severian-of-gabala.de-sigillis-sermo 6
Ἀναδράμωμεν οὖν πρὸς τὸν ἐν ἀρχῇ θεόν · ἀναδράμωμεν πρὸς τὸ ἀίδιον φῶς · ἀναδράμωμεν πρὸς τὸν τὸν λόγον διὰ σὲ γενόμενον ἄνθρωπον · Γενόμενον δὲ ὅταν εἴπω , οὐ μεταβληθεῖσαν λέγω φύσιν , ἀλλὰ τὴν θεϊκὴν ἀξίαν ἀναλαβοῦσαν τὰ ἡμέτερα . Τὸ γάρ λόγος σὰρξ ἐγένετο οὐ μετάπτωσιν τῆς φύσεως μηνύει , ἀλλὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς ἡμετέρας ἀσθενείας . Εἰ γὰρ τὸ ἐγένετο μεταβολὴν νομίζεις , ἐὰν ἀκούσῃς Χριστὸς ἡμᾶς ἐξηγόρασεν ἐκ τῆς κατάρας τοῦ νόμου , γενόμενος ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα , κατάραν εἰς φύσιν καὶ μετατροπὴν κατάρας ἐκλαμβάνεις τὴν λέξιν . Ὥσπερ γοὖν τὸ γεγονὼς κατάρα οὐδὲν ἕτερον σημαίνει ἢ ὅτι τὴν καθ’ ἡμῶν κατάραν εἰς ἑαυτὸν ἀνέλαβεν , οὕτω καὶ τό ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο , καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν οὐδὲν ἄλλο παρίστησιν ἢ τῆς σαρκὸς τὴν ἀνάληψιν . Ἔχεις εἰκόνα παρὰ σαυτῷ . Ὁ λόγος ὁ σὸς παιδεύσει σε περὶ τοῦ θεοῦ λόγου , οὐχ ὡς παντελῆ φέρων τὴν ὁμοιότητα , ἀλλ’ ὡς ἴχνος καὶ ἔμφασιν τῆς θείας ἀξίας ὁ λόγος . Ἐνταῦθα δέ μοι πρόσεχε τὸν νοῦν ἀκριβῶς , ἵνα μὴ διὰ κενῆς λέγηται τὰ ῥήματα καὶ ἀφανίζηται τὰ θεῖα νοήματα . Ὁ λόγος ὁ τῶν ἀνθρώπων – Ἀμυδρὰ δέ ἐστιν ἡ εἰκών , οὐχ ὅλον παριστῶσα τὸ ἀξίωμα , ἀλλ’ ἐκ τῶν καθ’ ἡμᾶς τὰ ὑπὲρ ἡμᾶς διδάσκουσα . – , ὁ λόγος ὁ ἡμέτερος ἀσώματός ἐστιν , ἀόρατος , ἀκράτητος , ἀκοῇ μόνον παραδεδομένος . Οὐδεὶς οἶδεν ὄψει λόγον · οὐδεὶς κατέσχε χειρί , ἀλλ’ ἔστιν ἀόρατος , ἀκράτητος , ὑπὸ μιᾶς αἰσθήσεως κρατούμενος τῆς ἀκοῆς καὶ τοῦτο ἀοράτως . Οὐ γὰρ χεῖρας ἐκτείνασα ἡ ἀκοὴ κατέχει , ἀλλ’ αὐτὸς ὁ λόγος εἰσελθὼν κρατεῖται . Ὁ λόγος αὐτὸς γέννημα μέν ἐστι τοῦ νοῦ · γεννᾶται δὲ οὐ πάθει , οὐκ ὄψει , οὐ διαιρέσει · οὐ μερίζεται τοῦ νοῦ γεννήσαντος , οὐ χωρίζεται , οὐκ ἀποσχίζεται . Ἐνταῦθά μοι χρῆσον τὴν ἀκοήν , αἱρετικέ · νόησον πρῶτον τὰ σά , καὶ τότε φαντάζου τὰ ὑπὲρ σέ . Γεννᾷ ὁ νοῦς , προέρχεται ὁ λόγος , προέρχεται ἐκ τοῦ γεννήσαντος , καὶ πάντας πληροῖ τοὺς ἀκούοντας , καὶ τοῦ γεννήσαντος αὐτὸν οὐκ ἀφίσταται . Προέρχεται λόγος εἰς πάντας μεριζόμενος καὶ οὐδαμοῦ σχιζόμενος . Ἕκαστος γὰρ δέχεται ὁλόκληρον τὸν λόγον καὶ ἔστιν ἐν ἑκάστῳ ; καὶ ἐν τοσούτοις μεριζόμενος , ἀλλ’ ὁλόκληρος εἰσχεόμενος . Ὁ οὖν ἡμέτερος λόγος δείκνυσι ἐν ἑαυτῷ τὸν γεννήσαντα νοῦν . Ἀπὸ γὰρ τοῦ λόγου καταλαμβάνεται ἡ διάνοια . Σκόπει δέ μοι κἀκεῖνο . Τούτῳ τῷ λόγῳ τῷ ἡμετέρῳ προαναζωγραφῶν τὴν οἰκονομίαν τοῦ θεοῦ λόγου , εἰκόνα τινὰ θαυμαστὴν προανείληπται γηΐνοις μὲν ἄνθεσιν ὡραϊζομένην , πρέπουσαν δὲ τῇ τοῦ λόγου προθεωρία . Τί οὖν ; Τὸν λόγον τὸν ἡμέτερον ἀόρατον ὄντα καὶ σῶμα μὴ ἔχοντα καὶ κρατεῖσθαι μὴ δυνάμενον , ἑτέρᾳ τινι σοφίᾳ ὁ θεὸς μεταρρυθμίσας καὶ ὁρᾶσθαι πεποίηκε καὶ κρατεῖσθαι . Τί γὰρ ποιεῖ ; Ἐπειδὴ οὐχ ἑωρᾶτο ὄψει , ἐνδύει αὐτὸν σῶμα τὸ γράμμα καὶ ὥσπερ τινὰ σάρκα αὐτῷ περιέθηκε τὴν τῶν γραμμάτων ὄψιν . Καὶ ὃν ποτὲ ἀκούων οὐχ ἑώρας , ἀναγινώσκων ὁρᾷς · ᾧ ἐντυχεῖν οὐκ ἐδύνου , διὰ τῆς βίβλου βαστάζεις . Ἀλλὰ σωματοῦται μὲν ὁ λόγος διὰ τοῦ γράμματος , οὐ περικλείεται δὲ τῷ γράμματι , ἀλλ’ ἔστι παρὰ τῷ λέγοντι καὶ παρὰ τῷ ἀναγινώσκοντι . Κἄν τις λαβών , ἀδελφοί , βιβλίον σχίσῃ , τὸ σῶμα τοῦ λόγου ἔσχισεν , οὐ τὸν λόγον ἔτεμε . Καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι οὐ συναναλίσκεται γράμματι λόγος , λέγει ὁ θεὸς τῷ Ἱερεμίᾳ · Καθίσας γράψον ἐπὶ βιβλίου πάντας τοὺς λόγους καὶ ἐπίδος Ἰωακεὶμ τῷ βασιλεῖ . Ἦν δὲ ὁ λόγος μεστὸς ἐλεγμοῦ . Ἐπεὶ οὖν οἱ δυνάσται τοὺς ἐλέγχους οὐ φέρουσιν – Ἡ γὰρ ἀξία οὐ ῥᾳδίως ὑποτάσσεται τῷ δικαίῳ , ἀλλ’ ἀμβλύνει τὴν ἀλήθειαν . – , πληγεὶς τοῖς ἐλέγχοις διαρρήγνυσι τὸ βιβλίον καὶ τῇ σμίλῃ τοῦ γραμματέως διακόψας ἔλαβε , φησίν , παρὰ τὴν ἐσχάραν τοῦ πυρός . Τί οὖν ὁ θεὸς πρὸς Ἱερεμίαν ; Καθίσας γράψον τοὺς αὐτοὺς λόγους καὶ δὸς τῷ βασιλεῖ , ἵνα μάθῃ , ὅτι τὸ γράμμα διέκοψε , τὸν δὲ λόγον οὐκ ἔτεμεν . Εἶδες τὴν εἰκόνα ; Ἀνάγαγέ σου τὸ λοιπὸν ἐπὶ τὸ ὕψος τὴν διάνοιαν . Ὁ τοῦ θεοῦ αὐτὸς θεὸς λόγος ὁ μονογενὴς ἐνδύεται σῶμα , ἵνα φανῇ ὁ μὴ φαινόμενος . ἐνδύεται σάρκα , ἵνα κρατηθῇ ὁ μὴ κρατούμενος . Ὃ ἦν ἀπ’ ἀρχῆς , ὃ ἑωράκαμεν καὶ ἀκηκόαμεν , καὶ αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφησαν . Ἐφόρεσε τοίνυν τὴν σάρκα ἔνδυμα τῆς ἀξίας , ἔνδυμα εὐπρεπές · Ὁ κύριος γὰρ ἐβασίλευσεν , εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο . Ἰουδαῖοι μάχονται τῷ φαινομένῳ ἀγνοοῦντες τὸ μὴ φαινόμενον , καὶ σταυροῦσι μὲν τὴν σάρκα , οὐκ ἀναιροῦσι δὲ τὴν θεότητα . Εἰ γὰρ τῷ γράμματι , ὅ ἐστιν ἔνδυμα λόγου , ὁ ἐμὸς λόγος οὐ συναφανίζεται , ὁ θεὸς λόγος , ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς , τῇ σαρκὶ συναπέθανε ; Τὸ πάθος περὶ τὸ σῶμα , ἡ δὲ ἀπάθεια περὶ τὴν ἀξίαν . Διὰ τι οὖν Εἰ γὰρ ἔγνωσαν οὐκ ἂν τὸν κύριον τῆς δόξης ἐσταύρωσαν ; Ἐπειδὴ οἰκειοῦται τὸ πάθος τῆς σαρκὸς ὁ τὴν σάρκα ἐνδυσάμενον . Ἔνδυμα βασιλικὸν ἐὰν ὑβρίσῃς , οὐ τὸ ἐνδεδυμένον ὑβρίζεις ; οὐκ οἶδας ὅτι , εἰ εἰκόνα βασιλέως τις ὑβρίσει , εἰς τὸ πρωτότυπον τῆς ἀξίας φέρει τὴν ὕβριν ; οὐκ οἶδας ὅτι , ἐάν τις εἰκόνα τὴν ἀπὸ ξύλου ἢ ἀνδριάντα χαλκοῦν κατασύρῃ , οὐχ ὡς ἄψυχον ὕλην τολμήσας οὕτω κρίνεται , ἀλλ’ ὡς κατὰ βασιλέως χεῖρας ἐκτείνας ἀφανίζεται ; Ὕλη ἄψυχος τοῦ βασιλέως εἰκόνα φέρουσα τὴν ἑαυτῆς ὕβριν εἰς βασιλέα ἀνάγει · Μορφὴ δὲ ζῶσα , ἣν ἐνεδύσατο ὁ θεὸς λόγος , ὑβριζομένη οὐκ ἐπὶ τὸν ἐνδυσάμενον τὴν ὕβριν ἀνήγαγε ; Νόει τοίνυν τὴν ἀξίαν καὶ μὴ ὕβριζε τὴν οἰκονομίαν . Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἱκανά . Τὰ δὲ λείποντα τῇ θεωρίᾳ τοῦ θεοῦ λόγου ἑτέρῳ ταμιευσάμενοι λόγῳ , τάξει τὴν συμμετρίαν τιμήσωμεν καὶ θεῷ δόξαν ἀναπέμψωμεν , τῷ πατρὶ καὶ τῷ υἱῷ καὶ τῷ ἁγίῳ πνεύματι , νῦν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμὴν .
Lemmas: ἀνατρέχω οὖν πρός ὁ ἐν ἀρχή θεός · ἀνατρέχω πρός ὁ ἀίδιος φάος · ἀνατρέχω πρός ὁ ὁ λόγος διά σύ γίγνομαι ἄνθρωπος · γίγνομαι δέ ὅταν λέγω , οὐ μεταβάλλω λέγω φύσις , ἀλλά ὁ θεικός ἄξιος ἀναλαμβάνω ὁ ἡμέτερος . Τέ γάρ λόγος σάρξ γίνομαι οὐ μετάπτωσις ὁ φύσις μηνύω , ἀλλά ὁ ἀνάληψις ὁ ἡμέτερος ἀσθένεια . εἰμί γάρ ὁ γίνομαι μεταβολή νομίζω , ἐάν ἀκούω Χριστός ἐγώ ἐξαγοράζω ἐκ ὁ κατάρα ὁ νόμος , γίγνομαι ὑπέρ ἐγώ κατάρα , κατάρα εἰς φύσις καί μετατροπή κατάρα ἐκλαμβάνω ὁ λέξις . ὥσπερ γοῦν ὁ γίγνομαι κατάρα οὐδείς ἕτερος σημαίνω ἢ ὅτι ὁ κατά ἐγώ κατάρα