severian-of-gabala.in-cosmogoniam-homilia-5 4
Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν . Βούλεται ἡμᾶς ὁ θεὸς μιμητὰς αὐτοῦ εἶναι κατ’ ἀρετήν . Τί ἐστι κατ’ εἰκόνα ; Θεὸς ἅγιος . Ἐὰν γενώμεθα ἅγιοι , κατ’ εἰκόνα ἐσμὲν θεοῦ . Γίνεσθε γὰρ ἅγιοι , ὅτι ἐγὼ ἅγιός εἰμι . Θεὸς δίκαιος · Ἐὰν δικαιοσύνην μετέλθωμεν , εἰκών ἐσμεν θεοῦ . Δίκαιος γὰρ κύριος καὶ δικαιοσύνην ἠγάπησεν . Ἐὰν ὦμεν φιλάνθρωποι , ἐλεήμονες , εἰκών ἐσμεν τοῦ θεοῦ . Γίνεσθε οἱ οἰκτίρμονες , ὡς πατὴρ ὑμῶν οἰκτείρει . Εἶδες ποῦ ἡ εἰκών ; Ἀποδύσασθε τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον καὶ ἐνδύσασθε τὸν νέον , τὸν κατὰ θεὸν κτισθέντα εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας , κατ’ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτόν . Εἶδες ὅτι ταῖς ἀρεταῖς ἐπιγράφεται τὸ κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν ; Ἐν τίνι ἡ εἰκών ; Ἐν τῇ ἐξουσίᾳ πάλιν · Ἀρχέτωσαν τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης καὶ τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῶν θηρίων καὶ τῶν ἑρπετῶν καὶ τῶν κτηνῶν καὶ πάσης τῆς γῆς . Ὢ τῆς τοῦ θεοῦ ἀκολουθίας . Ὢ τῆς τῶν ῥημάτων ἀκριβείας . Διὰ τί πρῶτον ἐμνημόνευσεν ἀρχέτωσαν τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης ; Κατὰ τὴν τάξιν τῆς δημιουργίας ἡ τάξις τῆς δεσποτείας . Ἐπειδὴ πρῶτοι ἐκ τῆς θαλάσσης ἐγένοντο ἰχθύες καὶ πετεινά , μετὰ ταῦτα δὲ ἀπὸ γῆς τὰ τετράποδα καὶ τὰ λοιπὰ κτήνη , εἰσάγει οὖν τὰ πρῶτα γενόμενα · Ἀρχέτωσαν τῶν ἰχθύων καὶ τῶν πετεινῶν καὶ τῶν θηρίων καὶ τῶν ἑρπετῶν καὶ τῶν κτηνῶν . Εὐλογεῖτε , θάλασσαι καὶ ποταμοὶ , τὸν κύριον . Εὐλογεῖτε , κήτη καὶ πάντα τὰ κινούμενα ἐν ὕδασι , τὸν κύριον . Εὐλογεῖτε , πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ , τὸν κύριον . Εὐλογεῖτε , τὰ θηρία καὶ τὰ κτήνη . Εὐλογεῖτε , υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων . Ἦν μὲν οὖν καὶ ἕτερα ἐπιθεωρῆσαι , ἀλλ’ εἰς τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν . Καὶ ἔπλασεν ὁ θεὸς τὸν ἄνθρωπον . Οὐκ εἶπεν ἁπλῶς ἐποίησεν , ἀλλ’ ἔπλασεν . Πλάσις λέγεται ἐπὶ τῆς εὐπρεπείας , ὡς ὅταν τις θεασάμενος πρόσωπον εὔμορφον , ἐπειδὴ καλὸν πλάσμα , λέγῃ · Οὐδὲν ἐποίησεν ὁ θεὸς ἐν τῷ σώματι ἀπρεπές , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν εὐπρέπειαν καὶ πρὸς τὴν χρῆσιν . Οἷον ὁ ὀφθαλμὸς δύο ἔχει καὶ χρῆσιν καὶ εὐπρέπειαν · καὶ γὰρ βλέπει καὶ φαιδρύνει τὸ πρόσωπον καὶ κοσμεῖ τὴν ὄψιν καὶ ὁρᾷ πάντα . Ἡ ἀκοὴ ἔχει τὴν χρῆσιν , ἔχει τὴν ὄψιν . Τὸ γὰρ περικείμενον κύμβαλον κοσμεῖ τὸ ζῷον . Ὁμοίως ἡ ῥὶς ἔχει τὴν ὄσφρησιν ἀναγκαίαν , ἀλλ’ ἔχει παρὰ τὰ ἄλλα ζῷα , ὥσπερ μεσότοιχον καὶ πληροῦν τὴν εὐπρέπειαν . Τοῦτο τῷ ἀνθρώπῳ ὑπάρχει . Τὰ γὰρ ἄλλα ζῷα μυκτῆρας οὐκ ἔχουσιν , ἀλλὰ μίαν καθόλου τὴν θέσιν . Τοῦτο δὲ διὰ τοῦτο ἔπλασεν ὁ θεός . Ὁ φυτεύσας τὸ οὖς , οὐχὶ ἀκούει ; ἢ ὁ πλάσας τὸν ὀφθαλμὸν , οὐχὶ κατανοεῖ ; Οὕτω καὶ τὴν γῆν ἐποίησε πρὸς εὐπρέπειαν , πρὸς χρῆσιν . Καὶ ἵνα μὴ δείξω σοι πολλὰ εὐπρεπῆ , ἓν εἰπὼν ὑπερβήσομαι . Ἔδωκεν ὁ θεὸς τῷ ἀνθρώπῳ , λέγω δὴ τῷ ἀνδρί , μετὰ τῶν ἄλλων καὶ μαστῶν ἁρμονίαν . Ἀνδρὶ μαστὸς διὰ τί ; Διὰ τὴν εὐπρέπειαν . Ἔστω γὰρ γυναικὶ διὰ τὸ ἀναγκαῖον τῆς φύσεως , διὰ τὴν χορηγίαν τοῦ γάλακτος . Ἀνδρὶ μαστὸς διὰ τί ; Διὰ τὴν εὐπρέπειαν , διὰ τὴν εὐκοσμίαν . Ὥσπερ γὰρ ἐν τοῖς οἰκοδομήμασι τινὰ μὲν γίνεται διὰ τὸ ἀναγκαῖον , τινὰ δὲ διὰ τὴν εὐπρέπειαν , οὕτως ὁ θεὸς καὶ ἐκόσμησε τὸν ἄνθρωπον καὶ πρὸς τὴν χρῆσιν ἀπήρτισεν . Ἔπλασεν αὐτὸν χοῦν λαβὼν ἀπὸ τῆς γῆς . Μακάριαι αἱ Χριστιανῶν ἐλπίδες , ἐὰν ἐπιγνῶμεν , ἃ ἀκούομεν . Διὰ τί οὐκ εἶπε · Ἔλαβε βῶλον ἀπὸ τῆς γῆς ; Τοσοῦτον σῶμα ἔπλασε · καὶ οὐ χρείαν ἔσχεν οὐδὲ βώλου , ἀλλὰ χοῦν λαμβάνει . Ὁ θεὸς προεῖδε τὰ μέλλοντα ὡς ὄντα . Ἐπειδὴ προῄδει , ὅτι μέλλει τελευτᾶν τὸ ζῷον καὶ εἰς χοῦν μεταβάλλεσθαι , προλαβὼν ἐν τῇ δημιουργίᾳ ἔδειξε τὴν ἐλπίδα τῆς ἀναστάσεως . Λαμβάνει χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς , ἵν’ ὅταν ἴδῃς ἐν τάφῳ χοῦν , γνῷς ὅτι ὁ ἐκεῖνο πλάσας καὶ τοῦτο ἀνίστησιν . Ἔπλασε τὸν ἄνθρωπον , χοῦν λαβὼν ἀπὸ τῆς γῆς , καὶ ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς . Βλέπε διαφορὰν ἀνθρώπων καὶ ἀλόγων . Τὰ ἄλλα πάντα ποιῶν ὁ θεός , ὁμοῦ πάντα ἐπήγαγε μετὰ τοῦ σώματος καὶ τὴν ψυχήν . Πρόσεχε , παρακαλῶ . Ἐποίησε τὰ νηκτὰ , ὁμοῦ σῶμα καὶ ψυχήν . Ἐξαγαγέτω ἡ γῆ ζῷα . Προῆλθεν ὁμοῦ μετὰ τῶν σωμάτων καὶ ἡ ψυχή . Τὸν ἄνθρωπον ποιεῖ τῷ σώματι πρῶτον , εἶτα τῇ ψυχῇ . Διὰ ποίαν ἐλπίδα ; Οἵα ἡ πλάσις , τοιαύτη καὶ ἡ λύσις . Τὰ ζῷα διὰ τοῦτο ἀνάστασιν οὐκ ἔχει , ἐπειδὴ ὡς ἐγένετο , οὕτω καὶ ἀποθνήσκει . Ὁμοῦ τὸ σῶμα καὶ ἡ ψυχὴ ἀφανίζεται . Τὸ σῶμα τοῦ ἀνθρώπου ἔλαβεν ἀπὸ τῆς γῆς , τὴν δὲ ψυχὴν αὐτὸς δίδωσι κτίσας , δημιουργήσας , οὐκ ἐκ τῆς ἰδίας οὐσίας ἐκβαλών , ἵν’ ὅταν ἀποθάνῃ τὸ σῶμα ἢ ὁ ἄνθρωπος , μὴ ἀπογνῶμεν τῆς ψυχῆς . Τί γὰρ , ὅτι ἐτάφη ἐν τάφῳ τὸ σῶμα ; Μὴ προσδοκήσῃς ἐκεῖ εἶναι τὴν ψυχήν . Οὐ γὰρ ἀπὸ γῆς ἐλήφθη , οὐδὲ εἰς γῆν ἀπέρχεται . Ἔστησεν οὖν τὴν ἐλπίδα . Τοῖς νεκροῖς ὀστέοις ἐγένετο σῶμα . Ἐκ τεσσάρων ἀνέμων ἐλθέτω τὸ πνεῦμα καὶ εἰσελθέτω εἰς τοὺς νεκροὺς τούτους καὶ ζησάτωσαν . Ἀντανελεῖς τὸ πνεῦμα αὐτῶν καὶ ἐκλείψουσι καὶ εἰς τὸν χοῦν αὐτῶν ἐπιστρέψουσιν . Ἐξαποστελεῖς τὸ πνεῦμά σου καὶ κτισθήσονται καὶ ἀνακαινιεῖς τὸ πρόσωπον τῆς γῆς . Εἶδες δημιουργὸν τὸ πνεῦμα ; Εἶδες συνεργὸν θεοῦ ;
Lemmas: ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος . βούλομαι ἐγώ ὁ θεός μιμητής αὐτός ἔρχομαι κατά ἀρετή . τις εἰμί κατά εἰκών ; θεός ἅγιος . ἐάν γίγνομαι ἅγιος , κατά εἰκών εἰμί θεός . γίνομαι γάρ ἅγιος , ὅτι ἐγώ ἅγιος εἰμί . θεός δίκαιος · ἐάν δικαιοσύνη μετέρχομαι , εἰκών εἰμί θεός . Δίκαιος γάρ κύριος καί δικαιοσύνη ἀγαπάω . ἐάν εἰμί φιλάνθρωπος , ἐλεήμων , εἰκών εἰμί ὁ θεός . γίνομαι ὁ οἰκτίρμων , ὡς πατήρ σύ οἰκτείρω . εἶδον ποῦ ὁ εἰκών ; ἀποδύω ὁ παλαιός ἄνθρωπος καί ἐνδύω ὁ νέος , ὁ κατά θεός κτίζω εἰμί ἐπίγνωσις ἀλήθεια , κατά εἰκών