severian-of-gabala.in-cosmogoniam-homilia-6 5
Πρόσεχε τοίνυν μετὰ ἀκριβείας . Εἰ γὰρ καὶ εἴρηται πρῴην , ἀλλ’ ἡ ὑπόθεσις ἕλκει τὸν λόγον . Ὁ δεδωκὼς τὰ πάντα θεὸς ἀόρατος ἦν , ὁ λαβὼν παρὰ τοῦ θεοῦ τὰ πάντα ὁρώμενος ἦν . Ὁ λαβὼν ἐφαίνετο , ὁ δεδωκὼς οὐκ ἐφαίνετο . Μόνος ἦν ὁ ἄνθρωπος · τὰ ἄλογα περὶ αὐτόν . Κατὰ κεφαλῆς οὐδένα εἶχεν . Ἔθηκεν αὐτῷ ὁ θεὸς νόμον , τὸ δένδρον εἰς ὑπόμνησιν ἐν μέσῳ , ἵνα μὴ λάθῃ λαβὼν τὴν δεσποτείαν . Οἷον , περιῄρει τρυγῶν τοὺς καρποὺς μετὰ τῆς γυναικός . Ἐπλησίαζε τῷ δένδρῳ · ἔλεγε μὴ ἁψώμεθα τοῦ δένδρου τούτου · περὶ γὰρ αὐτοῦ παρήγγειλεν ὁ θεός . Καὶ ἦν τὸ ὁρώμενον ὑπόμνησις τοῦ ἀοράτου · οἷα γίνεται καὶ νῦν . Ἐννόησον , πόσοι εἰσὶν ἄρχοντες ἀνὰ πᾶσαν τὴν γῆν . Καὶ ἐπειδὴ βασιλεὺς πᾶσιν οὐ πάρεστι , δεῖ παραστῆναι τὸν χαρακτῆρα τοῦ βασιλέως ἐν δικαστηρίοις , ἐν ἀγοραῖς , ἐν συλλόγοις , ἐν θεάτροις . Ἐν παντὶ οὖν τόπῳ , ἐν ᾧ πράττει ἄρχων , δεῖ παρεῖναι , ἵνα βεβαιῶται τὰ γινόμενα . Ὁ βασιλεὺς μὲν οὖν παρεῖναι πανταχοῦ , ὡς ἄνθρωπος οὐ δύναται , Θεὸν δὲ πάλιν φαίνεσθαι ὡς θεόν ἀνθρώποις ἀδύνατον . Δέδωκε τὸ δένδρον χαρακτῆρα τῆς βασιλείας , ὑπόμνησιν φέρον τῷ Ἀδὰμ , ὅτι πάντων ἔλαβε τὴν δεσποτείαν . Γνῶθι τὸν δεδωκότα τὴν ἐξουσίαν . Καὶ ἵνα μάθῃς , πῶς ὑπεμίμνησκεν αὐτοὺς τὸ δένδρον · ὅτε ὁ ὄφις ἠθέλησεν ἀπατῆσαι τὴν γυναῖκα , εἶπεν αὐτῇ · Διὰ τί εἶπεν ὁ θεὸς μὴ φαγεῖν ὑμᾶς ἀπὸ παντὸς ξύλου ; Ἡ γυνὴ οὐκ ἐπελανθάνετο τοῦ νόμου , ἀλλὰ καὶ διορθοῦται τὴν ἄγνοιαν καί φησιν · Οὐκ εἶπεν ὁ θεὸς οὕτως , ἀλλ’ ἀπὸ παντὸς ξύλου φαγώμεθα · ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου τούτου , εἶπεν ὁ θεὸς μὴ φάγητε ἀπ’ αὐτοῦ , μηδὲ ἅψασθε αὐτοῦ . Βλέπε τὴν ἀκρίβειαν . Ὁ θεὸς οὐκ εἶπε · Μὴ ἅψησθε . Οὐδὲ γὰρ ἔφερε κίνδυνον τὸ ἅψασθαι · ἀλλ’ ἐκεῖνοι σύνεσιν ἔχοντες θεικήν τῶν λοιπῶν ἀπολαύοντες ὥρισαν παρ’ ἑαυτοῖς · Εἶπεν ὁ θεὸς μὴ γεύσησθε τοῦ δένδρου , ἡμεῖς δὲ μηδὲ ἁψόμεθα . Τοσοῦτον ἔμελε τῇ γυναικὶ τηρῆσαι τοῦ θεοῦ τὴν ἐντολήν . Ἦν οὖν τὸ δένδρον ἐν μέσῳ κείμενον , εἰς ὃ ἠπάτησεν αὐτούς . Ξένον ἄκουε πρᾶγμα . Ἐχρήσατο ὀργάνῳ πρὸς τὴν ἀπάτην πράγματι ἐμπεφυτευμένῳ τῷ ἀνθρώπῳ . Ὁ γὰρ θεὸς πλάττων τὸν ἄνθρωπον μετὰ τῆς ἄλλης γνώσεως ἐνέθηκεν αὐτῷ καὶ πόθον θεοῦ . Ἐπεὶ οὖν εἶδεν ἐν αὐτοῖς τὸν πυρσὸν τοῦ πόθου , λέγει · Γενήσεσθε ὡς θεοί . Νῦν , ὡς ἄνθρωποι , οὐ δύνασθε εἶναι πάντοτε μετὰ θεοῦ . Ἐὰν γένησθε ὡς θεοί , πάντοτε μέλλετε εἶναι μετ’ αὐτοῦ . Οὐ γὰρ εἶπεν αὐτοῖς · Ἐὰν φάγητε , γίνεσθε πολέμιοι τοῦ θεοῦ . Ἐπιθυμία οὖν τῆς ἰσοθεΐας ἀπατᾷ τὴν γυναῖκα , κἀκείνη τὸν ἄνδρα οὐκ ἀπατᾷ , ἀλλὰ πείθει . Ἀδὰμ οὐκ ἠπατήθη . Καὶ διὰ τί κατεκρίθη ; Ὅρα τὸ δεινόν . Ἡ γυνὴ ἀπατηθεῖσα ἔφαγε · πείθει μετὰ τὸ φαγεῖν καὶ τὸν ἄνδρα , ἵνα μὴ μόνη διατραπῇ · καὶ ἔπεισεν , οὐκ ἠπάτησεν · οἷον γίνεται καὶ νῦν πολλάκις . Οἶδεν ἄνθρωπος τὴν πίστιν , ἀγαπᾷ τὸν νόμον , ζηλοῖ τὴν ὀρθοδοξίαν καὶ πείθεται τῇ γυναικὶ μὴ δεῖξαι τὸν ζῆλον , οὐκ ἀγνοῶν τὴν ἀλήθειαν , ἀλλὰ πειθόμενος τῇ συμβίῳ . Πολλοὶ γὰρ ἐνόμισαν , ὅτι ἀγνοῶν ὁ Ἀδὰμ ἔλαβε παρὰ τῆς γυναικός , οὐκ εἰδὼς πόθεν ἤγαγε τὸν καρπόν . Ἀλλ’ οὐκ ἔχει ἀπολογίαν · Ὅτι ἤκουσας τῆς φωνῆς τῆς γυναικός σου . Καὶ οὐκ εἶπεν ἐπειδὴ ἔλαβες παρὰ τῆς γυναικός σου καὶ μὴν ἠδύνατο εἰπεῖν ἠγνόουν , οὐκ ᾔδειν , πόθεν ἤνεγκε τὸν καρπόν . Τὸ ἔγκλημα τοῦ ἀνδρὸς οὐχ , ὅτι ἠπατήθη , ἀλλ’ ὅτι ἐδελεάσθη . Ἔλθωμεν λοιπὸν ἐπὶ τὸ δικαστήριον · ἴδωμεν τὰ ὑπομνήματα τὰ πρῶτα τὰ ἐπὶ τῆς ἁγίας ἐκείνης καὶ ἀδεκάστου δίκης καὶ φιλανθρώπου γινόμενα , τὰ γραφέντα γράμμασιν ἀθανάτοις , ὧν τὴν μνήμην καὶ τὴν ὄψιν καὶ τὴν φαιδρότητα οὐδὲ πᾶς ὁ αἰὼν λῦσαι δύναται . Πρόσεχε λοιπόν . Ἤκουσέ φησιν ὁ Ἀδὰμ τῆς φωνῆς κυρίου περιπατοῦντος τὸ δειλινὸν ἐν τῷ παραδείσῳ . Ἀπὸ τοῦ ψόφου ᾔσθετο καὶ ἀπὸ τῆς συνηθείας . Καὶ ἀπὸ τοῦ κτύπου εἶχε θεὸς φαίνεσθαι ; Ἐφαίνετο οὐχ ὡς ἦν , ἀλλ’ ὡς ἠβούλετο . Εὐλογητὸς ὁ θεὸς τῶν ἁγίων , ὅτι τὸ δειλινὸν τότε τὸν Ἀδὰμ ἐπεσκέψατο καὶ νῦν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ τὸ δειλινόν . Καὶ γὰρ κατ’ ἐκείνας τὰς ὥρας ὑπέμεινεν ὁ σωτὴρ τὸ πάθος , καθ’ ἃς διετέλεσεν ὁ Ἀδὰμ ἀπὸ τοῦ φαγεῖν ἕως τῆς παραβάσεως καὶ τῆς κρίσεως , ἀπὸ ἕκτης ὥρας ἕως ἐνάτης . Ἕκτῃ ὥρᾳ ἔφαγε · κανὼν γὰρ φύσεως · μετὰ τὴν ἕκτην ἀπεκρύβη . Τὸ δειλινὸν ἦλθε πρὸς αὐτὸν ὁ θεός . Ἐπεθύμησεν Ἀδὰμ γενέσθαι θεός , ἀδυνάτων δὲ ἐπεθύμησεν · ἔλυσεν αὐτοῦ ὁ Χριστὸς τὴν ἐπιθυμίαν . Ἐπεθύμησας σὺ γενέσθαι , ὃ οὐκ ἠδύνω · ἐπιθυμῶ ἐγὼ γενέσθαι ἄνθρωπος , ὃ δύναμαι · ἀντεσήκωσε γὰρ αὐτοῦ ὁ θεὸς τῇ ἀπάτῃ . Ἐπεθύμησας τῶν ὑπὲρ σέ , λαμβάνω τὰ ὑπ’ ἐμέ . Ἰσοθεΐας ἐπεθύμησας ἰσάνθρωπος γίνομαι . Καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος . Ἐπεθύμησας γενέσθαι θεὸς καὶ οὐκ ἠγανάκτησα διὰ τοῦτο · θέλω γάρ σε ἰσοθεΐαν ποθεῖν · ἀλλ’ ἡ ἀγανάκτησις , ὅτι παρὰ γνώμην τοῦ δεσπότου ἠθέλησας ἁρπάσαι τὸ ἀξίωμα . Ἐπεθύμησας γενέσθαι θεὸς καὶ οὐκ ἠδυνήθης , γίνομαι ἄνθρωπος καὶ τὸ ἀδύνατον δυνατὸν ποιῶ . Ὅτι δὲ ἐπιθυμῶν ἦλθε πρὸς τοῦτο , μαρτυρεῖ αὐτὸς λέγων , ὅτε τὸ πάσχα ἤσθιεν ὁ τρέφων μετὰ τῶν τρεφομένων καὶ τράπεζα προέκειτο τῷ τρέφοντι πᾶσαν τὴν ὑπ’ οὐρανόν . Ἐπιθυμίᾳ ἐπεθύμησα φαγεῖν τὸ πάσχα τοῦτο μεθ’ ὑμῶν . Μὴ γὰρ ἐβάσκηνά σου τῇ ἰσοθεΐᾳ ; Σὺ τὰ ἐμὰ ἠθέλησας ἁρπάσαι μὴ δυνάμενος , ἐγὼ τὰ σὰ λαμβάνω δυνάμενος . Πρόσεχε . Κατῆλθε τὸ δειλινὸν καὶ λέγει · Ἀδὰμ , ποῦ εἶ ;
Lemmas: προσέχω τοίνυν μετά ἀκρίβεια . εἰμί γάρ καί λέγω πρώην , ἀλλά ὁ ὑπόθεσις ἕλκω ὁ λόγος . ὁ δίδωμι ὁ πᾶς θεός ἀόρατος εἰμί , ὁ λαμβάνω παρά ὁ θεός ὁ πᾶς ὁράω εἰμί . ὁ λαμβάνω φαίνω , ὁ δίδωμι οὐ φαίνω . Μόνος εἰμί ὁ ἄνθρωπος · ὁ ἄλογος περί αὐτός . Κατά κεφαλή οὐδείς ἔχω . τίθημι αὐτός ὁ θεός νόμος , ὁ δένδρον εἰς ὑπόμνησις ἐν μέσος , ἵνα μή λανθάνω λαμβάνω ὁ δεσποτεία . Οἷος , περιαιρέω τρυγάω ὁ καρπός μετά ὁ γυνή . πλησιάζω ὁ δένδρον · λέγω μή ἅπτω ὁ Δένδρος οὗτος · περί γάρ αὐτός παραγγέλλω ὁ θεός . καί εἰμί ὁ ὁράω ὑπόμνησις ὁ ἀόρατος · οἷος γίγνομαι καί νῦν . ἐννοέω , πόσος εἰμί ἄρχων ἀνά πᾶς ὁ γῆ . καί ἐπεί βασιλεύς πᾶς οὐ πάρειμι , δέω