εἰς ἑαυτοῦ ἀναλαμβάνω , οὕτως καί ὁ ὁ λόγος σάρξ γίνομαι , καί σκηνόω ἐν ἐγώ οὐδείς ἄλλος παρίστημι ἢ ὁ σάρξ ὁ ἀνάληψις . ἔχω εἰκών παρά σεαυτοῦ . ὁ λόγος ὁ σός παιδεύω σύ περί ὁ θεός λόγος , οὐ ὡς παντελής φέρω ὁ ὁμοιότης , ἀλλά ὡς ἴχνος καί ἔμφασις ὁ θεῖος ἄξιος ὁ λόγος . ἐνταῦθα δέ ἐγώ προσέχω ὁ νόος ἀκριβῶς , ἵνα μή διά κενός λέγω ὁ ῥῆμα καί ἀφανίζω ὁ θεῖος νόημα . ὁ λόγος ὁ ὁ ἄνθρωπος – ἀμυδρός δέ εἰμί ὁ εἰκών , οὐ ὅλος παρίστημι ὁ ἀξίωμα , ἀλλά ἐκ ὁ κατά ἐγώ ὁ ὑπέρ ἐγώ διδάσκω . – , ὁ λόγος ὁ ἡμέτερος ἀσώματος εἰμί , ἀόρατος , ἀκράτητος , ἀκοή μόνος παραδίδωμι . οὐδείς οἶδα ὄψις λόγος · οὐδείς κατέχω χείρ , ἀλλά εἰμί ἀόρατος , ἀκράτητος , ὑπό εἷς αἴσθησις κρατώ ὁ ἀκοή καί οὗτος ἀόρατος . οὐ γάρ χείρ ἐκτείνω ὁ ἀκοή κατέχω , ἀλλά αὐτός ὁ λόγος εἰσέρχομαι κρατέω . ὁ λόγος αὐτός γέννημα μέν εἰμί ὁ νόος · γεννάω δέ οὐ πάθος , οὐ ὄψις , οὐ διαίρεσις · οὐ μερίζω ὁ νόος γεννάω , οὐ χωρίζω , οὐ ἀποσχίζω . ἐνταῦθα ἐγώ χράω ὁ ἀκοή , αἱρετικός · νοέω πρῶτος ὁ σός , καί τότε φαντάζω ὁ ὑπέρ σύ . γεννάω ὁ Νοῦς , προέρχομαι ὁ λόγος , προέρχομαι ἐκ ὁ γεννάω , καί πᾶς πληρόω ὁ ἀκούω , καί ὁ γεννάω αὐτός οὐ ἀφίστημι . προέρχομαι λόγος εἰς πᾶς μερίζω καί οὐδαμοῦ σχίζω . ἕκαστος γάρ δέχομαι ὁλόκληρος ὁ λόγος καί εἰμί ἐν ἕκαστος ; καί ἐν τοσοῦτος μερίζω , ἀλλά ὁλόκληρος εἰσχέω . ὁ οὖν ἡμέτερος λόγος δείκνυμι ἐν ἑαυτοῦ ὁ γεννάω νόος . ἀπό γάρ ὁ λόγος καταλαμβάνω ὁ διάνοια . σκοπάω δέ ἐγώ ἐͅκεῖνο . οὗτος ὁ λόγος ὁ ἡμέτερος προαναζωγραφέω ὁ οἰκονομία ὁ θεός λόγος , εἰκών τις θαυμαστός προαναλαμβάνω γήινος μέν ἄνθος ὡραίζω , πρέπω δέ ὁ ὁ λόγος προθεωρία . τις οὖν ; Τώς λόγος ὁ ἡμέτερος ἀόρατος εἰμί καί σῶμα μή ἔχω καί κρατέω μή δύναμαι , ἕτερος τις σοφία ὁ θεός μεταρρυθμίζω καί ὁράω ποιέω καί κρατέω . Τι γάρ ποιέω ; Ἐπειδή οὐ ὁράω ὄψις , ἐνδύω αὐτός σῶμα ὁ γράμμα καί ὥσπερ τις σάρκα αὐτός περιτίθημι ὁ ὁ γράμμα ὄψις . καί ὅς ποτέ ἀκούω οὐ ὁράω , ἀναγιγνώσκω ορώ · ὅς ἐντυγχάνω οὐ δύο , διά ὁ βίβλος βαστάζω . ἀλλά σωματόω μέν ὁ λόγος διά ὁ γράμμα , οὐ περικλείω δέ ὁ γράμμα , ἀλλά εἰμί παρά ὁ λέγω καί παρά ὁ ἀναγιγνώσκω . κἀν τις