severian-of-gabala.in-cosmogoniam-homilia-4 8
Ὁ θεὸς οὖν οὐ μόνον ἔβλεπε τὴν τῶν Ἰουδαίων ἀκμάζουσαν ἀσέβειαν , ἀλλὰ καὶ τὴν μετὰ ταῦτα τῶν πιστῶν εὐσέβειαν . Προῄδει , ὅτι ἔμελλε προιέναι ἐκ τῆς Ἰουδαίας ἡ ἁγία θεοτόκος παρθένος , προεώρα τὸν χορὸν τῶν ἀποστόλων , προέβλεπε τὰ τάγματα τῶν ὁμολογητῶν , τὰς μυριάδας τῶν Ἰουδαίων τῶν μελλόντων πιστεύειν . Οὑ γὰρ ἀνῆλθεν ὁ Παῦλος εἰς Ἱερουσαλὴμ , λέγουσιν οἱ συναπόστολοι · Θεωρεῖς , ἀδελφὲ Παῦλε , πόσαι μυριάδες εἰσὶ τῶν πιστευσάντων Ἰουδαίων . Προïδὼν οὖν τοὺς πιστεύοντας ἐφείσατο τῶν ἀπιστησάντων · οὐ δι’ ἐκείνους , ἀλλὰ διὰ τὸν ἐξ αὐτῶν μέλλοντα τίκτεσθαι καρπόν . Καὶ εἰ μὴ κύριος σαβαὼθ ἐγκατέλιπεν ἡμῖν σπέρμα , ὡς Σόδομα ἂν ἐγενήθημεν καὶ ὡς Γόμορρα ἂν ὡμοιώθημεν . Ἀλλ’ ἆρα μὴ ἡμεῖς ἐβιασάμεθα τὸ ῥῆμα καὶ περὶ ἄλλου εἶπεν Ἡσαΐας ; Ἀδελφοὶ , νῦν λεῖμμα κατ’ ἐκλογὴν χάριτος γέγονεν , ἵνα σωθῇ τὸ κατάλειμμα . Καὶ καθὼς εἶπεν Ἡσαΐας · Εἰ μὴ κύριος σαβαὼθ ἐγκατέλιπεν ἡμῖν σπέρμα , ὡς Σόδομα ἂν ἐγενήθημεν . Ἅπαντα γὰρ προεῖδεν ὁ θεός , καὶ οὐχ ὡς ἡμεῖς χρόνῳ διδασκόμεθα τὰ πράγματα , οὕτω καὶ ὁ θεὸς διὰ τῆς πείρας μανθάνει . Πάλιν , ὡς πολλάκις εἶπον , τὰ τέλη τῶν αἰώνων ἔβλεπεν · τὸν Ἀδὰμ εἶδεν ἁμαρτάνοντα , προεώρα καὶ τοὺς ἐξ αὐτοῦ μέλλοντας δικαίους , ἔβλεπεν αὐτὸν ἐκβαλλόμενον τοῦ παραδείσου , ἀλλὰ προεώρα , ὅτι ἡτοίμασται αὐτῷ βασίλειον . Τὸ δὲ θαυμαστόν , πρὸ τοῦ παραδείσου ἡ βασιλεία ἐγένετο · Θαυμάζεις , ὅτι Ἀδὰμ ἐξεβλήθη τοῦ παραδείσου ; Θαύμασον , ὅτι πρὸ τοῦ παραδείσου ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν αὐτῷ ἡτοίμαστο . Λέγει ὁ σωτήρ · Δεῦτε , οἱ εὐλογημένοι τοῦ πατρός μου , κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου . Αἰσχυνθήτωσαν αἱρετικοί . Τὰ ἡτοιμασμένα τοῖς ἁγίοις πρὸ καταβολῆς κόσμου καὶ ὁ υἱὸς ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν ; Σχήματι ὁμολογοῦσι μονογενῆ , ἐπειδὴ ἀπαλεῖψαι τὸ γράμμα οὐ δύνανται · τὸ ῥῆμα χαρίζονται καὶ τὸ πρᾶγμα κλέπτουσιν . Ἐὰν εἴπωμεν μονογενῆ υἱόν , εὐθέως λέγουσι · πρωτότοκος πάσης τῆς οἰκουμένης . Οὐκοῦν κατὰ τοὺς αἱρετικοὺς τὰ δύο μάχεται . Εἰ γὰρ πρωτότοκος , οὐ μονογενής . Ὁ γὰρ πρωτότοκος , ὅταν ἀδελφοὺς ἔχῃ , πρωτότοκος λέγεται , ὁ δὲ μονογενής , ἐὰν ἀδελφοὺς ἔχῃ , μονογενὴς οὐ λέγεται . Μονογενὴς γάρ ἐστιν ὁ μόνος ἔκ τινος γεννηθείς , Λάβε τὸν υἱόν σου τὸν μονογενῆ . Πρωτότοκος λέγεται ὁ ἀδελφοὺς ἔχων . Πρωτεύει γὰρ τῷ γενέσθαι πρῶτος , ὁ δὲ μονογενὴς τῷ μὴ ἔχειν ἀδελφοὺς λέγεται μονογενής . Καὶ ἑτέρως δὲ μονογενής ἐστιν , ὁ μονογενὴς ἔκ τινος γεννηθείς , οὐχ ὁ μόνος γενόμενος , ὡς ῥᾳδιουργοῦσιν αἱρετικοί . Μονογενής , ὅτι μόνος ἐγένετο τοιοῦτος . Οὐκοῦν καὶ ὁ Ἡλίας μονογενής , ὅτι μόνος ἐγένετο τοιοῦτος . Ὅπερ οὐκ ἔχει λόγον . Ἀλλὰ μονογενῆ ἔθος λέγειν τῇ γραφῇ τὸν μόνον ἔκ τινος γεννηθέντα κατὰ τὴν προπαρατεθεῖσαν ἀπόδειξιν τῷ ῥήματι . Πρόσεχε . Ὁ πρωτότοκος , ἐὰν ἀδελφοὺς μὴ ἔχῃ , μονογενής ἐστιν . Ἐγὼ οὐχ ἕνα , οὐ δύο , οὐ τρεῖς , ἀλλὰ πολλοὺς πρωτοτόκους εὑρίσκω . Ξένον πρᾶγμα . Πρωτότοκοι πῶς πολλοί ; Εἷς γὰρ ὀφείλει εἶναι . Ἐξέτεινα τὸν λόγον διὰ τὸν πρωτότοκον καὶ τὸν μονογενῆ · λύωμεν δὲ τὸ ἄπορον . Τὸν πρῶτον πιστεύοντα θεὸς ἐν τῇ ἰδίᾳ γενεᾷ πρωτότοκον καλεῖ , οὐχ ὡς πρῶτον ἄλλων πιστῶν , ἀλλὰ ἐν τοῖς ἰδίοις χρόνοις πρῶτον φανέντα . Οἷον ἐν Αἰγύπτῳ ἦν ὁ λαός , Υἱὸς πρωτότοκός μου Ἰσραήλ . Εἶπα · Ἐξαπόστειλόν μοι τὸν λαόν μου . Ἰδοὺ λαὸς πρωτότοκος , ἐπειδὴ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ πρῶτος ἦν λαὸς ἐπεγνωκὼς τὸν θεόν . Ἀνέκυψε μετὰ ταῦτα Δαυίδ , μετὰ τὸν νόμον , μετὰ πολλὰς γενεάς , καὶ Εὗρον Δαυὶδ τὸν δοῦλόν μου , ἐν ἐλαίῳ ἁγίῳ ἔχρισα αὐτόν . Αὐτὸς ἐπικαλέσεταί με , πατήρ μου εἶ σύ . Κἀγὼ πρωτότοκον θήσομαι αὐτόν . Εἰ δὲ πρωτότοκος ὁ Δαυίδ , πρωτότοκος καὶ ὁ λαός . Ὁ Ἀδὰμ πρωτότοκος ἐν τῇ ἰδίᾳ γενεᾷ , Νῶε , Σὴμ πρωτότοκοι , Ἀβραὰμ πρωτότοκος ἐν τῇ ἰδίᾳ γενεᾷ , Μωϋσῆς , Ἡσαΐας , ἐπειδὴ κατὰ τοὺς ἑαυτῶν χρόνους προέκυψαν εἰς εὐσέβειαν . Ἐκ τούτων πολλῶν πρωτοτόκων συνήχθη μεγάλη ἐκκλησία καὶ ἔστιν ἐν οὐρανῷ . Προσεληλύθατε Σιὼν ὅρει καὶ πόλει θεοῦ ζῶντος Ἱερουσαλὴμ καὶ μυριάσιν ἀγγέλων πανηγύρει καὶ ἐκκλησίᾳ πρωτοτόκων ἀπογεγραμμένων ἐν οὐρανοῖς . Ἐκείνων τῶν πρωτοτόκων εἷς ἐστι κατὰ σάρκα Χριστὸς κατὰ τὴν θεότητα μονογενής . Ἐπειδὴ γὰρ τοὺς ἐν ἑκάστῃ γενεᾷ προκόπτοντας προσλαμβάνεται , μετὰ πάντων καὶ αὐτὸς πρωτότοκος λέγεται . Πρωτότοκος ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς . Ἀλλ’ ἔνι περὶ τοῦ ἀνθρώπου πολλὰ εἰπεῖν , τηρεῖται δὲ τὸ διήγημα τῇ ἑξῆς ἐν τῇ ἕκτῃ ἡμέρᾳ , ἐν ᾖ καὶ ἐπλάσθη , ἵνα τῆς τοῦ θεοῦ χάριτος συνεργούσης ἐντελέστερον σαφηνισθῇ κατὰ δύναμιν τὴν ἡμετέραν ὁ λόγος . Οὐκ ἐξ ὧν λογιζόμεθα , ἀλλ’ ἐξ ὧν παιδευόμεθα . Κοινὴ γὰρ ἡ πηγή , κοινὰ πάντα τὰ προκείμενα δῶρα , ἐὰν μόνον θέλωμεν ἡμεῖς μετὰ πάσης προθυμίας σπουδάζειν . Τρέψωμεν δὲ τὸν λόγον ἐπὶ τὴν τῶν ἠθῶν ἐπιμέλειαν .
Lemmas: ὁ θεός οὖν οὐ μόνος βλέπω ὁ ὁ Ἰουδαῖος ἀκμάζω ἀσέβεια , ἀλλά καί ὁ μετά οὗτος ὁ πιστός εὐσέβεια . πρόοιδα , ὅτι μέλλω προίημι ἐκ ὁ Ἰουδαία ὁ ἅγιος θεοτόκος παρθένος , προοράω ὁ χορός ὁ ἀπόστολος , προβλέπω ὁ τάγμα ὁ ομολογητής , ὁ μυριάς ὁ Ἰουδαῖος ὁ μέλλω πιστεύω . οὐ γάρ ἀνέρχομαι ὁ Παῦλος εἰς Ἱεροσόλυμα , λέγω ὁ συναπόστολος · θεωρέω , ἀδελφός Παῦλος , πόσος μυριάς εἰμί ὁ πιστεύω Ἰουδαῖος . Προïδὼν οὖν ὁ πιστεύω φείδομαι ὁ ἀπιστέω · οὐ διά ἐκεῖνος , ἀλλά διά ὁ ἐκ αὐτός μέλλω τίκτω καρπός . καί εἰμί μή κύριος Σαβαώθ ἐγκαταλείπω ἐγώ σπέρμα , ὡς Σόδομα ἄν γίγνομαι καί ὡς Γόμορρα ἄν ὁμοιόω . ἀλλά ἆρα μή