severian-of-gabala.in-cosmogoniam-homilia-6 6
Ἀδελφὰ ἐκεῖνα καὶ ταῦτα · ἑνὸς γὰρ θεοῦ κἀκεῖνα καὶ ταῦτα . Μὴ γὰρ ἄλλος ἦλθεν ἐπὶ τὸ πάθος , ἀλλ’ ὁ κατελθὼν ἐν τῷ παραδείσῳ ; Ἐκρύβη , ᾔσθετο μετὰ τὸ φαγεῖν . Διηνοίχθησαν γὰρ αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί φησι καὶ ἔγνωσαν ὅτι γυμνοὶ ἦσαν . Ἐπειδὴ ὁ διάβολος εἶπεν ᾗ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε , διανοιχθήσονται ὑμῶν οἱ ὀφθαλμοί , ἴδε , φησίν , ἠλήθευσεν ὁ σατανᾶς . Οὐ γὰρ αὐτοῦ τὰ νοήματα ἀγνοοῦμεν . Οἴδασιν οἱ ἅγιοι τὰς μηχανὰς τοῦ διαβόλου . Ὅρα κακίαν . Πόθεν ᾔδει ὁ διάβολος , ὅτι μετὰ τὸ φαγεῖν ἀνοίγονται αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί ; μὴ γὰρ τυφλοὶ ἦσαν ; Λέγει ἡ γραφὴ πρὶν φαγεῖν αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ δένδρου Εἶδέ φησιν ἡ γυνὴ τὸ δένδρον . Οὐκοῦν οὐκ ἦν τυφλή . Εἶδέ φησιν ἡ γυνὴ τὸ δένδρον , ὅτι ὡραῖον εἰς ὅρασιν . Πρῶτον εἶδε καὶ τότε ἔφαγε . Πῶς οὖν ἠνοίχθησαν αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί ; Πρόσεχε , παρακαλῶ . Ἐνταῦθά ἐστι τὸ ζητούμενον . Ὁ διάβολος ἀπὸ ἐκπτώσεως ἦν , τουτέστι , ἀπὸ παραβάσεως · καὶ ᾔδει , τί ἔπαθεν ὁ παραβὰς καὶ τί πάσχουσιν οἱ παραβαίνοντες . Κοινὸν δὲ ἐστι τὸ πάθος πάντων . Καὶ γὰρ σήμερον , ὅταν ἁμαρτάνωμεν , ὡς τυφλοὶ ἁμαρτάνομεν · καὶ ὅταν ἁμαρτήσωμεν , τότε ὁρῶμεν , τί ἐποιήσαμεν . Οἷον , ὥσπερ εἴ τις ἐγκαλεῖται διὰ τί τόδε ἐποίησας ; προφασίζεται ἀνάγκην · Ἀληθῶς οὐκ ἔβλεπον , τί ἐποίουν · οὐχ ὡς τυφλὸς ὤν , ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐν τῇ ἁμαρτίᾳ ὁ λογισμὸς πηροῦται , ὅλος γινόμενος τοῦ πρᾶξαι καὶ τυφλοῦται ἐν τῷ πράττειν . Βλέπει μετὰ ταῦτα τῇ συνειδήσει , τί πεποίηκε . Λέγω δὲ ὡς ἐν ὑποθέσει · εἰσέρχεταί τις λῃστεῦσαι ἐπὶ οἰκίας καὶ εἰσέρχεται ὡς τυφλός · οὐ λογίζεται τὸν ἀπαντῶντα , τὸν κρατοῦντα , τὸν φόβον τῶν δικαστῶν , τὸν ἐπηρτημένον κίνδυνον · τετύφλωται γὰρ ὑπὸ τῆς νόσου . Ὅταν εἰσέλθῃ , ὅταν λάβῃ , ὅταν κλέψας ἐξέλθῃ , μηδενὸς παρόντος , φόβου πληροῦται , αἰσθάνεται , τί ἐποίησε καὶ λογίζεται , ὅτι , ἐὰν ζητηθῇ , νοοῦσι τὸ πρᾶγμα τίνος ἐστὶν ἔργον . Καὶ ἃ μὴ ἐλογίσατο πράττων , λογίζεται μετὰ τὸ πρᾶξαι . Οἷον ὁ μοιχεύων καὶ ἐπιρρίπτων