παρίστημι ὁ χαρακτήρ ὁ βασιλεύς ἐν δικαστήριον , ἐν ἀγορά , ἐν σύλλογος , ἐν θέατρον . ἐν πᾶς οὖν τόπος , ἐν ὅς πράσσω ἄρχων , δέω πάρειμι , ἵνα βεβαιόω ὁ γίγνομαι . ὁ βασιλεύς μέν οὖν πάρειμι πανταχοῦ , ὡς ἄνθρωπος οὐ δύναμαι , θεός δέ πάλιν φαίνω ὡς θεός ἄνθρωπος ἀδύνατος . δίδωμι ὁ δένδρον χαρακτήρ ὁ βασίλεια , ὑπόμνησις φέρω ὁ Ἀδάμ , ὅτι πᾶς λαμβάνω ὁ δεσποτεία . γιγνώσκω ὁ δίδωμι ὁ ἐξουσία . καί ἵνα μανθάνω , πῶς ὑπομιμνῄσκω αὐτός ὁ δένδρον · ὅτε ὁ ὄφις ἐθέλω ἀπατάω ὁ γυνή , λέγω αὐτός · Ζεύς τίς λέγω ὁ θεός μή ἐσθίω σύ ἀπό πᾶς ξύλο ; ὁ γυνή οὐ ἐπιλανθάνομαι ὁ νόμος , ἀλλά καί διορθόω ὁ ἄγνοια καί φημί · οὐ λέγω ὁ θεός οὕτως , ἀλλά ἀπό πᾶς ξύλο ἐσθίω · ἀπό δέ ὁ ξύλο οὗτος , λέγω ὁ θεός μή ἐσθίω ἀπό αὐτός , μηδέ ἅπτω αὐτός . βλέπω ὁ ἀκρίβεια . ὁ θεός οὐ λέγω · μή ἅπτω . οὐδέ γάρ φέρω κίνδυνος ὁ ἅπτω · ἀλλά ἐκεῖνος σύνεσις ἔχω θεῖος ὁ λοιπός ἀπολαύω ὁρίζω παρά ἑαυτοῦ · εἶπον ὁ θεός μή γεύω ὁ Δένδρος , ἐγώ δέ μηδέ ἅπτω . τοσοῦτος μέλω ὁ γυνή τηρέω ὁ θεός ὁ ἐντολή . Ἦς οὖν ὁ δένδρον ἐν μέσος κεῖμαι , εἰς ὁ ἀπατάω αὐτός . ξένος ἀκούω πρᾶγμα . χράω2 ὄργανον πρός ὁ ἀπάτη πρᾶγμα ἐμφυτεύω ὁ ἄνθρωπος . ὁ γάρ θεός πλήσσω ὁ ἄνθρωπος μετά ὁ ἄλλος γνῶσις ἐντίθημι αὐτός καί πόθος θεός . ἐπεί οὖν ὁράω ἐν αὐτός ὁ πυρσός ὁ πόθος , λέγω · γίγνομαι ὡς θεός . Νῦν , ὡς ἄνθρωπος , οὐ δύναμαι ἔρχομαι πάντοτε μετά θεός . ἐάν γίγνομαι ὡς θεός , πάντοτε μέλλω ἔρχομαι μετά αὐτός . οὐ γάρ λέγω αὐτός · ἐάν ἐσθίω , γίνομαι πολέμιος ὁ θεός . Ἐπιθυμία οὖν ὁ ἰσοθεΐα ἀπατάω ὁ γυνή , κᾀκείνης ὁ ἀνήρ οὐ ἀπατάω , ἀλλά πείθω . Ἀδάμ οὐ ἀπατάω . καί διά τίς κατακρίνω ; Όρα ὁ δεινός . ὁ γυνή ἀπατάω ἐσθίω · πείθω μετά ὁ ἐσθίω καί ὁ ἀνήρ , ἵνα μή μόνος διατρέπω · καί πείθω , οὐ ἀπατάω · οἷος γίγνομαι καί νῦν πολλάκις . οἶδα ἄνθρωπος ὁ πίστις , ἀγαπάω ὁ νόμος , ζηλόω ὁ ὀρθοδοξία καί πείθω ὁ γυνή μή δείκνυμι ὁ ζῆλος , οὐ ἀγνοέω ὁ ἀλήθεια , ἀλλά πείθω ὁ σύμβιος . πολύς γάρ νομίζω , ὅτι ἀγνοέω ὁ Ἀδάμ λαμβάνω παρά ὁ γυνή , οὐ οἶδα πόθεν ἄγω ὁ καρπός . ἀλλά οὐ ἔχω ἀπολογία · ὅτι ἀκούω ὁ φωνή ὁ γυνή σύ . καί οὐ λέγω ἐπεί λαμβάνω παρά ὁ γυνή σύ καί μήν δύναμαι λέγω ἀγνοέω , οὐ Ἠείδω , πόθεν φέρω ὁ καρπός . Τέ ἔγκλημα ὁ ἀνήρ οὐ , ὅτι ἀπατάω , ἀλλά ὅτι δελεάζω . ἔρχομαι λοιπός ἐπί ὁ δικαστήριον · ὁράω ὁ ὑπόμνημα ὁ πρῶτος ὁ ἐπί ὁ ἅγιος ἐκεῖνος καί ἀδέκαστος δίκη καί φιλάνθρωπος γίγνομαι , ὁ γράφω γράμμα ἀθάνατος , ὅς ὁ μνήμη καί ὁ ὄψις καί ὁ φαιδρότης οὐδέ πᾶς ὁ αἰών λύω δύναμαι . προσέχω λοιπός . ἀκούω φημί ὁ Ἀδάμ ὁ φωνή κύριος περιπατέω ὁ δειλινός ἐν ὁ παράδεισος . ἀπό ὁ ψόφος ἔσθω καί ἀπό ὁ συνήθεια . καί ἀπό ὁ κτύπος ἔχω θεός φαίνω ; φαίνω οὐ ὡς εἰμί , ἀλλά ὡς βούλομαι . εὐλογητός ὁ θεός ὁ ἅγιος , ὅτι ὁ δειλινός τότε ὁ Ἀδάμ ἐπισκέπτομαι καί νῦν ἐπί ὁ σταυρός ὁ δειλινός . καί γάρ κατά ἐκεῖνος ὁ ὥρα ὑπομένω ὁ σωτήρ ὁ πάθος , κατά ὅς διατελέω ὁ Ἀδάμ ἀπό ὁ ἐσθίω ἠώς ὁ παράβασις καί ὁ κρίσις , ἀπό ἕκτος ὥρα ἠώς ἔνατος . ἕκτος ὥρα ἐσθίω · κανών γάρ φύσις · μετά ὁ ἕκτος ἀποκρύπτω . Τέ δειλινός ἔρχομαι πρός αὐτός ὁ θεός . ἐπιθυμέω Ἀδάμ γίγνομαι θεός , ἀδύνατος δέ ἐπιθυμέω · λύω αὐτός ὁ Χριστός ὁ ἐπιθυμία . ἐπιθυμέω σύ γίγνομαι , ὁ οὐ δύναμαι · ἐπιθυμέω ἐγώ γίγνομαι ἄνθρωπος , ὁ δύναμαι · ἀντισηκόω γάρ αὐτός ὁ θεός ὁ ἀπάτη . ἐπιθυμέω ὁ ὑπέρ σύ , λαμβάνω ὁ ὑπό ἐγώ . Ἰσοθεΐα ἐπιθυμέω ἰσάνθρωπος γίγνομαι . καί σχῆμα εὑρίσκω ὡς ἄνθρωπος . ἐπιθυμέω γίγνομαι θεός καί οὐ ἀγανακτέω διά οὗτος · θέλω γάρ σύ ἰσοθεΐα ποθέω · ἀλλά ὁ ἀγανάκτησις , ὅτι παρά γνώμη ὁ δεσπότης ἐθέλω ἁρπάζω ὁ ἀξίωμα . ἐπιθυμέω γίγνομαι θεός καί οὐ δύναμαι , γίγνομαι ἄνθρωπος καί ὁ ἀδύνατος δυνατός ποιέω . ὅτι δέ ἐπιθυμέω ἔρχομαι πρός οὗτος , μαρτυρέω αὐτός λέγω , ὅτε ὁ πάσχα ἐσθίω ὁ τρέφω μετά ὁ τρέφω καί τράπεζα πρόκειμαι ὁ τρέφω πᾶς ὁ ὑπό οὐρανός . Ἐπιθυμία ἐπιθυμέω ἐσθίω ὁ πάσχα οὗτος μετά σύ . Μή γάρ βασκαίνω σύ ὁ ισοθειος ; σύ ὁ ἐμός ἐθέλω ἁρπάζω μή δύναμαι , ἐγώ ὁ σός λαμβάνω δύναμαι . προσέχω . κατέρχομαι ὁ δειλινός καί λέγω · Ἀδάμ , ποῦ εἰμί ;