severian-of-gabala.in-cosmogoniam-homilia-1 3
Ὧδέ μοι τὸν νοῦν . Ἐγὼ θαυμάζω , πῶς Ἰωάννης καὶ Μωϋσῆς τὸ αὐτὸ προοίμιον ἔσχον . Καὶ γὰρ οὗτος λέγει · Ἐν ἀρχῇ ἐποίησε , κἀκεῖνος λέγει · Ἐν ἀρχῇ ἦν . Ἀλλὰ κἀκεῖνος χρησίμως καὶ οὗτος κυρίως . Ὅπου μὲν γὰρ δημιουργία , ἔταξε Μωϋσῆς τὸ ἐποίησεν · ὅπου δὲ δημιουργός , ἔταξε τὸ ἦν ὁ εὐαγγελιστής . Πολὺ δὲ τὸ μέσον τοῦ ἐποίησε καὶ τοῦ ἦν . Τὸ μὲν γὰρ ἐγένετο μὴ ὄν , ὁ δὲ ἦν ἀεὶ ὤν . Ἐν ἀρχῇ ἐποίησε καὶ ἐν ἀρχῇ ἦν . Θεοῦ τὸ εἶναι , κτισμάτων δὲ τὸ γίνεσθαι , ὥσπερ καὶ ὁ εὐαγγελιστὴς μερίζει . Περὶ μὲν γὰρ τοῦ σωτῆρος λέγει · Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεὸν καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος . Οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ . Ἐν αὐτῷ ζωὴ ἦν καὶ ἡ ζωὴ ἦν τὸ φῶς τῶν ἀνθρώπων . Ἑξάκις λέγει τὸ ἦν , ἵνα ἑρμηνεύσῃ τὸ ὄν . Περὶ δὲ τοῦ οἰκέτου , ὅτε ἐκήρυξε τὸν ὄντα , καὶ ἦλθεν εἰς τὸν δοῦλον τὸν Ἰωάννην , λέγει · Ἐγένετο ἄνθρωπος . Θεὸς ἦν , ἄνθρωπος δὲ ἐγένετο . Εἰ δὲ καὶ περὶ τοῦ σωτῆρος τολμῶσι λέγειν , ὅτι καὶ ὁ σωτὴρ γενόμενος ἦν , οὐδὲν διαφέρει τῆς γῆς . Πρόσεχε , παρακαλῶ . Ἐὰν εἴπῃ ὁ αἱρετικὸς ὅτι Χριστὸς γενόμενος ἦν , πρὶν γενέσθαι οὐκ ἦν , τί πλέον ἔχει τῆς γῆς ; Καὶ γὰρ περὶ τῆς γῆς εἶπε Μωϋσῆς · Ἡ δὲ γῆ ἦν . Εἰ οὖν τὸ ἐν ἀρχῇ ἦν εἰς ποίησιν λαμβάνουσι , καὶ οὐ κατὰ τὴν ἀίδιον φύσιν , οὐδὲν πλέον ἔχει τῆς γῆς . Καὶ ὁ θεὸς λόγος ἦν καὶ ἡ γῆ ἦν . Ἀλλ’ ἐκεῖ μὲν ἐν ἀρχῇ ἦν , μὴ γενόμενος , ἀεὶ ὤν , ἡ δὲ γῆ γενομένη ἦν . Οὐ γὰρ εἶπε πρῶτον ὁ νομοθέτης ἡ δὲ γῆ ἦν , ἕως ὅτε εἶπεν ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν . Πρῶτον τὸ ἐποίησε καὶ τότε τὸ ἦν . Οἴδαμεν οὖν , ἀδελφοί , ὅτι τὰ λεπτὰ ταῦτα ζητήματα δυσχερῆ φαίνεται ταῖς τῶν πολλῶν διανοίαις . Ἀλλὰ δεῖ ἐν ἡμέρᾳ νηστείας νηφούσαις μᾶλλον ταῖς ψυχαῖς περὶ τῶν βαθυτέρων νοημάτων διαλέγεσθαι . Ἐν ἀρχῇ ἦν καὶ ἐν ἀρχῇ ἐποίησε . Διὰ τοῦτο τὸ προοίμιον ἴσον εἶπον ἔν ἀρχῇ καὶ ἐν ἀρχῇ , ἵνα δειχθῇ μία ῥίζα τῆς εὐσεβείας , ἡ κἀκεῖνον παιδεύσασα τὸν νομοθέτην καὶ τοῦτον φωτίσασα τὸν θεόλογον . Ἀδελφαὶ γὰρ αἱ δύο διαθῆκαι ἐξ ἑνὸς πατρὸς τεθεῖσαι . Διὰ τοῦτο καὶ συμφώνως τὸν λόγον προφέρουσι . Σχεδὸν γὰρ ἡ αὐτὴ εἰκὼν καὶ ὁμοιότης ὑπάρχει . Καὶ ὥσπερ ἐν ἀδελφαῖς ἐξ ἑνὸς πατρὸς γεγεννημέναις , πρόσεστι τῆς ὁμοιότητος τὰ ἰδιώματα , οὕτως ἐπειδὴ αἱ δύο διαθῆκαι ἐξ ἑνὸς πατρὸς ἐγεννήθησαν , πολλὴν ἔχουσι τὴν ἐμφέρειαν . Ἀμέλει καὶ ἐν τῇ παλαιᾷ διαθήκῃ προηγεῖται νόμος καὶ ἀκολουθοῦσι προφῆται · καὶ ἐν τῇ νέᾳ χάριτι προηγεῖται τὸ εὐαγγέλιον καὶ ἀκολουθοῦσιν ἀπόστολοι . Ἐκεῖ δώδεκα προφῆται , ἕκαστος τῶν δώδεκα · δώδεκα οἱ περὶ Ὠσηέ · τέσσαρες , Ἠσαΐας , Ἰερεμίας , Ἰεζεκιήλ , Δανιήλ . Ἐν τῇ νέᾳ δώδεκα ἀπόστολοι καὶ τέσσαρες εὐαγγελισταί . Ἐκεῖ πάλιν πρώτην κλῆσις θεοῦ ἀπὸ ἀδελφῶν ἤρξατο . Ἔλαβε γὰρ τὸν Μωϋσῆν καὶ τὸν Ἀαρὼν πρώτους κήρυκας . Καὶ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ πρώτην κλῆσιν ποιεῖται Πέτρου καὶ Ἀνδρέου . Κἀκεῖ μὲν ἁπλῆ χάρις , ὧδε δὲ διπλάσιον . Ἐκεῖ γὰρ δύο ἀδελφοὶ ἐκλήθησαν Μωϋσῆς καὶ Ἀαρών · ἐνταῦθα δὲ διπλῆ δυὰς ἀδελφῶν , Πέτρος καὶ Ἀνδρέας , Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης . Ἐπειδὴ ἠθέλησεν ὁ σωτὴρ τὴν κατὰ τὸ ἅγιον πνεῦμα ἀγάπην ἐντυπῶσαι ἡμῖν , καὶ ἀδελφοὺς ποιῆσαι τῇ διαθέσει καὶ τῷ πνεύματι , ἔλαβε θεμέλιον τὴν φύσιν καὶ προσέπηξε τὰ τῆς φύσεως σπλάγχνα , καὶ ἐν ἐκείνῃ ἐποικοδομεῖ τὸν θεμέλιον τῆς ἐκκλησίας . Πρῶτον σημεῖον ἐν τῇ παλαιᾷ ὁ ποταμὸς εἰς αἷμα μεταβαλλόμενος · πρῶτον σημεῖον ἐν τῇ καινῇ τὸ ὕδωρ εἰς οἶνον . Ἀλλ’ οὐκ ἔστι τοῦ παρόντος καιροῦ πᾶσαν εἰπεῖν ἐφεξῆς τὴν ὁμοιότητα . Εἰς δὲ τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν . Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν . Ἐν ἓξ ἡμέραις ἐποίησεν ὁ θεὸς τὰ πάντα . Ἀλλ’ ἡ πρώτη ἡμέρα διαφέρει τῶν ἄλλων τῶν μετ’ αὐτήν . Τῇ μὲν γὰρ πρώτῃ ἡμέρᾳ ἐποίησεν ὁ θεὸς ἐκ μὴ ὄντων . Ἀπὸ δὲ τῆς δευτέρας ἡμέρας οὐδὲν ἐποίησεν ὁ θεὸς ἐκ μὴ ὄντων , ἀλλ’ ὧν ἐποίησε τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ μετέβαλεν ὡς ἠθέλησε . Σὺ δὲ ὁ σκεψάμενος καὶ ἐρευνήσας , εἰ μὲν εὑρίσκεις ἀλήθειαν , συμφώνησον · εἰ δὲ οὐχ εὑρίσκεις ἀλήθειαν , κατηγόρει , καὶ δέχομαι τὴν κατηγορίαν . Φέρει γάρ μοι πολλὴν ἀπολογίαν .
