severian-of-gabala.de-serpente-homilia 6
Ταῦτα δέ φαμεν , ἀδελφοί , οὐχ ὡς παραπλησίως ἡμῖν ὀφείλοντος τοῦ ἁγίου πνεύματος τῷ Χριστῷ συνδοξάζεσθαι , ἀλλὰ τὴν ἀσέβειαν ἐλέγχοντες τῶν μηδὲ τοσοῦτον ἀπονέμειν ἀνεχομένων . Ἵλεως δὲ ἡμῖν , κύριε , ἐπὶ τοῖς λαλουμένοις εἴης . Ὅτι κἂν μέχρι ψιλῆς καὶ ἐπιπολαίου λέξεως δευτεροῦμεν τὰ τῶν ἀσεβῶν ῥήματα , ἀλλ’ ὅμως μηδείς , ἀδελφοί , νομισάτω ὕβριν εἶναι τοῦ ἁγίου πνεύματος τὸ δευτεροῦσθαι τὰς παρ’ ἐκείνων ὕβρεις . Ἄγομεν γὰρ αὐτὰς εἰς μέσον καὶ λέγομεν , οὐ συνδιατιθέμενοι τῇ ἀσεβείᾳ , ἀλλὰ τὴν πλάνην στηλιτεύοντες καὶ τοὺς συντρόφους τῆς εὐσεβείας τῶν πονηρῶν δογμάτων ἀποτειχίζοντες . Καὶ γὰρ οἱ ἀπόστολοι ἀγαπῶντες τὸν κύριον καὶ ἰδόντες αὐτοῦ τὴν ἀξίαν , οὐκ ὤκνησαν ἐντάξαι τοῖς ἁγίοις εὐαγγελίοις τὰς παρὰ τῶν Ἰουδαίων ὕβρεις . Γέγραπται γοῦν ὅσα εἰπεῖν ἐτόλμησαν περὶ Χριστοῦ , καὶ ὅτι ἁμαρτωλός ἐστι καὶ ὅτι τοῦ θεοῦ οὐκ ἔστι . Καὶ εἰς πρόσωπον αὐτοῦ οὐκ ὤκνησαν · Σαμαρείτης εἶ σὺ καὶ δαιμόνιον ἔχεις . Ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα οὐ τῶν γραψάντων κατηγορεῖ , ἀλλὰ τῶν βλασφημησάντων . Ἄκουε τοῦ πνεύματος τὴν ἐνέργειαν · ἄκουε τῶν ἀποστόλων τὴν δοξολογίαν · στοίχει ταῖς ἐκείνων διδασκαλίαις · ἕπου τοῖς βήμασι τῶν ἁγίων · μὴ πλάνα σαυτὸν τοῖς ἴχνεσι τῶν βεβήλων . Τριάδα προσκύνει · τριάδα δόξαζε · τριάδα κήρυττε . Οὕτω φρονοῦσι προφῆται , οὕτω κηρύττουσι ἀπόστολοι , οὕτω πιστεύουσι μάρτυρες . Διαιρέσεις χαρισμάτων , τὸ δὲ αὐτὸ πνεῦμα · διαιρέσεις διακονιῶν , ὁ δὲ αὐτὸς κύριος · διαιρέσεις ἐνεργημάτων , ὁ δὲ αὐτὸς θεὸς ἐνεργῶν τὰ πάντα ἐν πᾶσι . Τίνος ἕνεκεν οὐκ ἀπὸ πατρὸς ἄρχεται ; Οὐ πρῶτον ἐκεῖνον κηρύττει καὶ τότε τὸν υἱὸν καὶ μετ’ αὐτὸν τὸ ἅγιον πνεῦμα ; Μεταβάλλεις τὴν τάξιν , ὦ Παῦλε ; μεταρρυθμίζεις τὴν ἀκολουθίαν ; Τοῦ σωτῆρος παραδεδωκότος ἐν ὀνόματι πατρὸς καὶ υἱοῦ καὶ ἁγίου πνεύματος , σὺ λύεις τὸν θεσμὸν τῆς θεολογίας ; Ἀλλὰ γὰρ μὴ γένοιτο ἡμᾶς ποτε ταῦτα περὶ Παύλου νοῆσαι . Ὁ γὰρ ἅγιος ἐκεῖνος καὶ θαυμαστὸς κήρυξ εἶδεν ἀκριβῶς , ὅτι κἂν πνεύματος πρῶτον μνησθῇ , ἄτρωτον φυλάττει τὴν θεολογίαν · καὶ οὐχ ὑβρίζει τὴν ἀσύγχυτον φύσιν · οὐκ ἐμμερίζει τὴν ἀμέριστον ἀξίαν . Πνεύματος μέμνηται πρῶτον , ἵνα δείξῃ ὅτι τὸ τελευταῖον γράφεσθαι τὸ πνεῦμα , οὐ τελευταῖον αὐτὸ ποιεῖ καὶ ἔσχατον . Ἐπειδὴ γὰρ ἐκεῖνοι παρερμηνεύουσι κακῶς , οὐ συναριθμοῦντες , ἀλλ’ ὑπαριθμοῦντες τῷ πατρὶ τὸν υἱὸν καὶ τῷ υἱῷ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον . Πρῶτος γάρ φησιν ὁ πατήρ , δεύτερος ὁ υἱός , τρίτον τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον , οὐ τὴν εὔτακτον τῆς γνώσεως ἀκολουθίαν νοοῦντες τῆς προσκυνητῆς τριάδος , ἀλλὰ ψυχῇ διαστρόφῳ ἐπιχειροῦντες τὴν τῆς θεολογίας καθαρότητα . Εἰκότως ὁ Παῦλος ἀντιστρέφει τῶν ὀνομάτων τὴν τάξιν , ἵνα δείξῃ τῆς ἀληθείας τὴν δύναμιν καὶ λύσῃ τῶν πονηρῶν τὴν ὑπόληψιν . Ἀλλ’ οἶδά φησιν , ὅτι τοῦ μὲν υἱοῦ καὶ τοῦ πνεύματος ἐπιπολαίως ἐμνομόνευσεν , ἐπὶ δὲ τὸν πατέρα ἐλθών , εἰς ὕψος τὴν θεολογίαν ἤγαγεν . Ἐπὶ μὲν γὰρ τοῦ πνεύματος εἶπε · Τὸ δὲ αὐτὸ πνεῦμα · ἐπὶ δὲ τοῦ υἱοῦ · Ὁ δὲ αὐτὸς κύριος · εἰς δὲ τὸν πατέρα ἐλθὼν εἶπεν · Ὁ ἐνεργῶν τὰ πάντα ἐν πᾶσι . Τί οὖν αὐτῷ τὸ ῥῆμα τὸ ἐνεργεῖν τὰ πάντα ἐν πᾶσιν αὐθεντίαν μηνύει ; Ναί φησι . Καὶ ὑπεροχὴν ὑπερβάλλουσαν κηρύττει ; Ναί φησι . Δέχομαί σου τὰς ὁμολογίας , ἐὰν ἐμμένῃς ταῖς συνθήκαις . Ἴδωμεν τοίνυν τί σαφέστερον τὸ σκεῦος τῆς ἐκλογῆς , ὁ πνεύματι κυβερνώμενος ἁγίῳ , περὶ αὐτῆς ὑποτίθεται τῆς ζητήσεως . Ἑκάστῳ δίδοται ἡ φανέρωσις τοῦ πνεύματος πρὸς τὸ συμφέρον . Τῷ μὲν γὰρ δίδοται λόγος σοφίας κατὰ τὸ αὐτὸ πνεῦμα · ἑτέρῳ δὲ λόγος γνώσεως ἐν αὐτῷ τὸ πνεύματι ; ἑτέρῳ δὲ χαρίσματα ἰαμάτων κατὰ τὸ αὐτὸ πνεῦμα · ἑτέρῳ προφητεία · ἄλλῳ δὲ ἑρμηνεία γλωσσῶν · ἄλλῳ πίστις · ἄλλῳ χαρίσματα . Ταῦτα δὲ πάντα . Πρόσεχε ἀκριβῶς . Βλέπε λέξεως συμφωνίαν καὶ δυνάμεως . Ὁ μὲν διὰ τῶν πρώτων εἰρηκώς · Ὁ δὲ αὐτὸς θεὸς ἐνεργῶν τὰ πάντα ἐν πᾶσιν , ἐλθὼν εἰς τὸ πνεῦμα , ταύτην ἐπιμαρτυρεῖ τῷ πνεύματι τὴν δύναμιν · Ταῦτα δὲ πάντα φησὶν ἐνεργεῖ τὸ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πνεῦμα , διαιροῦν ἰδίᾳ ἑκάστῳ καθὼς βούλεται . Οὕτως οὐ λύεται ἡ ἁρμονία τῆς δοξολογίας , ὅταν τι τῶν ὀνομάτων τῆς ἁγίας τριάδος , ἢ πρῶτον ἢ δεύτερον ἢ τρίτον τίθεται . Τὸ γὰρ πρῶτον καὶ δεύτερον καὶ τρίτον οὐ φύσεως ἐμφαίνει διαφοράν , ἀλλὰ θεολογίας ὁδὸν ἀσύγχυτον . Πάλιν ὁ αὐτὸς ἀπόστολος , ἵνα δείξῃ πανταχοῦ ἀδιαφόρως ἑαυτὸν κεχρημένον ταῖς τῶν ὀνομάτων τάξεσιν , εὐτάκτως δὲ καὶ ἀσφαλῶς προσιόντα τῷ θείῳ κηρύγματι , Αὐτὸς δὲ ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς καὶ ὁ θεὸς ὁ πατὴρ ἡμῶν . Πρῶτον , Παῦλε , τὸν υἱὸν καὶ τότε τὸν