severian-of-gabala.in-cosmogoniam-homilia-5 6
Βλέπε μέγεθος ποταμοῦ μεριζομένου εἰς τέσσαρας . Καὶ ὁ τοιοῦτος μόνος ἀρδεύει τὸν παράδεισον . Διὰ τί τοιοῦτος ; Μόνος ἦν Ἀδάμ · Τίς χρεία ἦν τοσούτου ; Ἀλλ’ οὐχ ἑνὶ μόνῳ ἐγένετο , ἀλλὰ τοῖς πέρασι τῆς οἰκουμένης . Ἡτοιμάζετο πατριάρχαις , προφήταις , ἀποστόλοις , εὐαγγελισταῖς , μάρτυσιν , ὁμολογηταῖς , ἁγίοις , πιστοῖς , ὀρθοδόξοις , εὐσεβῶς πολιτευομένοις , πᾶσι τοῖς δικαίοις . Εἰ γὰρ τῷ λῃστῇ ἐν μιᾷ ὥρᾳ ὁμολογήσαντι τὸν παράδεισον Σήμερον μετ’ ἐμοῦ ἔσῃ ἐν τῷ παραδείσῳ , ὁ κοπιάσας ἐκ νέας ἡλικίας . Ἀβραάμ , Ἰσαάκ , Ἰακὼβ , οἱ ἐκ τούτου πατριάρχαι . Καὶ πρὸ τούτων πάντων κληρονομεῖ ὁ λῃστὴς τὸν παράδεισον . Ποιεῖ οὖν ὁ θεὸς τὰ ἔργα οὐ πρὸς τὸ φαινόμενον , ἀλλὰ πρὸς τὸ προσδοκώμενον . Διὰ τί τοσοῦτον πλάτος γῆς ἐποίησεν ; Διὰ τὸν Ἀδὰμ ἢ διὰ τοὺς νῦν κατοικοῦντας ; Ἐκεῖθεν ἀφορίζεται εἰς τέσσαρας ἀρχάς . Οὐκ εἶπεν εἰς τέσσαρα ἁπλώματα , ἀλλὰ ἀρχάς , τουτέστι , πηγάς . Ὄνομα τῷ ἑνὶ Φεισών , ὃν ἀρτίως εἰρήκαμεν · εἶτα ὁ Γηών · οὗτός ἐστιν ὁ Νεῖλος , Γηὼν τὸ ἀρχαῖον αὐτοῦ ὄνομα . Τί σοι καὶ τῇ ὁδῷ Αἰγύπτου τοῦ πιεῖν ὕδωρ Γηών ; Ἐνταῦθα πρόσεχε . Νόμισον τοῦτον εἶναι τὸν παράδεισον . Ἃ γὰρ ὄψει μᾶλλον ἢ λόγῳ παραδίδοται . Προέρχεται ποταμὸς πολὺς πλούσιον νᾶμα ἔχων καὶ ἀρδεύει τὸν παράδεισον . Ἐκεῖθεν φέρεται εἰς ὑπόνομόν τι χάος καὶ δύνει ὑπὸ γῆν ἄπειρον , ὡς οἶδεν ὁ τὴν ὁδὸν στρώσας δεσπότης · καὶ λανθάνει ἐπὶ πολὺ τὸ ῥεῦμα καὶ εἰς διαφόρους τόπους ἀναδίδοται , καὶ εὑρίσκεται ὁ μὲν εἰς τὴν Αἰθιοπίαν , ὁ δὲ εἰς δύσιν , ὁ δὲ εἰς ἀνατολήν , τοῦ θεοῦ οὕτω δι’ ὑπόνομον ἕλκοντος τὸ ῥεῦμα καὶ ποιοῦντος ξένας πηγὰς τῷ πρώτῳ ποταμῷ . Διὰ τί δὲ τοῦτο ; Ἵνα μὴ τοῖς ἴχνεσι τῶν ποταμῶν ἀκολουθοῦντες εὕρωσι τὸν παράδεισον , ἵνα μὴ ᾖ τοῖς ἀνθρώποις καταληπτός . Εἰ γὰρ ἦν ὁδεῦσαι , οὐδεὶς ἂν εὗρε πρὸ τῶν πλουσίων τὸν παράδεισον . Ἀλλ’ ὁ θεὸς ἀπέκλεισε καὶ πένησι καὶ πλουσίοις , ἵνα ἀρετῇ μόνον εὕρωσι τὴν ὁδόν . Πόσα ἔκαμον πατριάρχαι , προφῆται , ἅγιοι ζητοῦντες τὸν παράδεισον καὶ οὐχ εὗρον ; Ὁ λῃστὴς τὴν ὁδὸν οὐχ ὁδεύσας , ἀλλὰ πιστεύσας , ἀληθῶς εὗρε τὴν ὁδόν , τὸν λέγοντα · Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδός . Εὗρε τὸν παράδεισον , ὃν ἀπέκλεισεν ἡ παρακοὴ τῷ πρώτῳ ἀνθρώπῳ . Ζητῶ δὲ τὴν αἰτίαν , διὰ τί ὁ ἱστοριογράφος μνημονεύσας τοῦ πρώτου ποταμοῦ εἶπεν , ὅτι ἐκεῖ γίνεται τὸ χρυσίον τὸ καλὸν καὶ ὁ ἄνθραξ καὶ ὁ λίθος ὁ πράσινος . Εἰ ὅλως ἐχωρογράφει τὴν οἰκουμένην , ἐχρῆν εἰπεῖν τὰ ἐν ἑκάστῃ χώρᾳ γινόμενα καλά · τοὺς σμαράγδους , τοὺς ὑακίνθους , ποῦ τοπάζιον , ποῦ αἱ διαφοραὶ τῶν ὑλῶν ὕλαι , ἀλλ’ ἐπιλέγεται χρυσὸν καὶ δύο λίθους , τὰς ἀπαρχὰς τῆς ἱερωσύνης , ἐπειδὴ ὁ ἱερεὺς ἐφόρει πέταλον χρυσοῦν , ᾧ ἐπεγέγραπτο τὸ τοῦ θεοῦ ὄνομα . Δώδεκα λίθοι ἦσαν ἐπὶ τοῦ στήθους τοῦ ἱερέως · σάρδιον , τοπάζιον , σμάραγδος , ἄνθραξ , σάπφειρος , ἰάσπις , λιγύριος , ἀχάτης , ἀμέθυστος , χρυσόλιθος , βήρυλλος , ὀνύχιον . Ἐκ τῶν δώδεκα λίθων τούτων ὁ πράσινος ἀφώρισται τῇ ἱερατικῇ φυλῇ , ὁ ἄνθραξ τῇ βασιλικῇ . Διὰ τί ; Ἐπειδὴ πυρὸς ἴδιον τὸ καίειν καὶ φωτίζειν καὶ βασιλέως ἴδιον εὐεργετεῖν καὶ κολάζειν . Τίθησι τὸν Ῥουβὴμ τὴν πρώτην φυλὴν ἐν τῷ σαρδίῳ , τὸν Συμεὼν ἐν τῷ τοπαζίῳ , τὸν Λευὶ ἐν τῷ πρασίνῳ λίθῳ · τὸν Ἰούδαν , ἐξ οὗ ὁ Χριστός , ἐν τῷ ἄνθρακι τῷ πυρρῷ . Ἐπὶ τῶν χειρῶν μου ἐζωγράφηκά σου τὰ τείχη καὶ ἐνώπιόν μου εἶ διὰ παντός . Ἰδοὺ ἑτοιμάζω ἄνθρακα τὸν λίθον σου , Ἰδοὺ γάρ φησι τίθημι ἐν Σιὼν λίθον ἀκρογωνιαῖον , ἐκλεκτόν , ἔντιμον , καὶ ὁ πιστεύων ἐν αὐτῷ οὐ μὴ καταισχυνθῇ . Ὁ τοίνυν ἄνθραξ ἀφώρισται τῇ βασιλικῇ φυλῇ , ὁ πράσινος τῇ ἱερατικῇ . Τὸ γὰρ πράττειν καλῶς τῆς ἱερωσύνης . Ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ ἐκείνου ἀφορίζονται τέσσαρες πηγαὶ ποταμῶν . Διὰ τί οὖν τὸ ὕδωρ αὐτῶν οὐκ ἴσον ; Ζητοῦσι γὰρ οἱ φιλομαθεῖς , εἰ ἀπὸ ἑνὸς ποταμοῦ ἢ μιᾶς πηγῆς , διὰ τί μὴ μία ποιότης πάντων ; Τί οὖν ἐστι ; Μεταλαμβάνουσι τῆς γῆς καὶ τῆς ποιότητος τῶν τόπων , δι’ ὧν παρέρχονται . Ὥσπερ καὶ αὐτὸ τὸ ὕδωρ μίαν μὲν ἔχει φύσιν καὶ ποιότητα , ἀλλ’ ἐὰν συμβραχῇ ἀψινθίῳ , ἄλλην ποιότητα ποιεῖ · ἐὰν ἀνήθῳ , ἄλλην · ἐὰν πηγάνῳ , ἄλλην . Καὶ ἡ μὲν φύσις μία , αἱ δὲ ὕλαι μεταποιοῦσιν . Οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν ποταμῶν , ἐπειδὴ διὰ ξένων ὁδεύουσι τόπων , ὁ μὲν διὰ γῆς ἑτέραν ἐχούσης ποιότητα , ὁ δὲ δι’ ἑτέρας , ποιοῦνται τοῖς τόποις .
