severian-of-gabala.in-cosmogoniam-homilia-6 8
Εἶτά φησιν ὁ θεός · Καὶ ἐχρῆν σε γυναικὶ πιστεῦσαι καὶ μὴ ἐμοί ; καὶ ἀξιοπιστοτέρα ἡ γυνὴ ὑπὲρ ἐμέ ; Ἐγὼ τὰ ἀγαθὰ δέδωκα , πράγμασί σε ἐτίμησα , ἐκείνη ῥήμασιν ἐδελέασε . Καὶ βλέπε · ὥσπερ δικαστὴς ἐὰν δέξηται ἀπολογίαν τοῦ δικαζομένου καὶ μηκέτι ἐξετάσῃ αὐτόν , ἀλλὰ μεταβῇ ἐπὶ τὸν ἄλλον , εὐθέως θαρρεῖ καὶ λέγει τέως ἐγὼ ἐξητάσθην , οὕτω καὶ ὁ θεὸς μεταβαίνει ἀπὸ τοῦ Ἀδὰμ , ἵνα λύσῃ αὐτοῦ τὸν φόβον καὶ λέγει τῇ γυναικί · Τί τοῦτο ἐποίησας ; Λέγει ἐκείνη · Ὁ ὄφις ἠπάτησέ με καὶ ἔφαγον . Ἐπειδὴ ὅλως ἀληθῆ εἶπεν , οὐχ ὑβρίζει τῆς ἀληθείας τὴν ἀπολογίαν , ἀλλὰ καταλιμπάνει αὐτὴν ἀνεξέταστον . Οὐκ εἶπε · Καὶ ἐπιστεύθη ἐκεῖνος , ἤγουν ὁ ὄφις , ὑπὲρ ἐμέ ; Ἐπηγγείλατο ἰσοθεΐαν καὶ προεξένησε θάνατον . Ἀλλ’ οὐ κρίνει εὐθέως , ἀλλὰ μᾶλλον ὡς ἀσθενεστέρου σκεύους ἐφείσατο , καὶ χωρεῖ ἐπὶ τὸν ὄφιν , ἵνα πείσῃ κἀκεῖνον κἀκείνην , ὅτι ἐπὶ τὸν αἴτιον χωρεῖ , καί φησι · Ὅτι τοῦτο ἐποίησας . Εἶδες θαυμαστὸν κριτήν ; Τοὺς ἀπατηθέντας ἐρωτᾷ , τὸν ἀπατήσαντα οὐκ ἐρωτᾷ . Οὐ λέγει αὐτῷ τί ἐποίησας ; , ἀλλ’ ἐπειδὴ τοῦτο ἐποίησας . Κατὰ ταύτην τὴν εἰκόνα Δαυὶδ λέγει · Οὐκ ἀναστήσονται ἀσεβεῖς ἐν κρίσει . οὐχ ὅτι οὐκ ἐγείρονται , ἀλλ’ ὅτι οὐκ ἐξετάζονται . Ἐπειδὴ τοῦτο ἐποίησας . Ἡ πρὸς τὸν ὄφιν ἀπειλὴ ἐκούφισε τὰς πληγὰς τῶν ἀπατηθέντων . Εἰ μὴ , φησίν , ἐκείνῳ ὁ θεὸς ἐπέγραψεν ὅλα , οὐκ ἂν ἀνεξετάστως αὐτὸν ἔκρινεν . Ἐπειδὴ τοῦτο ἐποίησας , ἐπικατάρατος σὺ ἀπὸ πάντων τῶν θηρίων τῆς γῆς . Ἐπὶ τῷ στήθει καὶ τῇ κοιλίᾳ πορεύσῃ . Ἐπειδὴ τοῦτο ἐποίησας , ἐπειδὴ καρδίαν ἠπάτησας καὶ τὴν κοιλίαν ἔπεισας βρώματος ἅψασθαι ἐπὶ τῷ στήθει καὶ τῇ κοιλίᾳ πορεύσῃ . Οὐχ ὡς ποσὶ κεχρημένου τὸ πρότερον , νῦν ἀποφαίνεται θεὸς τὸν ἐπὶ τῆς κοιλίας περίπατον , ἀλλ’ ἐπειδὴ ὀρθὸς ἑστηκὼς τῇ γυναικί διελέγετο . Οὐ γὰρ ἦν ἄλλως αὐτὸν