severian-of-gabala.homilia-de-legislatore 6
Μετάνοια ῥίζα θεοσεβείας . Μετανοήσωμεν οὖν καὶ δυσωπήσωμεν τὸν θεὸν τῇ μετανοίᾳ , ἵνα καὶ πολέμους ἀφανίσῃ καὶ βαρβάρους σβέσῃ καὶ τῶν ἐχθρῶν τὰς ἐπαναστάσεις θραύσῃ καὶ δῴη ἡμῖν πάντων τῶν ἀγαθῶν τὴν ἀπόλαυσιν . Πολὺ θεὸν ἐξιλεοῦται μετάνοια , ὅταν τις γνησίως προσδράμῃ τῇ μετανοίᾳ . Οἷόν τι λέγω · Ἥμαρτέ ποτε ὁ λαός , μετενόησε καὶ ἐδάκρυσε · Ἀκούων ἤκουσα τοῦ στεναγμοῦ Ἐφραΐμ , ὀδυρομένου καὶ λέγοντος · Ἐπαίδευσάς με , κύριε , καὶ οὐκ ἐπαιδεύθην , ἀλλ’ ἐγενόμην ὡς μόσχος ἀδίδακτος · ἐπίστρεψόν με καὶ ἐπιστραφήσομαι . Καὶ τί πρὸς αὐτὸν ὁ θεός ; Ἀνθ’ ὧν οἱ λόγοι μου εἰσὶν ἐν αὐτῷ , οὐ μὴ ἀναμνησθήσομαι αὐτοῦ καὶ ἐλεήσω αὐτόν . Μηδείς σε πτοείτω , μὴ φήμη , μὴ βαρβάρων γνόφος , μὴ ὀμίχλη πολλή . Κἂν ἀναρίθμητοι ὦσιν οἱ πολέμιοι τῷ πλήθει , ὁ ἡμέτερος ὑπέρμαχος ἰσχυρότερος . Ἐὰν δειλιάσῃς τὸ πλῆθος ὑφορώμενος , Μὴ φοβοῦ · πλείους εἰσὶν οἱ μεθ’ ἡμῶν ἢ οἱ μετ’ αὐτῶν . Ἐκεῖ βαρβάρων πλῆθος , ὧδε ἀγγέλων φάλαγξ . Τῶν εὐσεβῶν ὑπερμαχεῖ ἀγγελικὸς στρατός , προφητῶν χορός , ἀποστόλων δύναμις , μαρτύρων πρεσβεῖαι . Μὴ νομίσῃς , ὅτι μάρτυρες μόνον πρεσβεύουσιν ὑπὲρ ἡμῶν , ἀλλὰ καὶ ἄγγελοι ἐν ταῖς θλίψεσι ἱκετεύουσι τὸν θεόν · καὶ οὐ μόνον ἱκετεύουσιν , ἀλλὰ καὶ ἀπόκρισιν δέχονται παρὰ τοῦ εὐεργέτου . Καὶ ἀπεκρίθη ὁ ἄγγελος ὁ λαλῶν ἐν ἐμοὶ καὶ εἶπε πρὸς κύριον . Κύριε παντοκράτορ , ἕως πότε οὐ μὴ ἐλεήσῃς τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ τὰς πόλεις Ἰούδα , ἃς ὑπερεῖδες τοῦτο ἑβδομηκοστὸν ἔτος ; Τί οὖν ; Ἀπεπέμψατο ὁ θεὸς τὴν πρεσβείαν τοῦ ἀγγέλου ; Μὴ γένοιτο . Ἀλλὰ τί ; Ἀπεκρίθη φησὶ κύριος πρὸς τὸν ἄγγελον τὸν λαλοῦντα ἐν ἐμοὶ ῥήματα παρακλητικὰ καὶ λόγους παρακλητικούς . Παρακαλέσωμεν τὸν τῶν ἀγγέλων δεσπότην καὶ ἕνα ἄγγελον ἀποστελεῖ καὶ πᾶσαν τῶν ἐναντίων τὴν φάλαγγα σκορπίσει . Ἐγὼ καὶ τὴν