ἐγώ βιάζομαι ὁ ῥῆμα καί περί ἄλλος λέγω Ἠσαΐας ; ἀδελφός , νῦν λεῖμμα κατά ἐκλογή χάρις γίγνομαι , ἵνα σῴζω ὁ κατάλειμμα . καί καθώς λέγω Ἠσαΐας · εἰμί μή κύριος Σαβαώθ ἐγκαταλείπω ἐγώ σπέρμα , ὡς Σόδομα ἄν γίγνομαι . ἅπας γάρ προοράω ὁ θεός , καί οὐ ὡς ἐγώ χρόνος διδάσκω ὁ πρᾶγμα , οὕτως καί ὁ θεός διά ὁ πεῖρα μανθάνω . πάλιν , ὡς πολλάκις λέγω , ὁ τέλος ὁ αἰών βλέπω · ὁ Ἀδάμ ὁράω ἁμαρτάνω , προοράω καί ὁ ἐκ αὐτός μέλλω δίκαιος , βλέπω αὐτός ἐκβάλλω ὁ παράδεισος , ἀλλά προοράω , ὅτι ἑτοιμάζω αὐτός βασίλειος . Τέ δέ θαυμαστός , πρό ὁ παράδεισος ὁ βασίλειος γίνομαι · θαυμάζω , ὅτι Ἀδάμ ἐκβάλλω ὁ παράδεισος ; θαυμάζω , ὅτι πρό ὁ παράδεισος ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός αὐτός ἑτοιμάζω . Λέγος ὁ σωτήρ · δεῦτε , ὁ εὐλογέω ὁ πατέρας ἐγώ , κληρονομέω ὁ ἑτοιμάζω σύ βασίλειος ἀπό καταβολή κόσμος . αἰσχύνω αἱρετικός . Τά ἑτοιμάζω ὁ ἅγιος πρό καταβολή κόσμος καί ὁ γιός εἰμί ποτέ ὅτε οὐ εἰμί ; σχῆμα ὁμολογέω μονογενής , ἐπεί ἀπαλείφω ὁ γράμμα οὐ δύναμαι · ὁ ῥῆμα χαρίζω καί ὁ πρᾶγμα κλέπτω . ἐάν λέγω μονογενής υἱός , εὐθύς λέγω · πρωτότοκος πᾶς ὁ οἰκουμένη . οὐκοῦν κατά ὁ αἱρετικός ὁ δύο μάχομαι . εἰμί γάρ πρωτότοκος , οὐ μονογενής . ὁ γάρ πρωτότοκος , ὅταν ἀδελφός ἔχω , πρωτότοκος λέγω , ὁ δέ μονογενής , ἐάν ἀδελφός ἔχω , μονογενής οὐ λέγω . μονογενής γάρ εἰμί ὁ μόνος ἐκ τις γεννάω , λαμβάνω ὁ υἱός σύ ὁ μονογενής . πρωτότοκος λέγω ὁ ἀδελφός ἔχω . πρωτεύω γάρ ὁ γίγνομαι πρῶτος , ὁ δέ μονογενής ὁ μή ἔχω ἀδελφός λέγω μονογενής . καί ἑτέρως δέ μονογενής εἰμί , ὁ μονογενής ἐκ τις γεννάω , οὐ ὁ μόνος γίγνομαι , ὡς ῥᾳδιουργέω αἱρετικός . Μονογενής , ὅτι μόνος γίνομαι τοιοῦτος . Οὐκοῦν καί ὁ Ἡλίας μονογενής , ὅτι μόνος γίνομαι τοιοῦτος . ὅς οὐ ἔχω λόγος . ἀλλά μονογενής ἔθος λέγω ὁ γραφή ὁ μόνος ἐκ τις γεννάω κατά ὁ προπαρατίθημι