severian-of-gabala.in-cosmogoniam-homilia-3 5
Ζητοῦμεν δέ , ποῦ δύνει ὁ ἥλιος καὶ ποῦ τρέχει τὴν νύκτα . Κατὰ τοὺς ἔξω ὑπὸ τὴν γῆν · καθ’ ἡμᾶς δὲ τοὺς σκηνὴν αὐτὸν λέγοντας τί ; Πρόσεχε , παρακαλῶ , εἰ μὴ διαψεύδεται τὸ ῥῆμα . Ἀλλ’ εἰ ἔχεις σφραγῖδα μεμαρτυρημένην ὑπὸ τῆς ἀληθείας , συντρέχει τῇ φράσει καὶ ὁ τόπος . Νόμισον εἶναι καμάραν ἐπικειμένην . Ἡ ἀνατολὴ ἐκεῖ ἐστι κατὰ τὸν τύπον , ἄρκτος ὧδε , μεσημβρία ἐκεῖ , δύσις ἐκεῖ . Ἥλιος ἀνατέλλων καὶ μέλλων δύνειν , οὐχ ὑπὸ γῆν δύνει , ἀλλ’ ἐξελθὼν τὰ πέρατα τοῦ οὐρανοῦ , τρέχει εἰς τὰ βορρινὰ μέρη , ὥσπερ ὑπό τινα τοῖχον κρυπτόμενος μὴ συγχωρούντων τῶν ὑδάτων φανῆναι αὐτοῦ τὸν δρόμον καὶ τρέχει κατὰ βορρινὰ μέρη καὶ καταλαμβάνει τὴν ἀνατολήν . Καὶ πόθεν τοῦτο δῆλον ; Ἀνατέλλει φησὶν ὁ ἥλιος καὶ δύνει ὁ ἥλιος . Ἀνατέλλων πορεύεται εἰς δύσιν καὶ κυκλοῖ πρὸς βορρᾶν · κυκλοῖ κυκλῶν καὶ εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ ἀνατέλλει . Κατὰ μεσημβρίαν τρέχοντα καὶ τὸν βορρᾶν κυκλοῦντα λοιπὸν μάθε ἐν τῇ τοῦ χειμῶνος καταστάσει · ἐπειδὴ οὐκ ἀπὸ μέσης τῆς ἀνατολῆς ἀνατέλλει , ἀλλὰ περὶ τὸ κλίμα τῆς μεσημβρίας πλαγιάζει καὶ ὀλίγον τεμὼν διάστημα ποιεῖ μικρὰν ἡμέραν . Δύσας δὲ καὶ πάλιν κύκλον τρέχων ποιεῖ μακρὰν νύκτα . Ἴσμεν , ἀδελφοί , ὅτι ὁ ἥλιος οὐ πάντως ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ κέντρου προέρχεται . Πῶς οὖν γίνονται μικραὶ αἱ ἡμέραι ; Πλησιάζει αὐτοῦ ἡ ἀνατολὴ τῷ κλίματι τῆς μεσημβρίας . Εἶτα οὐ τὴν ὑψηλὴν ἐλθών , ἀλλὰ τὴν πλαγίαν συντεμών τὰς ἡμέρας ποιεῖ μικράς . Δύσας δὲ εἰς τὸ ἄκρον τῆς δύσεως , ἀνάγκην ἔχει κυκλεῦσαι διὰ τῆς νυκτὸς δύσιν ὅλην καὶ ἄρκτον ὅλην καὶ ἀνατολὴν ὅλην καὶ φθάσαι ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς μεσημβρίας · καὶ ἀνάγκη μεγάλην γενέσθαι τὴν νύκτα . Ὅταν μέντοι ἐξισοῦται τῷ μήκει καὶ ἴσον βῆμα ἔχῃ , ἰσημερίαν ποιεῖ . Πάλιν κλίνας κατὰ τὸν βορρᾶν , ὥσπερ χειμῶνος εἰς μεσημβρίαν , καὶ εἰς τὰ ἄκρα τοῦ βορρᾶ ἀναβαίνων ὑψοῦται καὶ μεγάλην ποιεῖ τὴν ἡμέραν . Ὀλίγον δὲ μικρὸν ἔχων τὸν κύκλον μικρὰν ποιεῖ τὴν νύκτα . Οὐ παῖδες Ἑλλήνων ἐδίδαξαν ἡμᾶς ταῦτα . Οὐδὲ γὰρ τοῦτο βούλονται . Ἀλλ’ ὑπὸ τὴν γῆν φασι τρέχειν τὰ ἄστρα καὶ τὸν ἥλιον . Ἡ γραφὴ δὲ ἡμῶν , ἡ θεία διδάσκαλος , ἡ γραφὴ ἡμᾶς παιδεύει , φωτίζει . Εἶτα ἐποίησε τὸν ἥλιον ἀδιάλειπτον φωστῆρα , τὴν σελήνην ἐνδυομένην καὶ ἀποδυομένην τὸ κάλλος καὶ ἀμφιεννυμένην πάλιν . Δείκνυσι δὲ τὸ ἔργον τὸν τεχνίτην . Ἀνεκλιπὴς ὁ τεχνίτης , ἀίδιον τὸ ἔργον . Οὐ γὰρ ἀναλίσκεται τὸ φῶς τῆς σελήνης , ἀλλὰ κρύπτεται . Γίνεται δὲ καὶ εἰκὼν ἡμῶν τῶν θνητῶν ἀνθρώπων . Ἐννόησον πόσους αἰῶνας ἔχει ἀνατέλλουσα . Καὶ ἐὰν ᾖ πρώτη , λέγομεν · Σήμερον γεννᾶται ἡ σελήνη . Διὰ τί ; Ἐπειδὴ εἰκών ἐστι τῶν ἡμετέρων σωμάτων . Γεννᾶται , αὔξει , πληροῦται , ἐλαττοῦται , μειοῦται , δύνει , ἐπειδὴ καὶ ἡμεῖς γεννώμεθα , αὐξάνομεν , πληρούμεθα , παρακμάζομεν , λήγομεν , γηρῶμεν , ἀποθνήσκομεν , δύνομεν . Ἀλλὰ πάλιν γεννᾶται , ἐπειδὴ καὶ ἡμεῖς μέλλομεν ἀνίστασθαι καὶ μένει ἡμᾶς γέννησις ἄλλη . Ὅταν ἔλθῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ παλιγγενεσίᾳ . Ἐγγυᾶται ἡ σελήνη τὴν ἀνάστασιν . Ἐμέ φησι βλέπετε κρυπτομένην καὶ πάλιν φαινομένην καὶ ἀπαγορεύετε ὑμῶν τὰς ἐλπίδας ; Ὁ ἥλιος οὐ δι’ ἡμᾶς ἐγένετο ; ἡ σελήνη οὐ δι’ ἡμᾶς ; τὰ γενόμενα πάντα ; Τί γὰρ οὐκ ἐγγυᾶται ἡμῶν τὴν ἀνάστασιν ; Ἡ νὺξ οὐκ ἔστιν εἰκὼν τοῦ θανάτου ; Ἔρριπται τὰ σώματα ὑπὸ τῷ σκότει , μορφὰς οὐ διακρίνεις ; Πολλάκις τῇ χειρὶ ψηλαφᾷς τὰ πρόσωπα τῶν κοιμωμένων καὶ οὐκ οἶδας , ποῖον τούτου πρόσωπον , ποῖον ἐκείνου , ἀλλ’ ἐρωτᾷς , ἵνα ἡ φωνὴ κήρυξ γένηται τῶν ἐν σκότει κρυπτομένων . Ὥσπερ οὖν ἡ νὺξ καλύπτει ἡμῶν τὰς μορφάς , κἂν πάντες ὦμεν ἐπὶ τὸ αὐτό , καὶ οὐδεὶς τὸν ἕτερον γνωρίζει , οὕτως ἔρχεται θάνατος καὶ λύει τὰς μορφάς , ὡς οὐδεὶς οὐδένα γνωρίζῃ . Παρέρχῃ μνημεῖα . Ἐὰν ἴδῃς πολλὰ κρανία ἐν τάφῳ , οἶδας τοῦτο τίνος ; Ἀλλ’ ὁ σκευάσας οἶδεν · ὁ λύσας ἐπίσταται , πόθεν προῆλθον αὗται αἱ μορφαί . Οὐ θαυμάζεις