κηρόχυτον ἠγάπησα γραφὴν εὐσεβείας πεπληρωμένην . Εἶδον ἐν εἰκόνι ἄγγελον ἐλαύνοντα νέφη βαρβάρων , εἶδον πατούμενα βαρβάρων φῦλα καὶ Κύριε , ἐν τῇ πόλει σου τὴν εἰκόνα αὐτῶν ἐξουδενώσεις . Γενηθήτω ἡ ὁδὸς αὐτῶν σκότος καὶ ὀλίσθημα , καὶ ἄγγελος κυρίου καταδιώκων αὐτούς . Οἶδεν ὁ θεὸς διαφόρους ἀφορμὰς παρασχεῖν πρὸς τὴν τῶν πολεμίων καθαίρεσιν . Πολλὴ ἦν ἡ παράταξις τοῦ Σενναχηρὶμ βασιλέως τῶν Ἀσσυρίων καὶ εἷς ἄγγελος ἀποσταλεὶς ἑκατὸν ὀγδοήκοντα πέντε χιλιάδας ἔστρωσεν . Ἡμεῖς οἱ ἄνθρωποι ἀνθρωπίνοις λογισμοῖς μετροῦμεν τὰ συμβαίνοντα , καὶ λέγομεν καθ’ ἑαυτούς · Τί γίνεται , ἐὰν μὴ εὑρεθῇ στρατιώτης ἐν τοῖς μέρεσι τούτοις ; ἐὰν πρὶν ἢ φθάσῃ ὁ στρατηγὸς , πάντας πορθήσωσιν , τί ποιοῦμεν ; Μὴ γὰρ ἐπειδὴ σὺ προλαμβάνῃ καὶ θεὸς προλαμβάνεται ; Μὴ γὰρ ἐπειδὴ σὺ οὐκ εἶ πανταχοῦ , θεὸς οὐκ ἔστι πανταχοῦ ; Μὴ γὰρ τὸ μὲν δύναται θεός , τὸ δὲ οὐ δύναται ; Ἡ ἄψυχος θάλασσα ὑπήκουσε καὶ ἐβύθισεν . οἱ ἄλογοι ἰχθύες ὑπήκουσαν τῇ ἄγρᾳ Πέτρου . Καὶ ἄγγελος , ἐὰν κελευσθῇ , ὅλους οὐκ ἀφανίσει τοὺς ἐχθροὺς τῆς ἀληθείας ; Μόνον νήψωμεν , μόνον παρακαλέσωμεν , μόνον ἱκετεύσωμεν . Ἐνόμισέ τις ἐν τοῖς ἀρχαίοις στρατηλάτης ἄριστος – λέγω δὴ κοινῷ ὀνόματι , ἵνα πᾶσι κατάδηλος γένηται – · ἐνόμισέ τις στρατηγὸς τῶν ἀλλοφύλων Σισάρα . Ποίησον αὐτοῖς ὡς τῇ Μαδιὰμ καὶ τῷ Σισάρᾳ , ὡς τῷ Ἰαβεὶμ ἐν τῷ χειμάρρῳ Κισσῶν . Ὁ Ἰαβεὶμ βασιλεὺς ἦν τῶν ἀλλοφύλων , ὁ Σισάρα ἀρχιστράτηγος . Ἦν αὐτῷ ἅρματα σιδηρᾶ ὀκτακόσια καὶ πλῆθος ἄπειρον . Ἐφοβήθη ὁ λαὸς τῶν Ἰουδαίων · εἶδε τὸ νέφος καὶ ἔφριξε . Μὴ φοβηθῇς · ἰδοὺ παραδίδωσί σοι αὐτὸν κύριος εἰς τὰς χεῖράς σου , καὶ ἔσται τὸ κατόρθωμα οὐ τῆς χειρός σου , ἀλλ’ εἰς χεῖρας γυναικός . Βλέπε , πῶς ὁ θεὸς τὴν ἀλαζονείαν ἐκόλασεν . Ἄνδρες οὐχ ὑπέστησαν καὶ γυνὴ ἐστρατήγησεν . Εἰσῆλθεν ὁ Σισάρα φεύγων πρὸς τὴν γυναῖκα Ἰαὴλ λεγομένην καὶ καύσωνι