severian-of-gabala.in-cosmogoniam-homilia-4 4
Λέγει πολλάκις · Δύναταί τις εἶναι καὶ γεννᾶσθαι ; Ἐὰν οὖν δείξω τὴν γραφήν , ὅτι οὐκ ἐπὶ θεοῦ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ἀνθρώπων εἰσήγαγε τὸ τοιοῦτον , τί ποιεῖς ; Τοὺς τοῦ μακαρίου Ἀβραὰμ παῖδας οὐχ ὡς μὴ ὄντας ἡ γραφὴ λέγει γεννᾶσθαι , ἀλλ’ ὡς προόντας . Ὁ γὰρ Ἀβραὰμ ἐγέννησε τὸν Ἰσαάκ , ὁ Ἰσαὰκ ἐγέννησε τὸν Ἰακώβ , Ἰακὼβ τὸν Λευί , ἐξ οὗ ἡ ἱερατικὴ φυλή . Ἐπειδὴ τοίνυν τῷ Μελχισεδὲκ ἀπήντησεν οὗτος , λέγω δὴ Ἀβραάμ , Συνήντησε δὲ ὁ Μελχισεδὲκ τῷ Ἀβραὰμ καὶ ηὐλόγησεν αὐτὸν . Καὶ ὡς ἔπος εἰπεῖν , δι’ Ἀβραὰμ καὶ Λευὶ ὁ δεκάτας λαμβάνων δεδεκάτωται · ἔτι γὰρ ἐν τῇ ὀσφύι τοῦ πατρὸς ἦν Ἀβραάμ . Καὶ ὁ θνητὸς πρὶν γεννηθῆναι ἦν . Ἐπειδὴ ὅλως ἡ ῥίζα ἔζη , τὸν καρπὸν μετὰ τῆς ζώσης ῥίζης εἰσήγαγεν . Ἐνταῦθα δέ , ὅπου οὐ πάθος , οὐ διαδοχῆς τρόπος , οὐ κυοφορία , οὐκ ἀνθρωπίνων παθῶν ἀκολουθία , οὐ θέλει εἰπεῖν ὄντα ἐξ ὄντος γεννηθέντα , μένοντα δὲ ἀιδίως . Ἀλλ’ εἰ ἐγεννήθη , φησὶ , πῶς ἀεὶ ἦν ; Πᾶς γὰρ ὁ γεννώμενος ἀρχὴν λαμβάνει . Τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς παρ’ ἡμῶν διὰ πολλῶν ἔρχεται περιόδων . Οἷον · ὑπόθου νεανίσκον ἐπιθυμοῦντα γάμου . Πρῶτον γίνεται μνηστήρ , εἶτα νυμφίος , εἶτα ἀνήρ . Κἂν τέκῃ , τότε λέγεται πατήρ · κἂν μὴ τὸ γεννώμενον αὐτῷ τὸ ὄνομα χαρίσηται , μυρία ἔτη μετὰ τῆς γυναικὸς ἐὰν ποιήσῃ , οὐ καλεῖται πατήρ . Ὁμοίως ἡ μήτηρ , πρῶτον παρθένος , εἶτα μνηστή , εἶτα νύμφη , εἶτα γυνή . Κυοφορεῖ , βαστάζει τὸν καρπόν · κἂν μὴ οὕτω προέλθῃ , μήτηρ οὐ λέγεται . Κἂν βαστάσῃ ἡ ῥίζα τὸν καρπόν , ἐὰν μὴ προελθὼν ὁ παῖς χαρίσηται αὐτῇ ἀμοιβὴν τῶν πόνων τὴν προσηγορίαν , οὐ λέγεται μήτηρ . Καὶ τοῦτο ἐποίησεν ὡς σοφὸς ὁ θεός , ἵνα μὴ οἱ πατέρες κατὰ τῶν παίδων καυχῶνται , ἵνα μὴ λέγῃ ὁ πατὴρ τῷ παιδί · Ἐγώ σοι τὸ ζῆν ἐχαρισάμην , δι’ ἐμὲ ἐγεννήθης , δι’ ἐμοῦ εἰς τὸ εἶναι παρήχθης , ἀλλ’ ἵνα κἂν εἴπῃ ταῦτα , εὐθέως ἀκούσῃ · Ἐγὼ διὰ σὲ ἐγεννήθην , δι’ ἐμὲ καὶ σὺ πατήρ . Ὁμοίως καὶ ἐπὶ τῆς μητρός · Ἐχαρίσω μοι τὸ εἶναι υἱός , ἐχαρισάμην σοι τὸ εἶναι μήτηρ . Ἐφ’ ἡμῶν λαμβάνει ταῦτα χάριν τινὰ καὶ ἀντίδοσιν . Ὁμοίως καὶ ὁ υἱὸς οὐκ εὐθέως υἱός , ἀλλὰ πρῶτον σπέρμα , εἶτα ἔμβρυον , καὶ ὅτε γεννηθῇ , τότε υἱός . Ταῦτα χρόνων ἀνάγκαις δουλεύει , ταῦτα πάθεσιν ὑποπίπτει , ταῦτα σωματικῆς ἐστι καταστάσεως . Ὅπου δὲ ἀσώματος ἡ φύσις ἡ γεννῶσα , ὅπου ἀσώματος ὁ καρπὸς ὁ γεννώμενος , ποῖον ἐπιδέχεται λόγον , ὅτι ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν καὶ ὕστερον ἐγεννήθη ; Καί φαμεν οὕτως · Εἰ ἀεὶ οὕτως ἔχει θεός , εἰ μηδὲν προσκτᾶται ποτε , ἀεί ἐστι καὶ πατήρ . Εἰ δὲ ἀεί ἐστι πατήρ , ἀεὶ δέχεται τὸν υἱόν · συναΐδιος ἄρα ὁ υἱὸς τῷ πατρί . Υἱὸν λέγομεν γεννηθέντα μὲν ἀπαθῶς , τὸν δὲ τῆς γεννήσεως τρόπον ἑρμηνεύειν οὐκ ἐπιστάμεθα . Ἡ ἀληθὴς γνῶσις αὕτη ἐστίν , τὸ τὰ ὑπερβαίνοντα τὴν φύσιν ἡμῶν ὁμολογεῖν μὴ εἰδέναι . Τὸ μὲν οὖν γέννημα προσκυνοῦμεν , τὴν δὲ φύσιν οὐ πολυπραγμονοῦμεν . Εἰ μὲν οὖν ἦν ἄνθρωπος ὁ γεννήσας , ἀνθρωπίνην ἐποίησε καὶ τὴν γέννησιν . Εἰ σῶμα εἶχεν , ἐγέννησεν ὡς σῶμα . Εἰ δὲ σώματος ἀπήλλακται , μὴ περίαπτε σώματος πάθη τῷ ἀσωμάτῳ . Ἀλλ’ ἐγέννησε , φησίν , ἐκ τῆς ἰδίας , κατὰ πάθος ἐγέννησε , κατὰ τομήν , κατὰ ῥεῦσιν . Πείσω ἀπὸ τῶν γηΐνων . Γεννᾷ ἡ ἄμπελος , γεννᾷ ἡ ἐλαία , γεννᾷ καὶ τὸ ὕδωρ , οὐ κατὰ τὴν ἡμετέραν φύσιν , ἀλλὰ κατὰ τὴν ἰδίαν τάξιν . Πᾶσα γυνή , ἐπειδὰν παρὰ θεοῦ λάβῃ τὸ γενέσθαι μήτηρ , κυοφοροῦσα μὲν ὤγκωται , ἀποθεμένη δὲ τὸν καρπὸν συστέλλεται . Ἐπὶ δὲ τῶν δένδρων τὰ ἐναντία ἔστιν εὑρεῖν . Πρὶν γεννηθῇ οὐκ ὤγκωται · ὅταν γεννήσῃ , τότε παχύνεται , ὁ καρπὸς αὔξεται καὶ ἡ ῥίζα πληθύνεται καὶ οὔτε μείωσις τῇ γεννώσῃ ῥίζῃ οὔτε ἐλάττωσις τῷ γεννηθέντι προσγίνεται . Ἡ ἄμπελος γεννᾷ οὐ καθ’ ἡμᾶς . Θεὸν ἐὰν ἀκούσῃς ὅτι ἐγέννησεν , ἀνθρώπινα πάθη περιάπτεις τῷ πᾶσαν ἀνθρωπίνην ὑπερβαίνοντι φύσιν ;
Lemmas: Λέγος πολλάκις · δύναμαι τις ἔρχομαι καί γεννάω ; ἄν οὖν δείκνυμι ὁ γραφεύς , ὅτι οὐ ἐπί θεός μόνος , ἀλλά καί ἐπί ἄνθρωπος εἰσάγω ὁ τοιοῦτος , τίς ποιέω ; Τούς ὁ μακάριος Ἀβραάμ παῖς οὐ ὡς μή είμαι ὁ γραφή λέγω γεννάω , ἀλλά ὡς προέρχομαι . ὁ γάρ Ἀβραάμ γεννάω ὁ Ἰσαάκ , ὁ Ἰσαάκ γεννάω ὁ Ἰακώβ , Ἰακώβ ὁ Λευί , ἐκ ὅς ὁ ἱερατικός Φυλή . Ἐπειδή τοίνυν ὁ Μελχισεδέκ ἀπαντάω οὗτος , λέγω δή Ἀβραάμ , συναντάω δέ ὁ Μελχισεδέκ ὁ Ἀβραάμ καί εὐλογέω αὐτός . καί ὡς ἔπος λέγω , διά Ἀβραάμ καί Λευί ὁ δέκατος λαμβάνω δεκατόω · ἔτι γάρ ἐν ὁ ὀσφῦς ὁ πατήρ εἰμί Ἀβραάμ . καί ὁ θνητός πρίν γεννάω εἰμί . Ἐπειδή ὅλος ὁ ῥίζα ζάω , ὁ καρπός μετά ὁ ζάω ῥίζα εἰσάγω . ἐνταῦθα δέ , ὅπου οὐ πάθος , οὐ διαδοχή τρόπος , οὐ κυοφορία , οὐ ἀνθρώπινος πάθος ἀκολουθία , οὐ ἐθέλω λέγω εἰμί ἐκ εἰμί γεννάω , μένω δέ ἀίδιος . ἀλλά εἰμί γεννάω , φημί , πῶς ἀεί εἰμί ; πᾶς γάρ ὁ γεννάω ἀρχή λαμβάνω . Τέ ὄνομα ὁ πατήρ παρά ἐγώ διά πολύς ἔρχομαι περίοδος . οἷος · ὑποτίθημι νεανίσκος ἐπιθυμέω γάμος . Πρῶτος γίγνομαι μνηστήρ , εἶτα νυμφίος , εἶτα ἀνήρ . κἀν τίκτω , τότε λέγω πατήρ · κἀν μή ὁ γεννάω αὐτός ὁ ὄνομα χαρίζω , μύριοι ἔτος μετά ὁ γυνή ἐάν ποιέω , οὐ καλέω πατήρ . Ὅμοιος ὁ μήτηρ , πρῶτος παρθένος , εἶτα μνηστός , εἶτα νύμφη , εἶτα γυνή . κυοφορέω , βαστάζω ὁ καρπός · κἀν μή οὕτως προέρχομαι , μήτηρ οὐ λέγω . κἀν βαστάζω ὁ ῥίζα ὁ καρπός , ἐάν μή προέρχομαι ὁ παῖς χαρίζω αὐτός ἀμοιβή ὁ πόνος ὁ προσηγορία , οὐ λέγω μήτηρ . καί οὗτος ποιέω ὡς σοφός ὁ θεός , ἵνα μή ὁ πατήρ κατά ὁ παῖς καυχάομαι , ἵνα μή λέγω ὁ πατήρ ὁ παῖς · ἐγώ σύ ὁ ζάω χαρίζω , διά ἐγώ γεννάω , διά ἐγώ εἰς ὁ ἔρχομαι παράγω , ἀλλά ἵνα κἀν λέγω οὗτος , εὐθύς ἀκούω · ἐγώ διά σύ γεννάω , διά ἐγώ καί σύ πατήρ . Ὅμοιος καί ἐπί ὁ μήτηρ · χαρίζομαι ἐγώ ὁ ἔρχομαι γιός , χαρίζω σύ ὁ ἔρχομαι μήτηρ . ἐπί ἐγώ λαμβάνω οὗτος χάρις τις καί ἀντίδοσις . Ὅμοιος καί ὁ γιός οὐ εὐθύς γιός , ἀλλά πρῶτος σπέρμα , εἶτα ἔμβρυον , καί ὅτε γεννάω , τότε γιός . Ταΰς χρόνος ἀνάγκη δουλεύω , οὗτος πάθος ὑποπίπτω , οὗτος σωματικός εἰμί κατάστασις . ὅπου δέ ἀσώματος ὁ φύσις ὁ γεννάω , ὅπου ἀσώματος ὁ καρπός ὁ γεννάω , ποῖος ἐπιδέχομαι λόγος , ὅτι εἰμί ποτέ ὅτε οὐ εἰμί καί ὕστερον γεννάω ; καί φημί οὕτως · εἰμί ἀεί οὕτως ἔχω θεός , εἰμί μηδείς προσκτάομαι ποτέ , ἀεί εἰμί καί πατήρ . εἰμί δέ ἀεί εἰμί πατήρ , ἀεί δέχομαι ὁ υἱός · συναΐδιος ἄρα ὁ γιός ὁ πατήρ . υἱός λέγω γεννάω μέν ἀπαθής , ὁ δέ ὁ γέννησις τρόπος ἑρμηνεύω οὐ ἐπίσταμαι . ὁ ἀληθής γνῶσις οὗτος εἰμί , ὁ ὁ ὑπερβαίνω ὁ φύσις ἐγώ ὁμολογέω μή οἶδα . Τέ μέν οὖν γέννημα προσκυνέω , ὁ δέ φύσις οὐ πολυπραγμονέω . εἰ μέν οὖν εἰμί ἄνθρωπος ὁ γεννάω , ἀνθρώπινος ποιέω καί ὁ γέννησις . εἰμί σῶμα ἔχω , γεννάω ὡς σῶμα . εἰμί δέ σῶμα ἀπαλλάσσω , μή περιάπτω σῶμα πάθος ὁ ἀσώματος . ἀλλά γεννάω , φημί , ἐκ ὁ ἴδιος , κατά πάθος γεννάω , κατά τομή , κατά ῥεῦσις . Πεισώ ἀπό ὁ γήινος . γεννάω ὁ ἄμπελος , γεννάω ὁ ἐλαία , γεννάω καί ὁ ὕδωρ , οὐ κατά ὁ ἡμέτερος φύσις , ἀλλά κατά ὁ ἴδιος τάξις . πᾶσα γυνή , ἐπειδάν παρά θεός λαμβάνω ὁ γίγνομαι μήτηρ , κυοφορέω μέν ὀγκόω , ἀποτίθημι δέ ὁ καρπός συστέλλω . ἐπί δέ ὁ Δένδρος ὁ ἐναντίος εἰμί εὑρίσκω . πρίν γεννάω οὐ ὀγκόω · ὅταν γεννάω , τότε παχύνω , ὁ καρπός αὐξάνω καί ὁ ῥίζα πληθύνω καί οὔτε μείωσις ὁ γεννάω ῥίζα οὔτε ἐλάττωσις ὁ γεννάω προσγίγνομαι . ὁ ἄμπελος γεννάω οὐ κατά ἐγώ . θεός ἐάν ἀκούω ὅτι γεννάω , ἀνθρώπινος πάθος περιάπτω ὁ πᾶς ἀνθρώπινος ὑπερβαίνω φύσις ;