τὴν πρὸς τὴν Εὔαν ποιεῖσθαι διάλεξιν . Αὐτὸ τὸ τῆς διαλέξεως σχῆμα , μεθ’ οὗ Εὔαν ἠπάτησε , τῷ κατὰ τῷ στήθει περιπάτῳ κολάζει καὶ τῆς ἀνατεταγμένης ἐκβάλλει βαδίσεως . Εἰ γὰρ καὶ ἄπους ἐξ ἀρχῆς διεπέπλαστο , ἀλλὰ κύκλοις γοργῶν τινων κάτωθεν ἑλιγμῶν ἀνορθούμενος , τεταμένοις τοῖς στήθεσιν ἵππευε . Διὸ καὶ νῦν ὁ ὄφις πολλάκις θυμούμενος ἀνίστησιν ἑαυτὸν καὶ κυκλικῶς ἑλισσόμενος τρέχει · προβὰς δὲ ὅσον δεῖξαι τοῦ παλαιοῦ βαδίσματος τὴν μνήμην , πάλιν τῷ τῆς ἀποφάσεως καταβάλλεται νόμῳ . Καὶ γῆν φαγῇ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου . Ἔχθραν θήσω ἀνὰ μέσον σοῦ καὶ τῆς γυναικός . Τί ἐστι τὸ γῆν φαγῇ ; Ὃ προεξένησας γενέσθαι τῷ Ἀδὰμ , τοῦτο ἔσθιε . Μέλλει γὰρ οὗτος ἀκούειν · Γῆ εἶ , καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ . Ἔχθραν θήσω ἀνὰ μέσον σοῦ καὶ τῆς γυναικός . Ἐπεὶ ὡς φίλον ἠπάτησας , ὡς ἐχθρὸς ἐκβάλλῃ . Ἐκεῖνος ὁ λόγος νόμος ἐγένετο . Πρόσεχε τοίνυν . Γῆν φαγῇ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου . Ὅρα . Οὐ τοῦτο περὶ τοῦ ὄφεως λέγει , ὅτι ἔσται σοι σιτίον ἡ γῆ , οὐδὲ γὰρ ἀεὶ τοῖς ὄφεσι τὸ ἐσθιόμενον γῆ , ἀλλὰ καὶ κρέασι τρέφονται καὶ καρποῖς εὐωχοῦνται καὶ σπερμάτων ἐφάπτονται καὶ βοτάνας θηρῶσιν . Ἀλλὰ διὰ τοῦ εἰπεῖν γῆν φαγῇ τοῦτο λέγει · Δαπανήσεις , φησί , τὴν γῆν , ἐπ’ αὐτὴν ἐντριβόμενος . Ἀλλὰ λέγουσί τινες · Εἰ ὁ διάβολος ἠπάτησε , διὰ τί ὁ ὄφις τὴν κατάραν ἐδέξατο ; Τὸν ἀόρατον δαίμονα ἀοράτῳ μαστίζει πληγῇ · τὸ ὁρώμενον ὄργανον ὁρωμένῃ ὑποβάλλει τιμωρίᾳ . Διὰ τί ; Ὥσπερ ἀόρατος ὢν ὁ θεὸς ἔδωκεν ὁρώμενον ὑπόμνημα τὸ δένδρον , οὕτως ἀόρατος ὢν ὁ διάβολος ἀνθρώποις λέγει διὰ τοῦ ὄφεως . Ὑποβάλλει τοίνυν ὁ θεὸς τὸν ὄφιν κατάρᾳ , ἵνα κἂν τὸν διάβολόν τίς τι ἔπαθε , τὸν ὄφιν ἀεὶ βλέπων συρόμενον τόν ποτε διανεστηκότα , εἰς ὑπόμνησιν λάβῃ , ὅτι εἰ ὁ ὑπουργὸς τῆς