θεοῦ δημιουργίαν ; Τοσούτων μορφῶν ἐν τοσαύταις μυριάσι οὐδεμία ὁμοιότης . Κἂν εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης δράμῃς , οὐδένα ὅμοιον εὑρίσκεις · ἀλλὰ καὶ εἰ εὕρῃς , παρὰ ῥῖνα ἢ παρ’ ὀφθαλμόν , ἵνα φανῇ τὸ ξένον . Δίδυμοι ἐξέρχονται ἐκ μιᾶς κοιλίας καὶ τέμνεται ἡ ὁμοιότης .
Lemmas: ζητέω δέ , ποῦ δύω ὁ ἥλιος καί ποῦ τρέχω ὁ νύξ . κατά ὁ ἔξω ὑπό ὁ γῆ · κατά ἐγώ δέ ὁ σκῆνος αὐτός λέγω τίς ; προσέχω , παρακαλέω , εἰμί μή διαψεύδω ὁ ῥῆμα . ἀλλά εἰμί ἔχω σφραγίς μαρτυρέω ὑπό ὁ ἀλήθεια , συντρέχω ὁ φράσις καί ὁ τόπος . νομίζω ἔρχομαι καμάρα ἐπίκειμαι . ὁ ἀνατολή ἐκεῖ εἰμί κατά ὁ τύπος , ἄρκτος ὧδε , μεσημβρία ἐκεῖ , δύσις ἐκεῖ . Ἥλιος ἀνατέλλω καί μέλλω δύω , οὐ ὑπό γῆ δύω , ἀλλά ἐξέρχομαι ὁ πέρας ὁ οὐρανός , τρέχω εἰς ὁ βορινός μέρος , ὥσπερ ὑπό τις τοῖχος κρύπτω μή συγχωρέω ὁ ὕδωρ φαίνω αὐτός ὁ δρόμος καί τρέχω κατά βορινός μέρος καί καταλαμβάνω ὁ ἀνατολή . καί πόθεν οὗτος δῆλος ; ἀνατέλλω φημί ὁ ἥλιος καί δύω ὁ ἥλιος . Ἀνατέλλων πορεύω εἰς δύσις καί κυκλόω πρός βορέας · κυκλόω κυκλόω καί εἰς ὁ τόπος αὐτός ἀνατέλλω . κατά μεσημβρία τρέχω καί ὁ βορέας κυκλέω λοιπός μαθαίνω ἐν ὁ ὁ χειμών κατάστασις · ἐπεί οὐ ἀπό μέσος ὁ ἀνατολή ἀνατέλλω , ἀλλά περί ὁ κλίμα ὁ μεσημβρία πλαγιάζω καί ὀλίγος τέμνω διάστημα ποιέω μικρός ἡμέρα . δύο δέ καί πάλιν κύκλος τρέχω ποιέω μακρός νύξ . οἶδα , ἀδελφός , ὅτι ὁ ἥλιος οὐ πάντως ἀπό ὁ αὐτός κέντρον προέρχομαι . πῶς οὖν γίγνομαι μικρός ὁ ἡμέρα ; πλησιάζω αὐτός ὁ ἀνατολή ὁ κλίμα ὁ μεσημβρία . εἶτα οὐ ὁ ὑψηλός ἔρχομαι , ἀλλά ὁ πλάγιος συντέμνω ὁ ἡμέρα ποιέω μικρός . δύο δέ εἰς ὁ ἄκρος ὁ δύσις , ἀνάγκη ἔχω κυκλεύω διά ὁ νύξ δύσις ὅλος καί ἄρκτος ὅλος καί ἀνατολή ὅλος καί φθάνω ἐπί ὁ ἄκρος ὁ μεσημβρία · καί ἀνάγκη μέγας γίγνομαι ὁ νύξ . ὅταν μέντοι ἐξισόω ὁ μῆκος καί ἴσος βῆμα ἔχω , ἰσημερία ποιέω . πάλιν κλίνω κατά ὁ βορέας , ὥσπερ χειμών εἰς μεσημβρία , καί εἰς ὁ ἄκρος ὁ βορράς ἀναβαίνω ὑψόω καί μέγας ποιέω ὁ ἡμέρα . Ὀλίγος