ἑαυτὸν ἀλλοτρίῳ πυρί , εἰσέρχεται καὶ οὐ λογίζεται , ὅτι νόμοι εἰσί , δικαστήρια , κατηγορίαι , ξίφη ἠκονημένα · ἀλλ’ ὅταν πράξῃ , δειλιᾷ , ὑποπτεύει παῖδα , παιδίσκην , γείτονα , συγγενῆ · καὶ ἃ μὴ ἔβλεπεν ἐν τῷ πράττειν , βλέπει μετὰ τὸ πρᾶξαι . Πάλιν παραινεῖ τις τινὶ ἀπέχεσθαι κακῶν . Κἄν ἀπειθὴς ᾖ , ἡ συνήθεια τούτῳ λέγει · Πολλάκις αὐτῷ εἶπον καὶ οὐκ ἤκουσεν · οὐχ ὅτι οὐκ ἤκουσεν . Ἔπειτα ἐπαγαγὼν αὐτῷ πληγὰς λέγει · Διδάσκω σε ἀκούειν , οὐχ ὅτι ἀκοὴν αὐτῷ δίδωσιν , ἀλλ’ ὅτι ἡ πληγὴ διορθοῦται τὴν πρόληψιν καὶ εἰς σύνεσιν αὐτὸν φέρει . Ἡ παιδεία κυρίου ἀνοίγει μου τὰ ὦτα . Ἐπεὶ οὖν ἐξέπεσεν ὁ διάβολος – Οὐ γὰρ ἐπιλέλησμαι τῆς ὑποθέσεως – , ᾔδει ποῦ ἦν μετὰ τὸ ἐκπεσεῖν καὶ τότε εἰς αἴσθησιν ἦλθεν , ὧν ἐποίησεν . Ἔμαθεν οὖν ἐξ ὧν ἔπαθε καὶ λέγει · Ἐὰν φάγητε , ἀνοίγονται ὑμῶν οἱ ὀφθαλμοί , τουτέστιν , ὡς καὶ οἱ ἐμοί . Οἶδα , ἀφ’ οὗ παρέβην , τί ἔπαθον · ἔγνων τί ἔπαθον · ἔγνων τίνος ἀπέτυχον . Εἶτα ἔφαγον καὶ διηνοίχθησαν αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοὶ , καὶ εἶδον ὅτι γυμνοὶ ἦσαν . Πρὸ γὰρ τούτου ἦσαν γυμνοὶ καὶ οὐκ ᾐσχύνοντο . Ἀπεδύσαντο τὴν ἀθανασίαν , περιῃρέθη ἡ στολὴ τῆς δόξης , ἐγυμνώθη τὸ σῶμα , καὶ ἦν πηλὸς λοιπόν . Εὐθέως βρύει ἡ ἐπίνοια τῶν τεχνῶν . Πρώτη τέχνη τοῦ Ἀδὰμ ῥαπτική . Πρὸ πάσης τέχνης ἔλαβε τὰ φύλλα τῆς συκῆς καὶ ἔρραψε . Τίς ὁ διδάξας ; τίς ὁ παιδεύσας ; Ἔλαβεν ἅπαξ παρὰ θεοῦ σύνεσιν , εἰκὼν ἦν θεοῦ , καὶ ἀμφιβάλλεις περὶ τὴν γνῶσιν ; Ὅταν ἐννοήσῃς κατὰ σεαυτόν , πόθεν ἄνθρωπος ἄροτρον πρῶτον ἐποίησε , τίς ὑπέδειξε ποιῆσαι ξύλον καὶ μεσολαβῆσαι σίδηρον καὶ σφίγξαι καὶ ζεύγλην ἐπιθεῖναι τοῖς βουσί . πόθεν γυνὴ εὗρε τέχνην ἱστουργίας , λαβεῖν πόκον , πλῦναι , ξᾶναι , νῆσαι , τὸ συνημμένον λεπτῦναι καὶ πάλιν σχισθὲν συνάψαι ; Πόθεν τοῦτο ; Τίς ἐδίδαξε τοὺς ποικιλτὰς τὴν ποικιλτικήν ; Ἔστηκεν ἱστός , ἓν τὸ παραπεμπόμενον , οὐ χεὶρ ἐργαζομένη , ἀλλ’ ὁ λόγος ἐργάζεται , λόγος μορφὰς ἀποτελεῖ . Οὐκ ἐπιβάλλει χεῖρας ὁ τεχνίτης καὶ ὁ λόγος τῆς τέχνης μορφοῖ τὸ ἱμάτιον καὶ ἐν ὁρωμένοις σχήμασιν ἐγείρεται τὸ βούλημα τοῦ τεχνίτου . Εἶτα ὁ ποικιλτὴς οὐ κινεῖ χεῖρα καὶ ἐγείρει μορφάς . Καὶ ἐὰν ἀκούσῃς , ὅτι θεὸς ἐργάζεται , νομίζεις , ὅτι χεῖρα κινῶν ἐργάζεται ; Καὶ ἐὰν ζητήσῃς πᾶσαν τέχνην καὶ πᾶσαν ἐπίνοιαν καὶ εἴπῃς πῶς ἐνόησαν τόδε ἢ τόδε ; , μνημονεύσας τῆς πρώτης φωνῆς τῆς λεγούσης ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν , ἔσχες τῆς ἀπορίας τὴν λύσιν . Εἰκὼν θεοῦ καὶ οὐ νοεῖ ; Εἰκὼν θεοῦ καὶ οὐ μιμεῖται τὸν δεσπότην ; Ἔρραψε φύλλα συκῆς .
