severian-of-gabala.in-cosmogoniam-homilia-4 6
Τί ἐστιν ἄνθρωπος ὅτι μιμνήσκῃ αὐτοῦ ἢ υἱὸς ἀνθρώπου ὅτι ἐπισκέπτῃ αὐτόν ; Ἠλάττωσας αὐτὸν βραχύ τι παρ’ ἀγγέλους . Τέως ἠλαττωμένοι ἐσμὲν παρ’ ἀγγέλους · ἡμεῖς ἐλάττους , οἱ ἄγγελοι μείζους . Εἰ τὸν ἄνθρωπον τὸν ἐλάττονα ποιῶν , χρείαν ἔσχε συμβούλων τῶν ἀγγέλων ἢ συνεργῶν , ὅτε τοὺς μείζους ἐποίει , οὐχ ἕνα ἄγγελον , ἀλλ’ ὁμοῦ τὰς μυριάδας ἐκείνας τὰς ἀναριθμήτους . Ὥσπερ γὰρ τοὺς φωστῆρας ὁμοῦ πάντας ἐποίησεν , οὕτω ἀγγέλους καὶ ἀρχαγγέλους ὁμοῦ . Καὶ τοσοῦτοί εἰσι ὅτι τὴν τῶν ἀριθμῶν ὑπερβεβήκασι φύσιν , Μύριαι μυριάδες ἐλειτούργουν αὐτῷ , καὶ χίλιαι χιλιάδες παρειστήκεισαν αὐτῷ . Μυρίας μυριάδας ἐποίησεν ἀγγέλων καὶ χιλίας χιλιάδας ἀρχαγγέλων καὶ οὐ χρεία συμβούλου ἢ συνεργοῦ καὶ ἕνα ποιῶν πήλινον ἄνθρωπον βουλῇ κέχρηται , λόγον εἰσάγει , συμβουλὴν λαμβάνει ; Τί ἐστιν ἄνθρωπος ; οὐ γῆ καὶ ἀπὸ γῆς ; οὐ κόνις μόνον καὶ τέφρα ; Ἐγὼ δέ εἰμι γῆ καὶ σποδός . Τί εἰσιν ἄγγελοι ; οὐ πνεῦμα ; οὐ πῦρ ; Καὶ Ὁ ποιῶν τοὺς ἀγγέλους ἀυτοῦ πνεύματα καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πῦρ φλέγον . Τὴν τοῦ πυρὸς φύσιν ἐργαζόμενος , τὰ νοερὰ καὶ ἀσώματα πνεύματα , οὐ χρείαν ἔσχε συμβούλου , οὐ συνεργοῦ , οὐχ ἑτέρου τινὸς πρὸς συμμαχίαν τῶν γενομένων · καὶ τὸν ἀπὸ γῆς ποιῶν , τὸν οἰκτρόν , τὸν εὐτελῆ , τὸν μικρὸν ὕστερον οὐκ ἐσόμενον , τὸν τάφῳ διαλυόμενον , τὸν καιροῖς δαπανώμενον , βουλὴν εἰσάγει , σκέψιν ποιεῖται ; Ναί , φησίν , ἐνδέχεται δεσπότην διὰ πολλὴν ἀγαθότητα εἰπεῖν δούλοις παρεστῶσι · Τί δεῖ γενέσθαι · τί ποιῶμεν ; Συγχωρῶ καὶ τοῦτο , καὶ μετὰ τὸν τοσοῦτον ἀγῶνα δίδωμι τὸ ποιήσωμεν πρὸς ἀγγέλους εἰρῆσθαι . Τὸ ποιήσωμεν ἤκουσας , τὸ κατ’ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν οὐκ εἶδες ; Τούτῳ γὰρ ὀφείλω τῷ λόγῳ καὶ Ἰουδαίων καὶ αἱρετικῶν ἀπορράψαι στόματα . Οὔτε γὰρ Ἰουδαῖος οὔτε πάλιν αἱρετικὸς ὁ αὐτὸς κατ’ ἀλήθειαν Ἰουδαῖος , μᾶλλον δὲ καὶ χείρων · Οἱ μὲν γὰρ τὸ σῶμα ἐσταύρωσαν τὸ ὁρώμενον , οἱ δὲ τὴν θεότητα τὴν ἀόρατον πολεμοῦσι , μᾶλλον δὲ τὴν ἑαυτῶν σωτηρίαν . Ἀλλὰ κἀκεῖνοι ἠλέγχθησαν ἀδυνάτοις ἐπιχειρήσαντες πράγμασιν . Διὸ καὶ δίκην μερικὴν ταύτης τῆς τόλμης ἐπὶ τοῦ παρόντος δεδώκασιν ἀνὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην τὸ ἑαυτῶν διεσπαρμένον θεασάμενοι γένος . Ὕστερον γὰρ αὐτοῖς ἡ τελεία ἐπαχθήσεται δίκη , ὅτε τὸ πάνδημον μέλλει συγκροτεῖσθαι κριτήριον . Καὶ αὐτοὶ δὲ τῷ δέοντι καιρῷ τὰς ἀξίας παρὰ τοῦ αὐτοῦ ἀπαιτηθήσονται δίκας . Τοῦτό τι οὖν