κατειλημμένος , αἰτεῖ παρ’ αὐτῆς ὕδωρ . Ἡ δὲ ποτίζει αὐτὸν γάλα . Καὶ ὅρα σοφίαν γυναικός . Ἐπειδὴ γὰρ ἦν καταψυκτικὸν τὸ γάλα , εἰς ὕπνον προκαλούμενον , ποτίζει αὐτὸν γάλα , ἵνα Ὕδωρ αὐτὴν ᾔτησε καὶ γάλα ἔδωκεν , ἵνα καὶ ποτίσῃ καὶ κοιμίσῃ . Εἶτα κοιμηθέντος τοῦ ἀλλοφύλου , ἔλαβε , φησίν , ἡ γυνὴ ἐκείνη πάσσαλον καὶ σφῦραν καὶ ἐπέδραμε τῷ πολεμίῳ . Καὶ ὅρα σοφίαν γυναικός . Διὰ τί οὐκ ἔλαβε ξίφος ἢ μάχαιραν , ἀλλὰ πάσσαλον . Ἐφοβήθη ὡς γυνή , μὴ ἔξυπνος γενόμενος καταλάβῃ αὐτὴν κατέχουσαν ξίφος . Διὰ τοῦτο οὐ λαμβάνει ὅπλον ἀνδρός , ἀλλ’ ἐπιτήδευμα γυναικεῖον . Ἔθος γὰρ ταῖς διεζωσμέναις γυναιξὶ πάσσαλον κατακρούειν ἐν τῷ τοίχῳ καὶ οὕτω μετιέναι τὴν ἰδίαν ἐργασίαν . Κατασκευάζει οὖν ἀπὸ τοῦ ἀνυπόπτου ὁδὸν δευτέραν . Ἐπειδὴ δὲ ὁ θεὸς συνήργησε καὶ θεοῦ ἦν ἔργον πληρῶσαι τὰ τῆς προφητείας . Οὐ γὰρ ἦν ἐκείνης τὸ στρατήγημα , ἀλλὰ θεοῦ τὸ ἀπόφθεγμα . Ἐν χειρὶ γὰρ γυναικὸς ἔσται ὁ θάνατός σου . Συνήργησε θεὸς ὕπνῳ δήσας τὸν ἀλάστορα · καὶ λαβοῦσα ἡ γυνὴ τὸν πάσσαλον καὶ τὴν σφῦραν , διήλασε κατὰ τοῦ κροτάφου αὐτοῦ οὕτως ἰσχυρῶς , ὡς καὶ τῆς γῆς ἅψασθαι . Καὶ οὕτω μεταξὺ τῶν ποδῶν τῆς γυναικὸς ἀπέθανε .
Lemmas: Μετάνοια ῥίζα θεοσέβεια . μετανοέω οὖν καί δυσωπέω ὁ θεός ὁ μετάνοια , ἵνα καί πόλεμος ἀφανίζω καί βάρβαρος σβέννυμι καί ὁ ἐχθρός ὁ ἐπανάστασις θραύω καί δίδωμι ἐγώ πᾶς ὁ ἀγαθός ὁ ἀπόλαυσις . Πολύς θεός ἐξιλεόω μετάνοια , ὅταν τις γνήσιος προστρέχω ὁ μετάνοια . οἷος τίς λέγω · ἁμαρτάνω ποτέ ὁ λαός , μετανοέω καί δακρύω · ἀκούω ἀκούω ὁ στεναγμός Ἐφραίμ , ὀδύρομαι καί λέγω · παιδεύω ἐγώ , κύριος , καί οὐ παιδεύω , ἀλλά γίγνομαι ὡς μόσχος ἀδίδακτος · ἐπιστρέφω ἐγώ καί ἐπιστρέφω . καί τίς πρός αὐτός ὁ θεός ; ἀντί ὅς ὁ λόγος ἐγώ εἰμί ἐν αὐτός , οὐ μή ἀναμιμνήσκω αὐτός καί ἐλεέω αὐτός . μηδείς σύ πτοέω , μή φήμη , μή βάρβαρος γνόφος , μή ὀμίχλη πολύς . κἀν