severian-of-gabala.in-cosmogoniam-homilia-2 4
Λέγεται δέ , ἀδελφοί , ὅτι ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς κρίσεως ὑποχωρεῖ τὸ ὕδωρ τὸ ἄνω καὶ ὁ οὐρανὸς λύεται μὴ ἔχων τῶν ὑδάτων τὴν σύστασιν καὶ ἄστρα πίπτει μὴ ἔχοντα ὁδὸν ἢ βάσιν . Ταῦτα οὖν οὐ λέγομεν ἁπλῶς , ἀλλ’ Εἱλιγήσεται γὰρ ὁ οὐρανὸς ὡς βιβλίον – ἀντὶ τοῦ φρυγόμενος · τὸ γὰρ φρυγόμενον εἰλεῖται . – καὶ τὰ ἄστρα πεσεῖται ὡς φύλλα ἀμπέλου . Πρόσεχε δέ , παρακαλῶ , καὶ ἑτέραν χρείαν · Τὰ ὕδατα ἐπάνω τῶν οὐρανῶν , οὐ μόνον συντηρεῖ τὸν οὐρανόν , ἀλλὰ καὶ τὴν φλόγα τοῦ ἡλίου καὶ τῆς σελήνης καταπέμπει . Εἰ γὰρ ἦν διαφανὴς ὁ οὐρανός , ὅλη ἡ αὐγὴ ἄνω ἔτρεχε . Τὸ γὰρ πῦρ ἀνωφερὲς ὄν , ἔρημον τὴν γῆν κατελίμπανε . Διὰ τοῦτο γοῦν ἐπίλησε τὸν οὐρανὸν ἄνωθεν ἀπείροις ὕδασιν , ἵνα ἡ αὐγὴ στενουμένη κάτω πέμπηται . Ὅρα τοῦ τεχνίτου τὴν σοφίαν . Ἔχεις δὲ καὶ ἐν ἑαυτῷ τοῦ τεχνίτου τῆς σοφίας τὴν εἰκόνα · ἐποίησεν ὁ θεὸς καὶ ἐν σοὶ τῶν τεσσάρων στοιχείων τὴν εἰκόνα . Καὶ πρόσεχε , παρακαλῶ . Νόησόν μοι τὴν κεφαλὴν ταύτην τὸν οὐρανὸν τὸν ἄνω , τὰ ἐπάνω τῆς γλώσσης , τὸν ἄλλον οὐρανόν , τουτέστι τὸ στερέωμα · ὅθεν καὶ οὐρανίσκος καλεῖται . Ἄνω ἐν τοῖς ἀοράτοις ἐγκέφαλος μὴ φαινόμενος , ἐν τῷ κάτω γλῶσσα φαινομένη . Ὥσπερ οὖν ὁ οὐρανὸς ὁ ἄνω ἐν τοῖς ἀοράτοις , ὁ δὲ κόσμος ἐν τοῖς λαλουμένοις . Καὶ ὥσπερ ἐν τοῖς στοιχείοις εὑρίσκεις τὴν μὲν γῆν βαρεῖαν , τὸ δὲ ὕδωρ τῆς μὲν γῆς κουφότερον , τοῦ δὲ πυρὸς βαρύτερον , πάλιν τὸν ἀέρα τῶν ὑδάτων κουφότερον , τοῦ δὲ πυρὸς βαρύτερον , οὕτω καὶ ἐν ἡμῖν αἱ αἰσθήσεις , γεῦσις , ὄσφρησις , ἀκοὴ , ὄψις , καὶ οὐ πᾶσαι ἴσαι . Λάβε τὴν ἀπόδειξιν . Ἐὰν θέλῃς τινὸς γεύσασθαι , ἐὰν μὴ πλησιάζῃς τῇ γλώσσῃ , τοῦ γευομένου οὐ λαμβάνεις αἴσθησιν . Παχεῖα γάρ ἐστι , καὶ οὐ δύναται πόρρωθεν οὖσα ἀντιλαμβάνεσθαι . Ἡ ὄσφρησις δὲ μακρόθεν ἀντιλαμβάνεται . Οἷον · παρέρχῃ δι’ οἰκίας , ὀσφραίνῃ θυμιάματος , ὃ μὴ ὁρᾷς . Πάλιν ἡ ὄψις τῆς ὀσφρήσεως ταχυτέρα . Βλέπει γὰρ ἀπὸ ὅρους πλάτη μεγάλα . Τῆς ὄψεως πάλιν ὀξύτερος ὁ νοῦς · ἐννοεῖ οὐρανὸν , γῆν , θάλασσαν καὶ πάντη εὑρίσκεται . Διὰ τοῦτο καὶ εἰκὼν θεοῦ ὁ νοῦς . Ἐννοεῖ ὁ νοῦς , καὶ εὐθέως κτίζει παρ’ ἑαυτῷ ἀγοράς , ἀναζωγραφεῖ ὄχλον , δῆμον . Αἰδεσθῶσιν αἱρετικοί . Νοῦς τοιαῦτα ἐργάζεται καὶ ὁ τοῦ νοῦ τεχνίτης , ὁ πάσης ὀσφρήσεως ὀξύτερος , οὐ ταχυτέραν ἔχει τὴν ἐνέργειαν , οὐ σύντομον τὴν δημιουργίαν , οὐκ ἀκατάληπτον τὴν φύσιν ; Βούλομαι δέ , ἀδελφοί , εἰπεῖν εἰς ὑμᾶς τὸ ξένον μὲν ὅσον εἰς ἀσέβειαν , σύντροφον δὲ τῆς πίστεως , ὅσον εἰς ἐξέτασιν , ἵνα μάθητε πόσα καινοτομεῖ ὁ διάβολος , πόσα εὑρίσκει , πόσα ὑποβάλλει τοῖς αἱρετικοῖς , μᾶλλον δὲ ἐκείνῳ οἱ αἱρετικοί . Σήμερόν τις ἐπὶ ἁγίων ἀνδρῶν καὶ πατέρων ἐλθὼν πρὸς ἡμᾶς αἱρετικὸς ἔλεγε . Λέγω δὲ ἵνα μήποτε ὁ λόγος ἄλλως ἀκουσθείς , ἄλλως πλήξῃ . Πατὴρ γάρ , φησί , καὶ υἱὸς καὶ ἅγιον πνεῦμα μία θεότης , μία δύναμις , μία βασιλεία . Δεῖ δέ , φησίν , ἐξαιρεθῆναι ἀπὸ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ – Οὐ γὰρ λέγω ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου . – τὸ λέγειν ἐν ἁγιασμῷ · Ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος κύριος σαβαώθ . Ἐὰν τοῦτο , φησί , μὴ περιέλητε , Χριστιανοὶ οὐκ ἐστέ . Εἶδες τοσαύτην τόλμαν καὶ μανίαν τοῦ διαβόλου ; Εἶδες ῥίζαν θεομαχίας ; Εἶδες ὑπερβολὴν βλασφημίας ; Ἀποκεφαλίσαι ἠθέλησε τὴν εὐσέβειαν , ἐκνευρῶσαι τὸ μυστήριον , ἀφανίσαι τὴν πίστιν , ἐκριζῶσαι τὰ θεμελιωθέντα . Καὶ ὅρα τὸ δεινὸν τοῦ διαβόλου · Προσέπηξεν αὐτῷ εἰπεῖν · Πατὴρ καὶ υἱὸς καὶ ἅγιον πνεῦμα , μία πίστις , μία δύναμις , μία βασιλεία . Ἐκέρασε τὸ δηλητήριον μέλιτι . Ἀεὶ γὰρ τὸ ψεῦδος , ὅταν θέλῃ πιστευθῆναι , ἐὰν μὴ πήξῃ θεμέλιον δοκούσης ἀληθείας , οὐ πιστεύεται . Καὶ ὅπως ἄκουε . Οὐδὲν μὲν ὅμοιον , λέγω δὲ · Ῥαὰβ ἡ πόρνη , ὅτε ἐδέξατο τοὺς κατασκόπους , ἠρωτήθη · Εἰσῆλθον πρὸς σὲ οἱ ἄνδρες ; Λέγει · Ναί . Τὸ πρῶτον ἀληθές . Ἀλλ’ ἐξῆλθον , φησί . Τὸ δεύτερον ψεῦδος . Εἰ εἶπεν οὐκ ἐξῆλθον , ἠρευνᾶτο ἡ οἰκία . Εἶτε τὸ ἀληθές , ἵνα ἐντρέψῃ · ἐπήγαγε τὸ ψεῦδος , ἵνα ἀπατήσῃ . Οὕτω καὶ οὗτος · Ἐρωτώντων ἡμῶν διὰ τί ἐξέλωμεν τὸν ἁγιασμόν , λέγετε κύριος σαβαώθ . Ἀλλ’ οὐκ ἔστι θεοῦ ὄνομα , οὐκ ἔστιν οὔτε τοῦ Χριστοῦ , οὔτε τοῦ πατρός . Εἶδες τὸ ἐξουθενημένον καὶ μιαρὸν στόμα ; Ἠγνόησε δὲ ἀπὸ ἰδιωτείας , ὅτι τὸ σαβαὼθ οὐκ ἔστιν ὄνομα θεοῦ , ἀλλ’ ὄνομα στρατιῶν , τουτέστι , κύριος τῶν δυνάμεων . Λέγω δὲ καὶ τὴν αἰτίαν . Ἀλλὰ πρὸ τοῦ τέλους εὐαγγελίζομαι ὑμᾶς · μετενόησε , προσέπεσεν , ἀνεθεμάτισεν , ηὔξατο , ἐδέχθη .