ἀπόδειξις ὁ ῥῆμα . προσέχω . ὁ πρωτότοκος , ἐάν ἀδελφός μή ἔχω , μονογενής εἰμί . ἐγώ οὐ εἷς , οὐ δύο , οὐ τρεῖς , ἀλλά πολύς πρωτοτόκος εὑρίσκω . ξένος πρᾶγμα . πρωτότοκος πῶς πολύς ; εἷς γάρ ὀφείλω ἔρχομαι . ἐκτείνω ὁ λόγος διά ὁ πρωτότοκος καί ὁ μονογενής · λύω δέ ὁ ἄπορος . Τώς πρῶτος πιστεύω θεός ἐν ὁ ἴδιος γενεά πρωτότοκος καλέω , οὐ ὡς πρῶτος ἄλλος πιστός , ἀλλά ἐν ὁ ἴδιος χρόνος πρῶτος φαίνω . οἷος ἐν Αἴγυπτος εἰμί ὁ λαός , υἱός πρωτότοκος ἐγώ Ἰσραήλ . εἶπον · ἐξαποστέλλω ἐγώ ὁ λαός ἐγώ . ἰδέ λαός πρωτότοκος , ἐπειδή ἐν ὁ καιρός ἐκεῖνος πρῶτος εἰμί λαός ἐπιγιγνώσκω ὁ θεός . ἀνακύπτω μετά οὗτος Δαυίδ , μετά ὁ νόμος , μετά πολύς γενεά , καί εὗρος Δαυίδ ὁ δοῦλος ἐγώ , ἐν ἔλαιον ἅγιος χρίω αὐτός . αὐτός ἐπικαλέω ἐγώ , πατήρ ἐγώ εἰμί σῦς . ἀγός πρωτότοκος τίθημι αὐτός . εἰμί δέ πρωτότοκος ὁ Δαυίδ , πρωτότοκος καί ὁ λαός . ὁ Ἀδάμ πρωτότοκος ἐν ὁ ἴδιος γενεά , Νῶε , Σήμ πρωτότοκος , Ἀβραάμ πρωτότοκος ἐν ὁ ἴδιος γενεά , Μωϋσῆς , Ἠσαΐας , ἐπεί κατά ὁ ἑαυτοῦ χρόνος προκύπτω εἰς εὐσέβεια . ἐκ οὗτος πολύς πρωτοτόκος συνάγω μέγας ἐκκλησία καί εἰμί ἐν οὐρανός . προσέρχομαι Σιών ὄρος καί πόλις θεός ζάω Ἱεροσόλυμα καί μυριάς ἄγγελος πανήγυρις καί ἐκκλησία πρωτοτόκος ἀπογράφω ἐν οὐρανός . ἐκεῖνος ὁ πρωτοτόκος εἷς εἰμί κατά σάρκα Χριστός κατά ὁ θεότης μονογενής . Ἐπειδή γάρ ὁ ἐν ἕκαστος γενεά προκόπτω προσλαμβάνω , μετά πᾶς καί αὐτός πρωτότοκος λέγω . πρωτότοκος ἐν πολύς ἀδελφός . ἀλλά ἔνειμι περί ὁ ἄνθρωπος πολύς λέγω , τηρέω δέ ὁ διήγημα ὁ ἑξῆς ἐν ὁ ἕκτος ἡμέρα , ἐν εἰμί καί πλάσσω , ἵνα ὁ ὁ θεός χάρις συνεργέω ἐντελής σαφηνίζω κατά δύναμις ὁ ἡμέτερος ὁ λόγος . οὐ ἐκ ὅς λογίζομαι , ἀλλά ἐκ ὅς παιδεύω . Κοινός γάρ ὁ πηγή , κοινός πᾶς ὁ πρόκειμαι δῶρον , ἐάν μόνος ἐθέλω ἐγώ μετά πᾶς προθυμία σπουδάζω . τρέπω δέ ὁ λόγος ἐπί ὁ ὁ ἦθος ἐπιμέλεια .