severian-of-gabala.in-cosmogoniam-homilia-4 1
Κάμνουσαν ἡμῖν τὴν φωνὴν τῇ προτεραίᾳ ἡ τοῦ θεοῦ χάρις διὰ τὰς ὑμετέρας εὐχὰς καὶ τὸν ὑμέτερον πόθον ἐστερέωσεν . Αὐτῇ τοίνυν χρησάμενος τῇ πείρᾳ διδασκάλῳ , ὅσον ἰσχύει πόθος καὶ ζῆλος φιλοθεΐας , ἐπὶ τὴν αὐτὴν παράκλησιν ἥκω , πάλιν ὑμῶν δεόμενος τὴν αὐτὴν ὑπὲρ ὑμῶν αἰτήσασθαι χάριν . Εἰ γὰρ τὸ σκεῦος τῆς ἐκλογῆς ὁ Παῦλος ὁ λαλοῦντα ἔχων ἐν ἑαυτῷ τὸν Χριστόν , ὁ πνεύματι ἁγίῳ κυβερνώμενος τὴν παρὰ τῶν ἀκροατῶν ἠρραβωνίζετο προσευχὴν λέγων · Ἀδελφοί , προσεύχεσθε περὶ ἐμοῦ , ἵνα μοι δοθῇ λόγος ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματός μου , πόσῳ μᾶλλον ἡμεῖς οἱ ταπεινοὶ καὶ τὸ μηδέν , ὡς εἰπεῖν , ὄντες αἰτοῦμεν τὴν παρ’ ὑμῶν πρεσβείαν , ἵνα λυθῇ μὲν ὁ δεσμὸς τῆς γλώττης , ἀνοιγῇ δὲ τῆς παρρησίας ὁ λόγος · καὶ αὐτὴ δὲ ἡ θεία χάρις καὶ τὸ ὄργανον ἀνεμπόδιστον φυλάξῃ καὶ τῶν νοημάτων τὴν χορηγίαν ἀφθονήσῃ · οὐχ ἵνα ὁ λέγων τὰ θεῖα κερδάνῃ μόνος , ἀλλ’ ἵνα μεθ’ ὑμῶν τὸν οὐράνιον πλοῦτον ἀντλήσῃ . Φέρε τοίνυν τῆς ἀκολουθίας ἁψώμεθα . Πρέπει γάρ , οἶμαι , ὥσπερ αὐτὸς ὁ νομοθέτης Μωϋσῆς ἀκολουθίᾳ καὶ τάξει τὸν τῆς δημιουργίας συνεπέρανε λόγον , οὕτω καὶ ἡμᾶς τοῖς πρώτοις τὰ δεύτερα καὶ τοῖς δευτέροις τὰ τρίτα συνάπτοντας εὖ κρῖναι καὶ ἀσύγχυτον ὑμῖν παραδοῦναι τοῦ λόγου τὴν εἰσήγησιν . Πέπηκτο ὁ οὐρανός , ἥδραστο τὸ στερέωμα , ἀφώριστο ἡ θάλασσα , γεγύμνωτο ἡ γῆ , πεποίκιλτο καρποῖς , φυτοῖς , δένδροις , πηγαῖς καὶ πᾶσιν ἁπαξαπλῶς οἷς ἐχρῆν κεκαλλώπιστο . Οὔτε γὰρ ἁπλῆ τις ἦν ἡ ἐκ ταύτης ἀνάδοσις γεναμένη , ἀλλὰ διάφορος καὶ ποικίλη . Τὰ μὲν γὰρ αὐτὴν ἐκόσμει τὴν γῆν , τὰ δὲ εἰς διατροφὴν τοῖς ἀνθρώποις ἢ τοῖς ἀλόγοις ἐγίνετο , τὰ δὲ ἕτερα παρεῖχε τὴν χρῆσιν τοῖς προλεχθεῖσιν ἀνθρώποις . Οὐ γὰρ τοῦ παρόντος ἐστὶ καιροῦ , τῶν διαφόρων τῶν ἐκ τῆς γῆς ἀναδοθέντων ἐπεξιέναι , ὑπὲρ τοῦ μὴ τῷ μήκει τοῦ λόγου τὰς ὑμετέρας ἀκοὰς ἀποκνεῖν . Ἀπειλήφει καὶ ὁ οὐρανὸς τὸν ἴδιον κόσμον . Χωρεῖ λοιπὸν ὁ θεὸς ἐπὶ τὰ ὕδατα καὶ ποιεῖ ταῦτα προσενέγκαι ψυχὴν ζῶσαν , ὁ μέγας καὶ πάνσοφος δημιουργός , ὁ νεύματι ἀβιάστῳ καὶ λόγῳ τῷ ἁγίῳ τὰ πάντα ἐργασάμενος , ὡς ἐξ αὐτῆς τοῦ λόγου τῆς ἀληθείας τῶν πραγμάτων τὴν ἀλήθειαν ἐπέγνωτε , ὅτε ἠκούετε αὐτοῦ λέγοντος · Συναχθήτω τὰ ὕδατα , καὶ εὐθέως ἠκολούθει τὸ ἔργον τῷ λόγῳ . Καὶ πάλιν · Ἐξαγαγέτω ἡ γῆ καὶ ἐξαγαγέτω τὰ ὕδατα καὶ γενηθήτωσαν φωστῆρες . Καὶ πολὺς ἂν εἴη νῦν ὁ τοῦ παρόντος καιρὸς πᾶσι τοῖς λόγῳ γεναμένοις ἐπεξιέναι . Ἵνα γὰρ τὰ κατὰ τὴν παλαιὰν δημιουργίαν καταλείψωμεν , ἔλθωμεν ἐπὶ τὰ ἐν τῇ νέᾳ διαθήκῃ παρ’ αὐτοῦ λόγῳ μόνον γενάμενα . Οὗτος γάρ ἐστιν ὁ τὰ παλαιὰ δημιουργήσας καὶ τὰ νέα ποιήσας Πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἕν . Ποῖος ἄρα ἐξηγήσασθαι ταῦτα κατ’ ἀκρίβειαν δυνήσεται λόγος ; Ἀλλὰ τῆς ἀκολουθίας ἐχώμεθα . Οὗτος τοίνυν ὁ πάνσοφος δημιουργός , καθὼς φθάσαντες εἴπαμεν , ὃ πρῶτον ἐποίησε , τοῦτο καὶ ἐκόσμησε · οὗτος καὶ τῷ δευτέρῳ γενομένῳ , δευτέρῳ καὶ τὸν κόσμον ἀπέδωκεν · ὁμοίως καὶ τῷ τρίτῳ καὶ τῷ τετάρτῳ καὶ τοῖς λοιποῖς ἐφεξῆς ἅπασι κατὰ τὴν τάξιν δημιουργίας καὶ τὴν εὐκοσμίαν παρέσχεν . Τί δὲ διὰ τούτου πραγματευόμενος ; ἢ τάχα καὶ αὐτῶν τῶν στοιχείων ἡμᾶς διδάξαι βουλόμενος ὅρους τε τιμᾶν καὶ τάξιν ἐπιγινώσκειν ; Πρῶτον τοίνυν ἐποίησε τὸν οὐρανὸν τὸν ἐπάνω , δεύτερον τὴν γῆν , τρίτον τὸ στερέωμα , τέταρτον ἀφώρισεν τὰ ὕδατα . Ὃ πρῶτον ἐποίησε , τοῦτο πρῶτον ἐκόσμησε . Πῶς οὖν , πάντως ἐρεῖ τις τῶν ἀκριβεστέρων , δευτέραν οὖσαν τὴν γῆν πρώτην ἐκόσμησε καὶ ὡς μαχομένου ἑαυτῷ τοῦ λόγου μου βουλήσεται ἐπιλαμβάνεσθαι . Πρὸς ὃν λεκτέον , ὡς οὐδὲν ἐναντίον παρ’ ἡμῶν ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐλέχθη , ἀλλὰ καὶ πάνυ ἑαυτῷ ἁρμόζων ὁ λόγος τυγχάνει . Πρὸ γὰρ τοῦ στερεώματος τούτου τοῦ μετὰ τὸν οὐρανὸν τὸν ἄνω γενομένου ἐκοσμήθη τοῦ καὶ ἐν τῇ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ τὴν σύστασιν ἐσχηκότος . Ἔδει γὰρ τὰ πρεσβεῖα φυλαχθῆναι τῇ ἀκολουθίᾳ . Ὅτε τὴν γῆν ἐκόσμησε φυτοῖς καὶ καρποῖς , ὅτε τὸν οὐρανὸν ἐκαλλώπισεν ἡλίῳ καὶ σελήνῃ καὶ τῷ λοιπῷ τῶν ἄστρων χορῷ , ἦλθεν ἐπὶ τὰ ὕδατα . Καὶ τί ὁ ἱστοριογράφος ; Καὶ εἶπέ φησιν ὁ θεός · Ἐξαγαγέτω τὰ ὕδατα ἑρπετὰ ψυχῶν ζωσῶν καὶ πετεινὰ πετόμενα ἐπὶ τῆς γῆς κατὰ τὸ στερέωμα τοῦ οὐρανοῦ . Βλέπε θεοῦ λόγον ἔργα τοῖς ῥήμασιν ἐπάγοντος , καὶ τὰ ῥήματα ἀποτελοῦντα πράγματα . Ὅρα θεοῦ συλλαβὰς καὶ ῥήματα μικρὰ θείας πεπληρωμένα δυνάμεως . Ἐξαγαγέτω τὰ ὕδατα . Ὁ λόγος ὁ τοῦ θεοῦ κόπος . Ἐγὼ νομίζω , ὅτι προελάμβανε τὰ ἔργα τὸν λόγον . Ὀξυτέρα γὰρ ἦν τῶν λέξεων ἡ δύναμις . Οὐδέπω εἴρητο ὁ λόγος καὶ τὸ ἔργον τὴν ἰδίαν εὐκοσμίαν ἐλάμβανε . Καὶ τὸ θαυμαστόν · ἑκάστῳ τῶν στοιχείων τούτων ὁ θεὸς διπλῆν εὐκοσμίαν παρέσχεν . Ἔδωκε τῷ στερεώματι φωστῆρας καὶ δρόσον . Ἀλλὰ καὶ τούτων πάλιν τῶν φωστήρων ἡ χρῆσις διάφορος , ὡς καὶ ἐξ αὐτῶν δῆλον τῆς γραφῆς τῶν ῥημάτων καθέστηκε · περὶ ὧν κατὰ δύναμιν , εἰ καὶ μὴ κατ’ ἀξίαν διελάβομεν πρώην , ὅτε ὑμῖν τὸν περὶ τούτων ἐξετιθέμεθα λόγον , περὶ ὦν πάλιν λαλεῖν ἐπὶ τοῦ παρόντος οὐ χρήσιμον .
Lemmas: κάμνω ἐγώ ὁ φωνή ὁ προτεραῖος ὁ ὁ θεός χάρις διά ὁ ὑμέτερος εὐχή καί ὁ ὑμέτερος πόθος στερεόω . Αὐτή τοίνυν χράω ὁ πεῖρα διδάσκαλος , ὅσον ἰσχύω πόθος καί ζῆλος φιλοθεΐα , ἐπί ὁ αὐτός παράκλησις ἥκω , πάλιν σύ δέομαι ὁ αὐτός ὑπέρ σύ αἰτέω χάρις . εἰμί γάρ ὁ σκεῦος ὁ ἐκλογή ὁ Παῦλος ὁ λαλέω ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὁ Χριστός , ὁ πνεῦμα ἅγιος κυβερνάω ὁ παρά ὁ ἀκροατής ἀρραβωνίζομαι προσευχή λέγω · ἀδελφός , προσεύχομαι περί ἐγώ , ἵνα ἐγώ δίδωμι λόγος ἐν ἄνοιξις ὁ στόμα ἐγώ , πόσος μᾶλλον ἐγώ ὁ ταπεινός καί ὁ μηδείς , ὡς λέγω , ο αἰτέω ὁ παρά σύ πρεσβεία , ἵνα λύω μέν ὁ δεσμός ὁ γλῶττα , ἀνοίγω