κακίας οὕτω κολάζεται , ὁ αὐτουργὸς πόσον ; Πρόσεχε τοίνυν . Τούτου ἀδελφὰ εὑρίσκεις ἐν τῷ εὐαγγελίῳ . Ὥσπερ γὰρ ἐν τῷ ὁρωμένῳ ὄφει τὸν λαλοῦντα κατέκρινε μετὰ τοῦ ὁρωμένου , οὕτω καὶ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ , ὅτε οἱ δαίμονες ἠξίουν τὸν Χριστὸν μὴ πεμφθῆναι εἰς τὴν ἄβυσσον , ἔλεγον · Ἐπίτρεψον ἡμῖν εἰσελθεῖν εἰς τοὺς χοίρους , ἐπέτρεψεν εἰσελθεῖν , ἵνα τοὺς ἀοράτους σὺν τοῖς ὁρωμένοις σώμασι καταποντίσῃ . Γῆν φαγῇ . Ἔχθραν θήσω ἀνὰ μέσον σοῦ καὶ τῆς γυναικός . Τὴν φιλίαν εἰς ἔχθραν μετέστησε καὶ νόμος ἐγένετο ὁ λόγος . Καὶ τὰ μὲν ἄλλα θηρία σπεύδουσιν οἱ ἄνθρωποι ἡμερῶσαι , ὄφιν δὲ ἐάν τις ἴδῃ , σφαδάζει . Μένει γὰρ ὁ ὅρος · Ἔχθραν θήσω ἀνὰ μέσον σοῦ . Κἂν ἐν οἰκίᾳ ἴδῃ , φονεῦσαι θέλει , κἂν ἐν ὁδῷ ἴδῃ , μαίνεται φονεῦσαι . Νύσσει γὰρ αὐτὸν ὁ ἀρχαῖος λόγος . Μυρίας ἐὰν δῷ πληγὰς τῷ ὄφει , ἐὰν ἴδῃ τὴν κεφαλὴν μὴ τρωθεῖσαν , εὐθέως παρεγγυᾶται τῷ ἐφεστῶτι · Τὴν κεφαλὴν οὐκ ἔπληξας τοῦ ὄφεως , κατὰ τῆς κεφαλῆς κροῦσον , ἐπειδὴ ὁ θεὸς εἶπεν αὐτός σου τηρήσει κεφαλὴν καὶ σὺ τηρήσεις αὐτοῦ πτέρναν . Τί δὲ τοῦτό ἐστιν ; Οὐ λέγει , ὅτι ποιήσω τὸν ἄνθρωπον κατὰ τῶν ἄλλων τοῦ σώματός σου μελῶν μὴ καταχρῆσθαι πληγῇ , μόνην δὲ κολάζειν τὴν κεφαλήν . Κέχρηται γὰρ ὁ ἄνθρωπος καὶ ταῖς κατὰ πάντων τῶν μελῶν ἐπὶ τὸν ὄφιν πληγαῖς , ὡς ὅθεν ἂν πλήξῃ , τὸ πᾶν τιμωρούμενος . Καὶ τὸ πρὸς τὸν ὄφιν δὲ παρὰ τοῦ δεσπότου ῥηθέν , ὅτι σὺ αὐτοῦ τηρήσεις πτέρναν , οὐ τοῦτο κηρύττει τὸ κατὰ τῆς πτέρνης δεδόσθαι τοῖς ὄφεσιν ἔφοδον · ἐπέρχεται γὰρ ἔσθ’ ὅτε καὶ καθεύδουσιν , ἐπιλαμβάνεται γαστρὸς πολλάκις , ἐνίησιν ἰὸν καὶ χερσὶ προσάγει καὶ τοῖς λοιποῖς μέλεσι δήγματα · καὶ ὅλως οὐδὲν αὐτῶν τῶν ἀνθρωπίνων μελῶν ἐμπεσὸν ἀχείρωτον μένει . Ἀλλ’ ἡ τῆς ἀποφάσεως διάνοια τοιαύτη · Οὐκέτι , φησί , πρὸς ἐπιβουλὴν ἀνθρώπου ὁ ὄφις παρρησιάσεται , ἀλλ’ εἴσω μένων , τοσοῦτον ἕξεις τῶν ἀνθρώπων τὸν φόβον , ὥστε φωλεοῖς ἐγκατακρύπτειν σαυτὸν καὶ μόλις ἐξ ὀπῶν μετὰ φόβου προκύπτειν , τὰς τῶν ἀνθρώπων παρόδους μόνον τηροῦντα πρὸς ἀκίνδυνον πρόοδον . Ὁ δὲ ἄνθρωπος , φησίν , ἐν ἀδείᾳ περιπατήσει , τῆς σαυτοῦ κεφαλῆς ἐν φωλεοῖς τηρουμένης , ὡς ἐχθροῦ κρυπτομένου , οὐ φθεγγομένης πρὸς αὐτόν , ὡς πρὸς αὐτόν , ὡς πρὸς φίλον .
Lemmas: εἶτα φημί ὁ θεός · καί χρή σύ γυνή πιστεύω καί μή ἐγώ ; καί ἀξιόπιστος ὁ γυνή ὑπέρ ἐγώ ; ἐγώ ὁ ἀγαθός δίδωμι , πρᾶγμα σύ τιμάω , ἐκεῖνος ῥῆμα δελεάζω . καί βλέπω · ὥσπερ δικαστής ἐάν δέχομαι ἀπολογία ὁ δικάζω καί μηκέτι ἐξετάζω αὐτός , ἀλλά μεταβαίνω ἐπί ὁ ἄλλος , εὐθύς θαρσέω καί λέγω τέως ἐγώ ἐξετάζω , οὕτως καί ὁ θεός μεταβαίνω ἀπό ὁ Ἀδάμ , ἵνα λύω αὐτός ὁ φόβος καί λέγω ὁ γυνή · τις οὗτος ποιέω ; Λέγος ἐκεῖνος · ὁ ὄφις ἀπατάω ἐγώ καί ἐσθίω . Ἐπειδή ὅλος ἀληθής λέγω , οὐ ὑβρίζω ὁ ἀλήθεια ὁ ἀπολογία , ἀλλά καταλείπω αὐτός ἀνεξέταστος . οὐ λέγω · καί πιστεύω ἐκεῖνος , ἤγουν ὁ ὄφις , ὑπέρ ἐγώ ; ἐπαγγέλλω ἰσοθεΐα καί προξενώ θάνατος . ἀλλά οὐ κρίνω εὐθύς , ἀλλά μᾶλλον ὡς ἀσθενής σκεῦος φείδομαι , καί χωρέω ἐπί ὁ ὄφις , ἵνα πείθω ἐκεῖνος κᾁκείνης , ὅτι ἐπί ὁ αἴτιος χωρέω , καί φημί · Ὅτι οὗτος ποιέω . εἶδον θαυμαστός κριτής ; Τούς ἀπατάω ἐρωτάω , ὁ ἀπατάω οὐ ἐρωτάω . οὐ λέγω αὐτός τίς ποιέω ; , ἀλλά ἐπεί οὗτος ποιέω . κατά οὗτος ὁ εἰκών Δαυίδ λέγω · οὐ ἀνίστημι ἀσεβής ἐν κρίσις . οὐ ὅτι οὐ ἐγείρω , ἀλλά ὅτι οὐ ἐξετάζω . Ἐπειδή οὗτος ποιέω . ὁ πρός ὁ ὄφις ἀπειλή κουφίζω ὁ πληγή ὁ ἀπατάω . εἰμί μή , φημί , ἐκεῖνος ὁ θεός ἐπιγράφω ὅλος , οὐ ἄν ἀνεξέταστος αὐτός κρίνω . Ἐπειδή οὗτος ποιέω , ἐπικατάρατος σύ ἀπό πᾶς ὁ θηρίον ὁ γῆ . ἐπί ὁ στῆθος καί ὁ κοιλία πορεύω . Ἐπειδή οὗτος ποιέω , ἐπεί καρδία ἀπατάω καί ὁ κοιλία πείθω βρῶμα ἅπτω ἐπί ὁ στῆθος καί ὁ κοιλία