Lemmas: ὧδε ἐγώ ὁ νόος . ἐγώ θαυμάζω , πῶς Ἰωάννης καί Μωϋσῆς ὁ αὐτός προοίμιον ἔχω . καί γάρ οὗτος λέγω · ἐν ἀρχή ποιέω , ἐκεῖνος λέγω · ἐν ἀρχή εἰμί . ἀλλά ἐκεῖνος χρήσιμος καί οὗτος κυρίως . ὅπου μέν γάρ δημιουργία , τάσσω Μωϋσῆς ὁ ποιέω · ὅπου δέ δημιουργός , τάσσω ὁ εἰμί ὁ εὐαγγελιστής . Πολύς δέ ὁ μέσος ὁ ποιέω καί ὁ εἰμί . Τέ μέν γάρ γίνομαι μή εἰμί , ὁ δέ εἰμί ἀεί εἰμί . ἐν ἀρχή ποιέω καί ἐν ἀρχή εἰμί . θεός ὁ ἔρχομαι , κτίσμα δέ ὁ γίγνομαι , ὥσπερ καί ὁ εὐαγγελιστής μερίζω . περι μέν γάρ ὁ σωτήρ λέγω · ἐν ἀρχή εἰμί ὁ λόγος καί ὁ λόγος εἰμί πρός ὁ θεός καί θεός εἰμί ὁ λόγος . οὗτος εἰμί ἐν ἀρχή . ἐν αὐτός ζωή εἰμί καί ὁ ζωή εἰμί ὁ φάος ὁ ἄνθρωπος . ἑξάκις λέγω ὁ εἰμί , ἵνα ἑρμηνεύω ὁ εἰμί . περι δέ ὁ οἰκέτης , ὅτε κηρύσσω ὁ εἰμί , καί ἔρχομαι εἰς ὁ δοῦλος ὁ Ἰωάννης , λέγω · γίνομαι ἄνθρωπος . θεός εἰμί , ἄνθρωπος δέ γίνομαι . εἰμί δέ καί περί ὁ σωτήρ τολμάω λέγω , ὅτι καί ὁ σωτήρ γίγνομαι εἰμί , οὐδείς διαφέρω ὁ γῆ . προσέχω , παρακαλέω . ἐάν λέγω ὁ αἱρετικός ὅτι Χριστός γίγνομαι εἰμί , πρίν γίγνομαι οὐ εἰμί , τίς πλείων ἔχω ὁ γῆ ; καί γάρ περί ὁ γῆ λέγω Μωϋσῆς · ὁ δέ γῆ εἰμί . εἰμί οὖν ὁ ἐν ἀρχή εἰμί εἰς ποίησις λαμβάνω , καί οὐ κατά ὁ ἀίδιος φύσις , οὐδείς πλείων ἔχω ὁ γῆ . καί ὁ θεός λόγος εἰμί καί ὁ γῆ εἰμί . ἀλλά ἐκεῖ μέν ἐν ἀρχή εἰμί , μή γίγνομαι , ἀεί εἰμί , ὁ δέ γῆ γίγνομαι εἰμί . οὐ γάρ λέγω πρῶτος ὁ νομοθέτης ὁ δέ γῆ εἰμί , ἠώς ὅτε λέγω ἐν ἀρχή ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ . Πρῶτος ὁ ποιέω καί τότε ὁ εἰμί . οἶδα οὖν , ἀδελφός , ὅτι ὁ λεπτός οὗτος ζήτημα δυσχερής φαίνω ὁ ὁ πολύς διάνοια . ἀλλά δέω ἐν ἡμέρα νηστεία νήφω μᾶλλον ὁ ψυχή περί ὁ βαθύς νόημα διαλέγω . ἐν ἀρχή εἰμί καί ἐν ἀρχή ποιέω . Ζεύς οὗτος ὁ προοίμιον ἴσος