δέ μικρός ἔχω ὁ κύκλος μικρός ποιέω ὁ νύξ . Οὐ παῖς Έλληνας διδάσκω ἐγώ οὗτος . οὐδέ γάρ οὗτος βούλομαι . ἀλλά ὑπό ὁ γῆ φημί τρέχω ὁ ἄστρον καί ὁ ἥλιος . ὁ γραφή δέ ἐγώ , ὁ θεῖος διδάσκαλος , ὁ γραφή ἐγώ παιδεύω , φωτίζω . εἶτα ποιέω ὁ ἥλιος ἀδιάλειπτος φωστήρ , ὁ σελήνη ἐνδύω καί ἀποδύω ὁ κάλλος καί ἀμφιέννυμι πάλιν . δείκνυμι δέ ὁ ἔργον ὁ τεχνίτης . ἀνεκλιπής ὁ τεχνίτης , ἀίδιος ὁ ἔργον . οὐ γάρ ἀναλίσκω ὁ φάος ὁ σελήνη , ἀλλά κρύπτω . γίγνομαι δέ καί εἰκών ἐγώ ὁ θνητός ἄνθρωπος . ἐννοέω πόσος αἰών ἔχω ἀνατέλλω . καί ἐάν εἰμί πρῶτος , λέγω · σήμερον γεννάω ὁ σελήνη . Ζεύς τίς ; ἐπειδή εἰκών εἰμί ὁ ἡμέτερος σῶμα . γεννάω , αὐξάνω , πληρόω , ἐλασσόω , μειόω , δύω , ἐπεί καί ἐγώ γεννάω , αὐξάνω , πληρόω , παρακμάζω , λήγω , γηράσκω , ἀποθνῄσκω , δύο . ἀλλά πάλιν γεννάω , ἐπεί καί ἐγώ μέλλω ἀνίστημι καί μένω ἐγώ γέννησις ἄλλος . ὅταν ἔρχομαι ὁ γιός ὁ ἄνθρωπος ἐν ὁ παλιγγενεσία . ἐγγυάω ὁ σελήνη ὁ ἀνάστασις . ἐγώ φημί βλέπω κρύπτω καί πάλιν φαίνω καί απαγορεύω σύ ὁ ἐλπίς ; ὁ ἥλιος οὐ διά ἐγώ γίνομαι ; ὁ σελήνη οὐ διά ἐγώ ; ὁ γίγνομαι πᾶς ; τι γάρ οὐ ἐγγυάω ἐγώ ὁ ἀνάστασις ; ὁ νύξ οὐ εἰμί εἰκών ὁ θάνατος ; ῥίπτω ὁ σῶμα ὑπό ὁ σκότος , μορφή οὐ διακρίνω ; πολλάκις ὁ χείρ ψηλαφάω ὁ πρόσωπον ὁ κοιμάω καί οὐ οἶδα , ποῖος οὗτος πρόσωπον , ποῖος ἐκεῖνος , ἀλλά ἐρωτάω , ἵνα ὁ φωνή κῆρυξ γίγνομαι ὁ ἐν σκότος κρύπτω . ὥσπερ οὖν ὁ νύξ καλύπτω ἐγώ ὁ μορφή , κἀν πᾶς εἰμί ἐπί ὁ αὐτός , καί οὐδείς ὁ ἕτερος γνωρίζω , οὕτως ἔρχομαι θάνατος καί λύω ὁ μορφή , ὡς οὐδείς οὐδείς γνωρίζω . παρέρχομαι μνημεῖον . ἐάν ἰδέω πολύς κρανίον ἐν τάφος , οἶδα οὗτος τίς ; ἀλλά ὁ σκευάζω οἶδα · ὁ λύω ἐπίσταμαι , πόθεν προέρχομαι αὐτός εἰ μορφή . οὐ θαυμάζω θεός δημιουργία ; τοσοῦτο μορφή ἐν τοσοῦτος μυριάς οὐδείς ὁμοιότης . κἀν εἰς ὁ πέρας ὁ οἰκουμένη τρέχω , οὐδείς ὅμοιος εὑρίσκω · ἀλλά καί εἰμί εὑρίσκω , παρά ῥίς ἢ παρά ὀφθαλμός , ἵνα φαίνω ὁ ξένος . Δίδυμος ἐξέρχομαι ἐκ εἷς κοιλία καί τέμνω ὁ ὁμοιότης .