severian-of-gabala.in-cosmogoniam-homilia-1 6
Καὶ πῶς φῶς καὶ ἄνθρωπος , ἄκουε . Τὸ φῶς δείκνυσι τὰ ὄντα · τὸ φῶς τοῦ κόσμου ὁ ἄνθρωπος , εἰσελθὼν ἔδειξέ σοι φῶς τέχνης , φῶς ἐπιστήμης . Τὸ φῶς ἔδειξε σῖτον , ἡ σύνεσις ἐποίησεν ἄρτον . Τὸ φῶς ἔδειξε τὸν βότρυν τῆς ἀμπέλου , τὸ φῶς τῆς συνέσεως ἔδειξε τὸν οἶνον τὸν ἐν τῷ βότρυι . Τὸ φῶς ἔδειξε τὸ ἔριον , τὸ φῶς τοῦ ἀνθρώπου ἔδειξεν ἱμάτιον . Τὸ φῶς ἔδειξεν ὄρος , τὸ φῶς τῆς συνέσεως ἔδειξε λατομίαν . Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου . Διὰ τί καλεῖ αὐτοὺς φῶς ; Οὐχ ἵνα αὐτοὺς τιμήσῃ μόνον , ἀλλ’ ἵνα καὶ τὴν ἐλπίδα τῆς ἀναστάσεως δείξῃ . Ὥσπερ γὰρ τὸ φῶς ἑσπέρας δῦνον , οὐκ ἀπόλλυται , ἀλλὰ κρύπτεται καὶ κρυβόμενον πάλιν φαίνεται , οὕτως καὶ ὁ ἄνθρωπος ὡς εἰς δύσιν τινὰ τῷ τάφῳ παραπεμφθείς , πάλιν τῇ ἀνατολῇ τῆς ἀναστάσεως τετήρηται . Γενηθήτω φῶς . Εἶπε τὸ γενόμενον , τὸν δὲ τρόπον οὐκ ἐμήνυσεν , ἀλλ’ οὐδὲ ἔμαθεν . Ὅτι μὲν γὰρ ἐγένετο φῶς , οἶδα , φησίν . Τὸ δὲ πῶς ἐγένετο , οὐ καταλαμβάνω . Οὐχ ὑμῶν ἐστι γνῶναι χρόνους ἢ καιρούς , οὓς ὁ πατὴρ ἔθετο ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ . Εἶτα χρόνους ἢ καιροὺς οὐκ ἔστιν ἡμῶν γνῶναι , καὶ τὸν δεσπότην τῶν χρόνων καὶ τὸν ποιητὴν τῶν αἰώνων ἔστι λογισμοῖς καταλαβεῖν ἀνθρωπίνοις ; Εἶπεν ὁ θεός · Γενηθήτω φῶς καὶ ἐγένετο φῶς . Ὢ τῆς ἁγίας ἐκείνης καὶ μεγάλης δυνάμεως . Ὢ μεγάλων θαυμάτων . Ἐγένετο φῶς , καὶ καλεῖ ὁ θεὸς τὸ φῶς ἡμέραν , καὶ τὸ σκότος νύκτα . Διὰ τί δὲ ἡμέραν καλεῖ ; Ἐπειδὴ πᾶν φαιδρὸν καὶ ἱλαρὸν ἥμερον λέγεται . Διὰ τοῦτο καὶ τὴν φιλανθρωπίαν ἡμερότητα καλοῦμεν καὶ τὰ θηρία τὰ χειροήθη ἥμερα καλοῦμεν . Καὶ ἐκάλεσεν ὁ θεὸς τὸ φῶς ἡμέραν καὶ τὸ σκότος ἐκάλεσε νύκτα . Νύκτα διατί ; Ὅτι νυκτὶ τὸν ἄνθρωπον καθεύδοντα εἰς ὑπόμνησιν θανάτου φέρει , μονονουχὶ λέγων · Μάθε , ἄνθρωπε , τίς εἶ . Θνητὸς εἶ , ὕπνῳ δουλεύεις . Διὰ τί τὰ ὑπὲρ σὲ φαντάζῃ ; Ἡ γὰρ νὺξ κατανυγή ἐστιν . Ἃ λέγετε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν , ἐπὶ ταῖς κοίταις ὑμῶν κατανύγητε . Ἀμέλει κεῖται ἄνθρωπος ἐν νυκτὶ οὔτε νεκρὸς οὔτε ζῶν . Ἐρώτησον αἱρετικόν · Τί ἐστι ; ζῶν ἢ νεκρός ; Καὶ ἐὰν μὲν εἴπῃ ζῶν , εἰπέ · Διὰ τί οὖν οὐκ αἰσθάνεται τῶν λαλούντων ἢ περιπατούντων ; Ἐὰν δὲ εἴπῃ ὅτι νεκρός , εἰπέ · Πῶς οὖν ἀναπνεῖ ; Τὸ γὰρ ἐμπνέον οὐκ ἔστι νεκρόν , τὸ μὴ αἰσθανόμενον οὐκ ἔστι ζῶν . Σαυτὸν οὐ βλέπεις , ἀλλὰ τὰ ὑπὲρ σὲ φαντάζῃ . Ἀλλὰ ταῦτα ἀρκούντως εἰς τὴν πρώτην ἡμέραν εἰρήσθω . Κατέλαβε γὰρ ἡ ἑσπέρα , ὥσπερ κἀκεῖ τὰ τῆς πρώτης ἡμέρας , καὶ κατὰ δύναμιν , εἰ καὶ βαθέα ἦν τὰ νοήματα , ὅμως ἐξεθέμεθα . Τῶν δὲ πιστῶν ἐστιν ἐρευνῆσαι τὰ λεχθέντα καὶ ζητῆσαι τὴν ἱστορίαν .