δέ ὁ παρρησία ὁ λόγος · καί αὐτός δέ ὁ θεῖος χάρις καί ὁ ὄργανον ἀνεμπόδιστος φυλάσσω καί ὁ νόημα ὁ χορηγία ἀφθονέω · οὐ ἵνα ὁ λέγω ὁ θεῖος κερδαίνω μόνος , ἀλλά ἵνα μετά σύ ὁ οὐράνιος πλοῦτος ἀντλέω . Φέρος τοίνυν ὁ ἀκολουθία ἅπτω . πρέπω γάρ , οἴομαι , ὥσπερ αὐτός ὁ νομοθέτης Μωϋσῆς ἀκολουθία καί τάξις ὁ ὁ δημιουργία συμπεραίνω λόγος , οὕτως καί ἐγώ ὁ πρῶτος ὁ δεύτερος καί ὁ δεύτερος ὁ τρίτος συνάπτω εὖ κρίνω καί ἀσύγχυτος σύ παραδίδωμι ὁ λόγος ὁ εἰσήγησις . πήγνυμι ὁ οὐρανός , ἥδραστο ὁ στερέωμα , ἀφορίζω ὁ θάλασσα , γυμνόω ὁ γῆ , ποικίλλω καρπός , φυτόν , δένδρον , πηγή καί πᾶς ἁπαξαπλῶς ὅς χρή καλλωπίζω . οὔτε γάρ ἁπλόος τις εἰμί ὁ ἐκ οὗτος ἀνάδοσις γίγνομαι , ἀλλά διάφορος καί ποικίλος . Τά μέν γάρ αὐτός κοσμέω ὁ γῆ , ὁ δέ εἰς διατροφή ὁ ἄνθρωπος ἢ ὁ ἄλογος γίνομαι , ὁ δέ ἕτερος παρέχω ὁ χρῆσις ὁ προλέγω ἄνθρωπος . οὐ γάρ ὁ πάρειμι εἰμί καιρός , ὁ διάφορος ὁ ἐκ ὁ γῆ ἀναδίδωμι ἐπεξέρχομαι , ὑπέρ ὁ μή ὁ μῆκος ὁ λόγος ὁ ὑμέτερος ἀκοή ἀποκνέω . ἀπολαμβάνω καί ὁ οὐρανός ὁ ἴδιος κόσμος . χωρέω λοιπός ὁ θεός ἐπί ὁ ὕδωρ καί ποιέω οὗτος προσφέρω ψυχή ζάω , ὁ μέγας καί πάνσοφος δημιουργός , ὁ νεῦμα ἀβίαστος καί λόγος ὁ ἅγιος ὁ πᾶς ἐργάζομαι , ὡς ἐκ αὐτηες͂ς ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια ὁ πρᾶγμα ὁ ἀλήθεια ἐπιγιγνώσκω , ὅτε ἀκούω αὐτός λέγω · συνάγω ὁ ὕδωρ , καί εὐθύς ἀκολουθέω ὁ ἔργον ὁ λόγος . καί πάλιν · ἐξάγω ὁ γῆ καί ἐξάγω ὁ ὕδωρ καί γίγνομαι φωστήρ . καί πολύς ἄν εἰμί νῦν ὁ ὁ πάρειμι καιρός πᾶς ὁ λόγος γίγνομαι ἐπεξέρχομαι . ἵνα γάρ ὁ κατά ὁ παλαιός δημιουργία καταλείβω , ἔρχομαι ἐπί ὁ ἐν ὁ νέος διαθήκη παρά αὐτός λόγος μόνος γίγνομαι . οὗτος γάρ εἰμί ὁ ὁ παλαιός δημιουργέω καί ὁ νέος ποιέω Πάν διά αὐτός γίνομαι καί Χωρὶς αὐτός γίνομαι οὐδέ εἷς . ποῖος ἄρα ἐξηγέομαι οὗτος κατά ἀκρίβεια δύναμαι λόγος ; ἀλλά ὁ ἀκολουθία ἔχω . οὗτος τοίνυν ὁ πάνσοφος δημιουργός , καθώς φθάνω λέγω , ὁ πρῶτος ποιέω , οὗτος καί κοσμέω · οὗτος καί ὁ δεύτερος γίγνομαι , δεύτερος καί ὁ κόσμος ἀποδίδωμι · ὅμοιος καί ὁ τρίτος καί ὁ τέταρτος καί ὁ λοιπός ἐφεξῆς ἅπας κατά ὁ τάξις δημιουργία καί ὁ εὐκοσμία παρέχω . Τι δέ διά οὗτος πραγματεύομαι ; ἢ τάχα καί αὐτός ὁ στοιχεῖον ἐγώ διδάσκω βούλομαι ὅρος τε τιμάω καί τάξις ἐπιγιγνώσκω ; Πρῶτος τοίνυν ποιέω ὁ οὐρανός ὁ ἐπάνω , δεύτερος ὁ γῆ , τρίτος ὁ στερέωμα , τέταρτος ἀφορίζω ὁ ὕδωρ . ὅς πρῶτος ποιέω , οὗτος πρῶτος κοσμέω . Πῶς οὖν , πάντως λέγω τις ὁ ἀκριβής , δεύτερος εἰμί ὁ γῆ πρῶτος κοσμέω καί ὡς μάχομαι ἑαυτοῦ ὁ λόγος ἐγώ βούλομαι ἐπιλαμβάνω . πρός ὅς λεκτέος , ὡς οὐδείς ἐναντίος παρά ἐγώ ἐπί ὁ πάρειμι λέγω , ἀλλά καί πάνυ ἑαυτοῦ ἁρμόζω ὁ λόγος τυγχάνω . πρό γάρ ὁ στερέωμα οὗτος ὁ μετά ὁ οὐρανός ὁ ἄνω γίγνομαι κοσμέω ὁ καί ἐν ὁ δεύτερος ἡμέρα ὁ σύστασις ἔχω . δέω γάρ ὁ πρεσβεῖον φυλάσσω ὁ ἀκολουθία . ὅστε ὁ γῆ κοσμέω φυτόν καί καρπός , ὅτε ὁ οὐρανός καλλωπίζω ἥλιος καί σελήνη καί ὁ λοιπός ὁ ἄστρον χορός , ἔρχομαι ἐπί ὁ ὕδωρ . καί τίς ὁ ἱστοριογράφος ; καί λέγω φημί ὁ θεός · ἐξάγω ὁ ὕδωρ ἑρπετόν ψυχή ζάω καί πετεινόν πέτομαι ἐπί ὁ γῆ κατά ὁ στερέωμα ὁ οὐρανός . βλέπω θεός λόγος έργο ὁ ῥῆμα ἐπάγω , καί ὁ ῥῆμα ἀποτελέω πρᾶγμα . Όρα θεός συλλαβή καί ῥῆμα μικρός θεῖος πληρόω δύναμις . ἐξάγω ὁ ὕδωρ . ὁ λόγος ὁ ὁ θεός κόπος . ἐγώ νομίζω , ὅτι προλαμβάνω ὁ έργο ὁ λόγος . ὀξύς γάρ εἰμί ὁ λέξις ὁ δύναμις . οὐδέπω λέγω ὁ λόγος καί ὁ ἔργον ὁ ἴδιος εὐκοσμία λαμβάνω . καί ὁ θαυμαστός · ἕκαστος ὁ στοιχεῖον οὗτος ὁ θεός διπλόος εὐκοσμία παρέχω . δίδωμι Τώς στερέωμα φωστήρ καί δρόσος . ἀλλά καί οὗτος πάλιν ὁ φωστήρ ὁ χρῆσις διάφορος , ὡς καί ἐκ αὐτός δῆλος ὁ γραφεύς ὁ ῥῆμα καθίστημι · περί ὅς κατά δύναμις , εἰμί καί μή κατά ἄξιος διαλαμβάνω πρώην , ὅτε σύ ὁ περί οὗτος ἐκτίθημι λόγος , περί ὅς πάλιν λαλέω ἐπί ὁ πάρειμι οὐ χρήσιμος .