ἐστι , διὸ πάντας ὑμῖν τούτους παρεθέμην λόγους ; Βούλομαι γὰρ πάλιν τῆς ἀκολουθίας γενέσθαι . Οὐ τολμᾷ οὔτε αἱρετικὸς οὔτε Ἰουδαῖος εἰπεῖν , ὅτι μία εἰκὼν καὶ ὁμοίωσις θεοῦ καὶ ἀγγέλων . Μὴ γὰρ ἄγγελοι οἱ γενόμενοι συνεργοὶ ἦσαν τοῦ θεοῦ ; Λειτουργοὶ μόνον ὑμνοῦντες , εὐχαριστοῦντες , εἰδότες ὅτι ἐγένοντο , ὅτι πρὸ τούτου οὐκ ἦσαν καὶ νεύματι ἀγαθότητος ἐγένοντο · καὶ ἑστήκασι θεωροὶ βλέποντες τὰ γινόμενα μετ’ αὐτούς . Ἔβλεπον γὰρ οὐρανὸν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος γινόμενον καὶ ἐξεπλήττοντο , θάλασσαν ἀφοριζομένην καὶ ἐθαύμαζον · ἐθεώρουν γῆν κοσμουμένην καὶ ἔφριττον . Ὅτι δὲ οὐκ ἦσαν ἄγγελοι συνεργοί , ἀλλὰ θαυμασταί , Ὅτε ἐποίησα ἄστρα , ᾔνεσάν με πάντες ἄγγελοι καὶ ὕμνησαν . Ποιήσωμεν ἄνθρωπον . Τὸ ῥῆμα δηλοῖ τὸν λέγοντα καὶ τὸν ἀκούοντα . Ὅρα τῆς ὀρθοδόξου πίστεως τὴν ἀκτῖνα λάμπουσαν ἀεί · καὶ ἥλιος φαίνων τὴν ἑαυτοῦ ἀκτῖνα συνῆψεν . Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ ὁμοίωσιν . Ἐφύλαξε καὶ τῶν ὑποστάσεων τὴν τάξιν καὶ τῆς οὐσίας τὸ μονοειδές . Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα . Οὐ κατ’ εἰκόνας . Οὐκ ἄλλη γὰρ εἰκὼν πατρὸς καὶ ἄλλη υἱοῦ . Ποιήσωμεν , ἵνα τὸ πληθυντικὸν τῶν ὑποστάσεων δείξῃ , κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν , ἵνα τὸ ὁμοούσιον ἑρμηνεύσῃ . Τίς ἐστι τούτου τοῦ μεγάλου λόγου καὶ τῆς θαυμαστῆς δημιουργίας κοινωνός ; Ἰουδαῖοι ἀντιλέγουσι καὶ ἐπιστομιζόμενοι ἐπαισχυντοῦσιν , αἱρετικοὶ μαίνονται , ἡ ἀλήθεια πολεμεῖται , ὁ τῆς εὐσεβείας λόγος ἀήττητον ἔχει τὴν ὁμολογίαν .
Lemmas: τις εἰμί ἄνθρωπος ὅτι μιμνήσκω αὐτός ἢ γιός ἄνθρωπος ὅτι ἐπισκέπτομαι αὐτός ; ἐλασσόω αὐτός βραχύς τίς παρά ἄγγελος . τέως ἐλασσόω εἰμί παρά ἄγγελος · ἐγώ μικρός , ὁ ἄγγελος μέγας . εἰμί ὁ ἄνθρωπος ὁ μικρός ποιέω , χρεία ἔχω σύμβουλος ὁ ἄγγελος ἢ συνεργός , ὅτε ὁ μέγας ποιέω , οὐ εἷς ἄγγελος , ἀλλά ὁμοῦ ὁ μυριάς ἐκεῖνος ὁ ἀναρίθμητος . ὥσπερ γάρ ὁ φωστήρ ὁμοῦ πᾶς ποιέω , οὕτως ἄγγελος καί ἀρχάγγελος ὁμοῦ . καί τοσοῦτος εἰμί ὅτι ὁ ὁ ἀριθμός ὑπερβαίνω φύσις , μυρίος μυριάς λειτουργέω αὐτός , καί χίλιοι χιλιάς παρίστημι αὐτός . Μυρίας μυριάς ποιέω ἄγγελος καί χίλιοι χιλιάς ἀρχάγγελος καί οὐ χρεῖος σύμβουλος ἢ συνεργός καί εἷς ποιέω πήλινος ἄνθρωπος βουλή χράω , λόγος εἰσάγω , συμβουλή λαμβάνω ; τις εἰμί ἄνθρωπος ; οὐ γῆ καί ἀπό γῆ ; οὐ κόνις μόνος καί τέφρα ; ἐγώ δέ εἰμί γῆ καί σποδός . τις εἰμί ἄγγελος ; οὐ πνεῦμα ; οὐ πῦρ ; καί ὁ ποιέω ὁ ἄγγελος αὐτός πνεῦμα καί ὁ λειτουργός αὐτός πῦρ φλέγω . Τά ὁ πυρός φύσις ἐργάζομαι , ὁ νοερός καί ἀσώματος πνεῦμα , οὐ χρεία ἔχω σύμβουλος , οὐ συνεργός , οὐ ἕτερος τις πρός συμμαχία ὁ γίνομαι · καί ὁ ἀπό γῆ ποιέω , ὁ οἰκτρός , ὁ εὐτελής , ὁ μικρός ὕστερον οὐ εἰμί , ὁ τάφος διαλύω , ὁ καιρός δαπανάω , βουλή εἰσάγω , σκέψις ποιέω ; Ναίς , φημί , ἐνδέχομαι δεσπότης διά πολύς ἀγαθότης λέγω δοῦλος παρίστημι · τις δέω γίγνομαι · τίς ποιέω ; συγχωρέω καί οὗτος , καί μετά ὁ τοσοῦτος ἀγών δίδωμι ὁ ποιέω πρός ἄγγελος λέγω . Τέ ποιέω ἀκούω , ὁ κατά εἰκών καί ὁμοίωσις οὐ ὁράω ; οὗτος γάρ ὀφείλω ὁ λόγος καί Ἰουδαῖος καί αἱρετικός ἀπορράπτω στόμα . οὔτε γάρ Ἰουδαῖος οὔτε πάλιν αἱρετικός ὁ αὐτός κατά ἀλήθεια Ἰουδαῖος , μᾶλλον δέ καί χείρων · ὁ μέν γάρ ὁ σῶμα σταυρόω ὁ ὁράω , ὁ δέ ὁ θεότης ὁ ἀόρατος πολεμέω , μᾶλλον δέ ὁ ἑαυτοῦ σωτηρία . ἀλλά ἐκεῖνος ἐλέγχω ἀδύνατος ἐπιχειρέω πρᾶγμα . Διὸ καί δίκη μερικός οὗτος ὁ τόλμα ἐπί ὁ πάρειμι δίδωμι ἀνά πᾶς ὁ οἰκουμένη ὁ ἑαυτοῦ διασπείρω θεάομαι γένος . ὕστερος γάρ αὐτός ὁ τέλειος ἐπάγω δίκη , ὅτε ὁ πάνδημος μέλλω συγκροτέω κριτήριον . καί αὐτός δέ ὁ δέω καιρός ὁ ἄξιος παρά ὁ αὐτός ἀπαιτέω δίκη . Τούτος τίς οὖν εἰμί , διό πᾶς σύ οὗτος παρατίθημι λόγος ; βούλομαι γάρ πάλιν ὁ ἀκολουθία γίγνομαι . οὐ τολμάω οὔτε αἱρετικός οὔτε Ἰουδαῖος λέγω , ὅτι εἷς εἰκών καί ὁμοίωσις θεός καί ἄγγελος . μή γάρ ἄγγελος ὁ γίγνομαι συνεργός ἥδω ὁ θεός ; Λειτουργός μόνος ὑμνέω , εὐχαριστέω , οἶδα ὅτι γίνομαι , ὅτι πρό οὗτος οὐ ἥδω καί νεῦμα ἀγαθότης γίνομαι · καί ἵστημι θεωρός βλέπω ὁ γίγνομαι μετά αὐτός . βλέπω γάρ οὐρανός ἐκ ὁ μή εἰμί γίγνομαι καί ἐκπλήσσω , θάλασσα ἀφορίζω καί θαυμάζω · θεωρέω γῆ κοσμέω καί φρίσσω . Ὅτι δέ οὐ ἥδω ἄγγελος συνεργός , ἀλλά θαυμαστός , Ὅτε ποιέω ἄστρον , αἰνέω ἐγώ πᾶς ἄγγελος καί ὑμνέω . ποιέω ἄνθρωπος . Τέ ῥῆμα δηλόω ὁ λέγω καί ὁ ἀκούω . Όρα ὁ ὀρθόδοξος πίστη ὁ ἀκτίς λάμπω ἀεί · καί ἥλιος φαίνων ὁ ἑαυτοῦ ἀκτίς συνάπτω . ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος καί ὁμοίωσις . φυλάσσω καί ὁ ὑπόστασις ὁ τάξις καί ὁ οὐσία ὁ μονοειδής . ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών . Οὐ κατά εἰκών . οὐ ἄλλος γάρ εἰκών πατήρ καί ἄλλος υἱός . ποιέω , ἵνα ὁ πληθυντικός ὁ ὑπόστασις δείκνυμι , κατά εἰκών ἡμέτερος , ἵνα ὁ ὁμοούσιος ἑρμηνεύω . Τῖς εἰμί οὗτος ὁ μέγας λόγος καί ὁ θαυμαστός δημιουργία κοινωνός ; Ἰουδαῖος ἀντιλέγω καί ἐπιστομίζω ἐπαισχύνω , αἱρετικός μαίνομαι , ὁ ἀλήθεια πολεμέω , ὁ ὁ εὐσέβεια λόγος ἀήσσητος ἔχω ὁ ὁμολογία .