ἀναρίθμητος εἰμί ὁ πολέμιος ὁ πλῆθος , ὁ ἡμέτερος ὑπέρμαχος ἰσχυρός . ἐάν δειλιάω ὁ πλῆθος ὑφοράω , Μή φοβέω · πολύς εἰμί ὁ μετά ἐγώ ἢ ὁ μετά αὐτός . ἐκεῖ βάρβαρος πλῆθος , ὧδε ἄγγελος φάλαγξ . Τῶν εὐσεβής ὑπερμαχέω ἀγγελικός στρατός , προφήτης χορός , ἀπόστολος δύναμις , μάρτυς πρεσβεία . Μή νομίζω , ὅτι μάρτυς μόνος πρεσβεύω ὑπέρ ἐγώ , ἀλλά καί ἄγγελος ἐν ὁ θλῖψις ἱκετεύω ὁ θεός · καί οὐ μόνος ἱκετεύω , ἀλλά καί ἀπόκρισις δέχομαι παρά ὁ εὐεργέτης . καί ἀποκρίνομαι ὁ ἄγγελος ὁ λαλέω ἐν ἐγώ καί λέγω πρός κύριος . κύριος παντοκράτωρ , ἠώς πότε οὐ μή ἐλεέω ὁ Ἱεροσόλυμα καί ὁ πόλις Ἰούδας , ὅς ὑπεροράω οὗτος ἑβδομηκοστός ἔτος ; τις οὖν ; ἀποπέμπω ὁ θεός ὁ πρεσβεία ὁ ἄγγελος ; Μή γίγνομαι . ἀλλά τίς ; ἀποκρίνω φημί κύριος πρός ὁ ἄγγελος ὁ λαλέω ἐν ἐγώ ῥῆμα παρακλητικός καί λόγος παρακλητικός . παρακαλέω ὁ ὁ ἄγγελος δεσπότης καί εἷς ἄγγελος ἀποστέλλω καί πᾶς ὁ ἐναντίος ὁ φάλαγξ σκορπίζω . ἐγώ καί ὁ κηρόχυτος ἀγαπάω γραφή εὐσέβεια πληρόω . εἶδον ἐν εἰκών ἄγγελος ἐλαύνω νέφος βάρβαρος , ὁράω πατάω βάρβαρος φῦλον καί κύριος , ἐν ὁ πόλις σύ ὁ εἰκών αὐτός ἐξουδενόω . γίνομαι ὁ οὐδός αὐτός σκότος καί ὀλίσθημα , καί ἄγγελος κύριος καταδιώκω αὐτός . οἶδα ὁ θεός διάφορος ἀφορμή παρέχω πρός ὁ ὁ πολέμιος καθαίρεσις . Πολύς εἰμί ὁ παράταξις ὁ Σενναχηρίμ βασιλεύς ὁ Ἀσσύριος καί εἷς ἄγγελος ἀποστέλλω ἑκατόν ὀγδοήκοντα πέντε χιλιάς εἰστιτρώσκω . Ἡμεῖς ὁ ἄνθρωπος ἀνθρώπινος λογισμός μετρέω ὁ συμβαίνω , καί λέγω κατά ἑαυτοῦ · τις γίγνομαι , ἐάν μή εὑρίσκω στρατιώτης ἐν ὁ μέρος οὗτος ; ἐάν πρίν ἢ φθάνω ὁ στρατηγός , πᾶς πορθέω , τίς ποιέω ; μή γάρ ἐπεί σύ προλαμβάνω καί θεός προλαμβάνω ; μή γάρ ἐπεί σύ οὐ εἰμί πανταχοῦ , θεός οὐ εἰμί πανταχοῦ ; Μή γάρ ὁ μέν δύναμαι θεός , ὁ δέ οὐ δύναμαι ; ὁ ἄψυχος θάλασσα ὑπακούω καί βυθίζω . ὁ ἄλογος ἰχθύς ὑπακούω ὁ ἄγρα Πέτρος . καί ἄγγελος , ἐάν