λαμβάνω , ἀδελφός , βιβλίον σχίζω , ὁ σῶμα ὁ λόγος σχίζω , οὐ ὁ λόγος τέμνω . καί ἵνα μανθάνω ὅτι οὐ συναναλίσκω γράμμα λόγος , λέγω ὁ θεός ὁ Ἱερεμίας · καθίζω γράφω ἐπί βιβλίο πᾶς Τούς λόγος καί ἐπιδίδωμι Ιωακιμ ὁ βασιλεύς . Ἦς δέ ὁ λόγος μεστός ἐλεγμός . ἐπεί οὖν ὁ δυνάστης ὁ ἔλεγχος οὐ φέρω – ὁ γάρ ἄξιος οὐ ῥᾴδιος ὑποτάσσω ὁ δίκαιος , ἀλλά ἀμβλύνω ὁ ἀλήθεια . – , πλήσσω ὁ ἔλεγχος διαρρήγνυμι ὁ βιβλίον καί ὁ σμίλη ὁ γραμματεύς διακόπτω λαμβάνω , φημί , παρά ὁ ἐσχάρα ὁ πῦρ . τις οὖν ὁ θεός πρός Ἱερεμίας ; καθίζω γράφω ὁ αὐτός λόγος καί δίδωμι ὁ βασιλεύς , ἵνα μανθάνω , ὅτι ὁ γράμμα διακόπτω , ὁ δέ λόγος οὐ τέμνω . εἶδον ὁ εἰκών ; ἀνάγω σύ ὁ λοιπός ἐπί ὁ ὕψος ὁ διάνοια . ὁ ὁ θεός αὐτός θεός λόγος ὁ μονογενής ἐνδύω σῶμα , ἵνα φαίνω ὁ μή φαίνω . ἐνδύω σάρκα , ἵνα κρατέω ὁ μή κρατώ . ὅς εἰμί ἀπό ἀρχή , ὁ ὁράω καί ἀκούω , καί ὁ χείρ ἐγώ ψηλαφάω . φορέω τοίνυν ὁ σάρκα ἔνδυμα ὁ ἄξιος , ἔνδυμα εὐπρεπής · ὁ κύριος γάρ βασιλεύω , εὐπρέπεια ἐνδύω . Ἰουδαῖος μάχομαι ὁ φαίνω ἀγνοέω ὁ μή φαίνω , καί σταυρόω μέν ὁ σάρκα , οὐ ἀναιρέω δέ ὁ θεότης . εἰμί γάρ ὁ γράμμα , ὁ εἰμί ἔνδυμα λόγος , ὁ ἐμός λόγος οὐ συναφανίζομαι , ὁ θεός λόγος , ὁ πηγή ὁ ζωή , ὁ σάρξ συναποθνήσκω ; Τέ πάθος περί ὁ σῶμα , ὁ δέ ἀπάθεια περί ὁ ἄξιος . Ζεύς τίς οὖν εἰμί γάρ γιγνώσκω οὐ ἄν ὁ κύριος ὁ δόξα σταυρόω ; ἐπειδή οἰκειόω ὁ πάθος ὁ σάρξ ὁ ὁ σάρκα ἐνδύω . ἔνδυμα βασιλικός ἐάν ὑβρίζω , οὐ ὁ ἐνδύω ὑβρίζω ; οὐ οἶδα ὅτι , εἰμί εἰκών βασιλεύς τις υβρίζω , εἰς ὁ πρωτότυπος ὁ ἄξιος φέρω ὁ ὕβρις ; οὐ οἶδα ὅτι , ἐάν τις εἰκών ὁ ἀπό ξύλο ἢ ἀνδριάς χάλκεος κατασύρω , οὐ ὡς ἄψυχος ὕλη τολμάω οὕτως κρίνω , ἀλλά ὡς κατά βασιλεύς χείρ ἐκτείνω ἀφανίζω ; Ὕλη ἄψυχος ὁ βασιλεύς εἰκών φέρω ὁ ἑαυτοῦ ὕβρις εἰς βασιλεύς ἀνάγω · Μορφή δέ ζάω , ὅς ἐνδύω ὁ θεός λόγος , ὑβρίζω οὐ ἐπί ὁ ἐνδύω ὁ ὕβρις ἀνάγω ; νοέω τοίνυν ὁ ἄξιος καί μή ὑβρίζω ὁ οἰκονομία . ἀλλά οὗτος μέν ἱκανός . Τά δέ λείπω ὁ θεωρία ὁ θεός λόγος ἕτερος ταμιεύω λόγος , τάξις ὁ συμμετρία τιμάω καί θεός δόξα ἀναπέμπω , ὁ πατήρ καί ὁ υἱός καί ὁ ἅγιος πνεῦμα , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .