severian-of-gabala.in-cosmogoniam-homilia-2 5
Πρόσεχε τοίνυν . Ἐπειδὴ παρενέπεσεν ὁ λόγος , δεῖ ἡμᾶς καὶ τὴν αἰτίαν εἰπεῖν καθ’ ἣν ὁ μακάριος Ἡσαΐας τὸν ἁγιασμὸν τοῦτον ἤκουσε τῷ θεῷ ἀναπεμπόμενον . Ἡσαΐας ἐγένετο ἀνὴρ θαυμαστός , ζήλου πεπληρωμένος , ἀνὴρ τολμηρός · τολμηρὸς δὲ οὐκ ἀπὸ θρασύτητος , ἀλλ’ ἀπὸ ζήλου . Κατὰ τοὺς χρόνους τούτους ἐγένετο βασιλεὺς Ὀζίας ὀνόματι , ὃς μετὰ τῆς ἄλλης τῆς βασιλικῆς δόξης ἠθέλησε καὶ ἱερωσύνην ἐνδύσασθαι . Οἱ ἱερεῖς μὲν τὴν ἀκολουθίαν ᾔδεσαν . Βασιλεῖ δὲ ἐπὶ πλεῖστον ἀντειπεῖν οὐκ ἠθέλησαν · Ἠιδέσθησαν τὸ ἀξίωμα , ἐτίμησαν τὸν θρόνον , ἐδυσωπήθησαν τὰ στρατεύματα . Ἡσαΐας καὶ αὐτὸς ἐσιώπησεν , οὐκ ἀντέστη τῷ βασιλεῖ . Ὡς εἶδεν ὁ θεὸς τοὺς ἱερεῖς φοβηθέντας , τὸν προφήτην ὀκλάσαντα , καὶ τὸν βασιλέα τολμήσαντα , ἐπέβαλεν αὐτῷ λέπραν ἐν τῷ προσώπῳ ὡς τολμήσαντι ἅψασθαι τῶν ἁγίων . Καὶ ἐξεβλήθη λοιπὸν οὐ μόνον τῆς ἱερωσύνης , ἀλλὰ καὶ τῆς βασιλείας καὶ διέμενε λεπρός . Ὁ δὲ θεὸς ἐποίησε μὲν τὸ ἴδιον , ἠγανάκτει δὲ τοῖς ἱερεῦσι καὶ μάλιστα τῷ προφήτῃ , ὅτι παρὼν προέδωκε τὴν εὐσέβειαν . Ἦν οὖν ὁ θεὸς ἐν παρασιωπήσει πρὸς τὸν προφήτην καὶ οὐ μετέδωκε λόγους , ἕως ἐτελεύτησεν ὁ παράνομος . Ὅτε λοιπὸν ἀπέθανεν ὁ ἀσεβής , τότε ὁ θεὸς ἀποθέμενος τὴν ἀγανάκτησιν , διαλλάσσεται τῷ προφήτῃ . Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐνιαυτῷ , ᾧ ἀπέθανεν Ὀζίας ὁ βασιλεύς , εἶδον τὸν κύριον καθήμενον ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ καὶ ἐπηρμένου . Καὶ διατί θεὸς ἐπεφάνη ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ καὶ ἐπηρμένου ; Ἐπειδὴ ἀόρατός ἐστιν ὁ θεός , ὁ δὲ βασιλεὺς ὁρώμενος φόβον ἔσχε , δείκνυσι τῷ προφήτῃ τὴν οὐράνιον δόξαν , ἵνα πείσῃ αὐτὸν ποίου θρόνου καταφρονήσαντες ποῖον θρόνον ἐτίμησαν , ποίαν δορυφορίαν οὐράνιον καὶ ἀγγελικὴν μὴ τιμήσαντες μηδὲ ἐννοήσαντες δορυφορίαν ἀνθρωπίνην ἐδυσωπήθησαν . Καὶ ἦν φησι πλήρης ὁ οἶκος τῆς δόξης αὐτοῦ , καὶ τὰ σεραφὶμ εἱστήκεισαν κύκλῳ αὐτοῦ . Τὰ χερουβὶμ θρόνος ἐστί , τὰ σεραφὶμ δορυφορία . Τὰ χερουβὶμ γὰρ οὐδὲν ἄλλο ἑρμηνεύεται ἢ σοφία πεπληρωμένη . Ὥσπερ δὲ οὗτος ὁ θρόνος ἢ ἕτερος ἀναπαύει τὸν καθήμενον καὶ ἐστι τιμὴ καὶ ἀνάπαυσις , οὕτω καὶ θεοῦ θρόνος σοφία , ἐφ’ ᾗ ἐπαναπαύεται θεός . Ὁ καθήμενος ἐπὶ τῶν χερουβίμ , ἀντὶ τοῦ ὁ ἐπὶ τῆς πεπληρωμένης σοφίας ἐπαναπαυόμενος . Διὰ τοῦτο τὰ χερουβὶμ πλήρη ὀφθαλμῶν , τὰ νῶτα , τὴν κεφαλήν , τὰς πτέρυγας , τοὺς πόδας , τὰ στήθη . Καὶ πάντα ὀφθαλμῶν ἐπεπλήρωτο , ἐπειδὴ ἡ σοφία πανταχόθεν βλέπει , πανταχόθεν ἠνεῳγμένον ἔχει τὸ ὄμμα . Ἕξ φησι πτέρυγες τῷ ἑνὶ καὶ ἕξ πτέρυγες τῷ ἑνί . Καὶ ταῖς μὲν δυσὶ κατεκάλυπτον τὸ πρόσωπον καὶ ταῖς δυσὶ τοὺς πόδας , ταῖς δὲ δυσὶν ἐπέτοντο . Καὶ ἐκέκραγον ἕτερος πρὸς τὸν ἕτερον · Ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος κύριος σαβαώθ , τουτέστι , κύριος στρατιῶν . Ἓξ πτέρυγες τῷ ἑνὶ καὶ ἓξ πτέρυγες τῷ ἑνί . Ὀκτὼ ἡσυχάζουσι καὶ τέσσαρες βοῶσι . Τί οὖν διδάσκει ἡμᾶς ἡ γραφή ; Μὴ πάντα κινεῖν λογισμὸν περὶ θεοῦ , ἀλλὰ τὰ μὲν σιωπῇ κηρύττειν , τὰ δὲ πίστει δοξάζειν καὶ θεολογεῖν . Διὰ τί δὲ σκεπάζουσι τοὺς πόδας καὶ τὴν κεφαλήν ; Ἐπειδὴ οὔτε ἀρχὴ εὑρίσκεται οὔτε τέλος . Ταῖς δὲ δυσὶ καλύπτουσι τὴν κεφαλὴν , ταῖς δυσὶ τοὺς πόδας · δηλονότι ταῖς μέσαις πτέρυξι πέτονται , οὐ ταῖς ἄνω , οὐ ταῖς κάτω . Δεῖ γὰρ ἡμᾶς περὶ θεοῦ λαλοῦντας τὰ μέσα λαλεῖν · ὅτι θεός , ὅτι δημιουργός , ὅτι δεσπότης , ὅτι εὐεργέτης . Ταῦτα πάντα μέσα . Ἐὰν εἴπῃς πῶς ἐγέννησε , τὴν κεφαλὴν ἐγύμνωσας , ἣν σκέπει τὰ χερουβίμ . Ἐὰν δὲ εἴπῃς ποῦ τὸ τέλος τοῦ θεοῦ , τοὺς πόδας γυμνοῖς , οὓς σκέπει τὰ χερουβίμ . Σκέπει δὲ τὴν κεφαλὴν καὶ τοὺς πόδας , οὐχ ἵνα κρύψῃ , ἀλλ’ ἵνα διδάξῃ , ὅτι ἀνεξερεύνητα , ὅτι ἀκατάληπτα . Λάβε καὶ τὸν τύπον . Ἦσαν ἓξ καὶ ἕξ , δώδεκα πτέρυγες · ὀκτὼ ἡσυχάζουσι καὶ τέσσαρες κινοῦνται . Τύπος τῶν ἀποστόλων . Δώδεκα ἀπόστολοι , ἀλλὰ τέσσαρες βοῶσιν εὐαγγελισταί . Καὶ τί βοῶσιν ; Ἣν ἐσπούδασεν ὁ σατανᾶς ἀνατρέψαι φωνήν . Πρόσεχε , παρακαλῶ . Οὐχ ἁπλῶς ἔλεγον ὡς ἡμεῖς ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος , ἀλλὰ εἷς τῷ ἑνὶ ἀντέβαλλον , Καὶ ἐκέκραγον ἕτερος πρὸς τὸν ἕτερον . Ἅγιος , φησίν , ἅπαξ ὀφείλομεν εἰπεῖν . Ὁ ἄλλος λέγει · Ἅγιος . εἶτα ὁ ἕτερος , πρόσθες τὸ τρίτον Ἅγιος . Ἐπεῖ οὖν τρία ἠριθμήσαμεν , μὴ νομίσῃς εἶναι τρεῖς θεούς . Τί οὖν Ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος κύριος ; Εἷς γὰρ κύριος , μία πίστις , ἓν βάπτισμα . Καὶ ὥσπερ ἐν ταῖς ψαλμῳδίαις ἀντιπέμπουσιν ἀλλήλοις τὰ μέλη , οὕτως αἱ ἄνω δυνάμεις ἀντιχορεύουσιν ἀλλήλαις καὶ ὥσπερ ἐξ ἀντιφώνου μελῳδίας ἀναπέμπουσι τὴν δοξολογίαν . Πλήρης φησὶν ὁ οἶκος τῆς δόξης αὐτοῦ . Καὶ ἐπήρθη τὸ ὑπέρθυρον ἀπὸ τῆς κραυγῆς ἧς ἐκέκραγον , καὶ ὁ οἶκος ἐπληρώθη καπνοῦ .
Lemmas: προσέχω τοίνυν . Ἐπειδή παρεμπίπτω ὁ λόγος , δέω ἐγώ καί ὁ αἰτία λέγω κατά ὅς ὁ μακάριος Ἠσαΐας ὁ ἁγιασμός οὗτος ἀκούω ὁ θεός ἀναπέμπω . Ἠσαΐας γίνομαι ἀνήρ θαυμαστός , ζῆλος πληρόω , ἀνήρ τολμηρός · τολμηρός δέ οὐ ἀπό θρασύτης , ἀλλά ἀπό ζῆλος . κατά ὁ χρόνος οὗτος γίνομαι βασιλεύς Ὀζίας ὄνομα , ὅς μετά ὁ ἄλλος ὁ βασιλικός δόξα ἐθέλω καί ἱερωσύνη ἐνδύω . ὁ ἱερεύς μέν ὁ ἀκολουθία οἶδα . Βασιλίς δέ ἐπί πλεῖστος ἀντιλέγω οὐ ἐθέλω · Ἠιδέσθησαν ὁ ἀξίωμα , τιμάω ὁ θρόνος , δυσωπέω ὁ στράτευμα . Ἠσαΐας καί αὐτός σιωπάω , οὐ ἀνθίστημι ὁ βασιλεύς . ὡς ὁράω ὁ θεός ὁ ἱερεύς φοβέω , ὁ προφήτης ὀκλάζω , καί ὁ βασιλεύς τολμάω , ἐπιβάλλω αὐτός λέπρα ἐν ὁ πρόσωπον ὡς τολμάω ἅπτω ὁ ἅγιος . καί ἐκβάλλω λοιπός οὐ μόνος ὁ ἱερωσύνη , ἀλλά καί ὁ βασίλεια καί διαμένω λεπρός . ὁ δέ θεός ποιέω μέν ὁ ἴδιος , ἀγανακτέω δέ ὁ ἱερεύς καί μάλιστα ὁ προφήτης , ὅτι πάρειμι προδίδωμι ὁ εὐσέβεια . Ἦς οὖν ὁ θεός ἐν παρασιώπησις πρός ὁ προφήτης καί οὐ μεταδίδωμι λόγος , ἠώς τελευτάω ὁ παράνομος . ὅτε λοιπός ἀποθνῄσκω ὁ ἀσεβής , τότε ὁ θεός ἀποτίθημι ὁ ἀγανάκτησις , διαλλάσσω ὁ προφήτης . καί γίνομαι ἐν ὁ ἐνιαυτός , ὅς ἀποθνῄσκω Ὀζίας ὁ βασιλεύς , ὁράω ὁ κύριος κάθημαι ἐπί θρόνος ψηλός καί ἐπαίρω . καί διατί θεός ἐπιφαίνω ἐπί θρόνος ψηλός καί ἐπαίρω ; Ἐπειδή ἀόρατος εἰμί ὁ θεός , ὁ δέ βασιλεύς ὁράω φόβος ἔχω , δείκνυμι ὁ προφήτης ὁ οὐράνιος δόξα , ἵνα πείθω αὐτός ποῖος θρόνος καταφρονέω ποῖος θρόνος τιμάω , ποῖος δορυφορία οὐράνιος καί ἀγγελικός μή τιμάω μηδέ ἐννοέω δορυφορία ἀνθρώπινος δυσωπέω . καί εἰμί φημί πλήρης ὁ οἶκος ὁ δόξα αὐτός , καί ὁ σεραφίμ ἵστημι κύκλος αὐτός . Τά χερουβίν θρόνος εἰμί , ὁ σεραφίμ δορυφορία . Τά χερουβίν γάρ οὐδείς ἄλλος ἑρμηνεύω ἢ σοφία πληρόω . ὥσπερ δέ οὗτος ὁ θρόνος ἢ ἕτερος ἀναπαύω ὁ κάθημαι καί εἰμί τιμή καί ἀνάπαυσις , οὕτως καί θεός θρόνος σοφία , ἐπί ὅς ἐπαναπαύω θεός . ὁ κάθημαι ἐπί ὁ χερουβίν , ἀντί ὁ ὁ ἐπί ὁ πληρόω σοφία ἐπαναπαύω . Ζεύς οὗτος ὁ χερουβίν πλήρης ὀφθαλμός , ὁ νῶτον , ὁ κεφαλή , ὁ πτέρυξ , ὁ πόδι , ὁ στῆθος . καί πᾶς ὀφθαλμός ἐπιπληρόω , ἐπεί ὁ σοφία πανταχόθεν βλέπω , πανταχόθεν ἀνοίγνυμι ἔχω ὁ ὄμμα . Ἐς φημί πτέρυξ ὁ εἷς καί ἕξ πτέρυξ ὁ εἷς . καί ὁ μέν δύο κατακαλύπτω ὁ πρόσωπον καί ὁ δύο ὁ πόδι , ὁ δέ δύο πέτομαι . καί κράζω ἕτερος πρός ὁ ἕτερος · Ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος κύριος Σαβαώθ , τουτέστι , κύριος στρατιά . Ἐς πτέρυξ ὁ εἷς καί ἓξ πτέρυξ ὁ εἷς . ὀκτώ ἡσυχάζω καί τέσσαρες βοῦς . τις οὖν διδάσκω ἐγώ ὁ γραφεύς ; μή πᾶς κινέω λογισμός περί θεός , ἀλλά ὁ μέν σιωπή κηρύσσω , ὁ δέ πίστις δοξάζω καί θεολογέω . Ζεύς τίς δέ σκεπάζω ὁ πόδι καί ὁ κεφαλή ; Ἐπειδή οὔτε ἀρχή εὑρίσκω οὔτε τέλος . Τά δέ δύο καλύπτω ὁ κεφαλή , ὁ δύο ὁ πόδι · δηλονότι ὁ μέσος πτέρυξ πέτομαι , οὐ ὁ ἄνω , οὐ ὁ κάτω . δέω γάρ ἐγώ περί θεός λαλέω ὁ μέσος λαλέω · ὅτι θεός , ὅτι δημιουργός , ὅτι δεσπότης , ὅτι εὐεργέτης . Ταΰς πᾶς μέσος . ἐάν λέγω πῶς γεννάω , ὁ κεφαλή γυμνόω , ὅς σκέπω ὁ χερουβίν . ἐάν δέ λέγω ποῦ ὁ τέλος ὁ θεός , ὁ πόδι γυμνόω , ὅς σκέπω ὁ χερουβίν . σκέπω δέ ὁ κεφαλή καί ὁ πόδι , οὐ ἵνα κρύπτω , ἀλλά ἵνα διδάσκω , ὅτι ἀνεξερεύνητος , ὅτι ἀκατάληπτος . Λαβές καί ὁ τύπος . εἰμί ἓξ καί ἕξ , δώδεκα πτέρυξ · ὀκτώ ἡσυχάζω καί τέσσαρες κινέω . Τύπος ὁ ἀπόστολος . δώδεκα ἀπόστολος , ἀλλά τέσσαρες βοῦς εὐαγγελιστής . καί τίς βοῦς ; ἥς σπουδάζω ὁ Σατανᾶς ἀνατρέπω φωνή . προσέχω , παρακαλέω . οὐχ ἁπλῶς λέγω ὡς ἐγώ ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος , ἀλλά εἷς ὁ εἷς ἀντιβάλλω , καί κράζω ἕτερος πρός ὁ ἕτερος . Ἅγιος , φημί , ἅπαξ ὀφείλω λέγω . ὁ ἄλλος λέγω · Ἅγιος . εἶτα ὁ ἕτερος , προστίθημι ὁ τρίτος Ἅγιος . ἐπεῖ οὖν τρεῖς ἀριθμέω , μή νομίζω ἔρχομαι τρεῖς θεός . τις οὖν Ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος κύριος ; εἷς γάρ κύριος , εἷς πίστις , εἷς βάπτισμα . καί ὥσπερ ἐν ὁ ψαλμῳδία ἀντιπέμπω ἀλλήλων ὁ μέλος , οὕτως ὁ ἄνω δύναμις ἀντιχορεύω ἀλλήλων καί ὥσπερ ἐκ ἀντίφωνος μελῳδία ἀναπέμπω ὁ δοξολογία . Πλήρης φημί ὁ οἶκος ὁ δόξα αὐτός . καί ἐπαίρω ὁ ὑπέρθυρον ἀπό ὁ κραυγή ὅς κράζω , καί ὁ οἶκος πληρόω καπνός .