Lemmas: βλέπω μέγεθος ποταμός μερίζω εἰς τέσσαρες . καί ὁ τοιοῦτος μόνος ἀρδεύω ὁ παράδεισος . Ζεύς τίς τοιοῦτος ; Μόνος εἰμί Ἀδάμ · Τῖς χρεῖος εἰμί τοσοῦτος ; ἀλλά οὐ εἷς μόνος γίνομαι , ἀλλά ὁ πέρας ὁ οἰκουμένη . ἑτοιμάζω πατριάρχης , προφήτης , ἀπόστολος , εὐαγγελιστής , μάρτυς , ὁμολογητής , ἅγιος , πιστός , ὀρθόδοξος , εὐσεβής πολιτεύω , πᾶς ὁ δίκαιος . εἰμί γάρ ὁ λῃστής ἐν εἷς ὥρα ὁμολογέω ὁ παράδεισος σήμερον μετά ἐγώ εἰμί ἐν ὁ παράδεισος , ὁ κοπιάω ἐκ νέος ἡλικία . Ἀβραάμ , Ἰσαάκ , Ἰακώβ , ὁ ἐκ οὗτος πατριάρχης . καί πρό οὗτος πᾶς κληρονομέω ὁ λῃστής ὁ παράδεισος . ποιός οὖν ὁ θεός ὁ έργο οὐ πρός ὁ φαίνω , ἀλλά πρός ὁ προσδοκάω . Ζεύς τίς τοσοῦτος πλάτος γῆ ποιέω ; Ζεύς ὁ Ἀδάμ ἢ διά ὁ νῦν κατοικέω ; ἐκεῖθεν ἀφορίζω εἰς τέσσαρες ἀρχή . οὐ λέγω εἰς τέσσερα άπλωμα , ἀλλά ἀρχή , τουτέστι , πηγή . ὄνομα ὁ εἷς Φεισών , ὅς ἄρτιος λέγω · εἶτα ὁ Γηών · οὗτος εἰμί ὁ Νεῖλος , Γηών ὁ ἀρχαῖος αὐτός ὄνομα . τις σύ καί ὁ οὐδός Αἴγυπτος ὁ πίνω ὕδωρ Γηών ; ἐνταῦθα προσέχω . νομίζω οὗτος ἔρχομαι ὁ παράδεισος . ὅς γάρ ὄψις μᾶλλον ἢ λόγος παραδίδωμι . προέρχομαι ποταμός πολύς πλούσιος νᾶμα ἔχω καί ἀρδεύω ὁ παράδεισος . ἐκεῖθεν φέρω εἰς ὑπόνομος τίς χάος καί δύω ὑπό γῆ ἤπειρος , ὡς οἶδα ὁ ὁ ὁδός στόρνυμι δεσπότης · καί λανθάνω ἐπί πολύς ὁ ῥεῦμα καί εἰς διάφορος τόπος ἀναδίδωμι , καί εὑρίσκω ὁ μέν εἰς ὁ Αἰθιοπία , ὁ δέ εἰς δύσις , ὁ δέ εἰς ἀνατολή , ὁ θεός οὕτως διά ὑπόνομος ἕλκω ὁ ῥεῦμα καί ποιέω ξένος πηγή ὁ πρῶτος ποταμός . Ζεύς τίς δέ οὗτος ; ἵνα μή ὁ ἴχνος ὁ ποταμός ἀκολουθέω εὑρίσκω ὁ παράδεισος , ἵνα μή εἰμί ὁ ἄνθρωπος καταληπτός . εἰμί γάρ εἰμί ὁδεύω , οὐδείς ἄν εὑρίσκω πρό ὁ πλούσιος ὁ παράδεισος . ἀλλά ὁ θεός ἀποκλείω καί πένης καί πλούσιος , ἵνα ἀρετή μόνος εὑρίσκω ὁ ὁδός . Πόσα κάμνω πατριάρχης , προφήτης , ἅγιος ζητέω ὁ παράδεισος καί οὐ εὑρίσκω ; ὁ λῃστής ὁ ὁδός οὐ ὁδεύω , ἀλλά πιστεύω , ἀληθῶς εὑρίσκω ὁ ὁδός , ὁ λέγω · Ἐγώ εἰμί ὁ οὐδός . Εὖρος ὁ παράδεισος , ὅς ἀποκλείω ὁ παρακοή ὁ πρῶτος ἄνθρωπος . ζητάω δέ ὁ αἰτία , διά τίς ὁ ἱστοριογράφος μνημονεύω ὁ πρῶτος ποταμός λέγω , ὅτι ἐκεῖ γίγνομαι ὁ χρυσίον ὁ καλός καί ὁ ἄνθραξ καί ὁ λίθος ὁ πράσινος . εἰμί ὅλος χωρογραφέω ὁ οἰκουμένη , χρή λέγω ὁ ἐν ἕκαστος χώρα γίγνομαι καλός · ὁ σμάραγδος , ὁ ὑάκινθος , ποῦ τοπάζιον , ποῦ ὁ διαφορά ὁ ὕλη ὕλη , ἀλλά ἐπιλέγω χρυσός καί δύο λίθος , ὁ ἀπαρχή ὁ ἱερωσύνη , ἐπεί ὁ ἱερεύς φορέω πέταλος χρύσεος , ὅς ἐπιγράφω ὁ ὁ θεός ὄνομα . δώδεκα λίθος ἥδω ἐπί ὁ στῆθος ὁ ἱερεύς · σάρδιον , τοπάζιον , σμάραγδος , ἄνθραξ , σάπφειρος , ἴασπις , λιγύριος , ἀχάτης , ἀμέθυστος , χρυσόλιθος , βήρυλλος , ὀνύχιον . ἐκ ὁ δώδεκα λίθος οὗτος ὁ πράσινος ἀφορίζω ὁ ἱερατικός φυλή , ὁ ἄνθραξ ὁ βασιλικός . Ζεύς τίς ; Ἐπειδή πυρός ἴδιος ὁ καίω καί φωτίζω καί βασιλεύς ἴδιος εὐεργετέω καί κολάζω . τίθημι ὁ Ῥουβήμ ὁ πρῶτος φυλή ἐν ὁ σάρδιον , ὁ Συμεών ἐν ὁ τόπαζος , ὁ Λευί ἐν ὁ πράσινος λίθος · ὁ Ἰούδας , ἐκ ὅς ὁ Χριστός , ἐν ὁ ἄνθραξ ὁ πυρρός . ἐπί ὁ χείρ ἐγώ ζωγραφέω σύ ὁ τεῖχος καί ἐνώπιον ἐγώ εἰμί διά πᾶς . ἰδέ ἑτοιμάζω ἄνθραξ ὁ λίθος σύ , ἰδέ γάρ φημί τίθημι ἐν Σιών λίθος ἀκρογωνιαῖος , ἐκλεκτός , ἔντιμος , καί ὁ πιστεύω ἐν αὐτός οὐ μή καταισχύνω . ὁ τοίνυν ἄνθραξ ἀφορίζω ὁ βασιλικός φυλή , ὁ πράσινος ὁ ἱερατικός . Τέ γάρ πράσσω καλός ὁ ἱερωσύνη . ἀπό ὁ ποταμός ἐκεῖνος ἀφορίζω τέσσαρες πηγή ποταμός . Ζεύς τίς οὖν ὁ ὕδωρ αὐτός οὐ ἴσος ; ζητέω γάρ ὁ φιλομαθής , εἰμί ἀπό εἷς ποταμός ἢ εἷς πηγή , διά τίς μή εἷς ποιότης πᾶς ; Τι οὖν εἰμί ; μεταλαμβάνω ὁ γῆ καί ὁ ποιότης ὁ τόπος , διά ὅς παρέρχομαι . ὥσπερ καί αὐτός ὁ ὕδωρ εἷς μέν ἔχω φύσις καί ποιότητα , ἀλλά ἐάν συμβρέχω ἀψίνθιον , ἄλλος ποιότητα ποιέω · ἐάν ἄνηθον , ἄλλος · ἐάν πήγανον , ἄλλος . καί ὁ μέν φύσις εἷς , ὁ δέ ὕλη μεταποιέω . οὕτως καί ἐπί ὁ ποταμός , ἐπεί διά ξένος ὁδεύω τόπος , ὁ μέν διά γῆ ἕτερος ἔχω ποιότητα , ὁ δέ διά ἕτερος , ποιέω ὁ τόπος .