Lemmas: λέγω δέ , ἀδελφός , ὅτι ἐν ὁ ἡμέρα ὁ κρίσις ὑποχωρέω ὁ ὕδωρ ὁ ἄνω καί ὁ οὐρανός λύω μή ἔχω ὁ ὕδωρ ὁ σύστασις καί ἄστρον πίπτω μή ἔχω ὁδός ἢ βάσις . Ταΰς οὖν οὐ λέγω ἁπλῶς , ἀλλά ἑλίσσω γάρ ὁ οὐρανός ὡς βιβλίον – ἀντί ὁ φρύγω · ὁ γάρ φρύγω εἰλέω . – καί ὁ ἄστρον πίπτω ὡς φύλλο ἄμπελος . προσέχω δέ , παρακαλέω , καί ἕτερος χρεία · Τά ὕδωρ ἐπάνω ὁ οὐρανός , οὐ μόνος συντηρέω ὁ οὐρανός , ἀλλά καί ὁ φλόγα ὁ ἥλιος καί ὁ σελήνη καταπέμπω . εἰμί γάρ εἰμί διαφανής ὁ οὐρανός , ὅλος ὁ αὐγή ἄνω τρέχω . Τέ γάρ πῦρ ἀνωφερής εἰμί , ἐρῆμος ὁ γῆ καταλείπω . Ζεύς οὗτος γοῦν πιλέω ὁ οὐρανός ἄνωθεν ἤπειρος ὕδωρ , ἵνα ὁ αὐγή στενόω κάτω πέμπω . Όρα ὁ τεχνίτης ὁ σοφία . ἔχω δέ καί ἐν ἑαυτοῦ ὁ τεχνίτης ὁ σοφία ὁ εἰκών · ποιέω ὁ θεός καί ἐν σύ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον ὁ εἰκών . καί προσέχω , παρακαλέω . νοέω ἐγώ ὁ κεφαλή οὗτος ὁ οὐρανός ὁ ἄνω , ὁ ἐπάνω ὁ γλῶσσα , ὁ ἄλλος οὐρανός , τουτέστι ὁ στερέωμα · ὅθεν καί οὐρανίσκος καλέω . ἄνω ἐν ὁ ἀόρατος ἐγκέφαλος μή φαίνω , ἐν ὁ κάτω γλῶσσα φαίνω . ὥσπερ οὖν ὁ οὐρανός ὁ ἄνω ἐν ὁ ἀόρατος , ὁ δέ κόσμος ἐν ὁ λαλέω . καί ὥσπερ ἐν ὁ στοιχεῖον εὑρίσκω ὁ μέν γῆ βαρύς , ὁ δέ ὕδωρ ὁ μέν γῆ κοῦφος , ὁ δέ πυρός βαρύς , πάλιν ὁ αέρας ὁ ὕδωρ κοῦφος , ὁ δέ πυρός βαρύς , οὕτως καί ἐν ἐγώ ὁ αἴσθησις , γεῦσις , ὄσφρησις , ἀκοή , ὄψις , καί οὐ πᾶς ἴσος . λαμβάνω ὁ ἀπόδειξις . ἐάν ἐθέλω τις γεύω , ἐάν μή πλησιάζω ὁ γλῶσσα , ὁ γεύω οὐ λαμβάνω αἴσθησις . Παχύς γάρ εἰμί , καί οὐ δύναμαι πρόσωθεν εἰμί ἀντιλαμβάνω . ὁ ὄσφρησις δέ μακρόθεν ἀντιλαμβάνω . οἷος · παρέρχομαι διά οἰκία , ὀσφραίνομαι θυμίαμα , ὁ μή ορώ . πάλιν ὁ ὄψις ὁ ὄσφρησις ταχύς . βλέπω γάρ ἀπό ὅρος πλάτη μέγας . Τά ὄψις πάλιν ὀξύς ὁ Νοῦς · ἐννοέω οὐρανός , γῆ , θάλασσα καί πάντῃ εὑρίσκω . Ζεύς οὗτος καί εἰκών θεός ὁ Νοῦς . ἐννοέω ὁ Νοῦς , καί εὐθύς κτίζω παρά ἑαυτοῦ ἀγορά , ἀναζωγραφέω ὄχλος , δῆμος . αἰδέομαι αἱρετικός . Νοῦς τοιοῦτος ἐργάζομαι καί ὁ ὁ νόος τεχνίτης , ὁ πᾶς ὄσφρησις ὀξύς , οὐ ταχύς ἔχω ὁ ἐνέργεια , οὐ σύντομος ὁ δημιουργία , οὐ ἀκατάληπτος ὁ φύσις ; βούλομαι δέ , ἀδελφός , λέγω εἰς σύ ὁ ξένος μέν ὅσον εἰς ἀσέβεια , σύντροφος δέ ὁ πίστη , ὅσον εἰς ἐξέτασις , ἵνα μανθάνω πόσος καινοτομέω ὁ διάβολος , πόσος εὑρίσκω , πόσος ὑποβάλλω ὁ αἱρετικός , μᾶλλον δέ ἐκεῖνος ὁ αἱρετικός . σήμερον τις ἐπί ἅγιος ἀνήρ καί πατήρ ἔρχομαι πρός ἐγώ αἱρετικός λέγω . λέγω δέ ἵνα μήποτε ὁ λόγος ἄλλως ἀκούω , ἄλλως πλήσσω . Πατήρ γάρ , φημί , καί γιός καί ἅγιος πνεῦμα εἷς θεότης , εἷς δύναμις , εἷς βασίλειος . Δεύς δέ , φημί , ἐξαιρέω ἀπό ὁ ψυχή αὐτός – οὐ γάρ λέγω ἀπό ὁ θυσιαστήριον . – ὁ λέγω ἐν ἁγιασμός · Ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος κύριος Σαβαώθ . ἐάν οὗτος , φημί , μή περιαιρέω , Χριστιανός οὐ εἰμί . εἶδον τοσοῦτος τόλμα καί μανία ὁ διάβολος ; εἶδον ῥίζα θεομαχία ; εἶδον ὑπερβολή βλασφημία ; ἀποκεφαλίζω ἐθέλω ὁ εὐσέβεια , ἐκνευρόω ὁ μυστήριον , ἀφανίζω ὁ πίστις , ἐκριζόω ὁ θεμελιόω . καί ὁράω ὁ δεινός ὁ διάβολος · προσπήγνυμι αὐτός λέγω · Πατήρ καί γιός καί ἅγιος πνεῦμα , εἷς πίστις , εἷς δύναμις , εἷς βασίλειος . κεράννυμι ὁ δηλητήριος μέλι . Ἀεῖ γάρ ὁ ψεῦδος , ὅταν ἐθέλω πιστεύω , ἐάν μή πήγνυμι θεμέλιος δοκέω ἀλήθεια , οὐ πιστεύω . καί ὅπως ἀκούω . οὐδείς μέν ὅμοιος , λέγω δέ · Ῥαάβ ὁ πόρνη , ὅτε δέχομαι ὁ κατάσκοπος , ἐρωτάω · εἰσέρχομαι πρός σύ ὁ ἀνήρ ; Λέγος · Ναίς . Τέ πρῶτος ἀληθής . ἀλλά ἐξέρχομαι , φημί . ὁ δεύτερος ψεῦδος . εἰμί λέγω οὐ ἐξέρχομαι , ἐρευνάω ὁ οἰκία . ἄγω ὁ ἀληθής , ἵνα ἐντρέπω · ἐπάγω ὁ ψεῦδος , ἵνα ἀπατάω . οὕτως καί οὗτος · ἐρωτάω ἐγώ διά τίς ἐξελαύνω ὁ ἁγιασμός , λέγω κύριος Σαβαώθ . ἀλλά οὐ εἰμί θεός ὄνομα , οὐ εἰμί οὔτε ὁ Χριστός , οὔτε ὁ πατέρας . εἶδον ὁ ἐξουθενέω καί μιαρός στόμα ; ἀγνοέω δέ ἀπό ἰδιωτεία , ὅτι ὁ Σαβαώθ οὐ εἰμί ὄνομα θεός , ἀλλά ὄνομα στρατιά , τουτέστι , κύριος ὁ δύναμις . λέγω δέ καί ὁ αἰτία . ἀλλά πρό ὁ τέλος εὐαγγελίζομαι σύ · μετανοέω , προσπίπτω , ἀναθεματίζω , εὔχομαι , δέχομαι .