πορεύω . οὐχ ὡς πούς χράω ὁ πρότερος , νῦν ἀποφαίνω θεός ὁ ἐπί ὁ κοιλία περίπατος , ἀλλά ἐπεί ὀρθός ἵστημι ὁ γυνή διαλέγω . οὐ γάρ εἰμί ἄλλως αὐτός ὁ πρός ὁ Εὔα ποιέω διάλεξις . αὐτός ὁ ὁ διάλεξις σχῆμα , μετά ὅς Εὔα ἀπατάω , ὁ κατά ὁ στῆθος περίπατος κολάζω καί ὁ ἀνατάσσω ἐκβάλλω βάδισις . εἰμί γάρ καί ἄπους ἐκ ἀρχή διαπλάσσω , ἀλλά κύκλος γοργός τις κάτωθεν ἑλιγμός ἀνορθόω , τείνω ὁ στῆθος ἱππεύω . Διὸ καί νῦν ὁ ὄφις πολλάκις θυμόω ἀνίστημι ἑαυτοῦ καί κυκλικός ἑλίσσω τρέχω · προβαίνω δέ ὅσον δείκνυμι ὁ παλαιός βάδισμα ὁ μνήμη , πάλιν ὁ ὁ ἀπόφασις καταβάλλω νόμος . καί γῆ ἐσθίω πᾶς ὁ ἡμέρα ὁ ζωή σύ . ἔχθρα τίθημι ἀνά μέσος σύ καί ὁ γυνή . τις εἰμί ὁ γῆ ἐσθίω ; ὅς ἐκνέω γίγνομαι ὁ Ἀδάμ , οὗτος ἐσθίω . Μέλλω γάρ οὗτος ἀκούω · Γῆ εἰμί , καί εἰς γῆ ἀπέρχομαι . ἔχθρα τίθημι ἀνά μέσος σύ καί ὁ γυνή . Ἐπεί ὡς φίλος ἀπατάω , ὡς ἐχθρός ἐκβάλλω . ἐκεῖνος ὁ λόγος νόμος γίνομαι . προσέχω τοίνυν . Γῆ ἐσθίω πᾶς ὁ ἡμέρα ὁ ζωή σύ . Όρα . οὐ οὗτος περί ὁ ὄφις λέγω , ὅτι εἰμί σύ σιτίον ὁ γῆ , οὐδέ γάρ ἀεί ὁ ὄφις ὁ ἐσθίω γῆ , ἀλλά καί κρέας τρέφω καί καρπός εὐωχέω καί σπέρμα ἐφάπτω καί βοτάνη θηράω . ἀλλά διά ὁ λέγω γῆ ἐσθίω οὗτος λέγω · δαπανάω , φημί , ὁ γῆ , ἐπί αὐτός ἐντρίβω . ἀλλά λέγω τις · εἰμί ὁ διάβολος ἀπατάω , διά τίς ὁ ὄφις ὁ κατάρα δέχομαι ; Τώς ἀόρατος δαίμων ἀόρατος μαστίζω πληγή · ὁ ὁράω ὄργανον ὁράω ὑποβάλλω τιμωρία . Ζεύς τίς ; ὥσπερ ἀόρατος εἰμί ὁ θεός δίδωμι ὁράω ὑπόμνημα ὁ δένδρον , οὕτως ἀόρατος εἰμί ὁ διάβολος ἄνθρωπος λέγω διά ὁ ὄφις . ὑποβάλλω τοίνυν ὁ θεός ὁ ὄφις κατάρα , ἵνα κἀν ὁ διάβολος τίς τίς πάσχω , ὁ ὄφις ἀεί βλέπω σύρω ὁ ποτέ διανίστημι , εἰς ὑπόμνησις λαμβάνω , ὅτι εἰμί ὁ ὑπουργός ὁ κακία οὕτως κολάζω , ὁ αὐτουργός πόσος ; προσέχω τοίνυν . Τοῦτος ἀδελφός εὑρίσκω ἐν ὁ Εὐαγγέλιος . ὥσπερ γάρ ἐν ὁ ὁράω ὄφις ὁ λαλέω