λέγω ἐν ἀρχή καί ἐν ἀρχή , ἵνα δείκνυμι εἷς ῥίζα ὁ εὐσέβεια , ὁ ἐκεῖνος παιδεύω ὁ νομοθέτης καί οὗτος φωτίζω ὁ θεολόγος . ἀδελφή γάρ ὁ δύο διαθήκη ἐκ εἷς πατήρ τίθημι . Ζεύς οὗτος καί σύμφωνος ὁ λόγος προφέρω . σχεδόν γάρ ὁ αὐτός εἰκών καί ὁμοιότης ὑπάρχω . καί ὥσπερ ἐν ἀδελφή ἐκ εἷς πατήρ γεννάω , πρόσειμι ὁ ὁμοιότης ὁ ἰδίωμα , οὕτως ἐπεί ὁ δύο διαθήκη ἐκ εἷς πατήρ γεννάω , πολύς ἔχω ὁ ἐμφέρεια . ἀμέλει καί ἐν ὁ παλαιός διαθήκη προηγέομαι νόμος καί ἀκολουθέω προφήτης · καί ἐν ὁ νέος χάρις προηγέομαι ὁ Εὐαγγέλιος καί ἀκολουθέω ἀπόστολος . ἐκεῖ δώδεκα προφήτης , ἕκαστος ὁ δώδεκα · δώδεκα ὁ περί Ὡσηέ · τέσσαρες , Ἠσαΐας , Ἰερεμίας , Ἰεζεκιήλ , Δανιήλ . ἐν ὁ νέος δώδεκα ἀπόστολος καί τέσσαρες εὐαγγελιστής . ἐκεῖ πάλιν πρῶτος κλῆσις θεός ἀπό ἀδελφός ἄρχω . λαμβάνω γάρ ὁ Μωϋσῆς καί ὁ Ἀαρών πρῶτος κῆρυξ . καί ἐν ὁ Εὐαγγέλιος πρῶτος κλῆσις ποιέω Πέτρος καί Ἀνδρέας . ἀκέομαι μέν ἁπλόος χάρις , ὧδε δέ διπλάσιος . ἐκεῖ γάρ δύο ἀδελφός καλέω Μωϋσῆς καί Ἀαρών · ἐνταῦθα δέ διπλόος δυάς ἀδελφός , Πέτρος καί Ἀνδρέας , Ἰάκωβος καί Ἰωάννης . Ἐπειδή ἐθέλω ὁ σωτήρ ὁ κατά ὁ ἅγιος πνεῦμα ἀγάπη ἐντυπόω ἐγώ , καί ἀδελφός ποιέω ὁ διάθεσις καί ὁ πνεῦμα , λαμβάνω θεμέλιος ὁ φύσις καί προσπήγνυμι ὁ ὁ φύσις σπλάγχνον , καί ἐν ἐκεῖνος ἐποικοδομέω ὁ θεμέλιος ὁ ἐκκλησία . Πρῶτος σημεῖον ἐν ὁ παλαιός ὁ ποταμός εἰς αἷμα μεταβάλλω · πρῶτος σημεῖον ἐν ὁ καινός ὁ ὕδωρ εἰς οἶνος . ἀλλά οὐ εἰμί ὁ πάρειμι καιρός πᾶς λέγω ἐφεξῆς ὁ ὁμοιότης . εἰς δέ ὁ πρόκειμαι ἐπανέρχομαι . ἐν ἀρχή ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ . ἐν ἓξ ἡμέρα ποιέω ὁ θεός ὁ πᾶς . ἀλλά ὁ πρῶτος ἡμέρα διαφέρω ὁ ἄλλος ὁ μετά αὐτός . ὁ μέν γάρ πρῶτος ἡμέρα ποιέω ὁ θεός ἐκ μή εἰμί . ἀπό δέ ὁ δεύτερος ἡμέρα οὐδείς ποιέω ὁ θεός ἐκ μή εἰμί , ἀλλά ὅς ποιέω ὁ πρῶτος ἡμέρα μεταβάλλω ὡς ἐθέλω . σύ δέ ὁ σκοπέω καί ἐρευνάω , εἰμί μέν εὑρίσκω ἀλήθεια , συμφωνέω · εἰμί δέ οὐ εὑρίσκω ἀλήθεια , κατηγορέω , καί δέχομαι ὁ κατηγορία . φέρω γάρ ἐγώ πολύς ἀπολογία .