀκοὰς τῆς γυναικὸς ἔμφασιν τοῦ εἶναι πολλοὺς θεούς . Ἀλλ’ ὁ μὲν τῆς κακίας τεχνίτης οὕτω προκατέσπειρε τὴν ἔννοιαν τῶν θεῶν , ὁ δὲ θεὸς προειδὼς ᾠκονόμησε , τὴν πλάστην τὴν μέλλουσαν μὴ λαληθῆναι ἀνθρωπίνῳ στόματι , ἵνα μὴ πρώτη λογικὴ φωνὴ περὶ θεῶν φθέγξηται , ἀλλὰ πρῶτον στόμα ὄφεως , ἵνα πᾶν στόμα λαλοῦν περὶ εἰδώλων τῷ στόματι ἐκείνου ἀπεικάζηται . Οἶδα , ὅτι καὶ τῇ φωνῇ συγγινώσκετε καὶ τὰς ἐννοίας τὰς ἁγίας τῶν γραφῶν ἁρπάζετε . Μηδεὶς οὖν περὶ τὸν κόμπον τῆς φωνῆς ἀσχολείσθω , ἀλλὰ περὶ τὴν τῶν νοημάτων δύναμιν . ᾜδει γάρ φησιν ὁ θεός , ὅτι ᾗ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε , ἔσεσθε ὡς θεοὶ γινώσκοντες καλὸν καὶ πονηρόν . Λέγουσι πολλοὶ καὶ μάλιστα οἱ τῷ θεοστυγεῖ Πορφυρίῳ ἀκολουθήσαντες τῷ κατὰ Χριστιανῶν συγγράψαντι καὶ τοῦ θείου δόγματος πολλοὺς ἀποστήσαντι · λέγουσι τοίνυν · Διὰ τί ὁ θεὸς ἀπηγόρευσε τὴν γνῶσιν τοῦ καλοῦ καὶ πονηροῦ ; Ἔστω , τὸ πονηρὸν ἀπηγόρευσε · διὰ τί καὶ τὸ καλόν ; Εἰπὼν γὰρ ἀπὸ τοῦ ξύλου τοῦ εἰδέναι καλὸν καὶ πονηρὸν μὴ φάγητε , κωλύει , φησίν , αὐτὸν τοῦ εἰδέναι τὸ κακόν . Διὰ τί καὶ τὸ ἀγαθόν ; Ἀεὶ ἡ κακία καθ’ ἑαυτῆς τεχνάζεται καὶ τὰς λαβὰς καθ’ ἑαυτῆς δίδωσιν . Οὐ τὴν γνῶσιν ἐκώλυσεν ὁ θεὸς τοῦ καλοῦ . Εἶχε γὰρ αὐτὴν ὁ Ἀδὰμ καὶ πρὸ τοῦ φαγεῖν . Εἰ γὰρ μὴ εἶχε γνῶσιν , πῶς γνωρίζει τὴν γυναῖκα ; πῶς φυσιολογεῖ ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστῶν μου , καὶ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκός μου ; πῶς δὲ καὶ προφητεύει τὰ μέλλοντα · Αὕτη κληθήσεται γυνή , ὅτι ἐκ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ἐλήφθη . Ἀντὶ τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὴν μητέρα , καὶ τὰ λοιπά ; Τοσαῦτα οἶδε καὶ οὐκ ᾔδει τὸ καλόν ; Τὸν θεὸν ᾔδει , τὰ τοῦ θεοῦ ἐτήρει , γνῶσιν εἶχεν , ὀνόματα ἐπέθηκε τοσαῦτα . Πῶς οὐκ εἶχε γνῶσιν καλοῦ ; Τί οὖν ἐστιν ; Οὐ τὴν γνῶσιν κωλύει ὁ θεὸς τοῦ καλοῦ , ἀλλὰ θέλει μὴ εἶναι μετὰ τοῦ ἀγαθοῦ τὴν γνῶσιν τοῦ κακοῦ . Λύω δὲ τὸ σόφισμα τῆς ἀσεβείας ἀπὸ τῶν γραφῶν . Οὐ δύνασθε ποτήριον κυρίου πιεῖν καὶ ποτήριον δαιμονίων . Οὐ τὰ δύο ἐκώλυσεν , ἀλλ’ ἡγίασε μὲν τὸ ἅγιον , ἀπέρριψε δὲ τὸ ἐναγὲς καὶ βέβηλον . Οὕτω καὶ ὁ σωτήρ · Οὐ δύνασθε θεῷ δουλεύειν καὶ μαμωνᾷ , κατὰ τὸ αὐτὸ καὶ θεῷ δουλεύειν καὶ δαίμονι ἀδύνατον . Οὕτως ὁ θεὸς ἐκώλυσε λαβεῖν γνῶσιν τοῦ πονηροῦ , ἵνα μὴ μιγῆται μετὰ τοῦ ἀγαθοῦ καὶ ἡ γνῶσις τοῦ κακοῦ .
Lemmas: βλέπω πῶς ἑρμηνεύω καί ὅτι διάβολος εἰμί καί ψεύστης εἰμί . καί πῶς ψεύδω ; λέγω ὁ ὄφις ὁ γυνή · Τι , ὅτι λέγω σύ ὁ θεός μή ἐσθίω ἀπό πᾶς ξύλο ; εἶδον ὁ ψεύστης ; ὁ θεός λέγω · ἀπό πᾶς ξύλο ἐσθίω , ἀπό δέ εἷς μή ἐσθίω . ὁ ψεύστης λέγω · Ζεύς τίς λέγω ὁ θεός ἀπό πᾶς ξύλο μή ἐσθίω σύ ; Μή ψεύδω ἐκεῖνος ψεύστης εἰμί . ψεύδω δέ , καί οὗτος δεινός · ὅταν γάρ τις ἐθέλω κακοηθεύομαι πρᾶγμα , εἰς χρεία προσποιέω ἄγνοια , ἵνα ἀνύποπτος εἰσάγω ὁ σκαιωρία , ἀντί ὁ οὐ οἶδα , φημί , οὐ εἰμί κατασκευή · ἁπλόος ἔρχομαι , οὐδείς οἶδα . οὐ ἐπιλέγω τοιοῦτος πολύς ; οὐ οἶδα ὁ δόλιος ὁ έργο ; τοιοῦτος οὐ ῥάπτω πρᾶγμα καί προσποιέω ἄγνοια ; οὕτως καί ὁ διάβολος · Τι ὅτι λέγω φημί σύ ὁ θεός ; , ἀντί ὁ παρακούω , οὐ καλός ἀκούω , μή ἐσθίω σύ ἀπό πᾶς ξύλο . ὁ γυνή νομίζω ἄγνοια ἔρχομαι , διορθόω ὁ λέξις . οὐ οὕτως , φημί , λέγω · οὐ λέγω ὁ θεός μή ἐσθίω ἀπό πᾶς ξύλο , ἀλλά ἀπό πᾶς μέν ξύλο ἐπιτρέπω , ἀπό δέ εἷς κωλύω . λέγω γάρ σύ · Μή ἐσθίω , ἵνα μή ἀποθνῄσκω . δοκέω μανθάνω , ὁ οὐ οἶδα · λοιπός οὐ ὑποπτεύω ὡς ἐγκατάσκευος καί λέγω αὐτός · Οὐ θάνατος ἀποθνῄσκω . ὁράω ἄλλος ψεῦδος . Τοῦτης γάρ θεός λέγω ὅς ἄν ἡμέρα ἐσθίω , θάνατος ἀποθνῄσκω , λέγω ὁ διάβολος οὐ ἀποθνῄσκω . Τοῦτης δεύτερος ψεύδω . οἶδα γάρ ὁ θεός φημί , ὅτι ὅς ἄν ἡμέρα ἐσθίω , εἰμί ὡς θεός . εἶδον τρίτος ψεῦδος . Όρα ὁ ἐγκατάσκευος κακία ὁ διάβολος . Ἤδη προμελετάω κατασπείρω ὁ κόσμος ὁ πλάνη . καί ἐπεί μελετάω , ὡς προλέγω , πολυθεΐα ἐγείρω ὁ κόσμος , προλαμβάνω ὡς ἐν διήγημα , κατασπείρω εἰς ὁ ἀκοή ὁ γυνή ἔμφασις ὁ ἔρχομαι πολύς θεός . ἀλλά ὁ μέν ὁ κακία τεχνίτης οὕτως προκατασπείρω ὁ ἔννοια ὁ θεός , ὁ δέ θεός πρόοιδα οἰκονομέω , ὁ πλάστης ὁ μέλλω μή λαλέω ἀνθρώπινος στόμα , ἵνα μή πρῶτος λογικός φωνή περί θεός φθέγγομαι , ἀλλά πρῶτος στόμα ὄφις , ἵνα πᾶς στόμα λαλέω περί εἴδωλον ὁ στόμα ἐκεῖνος ἀπεικάζω . Οἶδα , ὅτι καί ὁ φωνή συγγιγνώσκω καί ὁ ἔννοια ὁ ἅγιος ὁ γραφεύς ἁρπάζω . μηδείς οὖν περί ὁ κόμπος ὁ φωνή ἀσχολέω , ἀλλά περί ὁ ὁ νόημα δύναμις . οἶδα γάρ φημί ὁ θεός , ὅτι ὅς ἄν ἡμέρα ἐσθίω , εἰμί ὡς θεός γιγνώσκω καλός καί πονηρός . λέγω πολύς καί μάλιστα ὁ ὁ θεοστυγής Πορφύριος ἀκολουθέω ὁ κατά Χριστιανός συγγράφω καί ὁ θεῖος δόγμα πολύς ἀφίστημι · λέγω τοίνυν · Ζεύς τίς ὁ θεός ἀπαγορεύω ὁ γνῶσις ὁ καλός καί πονηρός ; Ἔστω , ὁ πονηρός ἀπαγορεύω · διά τίς καί ὁ καλός ; εἶπον γάρ ἀπό ὁ ξύλο ὁ οἶδα καλός καί πονηρός μή ἐσθίω , κωλύω , φημί , αὐτός ὁ οἶδα ὁ κακός . Ζεύς τίς καί ὁ ἀγαθός ; ἀεί ὁ κακία κατά ἑαυτοῦ τεχνάζω καί ὁ λαβή κατά ἑαυτοῦ δίδωμι . οὐ ὁ γνῶσις κωλύω ὁ θεός ὁ καλός . ἔχω γάρ αὐτός ὁ Ἀδάμ καί πρό ὁ ἐσθίω . εἰμί γάρ μή ἔχω γνῶσις , πῶς γνωρίζω ὁ γυνή ; πῶς φυσιολογέω ὀστέον ἐκ ὁ ὀστέον ἐγώ , καί σάρξ ἐκ ὁ σάρξ ἐγώ ; πῶς δέ καί προφητεύω ὁ μέλλω · Ἄτη καλέω γυνή , ὅτι ἐκ ὁ ἀνήρ αὐτηες͂ς λαμβάνω . ἀντί οὗτος καταλείπω ἄνθρωπος ὁ πατέρας αὐτός καί ὁ μήτηρ , καί ὁ λοιπός ; Τοσαύς οἶδα καί οὐ οἶδα ὁ καλός ; Τώς θεός οἶδα , ὁ ὁ θεός τηρέω , γνῶσις ἔχω , ὄνομα ἐπιτίθημι τοσοῦτος . Πῶς οὐ ἔχω γνῶσις καλός ; τις οὖν εἰμί ; οὐ ὁ γνῶσις κωλύω ὁ θεός ὁ καλός , ἀλλά ἐθέλω μή ἔρχομαι μετά ὁ ἀγαθός ὁ γνῶσις ὁ κακός . λύω δέ ὁ σόφισμα ὁ ἀσέβεια ἀπό ὁ γραφεύς . οὐ δύναμαι ποτήριον κύριος πίνω καί ποτήριον δαιμόνιος . οὐ ὁ δύο κωλύω , ἀλλά ἁγιάζω μέν ὁ ἅγιος , ἀπορρίπτω δέ ὁ ἐναγής καί βέβηλος . οὕτως καί ὁ σωτήρ · οὐ δύναμαι θεός δουλεύω καί μαμωνᾶς , κατά ὁ αὐτός καί θεός δουλεύω καί δαίμων ἀδύνατος . οὕτως ὁ θεός κωλύω λαμβάνω γνῶσις ὁ πονηρός , ἵνα μή μίγνυμι μετά ὁ ἀγαθός καί ὁ γνῶσις ὁ κακός .