Lemmas: ἀδελφή ἐκεῖνος καί οὗτος · εἷς γάρ θεός κᾀκεῖνας καί οὗτος . Μή γάρ ἄλλος ἔρχομαι ἐπί ὁ πάθος , ἀλλά ὁ κατέρχομαι ἐν ὁ παράδεισος ; κρύπτω , ἔσθω μετά ὁ ἐσθίω . διανοίγω γάρ αὐτός ὁ ὀφθαλμός φημί καί γιγνώσκω ὅτι γυμνός ἥδω . Ἐπειδή ὁ διάβολος λέγω ὅς ἄν ἡμέρα ἐσθίω , διανοίγνυμι σύ ὁ ὀφθαλμός , εἶδον , φημί , ἀληθεύω ὁ Σατανᾶς . οὐ γάρ αὐτός ὁ νόημα ἀγνοέω . οἶδα ὁ ἅγιος ὁ μηχανή ὁ διάβολος . Όρα κακία . πόθεν οἶδα ὁ διάβολος , ὅτι μετά ὁ ἐσθίω ἀνοίγνυμι αὐτός ὁ ὀφθαλμός ; μή γάρ τυφλός ἥδω ; Λέγος ὁ γραφή πρίν ἐσθίω αὐτός ἀπό ὁ Δένδρος εἶδον φημί ὁ γυνή ὁ δένδρον . Οὐκοῦν οὐ εἰμί τυφλός . εἶδον φημί ὁ γυνή ὁ δένδρον , ὅτι ὡραῖος εἰς ὅρασις . Πρῶτος ὁράω καί τότε ἐσθίω . πῶς οὖν ἀνοίγνυμι αὐτός ὁ ὀφθαλμός ; προσέχω , παρακαλέω . ἐνταῦθα εἰμί ὁ ζητέω . ὁ διάβολος ἀπό ἔκπτωσις εἰμί , τουτέστι , ἀπό παράβασις · καί οἶδα , τίς πάσχω ὁ παραβαίνω καί τίς πάσχω ὁ παραβαίνω . κοινός δέ εἰμί ὁ πάθος πᾶς . καί γάρ σήμερον , ὅταν ἁμαρτάνω , ὡς τυφλός ἁμαρτάνω · καί ὅταν ἁμαρτάνω , τότε ὁράω , τίς ποιέω . οἷος , ὥσπερ εἰμί τις ἐγκαλέω διά τίς ὅδε ποιέω ; προφασίζομαι ἀνάγκη · ἀληθῶς οὐ βλέπω , τίς ποιέω · οὐ ὡς Τυφλὸς εἰμί , ἀλλά ἐπεί ἐν ὁ ἁμαρτία ὁ λογισμός πηρόω , ὅλος γίγνομαι ὁ πράσσω καί τυφλόω ἐν ὁ πράσσω . βλέπω μετά οὗτος ὁ συνείδησις , τίς ποιέω . λέγω δέ ὡς ἐν ὑπόθεσις · εἰσέρχομαι τις λῃστεύω ἐπί οἰκία καί εἰσέρχομαι ὡς τυφλός · οὐ λογίζομαι ὁ ἀπαντάω , ὁ κράτος , ὁ φόβος ὁ δικαστής , ὁ ἐπαρτάω κίνδυνος · τυφλόω γάρ ὑπό ὁ νόσος . ὅταν εἰσέρχομαι , ὅταν λαμβάνω , ὅταν κλέπτω ἐξέρχομαι , μηδείς πάρειμι , φόβος πληρόω , αἰσθάνομαι , τίς ποιέω καί λογίζομαι , ὅτι , ἐάν ζητέω , νοέω ὁ πρᾶγμα τίς εἰμί ἔργον . καί ὅς μή λογίζομαι πράσσω , λογίζομαι μετά ὁ πράσσω . οἷος ὁ μοιχεύω καί ἐπιρριπτέω ἑαυτοῦ ἀλλότριος πῦρ , εἰσέρχομαι καί οὐ λογίζομαι , ὅτι νόμος εἰμί , δικαστήριον , κατηγορία , ξίφος ἀκονάω · ἀλλά ὅταν πράσσω , δειλία , ὑποπτεύω παῖς , παιδίσκη , γείτων , συγγενής · καί ὅς μή βλέπω ἐν ὁ πράσσω , βλέπω μετά ὁ πράσσω . πάλιν παραινέω τις τις ἀπέχω κακός . κἀν ἀπειθής εἰμί , ὁ συνήθεια οὗτος λέγω · πολλάκις αὐτός λέγω καί οὐ ἀκούω · οὐ ὅτι οὐ ἀκούω . Ἔπειτα ἐπάγω αὐτός πληγή λέγω · διδάσκω σύ ἀκούω , οὐ ὅτι ἀκοή αὐτός δίδωμι , ἀλλά ὅτι ὁ πληγή διορθόω ὁ πρόληψις καί εἰς σύνεσις αὐτός φέρω . ὁ παιδεία κύριος ἀνοίγνυμι ἐγώ ὁ ἄτη . Ἐπεί οὖν ἐκπίπτω ὁ διάβολος – οὐ γάρ ἐπιλανθάνω ὁ ὑπόθεσις – , οἶδα ποῦ εἰμί μετά ὁ ἐκπίπτω καί τότε εἰς αἴσθησις ἔρχομαι , ὅς ποιέω . μανθάνω οὖν ἐκ ὅς πάσχω καί λέγω · ἐάν ἐσθίω , ἀνοίγνυμι σύ ὁ ὀφθαλμός , τουτέστι , ὡς καί ὁ ἐγώ . Οἶδα , ἀπό ὅς παραβαίνω , τίς πάσχω · γιγνώσκω τίς πάσχω · γιγνώσκω τίς ἀποτυγχάνω . εἶτα ἐσθίω καί διανοίγω αὐτός ὁ ὀφθαλμός , καί ὁράω ὅτι γυμνός ἥδω . πρό γάρ οὗτος ἥδω γυμνός καί οὐ αἰσχύνω . ἀποδύω ὁ ἀθανασία , περιαιρέω ὁ στολή ὁ δόξα , γυμνόω ὁ σῶμα , καί εἰμί πηλός λοιπός . εὐθύς βρύω ὁ ἐπίνοια ὁ τέχνη . Πρώτη τέχνη ὁ Ἀδάμ ραπτικός . πρό πᾶς τέχνη λαμβάνω ὁ φύλλο ὁ συκῆ καί ῥάπτω . Τῖς ὁ διδάσκω ; τίς ὁ παιδεύω ; λάπτω ἅπαξ παρά θεός σύνεσις , εἰκών εἰμί θεός , καί ἀμφιβάλλω περί ὁ γνῶσις ; ὅταν ἐννοέω κατά σεαυτοῦ , πόθεν ἄνθρωπος ἄροτρον πρῶτος ποιέω , τίς ὑποδείκνυμι ποιέω ξύλον καί μεσολαβέω σίδηρος καί σφίγγω καί ζεύγλη ἐπιτίθημι ὁ βοῦς . πόθεν γυνή εὑρίσκω τέχνη ἱστουργία , λαμβάνω πόκος , πλύνω , ξαίνω , νέος , ὁ συνάπτω λεπτύνω καί πάλιν σχίζω συνάπτω ; πόθεν οὗτος ; Τῖς διδάσκω ὁ ποικιλτής ὁ ποικιλτικός ; ἵστημι ἱστός , εἷς ὁ παραπέμπω , οὐ χείρ ἐργάζομαι , ἀλλά ὁ λόγος ἐργάζομαι , λόγος μορφή ἀποτελέω . οὐ ἐπιβάλλω χείρ ὁ τεχνίτης καί ὁ λόγος ὁ τέχνη μορφόω ὁ ἱμάτιον καί ἐν ὁράω σχῆμα ἐγείρω ὁ βούλημα ὁ τεχνίτης . εἶτα ὁ ποικιλτής οὐ κινέω χείρ καί ἐγείρω μορφή . καί ἐάν ἀκούω , ὅτι θεός ἐργάζομαι , νομίζω , ὅτι χείρ κινέω ἐργάζομαι ; καί ἐάν ζητέω πᾶς τέχνη καί πᾶς ἐπίνοια καί λέγω πῶς νοέω ὅδε ἢ ὅδε ; , μνημονεύω ὁ πρῶτος φωνή ὁ λέγω ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος , ἔχω ὁ ἀπορία ὁ λύσις . Εἰκών θεός καί οὐ νοέω ; Εἰκών θεός καί οὐ μιμέομαι ὁ δεσπότης ; ῥάπτω φύλλο συκῆ .