severian-of-gabala.in-cosmogoniam-homilia-5 1
Πολλὰ μὲν καὶ μεγάλα τὰ παρὰ τοῦ φιλανθρώπου θεοῦ πρώτη δὲ αὐτοῦ καὶ μεγίστη πασῶν δωρεῶν ἡ τῶν γραφῶν διδασκαλία . Ἥλιος μὲν γὰρ καὶ σελήνη καὶ πᾶς ὁ τῶν ἄστρων χορὸς καὶ ποταμοὶ καὶ πηγαὶ καὶ λίμναι πρὸς τὴν τῶν σωμάτων θεραπείαν γεγένηται . Αἱ δὲ ἅγιαι γραφαὶ πρὸς τὴν τῶν ψυχῶν διόρθωσιν ἐδόθησαν · Ὅσῳ δὲ σωμάτων ἀνωτέρα ψυχή , τοσούτῳ τῶν ἄλλων δωρεῶν ἀνωτέρα ἡ τῶν θείων γραφῶν . Ἐρευνᾶτε τὰς γραφάς , ἐν αἷς δοκεῖτε ζωὴν αἰώνιον ἔχειν . Ἐρευνήσωμεν τοίνυν τοὺς θησαυροὺς τῶν γραφῶν καὶ τῆς ἐπαγγελίας ἁψώμεθα καὶ τοῦ ἀνθρώπου τὴν δημιουργίαν κατὰ δύναμιν ἐξειπεῖν ἐπιχειρήσωμεν . Μηδεὶς δὲ πάλιν μεμφέσθω τοῖς μετὰ ἀκριβείας ζητουμένοις . Ἴδιον γὰρ τῶν φλυαρεῖν ἐπιχειρούντων τὸ μέμφεσθαι ταῖς τοῦ θεοῦ διατάξεσι καὶ ἐγκαλεῖν τοῖς μετὰ ἀκριβείας λεγομένοις . Ἤκουσά τινων ἐγκαλούντων , ὅτι τίς χρεία ἦν εἰπεῖν περὶ πυρὸς καὶ ὕδατος , ὅτι τρίζει τὸ πῦρ ὕδατος ἐπιβαλλομένου ; Ἡμεῖς , φησί , φυσιολογίαν οὐ θέλομεν μανθάνειν , ἀλλὰ θεολογίαν . Δεῖ δὲ εἰδέναι , ὅτι ταῦτα τὰ ῥήματα ἀργῶν ἐστι καὶ ῥᾳθύμων . Μετὰ γὰρ τὴν θεολογίαν ἡ φυσιολογία κρηπῖδα παρέχει τῇ εὐσεβείᾳ . Εἰ δὲ ἐκβάλλουσι φυσιολογίαν , ἐγκαλείσθωσαν τοῖς προφήταις , μεμφέσθωσαν τοῖς ἀποστόλοις . Οὐ πᾶσα σὰρξ ἡ αὐτὴ σάρξ , ἀλλ’ ἄλλη μὲν σὰρξ ἀνθρώπων , ἄλλη δὲ σὰρξ κτηνῶν , ἄλλη δὲ ἰχθύων , ἄλλη δὲ πετεινῶν , καὶ σώματα ἐπουράνια καὶ σώματα ἐπίγεια . Τοσαῦτα εἰ τύχοι , γένη φωνῶν ἐστιν ἐν κόσμῳ καὶ οὐδὲν ἄφωνόν ἐστι ; Καὶ γὰρ ἐὰν ἄδηλον φωνὴν σάλπιγξ δῷ , τίς παρασκευάζεται εἰς πόλεμον ; Εἴτε αὐλός , εἴτε κιθάρα , ἐὰν διαστολὴν τοῖς φθόγγοις μὴ δῷ , πῶς γνωσθήσεται τὸ αὐλούμενον ἢ τὸ κιθαριζόμενον ; Τί κοινὸν εἶχεν ἡ Παύλου γλῶσσα πρὸς αὐλὸν καὶ κιθάραν ; Ἀλλὰ φυσιολογεῖ ἀπὸ τῶν φαινομένων , ἵνα παραστήσῃ τὰ νοούμενα . Σθένος λέοντος , φωνὴ λεαίνης , γαυρίαμα δρακόντων ἐσβέσθη . Μυρμηκολέων ὤλετο