κατακρίνω μετά ὁ ὁράω , οὕτως καί ἐν ὁ Εὐαγγέλιος , ὅτε ὁ δαίμων ἀξιόω ὁ Χριστός μή πέμπω εἰς ὁ ἄβυσσος , λέγω · ἐπιτρέπω ἐγώ εἰσέρχομαι εἰς ὁ χοῖρος , ἐπιτρέπω εἰσέρχομαι , ἵνα ὁ ἀόρατος σύν ὁ ὁράω σῶμα καταποντίζω . Γῆ ἐσθίω . ἔχθρα τίθημι ἀνά μέσος σύ καί ὁ γυνή . Τά φίλιος εἰς ἔχθρα μεθίστημι καί νόμος γίνομαι ὁ λόγος . καί ὁ μέν ἄλλος θηρίον σπεύδω ὁ ἄνθρωπος ἡμερόω , ὄφις δέ ἐάν τις εἶδον , σφαδᾴζω . Μένω γάρ ὁ ὅρος · ἔχθρα τίθημι ἀνά μέσος σύ . κἀν ἐν οἰκία εἶδον , φονεύω ἐθέλω , κἀν ἐν οὐδός εἶδον , μαίνομαι φονεύω . νύσσω γάρ αὐτός ὁ ἀρχαῖος λόγος . Μυρίας ἐάν δίδωμι πληγή ὁ ὄφις , ἐάν εἶδον ὁ κεφαλή μή τιτρώσκω , εὐθύς παρεγγυάω ὁ ἐφίστημι · Τά κεφαλή οὐ πλήσσω ὁ ὄφις , κατά ὁ κεφαλή κρούω , ἐπεί ὁ θεός λέγω αὐτός σύ τηρέω κεφαλή καί σύ τηρέω αὐτός πτέρνη . τις δέ τούτος εἰμί ; οὐ λέγω , ὅτι ποιέω ὁ ἄνθρωπος κατά ὁ ἄλλος ὁ σῶμα σύ μέλος μή καταχράομαι πληγή , μόνος δέ κολάζω ὁ κεφαλή . χράω γάρ ὁ ἄνθρωπος καί ὁ κατά πᾶς ὁ μέλος ἐπί ὁ ὄφις πληγή , ὡς ὅθεν ἄν πλήσσω , ὁ πᾶς τιμωρέω . καί ὁ πρός ὁ ὄφις δέ παρά ὁ δεσπότης λέγω , ὅτι σύ αὐτός τηρέω πτέρνη , οὐ οὗτος κηρύσσω ὁ κατά ὁ πτέρνη δίδωμι ὁ ὄφις ἔφοδος · ἐπέρχομαι γάρ εἰμί ὅτε καί καθεύδω , ἐπιλαμβάνω γαστήρ πολλάκις , ἐνίημι εἶμι καί χείρ προσάγω καί ὁ λοιπός μέλος δῆγμα · καί ὅλος οὐδείς αὐτός ὁ ἀνθρώπινος μέλος ἐμπίπτω ἀχείρωτος μένω . ἀλλά ὁ ὁ ἀπόφασις διάνοια τοιοῦτος · οὐκέτι , φημί , πρός ἐπιβουλή ἄνθρωπος ὁ ὄφις παρρησιάζομαι , ἀλλά εἴσω μένω , τοσοῦτος ἔχω ὁ ἄνθρωπος ὁ φόβος , ὥστε φωλεός ἐγκατακρύπτω σεαυτοῦ καί μόλις ἐκ ὀπή μετά φόβος προκύπτω , ὁ ὁ ἄνθρωπος πάροδος μόνος τηρέω πρός ἀκίνδυνος πρόοδος . ὁ δέ ἄνθρωπος , φημί , ἐν ἄδεια περιπατέω , ὁ σεαυτοῦ κεφαλή ἐν φωλεός τηρέω , ὡς ἐχθρός κρύπτω , οὐ φθέγγομαι πρός αὐτός , ὡς πρός αὐτός , ὡς πρός φίλος .