ὁ κτίζω αὐτός . εἶδον ὅτι ὁ ἀρετή ἐπιγράφω ὁ κατά εἰκών ἡμέτερος ; ἐν τίς ὁ εἰκών ; ἐν ὁ ἐξουσία πάλιν · ἄρχω ὁ ἰχθύς ὁ θάλασσα καί ὁ πετεινός ὁ οὐρανός καί ὁ θηρίον καί ὁ ἑρπετόν καί ὁ κτῆνος καί πᾶς ὁ γῆ . ὤ ὁ ὁ θεός ἀκολουθία . ὤ ὁ ὁ ῥῆμα ἀκρίβεια . Ζεύς τίς πρῶτος μνημονεύω ἄρχω ὁ ἰχθύς ὁ θάλασσα ; κατά ὁ τάξις ὁ δημιουργία ὁ τάξις ὁ δεσποτεία . Ἐπειδή πρῶτος ἐκ ὁ θάλασσα γίνομαι ἰχθύς καί πετεινός , μετά οὗτος δέ ἀπό γῆ ὁ τετράπους καί ὁ λοιπός κτῆνος , εἰσάγω οὖν ὁ πρῶτος γίγνομαι · ἄρχω ὁ ἰχθύς καί ὁ πετεινός καί ὁ θηρίον καί ὁ ἑρπετόν καί ὁ κτῆνος . εὐλογέω , θάλασσα καί ποταμός , ὁ κύριος . εὐλογέω , κῆτος καί πᾶς ὁ κινέω ἐν ὕδωρ , ὁ κύριος . εὐλογέω , πᾶς ὁ πετεινόν ὁ οὐρανός , ὁ κύριος . εὐλογέω , ὁ θηρίον καί ὁ κτῆνος . εὐλογέω , υἱός ὁ ἄνθρωπος . Ἦς μέν οὖν καί ἕτερος ἐπιθεωρέω , ἀλλά εἰς ὁ πρόκειμαι ἐπανέρχομαι . καί πλάσσω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος . οὐ λέγω ἁπλῶς ποιέω , ἀλλά πλάσσω . πλάσις λέγω ἐπί ὁ εὐπρέπεια , ὡς ὅταν τις θεάομαι πρόσωπον εὔμορφος , ἐπεί καλός πλάσμα , λέγω · οὐδείς ποιέω ὁ θεός ἐν ὁ σῶμα ἀπρεπής , ἀλλά καί πρός ὁ εὐπρέπεια καί πρός ὁ χρῆσις . οἷος ὁ ὀφθαλμός δύο ἔχω καί χρῆσις καί εὐπρέπεια · καί γάρ βλέπω καί φαιδρύνω ὁ πρόσωπον καί κοσμέω ὁ ὄψις καί ορά πᾶς . ὁ ἀκοή ἔχω ὁ χρῆσις , ἔχω ὁ ὄψις . Τέ γάρ περίκειμαι κύμβαλον κοσμέω ὁ ζῷον . Ὅμοιος ὁ ῥίς ἔχω ὁ ὄσφρησις ἀναγκαῖος , ἀλλά ἔχω παρά ὁ ἄλλος ζῷον , ὥσπερ μεσότοιχον καί πληρόω ὁ εὐπρέπεια . οὗτος ὁ ἄνθρωπος ὑπάρχω . Τά γάρ ἄλλος ζῷον μυκτήρ οὐ ἔχω , ἀλλά εἷς καθόλου ὁ θέσις . Τοῦτης δέ διά οὗτος πλάσσω ὁ θεός . ὁ φυτεύω ὁ οὖς , οὐ ἀκούω ; ἢ ὁ πλάσσω ὁ ὀφθαλμός , οὐ κατανοέω ; οὕτως καί ὁ γῆ ποιέω πρός εὐπρέπεια , πρός χρῆσις . καί ἵνα μή δείκνυμι σύ πολύς εὐπρεπής , εἷς λέγω ὑπερβαίνω . δίδωμι ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος , λέγω δή ὁ ἀνήρ , μετά ὁ ἄλλος καί μαστός ἁρμονία . ἀνδρίς μαστός διά τίς ; Ζεύς ὁ εὐπρέπεια . Ἔστω γάρ γυνή διά ὁ ἀναγκαῖος ὁ φύσις , διά ὁ χορηγία ὁ γάλα . ἀνδρίς μαστός διά τίς ; Ζεύς ὁ εὐπρέπεια , διά ὁ εὐκοσμία . ὥσπερ γάρ ἐν ὁ οἰκοδόμημα τις μέν γίγνομαι διά ὁ ἀναγκαῖος , τις δέ διά ὁ εὐπρέπεια , οὕτως ὁ θεός καί κοσμέω ὁ ἄνθρωπος καί πρός ὁ χρῆσις ἀπαρτίζω . πλάσσω αὐτός χοῦς λαμβάνω ἀπό ὁ γῆ . Μακάριος ὁ Χριστιανός ἐλπίς , ἐάν ἐπιγιγνώσκω , ὅς ἀκούω . Ζεύς τίς οὐ λέγω · λαμβάνω βῶλος ἀπό ὁ γῆ ; τοσοῦτος σῶμα πλάσσω · καί οὐ χρεία ἔχω οὐδέ βῶλος , ἀλλά χοῦς λαμβάνω . ὁ θεός προοράω ὁ μέλλω ὡς εἰμί . Ἐπειδή πρόοιδα , ὅτι μέλλω τελευτάω ὁ ζῷον καί εἰς χοῦς μεταβάλλω , προλαμβάνω ἐν ὁ δημιουργία δείκνυμι ὁ ἐλπίς ὁ ἀνάστασις . λαμβάνω χοῦς ἀπό ὁ γῆ , ἵνα ὅταν ἰδέω ἐν τάφος χοῦς , γιγνώσκω ὅτι ὁ ἐκεῖνος πλάσσω καί οὗτος ἀνίστημι . πλάσσω ὁ ἄνθρωπος , χοῦς λαμβάνω ἀπό ὁ γῆ , καί ἐμφυσάω εἰς ὁ πρόσωπον αὐτός πνοή ζωή . βλέπω διαφορά ἄνθρωπος καί ἄλογος . Τά ἄλλος πᾶς ποιέω ὁ θεός , ὁμοῦ πᾶς ἐπάγω μετά ὁ σῶμα καί ὁ ψυχή . προσέχω , παρακαλέω . ποιέω ὁ νηκτός , ὁμοῦ σῶμα καί ψυχή . ἐξάγω ὁ γῆ ζῷον . προέρχομαι ὁμοῦ μετά ὁ σῶμα καί ὁ Ψυχή . Τώς ἄνθρωπος ποιέω ὁ σῶμα πρῶτος , εἶτα ὁ ψυχή . Ζεύς ποῖος ἐλπίς ; οἷος ὁ πλάσις , τοιοῦτος καί ὁ λύσις . Τά ζῷον διά οὗτος ἀνάστασις οὐ ἔχω , ἐπεί ὡς γίνομαι , οὕτως καί ἀποθνήσκω . ὁμοῦ ὁ σῶμα καί ὁ ψυχή ἀφανίζω . Τέ σῶμα ὁ ἄνθρωπος λαμβάνω ἀπό ὁ γῆ , ὁ δέ ψυχή αὐτός δίδωμι κτίζω , δημιουργέω , οὐ ἐκ ὁ ἴδιος οὐσία ἐκβάλλω , ἵνα ὅταν ἀποθνῄσκω ὁ σῶμα ἢ ὁ ἄνθρωπος , μή ἀπογιγνώσκω ὁ ψυχή . τις γάρ , ὅτι θάπτω ἐν τάφος ὁ σῶμα ; μή προσδοκέω ἐκεῖ ἔρχομαι ὁ ψυχή . οὐ γάρ ἀπό γῆ λαμβάνω , οὐδέ εἰς γῆ ἀπέρχομαι . ἵστημι οὖν ὁ ἐλπίς . Τοί νεκρός ὀστέον γίνομαι σῶμα . ἐκ τέσσαρες ἄνεμος ἔρχομαι ὁ πνεῦμα καί εἰσέρχομαι εἰς ὁ νεκρός οὗτος καί ζάω . ἀνταναιρέω ὁ πνεῦμα αὐτός καί ἐκλείπω καί εἰς ὁ χοῦς αὐτός ἐπιστρέφω . ἐξαποστέλλω ὁ πνεῦμα σύ καί κτίζω καί ἀνακαινίζω ὁ πρόσωπον ὁ γῆ . εἶδον δημιουργός ὁ πνεῦμα ; εἶδον συνεργός θεός ;