κελεύω , ὅλος οὐ ἀφανίζω ὁ ἐχθρός ὁ ἀλήθεια ; Μόνος νήφω , μόνος παρακαλέω , μόνος ἱκετεύω . νομίζω τις ἐν ὁ ἀρχαῖος στρατηλάτης ἀγαθός – λέγω δή κοινός ὄνομα , ἵνα πᾶς κατάδηλος γίγνομαι – · νομίζω τις στρατηγός ὁ ἀλλόφυλος Σισάρα . Ποίησος αὐτός ὡς ὁ Μαδιάμ καί ὁ Σισάρας , ὡς ὁ Ἰαβείμ ἐν ὁ χειμάρρους Κίσσων . ὁ Ἰαβείμ βασιλεύς εἰμί ὁ ἀλλόφυλος , ὁ Σισάρα ἀρχιστράτηγος . Ἦς αὐτός ἅρμα σίδηρος ὀκτακόσιοι καί πλῆθος ἤπειρος . φοβέω ὁ λαός ὁ Ἰουδαῖος · ὁράω ὁ νέφος καί φρίσσω . Μή φοβέω · ἰδού παραδίδωμι σύ αὐτός κύριος εἰς ὁ χείρ σύ , καί εἰμί ὁ κατόρθωμα οὐ ὁ χείρ σύ , ἀλλά εἰς χείρ γυνή . βλέπω , πῶς ὁ θεός ὁ ἀλαζονεία κολάζω . Ανδρές οὐ ὑφίστημι καί γυνή στρατηγέω . εἰσέρχομαι ὁ Σισάρα φεύγω πρός ὁ γυνή Ἰαήλ λέγω καί καύσων καταλαμβάνω , αἰτέω παρά αὐτηες͂ς ὕδωρ . ὁ δέ ποτίζω αὐτός γάλα . καί ὁράω σοφία γυνή . Ἐπειδή γάρ εἰμί καταψυκτικός ὁ γάλα , εἰς ὕπνος προκαλέω , ποτίζω αὐτός γάλα , ἵνα ὕδωρ αὐτός αἰτέω καί γάλα δίδωμι , ἵνα καί ποτίζω καί κοιμίζω . εἶτα κοιμάω ὁ ἀλλόφυλος , λαμβάνω , φημί , ὁ γυνή ἐκεῖνος πάσσαλος καί σφῦρα καί ἐπιτρέχω ὁ πολέμιος . καί ὁράω σοφία γυνή . Ζεύς τίς οὐ λαμβάνω ξίφος ἢ μαχαιρᾶς , ἀλλά πάσσαλος . φοβέω ὡς γυνή , μή ἔξυπνος γίγνομαι καταλαμβάνω αὐτός κατέχω ξίφος . Ζεύς οὗτος οὐ λαμβάνω ὅπλον ἀνήρ , ἀλλά ἐπιτήδευμα γυναικεῖος . ἔθος γάρ ὁ διαζώννυμι γυνή πάσσαλος κατακρούω ἐν ὁ τοῖχος καί οὕτως μεθίημι ὁ ἴδιος ἐργασία . κατασκευάζω οὖν ἀπό ὁ ἀνύποπτος ὁδός δεύτερος . Ἐπειδή δέ ὁ θεός συνεργέω καί θεός εἰμί ἔργον πληρόω ὁ ὁ προφητεία . οὐ γάρ εἰμί ἐκεῖνος ὁ στρατήγημα , ἀλλά θεός ὁ ἀπόφθεγμα . ἐν χείρ γάρ γυνή εἰμί ὁ θάνατος σύ . συνεργέω θεός ὕπνος δέω ὁ ἀλάστωρ · καί λαμβάνω ὁ γυνή ὁ πάσσαλος καί Τάν σφῦρα , διελαύνω κατά ὁ κρόταφος αὐτός οὕτως ἰσχυρός , ὡς καί ὁ γῆ ἅπτω . καί οὕτως μεταξύ ὁ πούς ὁ γυνή ἀποθνῄσκω .