παρὰ τὸ μὴ ἔχειν βοράν . Νεοσσοὶ δὲ γυπῶν τὰ ὑψηλὰ πέτονται . Ὃν τρόπον ἐὰν λάβῃ λέων καὶ ἁρπάσῃ καὶ βοήσῃ ἐπὶ τῇ θήρᾳ καὶ πλησθῇ τὰ ὄρη τῆς φωνῆς αὐτοῦ ; Ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν κόκκῳ σινήπεως , ὃ μικρότερον μὲν ἔστι τῶν ἄλλων σπερμάτων · αὐξηθὲν δέ , μεῖζον πάντων γίνεται τῶν λαχάνων · καὶ πάλιν · Ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν , ὡς ἐὰν ἄνθρωπος βάλῃ τὸν σπόρον αὐτοῦ καὶ βλαστάνῃ καὶ μηκύνηται , ὡς οὐκ οἶδεν αὐτός · αὐτομάτη γὰρ ἡ γῆ βλαστάνει , πρῶτον χόρτον , εἶτα στάχυν , εἶτα σῖτον πληροῖ ἐν τῷ στάχυι . Ἐὰν γένηταί φησιν ὁ οὐρανὸς ὀψίας πυρρός , λέγετε εὐδία , πυρράζει γὰρ ὁ οὐρανός · καὶ ὑπὸ τὸν ὄρθρον σήμερον χειμών , πυρράζει γὰρ στυγνάζων ὁ οὐρανός . Τίς οὖν χρεία τούτων ; Ταῦτα λέγω διὰ τοὺς ἀπαιδεύτως ἐγκαλεῖν ἐπιχειροῦντας . Περὶ θεοῦ κινεῖται λόγος καὶ φεύγεις τὴν ἀκριβῇ τῶν δογμάτων ἀκρόασιν ; Ἐπεὶ τοίνυν πρόκειται θεοῦ χάριτι εἰς τὴν τοῦ ἀνθρώπου δημιουργίαν εἰπεῖν , οὐ κατ’ ἀξίαν τοῦ πράγματος , ἀλλὰ κατὰ δύναμιν τὴν ἡμετέραν , ἀναγκαίως εἰς τὴν ὑπόθεσιν καθήξωμεν .
Lemmas: πολύς μέν καί μέγας ὁ παρά ὁ φιλάνθρωπος θεός πρῶτος δέ αὐτός καί μέγας πᾶς δωρεά ὁ ὁ γραφεύς διδασκαλία . Ἥλιος μέν γάρ καί σελήνη καί πᾶς ὁ ὁ ἄστρον χορός καί ποταμός καί πηγή καί λίμνη πρός ὁ ὁ σῶμα θεραπεία γίγνομαι . ὁ δέ ἅγιος γραφή πρός ὁ ὁ ψυχή διόρθωσις δίδωμι · ὅσος δέ σῶμα ἀνώτερος Ψυχή , τοσοῦτος ὁ ἄλλος δωρεά ἀνώτερος ὁ ὁ θεῖος γραφεύς . ἐρευνάω ὁ γραφεύς , ἐν ὅς δοκέω ζωή αἰώνιος ἔχω . ἐρευνάω τοίνυν ὁ θησαυρός ὁ γραφεύς καί ὁ ἐπαγγελία ἅπτω καί ὁ ἄνθρωπος ὁ δημιουργία κατά δύναμις ἐκλέγω ἐπιχειρέω . μηδείς δέ πάλιν μέμφομαι ὁ μετά ἀκρίβεια ζητέω . Ἴδιος γάρ ὁ φλυαρέω ἐπιχειρέω ὁ μέμφομαι ὁ ὁ θεός διάταξις καί ἐγκαλέω ὁ μετά ἀκρίβεια λέγω . ἀκούω τις ἐγκαλέω , ὅτι τίς χρεῖος εἰμί λέγω περί πυρός καί ὕδωρ , ὅτι τρίζω ὁ πῦρ ὕδωρ ἐπιβάλλω ; Ἡμεῖς , φημί , φυσιολογία οὐ ἐθέλω μανθάνω , ἀλλά θεολογία . δέω δέ οἶδα , ὅτι οὗτος ὁ ῥῆμα ἀργός εἰμί καί ῥᾴθυμος . μετά γάρ ὁ θεολογία ὁ φυσιολογία κρηπίς παρέχω ὁ εὐσέβεια . εἰμί δέ ἐκβάλλω φυσιολογία , ἐγκαλέω ὁ προφήτης , μέμφομαι ὁ ἀπόστολος . οὐ πᾶς σάρξ ὁ αὐτός σάρξ , ἀλλά ἄλλος μέν σάρξ ἄνθρωπος , ἄλλος δέ σάρξ κτῆνος , ἄλλος δέ ἰχθύς , ἄλλος δέ πετεινός , καί σῶμα ἐπουράνιος καί σῶμα ἐπίγειος . Τοσαύς εἰμί τυγχάνω , γένος φωνή εἰμί ἐν κόσμος καί οὐδείς ἄφωνος εἰμί ; καί γάρ ἐάν ἄδηλος φωνή σάλπιγξ δίδωμι , τίς παρασκευάζω εἰς πόλεμος ; εἴτε αὐλός , εἴτε κιθάρα , ἐάν διαστολή ὁ φθόγγος μή δίδωμι , πῶς γιγνώσκω ὁ αὐλέω ἢ ὁ κιθαρίζω ; τις κοινός ἔχω ὁ Παῦλος γλῶσσα πρός αὐλός καί κιθάρα ; ἀλλά φυσιολογέω ἀπό ὁ φαίνω , ἵνα παρίστημι ὁ νοέω . σθένος λέων , φωνή λέαινα , γαυρίαμα δράκων σβέννυμι . μυρμηκολέων ὄλλυμι παρά ὁ μή ἔχω βορά . Νεοσσός δέ γύψ ὁ ψηλός πέτομαι . ὅς τρόπος ἐάν λαμβάνω λέων καί ἁρπάζω καί βοάω ἐπί ὁ θήρα καί πίμπλημι ὁ ὄρος ὁ φωνή αὐτός ; ὅμοιος εἰμί ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός κόκκος σίνηπι , ὁ μικρός μέν εἰμί ὁ ἄλλος σπέρμα · αὐξάνω δέ , μέγας πᾶς γίγνομαι ὁ λάχανον · καί πάλιν · Ὁμοία εἰμί ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός , ὡς ἐάν ἄνθρωπος βάλλω ὁ σπόρος αὐτός καί βλαστάνω καί μηκύνω , ὡς οὐ οἶδα αὐτός · αὐτόματος γάρ ὁ γῆ βλαστάνω , πρῶτος χόρτος , εἶτα στάχυς , εἶτα σῖτος πληρόω ἐν ὁ στάχυς . ἐάν γίγνομαι φημί ὁ οὐρανός ὄψιος πυρρός , λέγω εὐδία , πυρράζω γάρ ὁ οὐρανός · καί ὑπό ὁ ὄρθρος σήμερον χειμών , πυρράζω γάρ στυγνάζω ὁ οὐρανός . Τῖς οὖν χρεῖος οὗτος ; Ταΰς λέγω διά ὁ ἀπαίδευτος ἐγκαλέω ἐπιχειρέω . περι θεός κινέω λόγος καί φεύγω ὁ ἀκριβής ὁ δόγμα ἀκρόασις ; ἐπεί τοίνυν πρόκειμαι θεός χάρις εἰς ὁ ὁ ἄνθρωπος δημιουργία λέγω , οὐ κατά ἄξιος ὁ πρᾶγμα , ἀλλά κατά δύναμις ὁ ἡμέτερος , ἀναγκαῖος εἰς ὁ ὑπόθεσις καθήκω .