Lemmas: καί πῶς φάος καί ἄνθρωπος , ἀκούω . Τέ φάος δείκνυμι ὁ εἰμί · ὁ φάος ὁ κόσμος ὁ ἄνθρωπος , εἰσέρχομαι δείκνυμι σύ φάος τέχνη , φάος ἐπιστήμη . Τέ φάος δείκνυμι σῖτος , ὁ σύνεσις ποιέω ἄρτος . Τέ φάος δείκνυμι ὁ βότρυς ὁ ἄμπελος , ὁ φάος ὁ σύνεσις δείκνυμι ὁ οἶνος ὁ ἐν ὁ βότρυς . Τέ φάος δείκνυμι ὁ ἔριον , ὁ φάος ὁ ἄνθρωπος δείκνυμι ἱμάτιον . Τέ φάος δείκνυμι ὄρος , ὁ φάος ὁ σύνεσις δείκνυμι λατομία . σύ εἰμί ὁ φάος ὁ κόσμος . Ζεύς τίς καλέω αὐτός φάος ; οὐχ ἵνα αὐτός τιμάω μόνος , ἀλλά ἵνα καί ὁ ἐλπίς ὁ ἀνάστασις δείκνυμι . ὥσπερ γάρ ὁ φάος ἑσπέρα δύω , οὐ ἀπόλλυμι , ἀλλά κρύπτω καί κρύπτω πάλιν φαίνω , οὕτως καί ὁ ἄνθρωπος ὡς εἰς δύσις τις ὁ τάφος παραπέμπω , πάλιν ὁ ἀνατολή ὁ ἀνάστασις τηρέω . γίνομαι φάος . λέγω ὁ γίγνομαι , ὁ δέ τρόπος οὐ μηνύω , ἀλλά οὐδέ μανθάνω . Ὅτι μέν γάρ γίνομαι φάος , οἶδα , φημί . Τέ δέ πῶς γίνομαι , οὐ καταλαμβάνω . οὐχ σύ εἰμί γιγνώσκω χρόνος ἢ καιρός , ὅς ὁ πατήρ τίθημι ἐν ὁ ἴδιος ἐξουσία . εἶτα χρόνος ἢ καιρός οὐ εἰμί ἐγώ γιγνώσκω , καί ὁ δεσπότης ὁ χρόνος καί ὁ ποιητής ὁ αἰών εἰμί λογισμός καταλαμβάνω ἀνθρώπινος ; εἶπον ὁ θεός · γίνομαι φάος καί γίνομαι φάος . ὤ ὁ ἅγιος ἐκεῖνος καί μέγας δύναμις . ὤ μέγας θαῦμα . γίνομαι φάος , καί καλέω ὁ θεός ὁ φάος ἡμέρα , καί ὁ σκότος νύξ . Ζεύς τίς δέ ἡμέρα καλέω ; Ἐπειδή πᾶς φαιδρός καί ἱλαρός ἥμερος λέγω . Ζεύς οὗτος καί ὁ φιλανθρωπία ἡμερότης καλέω καί ὁ θηρίον ὁ χειροήθης ἥμερος καλέω . καί καλέω ὁ θεός ὁ φάος ἡμέρα καί ὁ σκότος καλέω νύξ . Νύξ διατί ; ὅστις νύξ ὁ ἄνθρωπος καθεύδω εἰς ὑπόμνησις θάνατος φέρω , μονονού λέγω · Μαθέ , ἄνθρωπος , τίς εἰμί . θνητός εἰμί , ὕπνος δουλεύω . Ζεύς τίς ὁ ὑπέρ σύ φαντάζω ; ὁ γάρ νύξ κατανυγή εἰμί . ἁ λέγω ἐν ὁ καρδία σύ , ἐπί ὁ κοίτη σύ κατανύσσω . ἀμέλει κεῖμαι ἄνθρωπος ἐν νύξ οὔτε νεκρός οὔτε ζάω . ἐρωτάω αἱρετικός · Τι εἰμί ; ζάω ἢ νεκρός ; καί ἐάν μέν λέγω ζάω , λέγω · Ζεύς τίς οὖν οὐ αἰσθάνομαι ὁ λαλέω ἢ περιπατέω ; ἐάν δέ λέγω ὅτι νεκρός , λέγω · πῶς οὖν ἀναπνέω ; Τέ γάρ ἐμπνέω οὐ εἰμί νεκρός , ὁ μή αἰσθάνομαι οὐ εἰμί ζάω . σαυτοῦ οὐ βλέπω , ἀλλά ὁ ὑπέρ σύ φαντάζω . ἀλλά οὗτος ἀρκούντως εἰς ὁ πρῶτος ἡμέρα λέγω . καταλαμβάνω γάρ ὁ ἑσπέρα , ὥσπερ ἐκεῖ ὁ ὁ πρῶτος ἡμέρα , καί κατά δύναμις , εἰμί καί βαθύς εἰμί ὁ νόημα , ὅμως ἐκτίθημι . Τῶν δέ πιστός εἰμί ἐρευνάω ὁ λέγω καί ζητέω ὁ ἱστορία .