πατέρα κηρύττεις ; Τὸ γὰρ πρῶτόν φησιν εἰς τάξιν ἐξέβαλες . Ἐγὼ πρῶτον καὶ δεύτερον , ἐὰν εἴπω , τὴν φύσιν ἀμέριστον ὑπολαμβάνω . Μᾶλλον δὲ οὐχ ὑπολαμβάνω , ἀλλ’ ἀσφαλῶς κηρύττω . Μὴ τοίνυν ὕβριζε τὰ θεῖα λόγια , μηδὲ συκοφάντει τὰ οὐράνια δόγματα . Εὑρίσκεις εἰκόνα τοιαύτην καὶ ἐν τῇ παλαιᾷ . Ὥσπερ γὰρ ἐνταῦθα Παῦλος ἀρξάμενος ἀπὸ τοῦ πνεύματος , ἦλθεν εἰς τὸν υἱὸν καὶ ἀπὸ τὸν υἱὸν πάλιν εἰς τὸν πατέρα καὶ τὸ τρίτον τῇ τάξει τῶν ὀνομάτων ἐποίησε πρῶτον , οὐ τὴν τοῦ κηρύγματος τάξιν μεταβαλών , ἀλλὰ τὴν ἀδιάφορον τῆς θεολογίας γνῶσιν ἐμφαίνων . Οὕτω καὶ ἐν τῇ παλαιᾷ τὸν αὐτὸν τύπον εὑρήσεις ὥσπερ ἐν εἰκόνι προλάμποντα . Τίς οὐκ οἶδεν ἡμῶν , ἀδελφοί , ὅτι τὸν Ἀβραὰμ πρῶτον τάττει ἡ γραφή , δεύτερον δὲ τὸν Ἰσαὰκ καὶ τρίτον τὸν Ἰακώβ ; Ἐγὼ γὰρ ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ ὁ θεὸς Ἰσαὰκ καὶ ὁ θεὸς Ἰακώβ . Καὶ εἰκότως ἡ γραφὴ κηρύττει πρῶτον τὸν γεννήσαντα , εἶτα τὸν γεννηθέντα , ἔπειτα τὸν ἐξ ἐκείνου . Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ φύσις ἦν ἀμέριστος , εἰ καὶ τοῖς χρόνοις διετέμνετο διὰ τὴν ἀκολουθίαν , οὐκ ὤκνησεν ὁ θεὸς μεταβαλεῖν τὴν τάξιν , ἵνα τὴν ὁμολογίαν ἀναδείξῃ . Λέγει γὰρ ἐν τῷ – Λέγω γὰρ καὶ τὸν τόπον , ἵνα μὴ συκοφαντήσῃς τὰ λεγόμενα . – · Ἐὰν δὲ ἁμάρτωσιν οἱ υἱοὶ Ἰσραήλ , παραδώσω αὐτοὺς εἰς ἔθνος ἀλλότριον καὶ πορεύσονται ἐκεῖ καὶ λατρεύσουσι θεοῖς ἑτέροις . Προμηνύων τὴν εἰς Βαβυλῶνα αἰχμαλωσίαν φησί · Καὶ πορεύσονται ἐκεῖ καὶ λατρεύσουσι θεοῖς ἑτέροις . Τότε αἰσχυνθήσεται ἡ καρδία αὐτῶν ἡ ἀπερίτμητος . Καὶ μετὰ βραχέα · Καὶ μνησθήσονται τῆς διαθήκης Ἰακὼβ καὶ τῆς διαθήκης Ἰσαὰκ καὶ τῆς διαθήκης Ἀβραάμ .
Lemmas: οὗτος δέ φημί , ἀδελφός , οὐ ὡς παραπλήσιος ἐγώ ὀφείλω ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁ Χριστός συνδοξάζω , ἀλλά ὁ ἀσέβεια ἐλέγχω ὁ μηδέ τοσοῦτος ἀπονέμω ἀνέχω . Ἴλεως δέ ἐγώ , κύριος , ἐπί ὁ λαλέω εἰμί . ὅστις κἀν μέχρι ψιλός καί ἐπιπόλαιος λέξις δευτερέω ὁ ὁ ἀσεβής ῥῆμα , ἀλλά ὅμως μηδείς , ἀδελφός , νομίζω ὕβρις ἔρχομαι ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁ δευτερόω ὁ παρά ἐκεῖνος ὕβρις . ἄγω γάρ αὐτός εἰς μέσος καί λέγω , οὐ συνδιατίθημι ὁ ἀσέβεια , ἀλλά ὁ πλάνη στηλιτεύω καί ὁ σύντροφος ὁ εὐσέβεια ὁ πονηρός δόγμα ἀποτειχίζω . καί γάρ ὁ ἀπόστολος ἀγάπη ὁ κύριος καί ὁράω αὐτός ὁ ἄξιος , οὐ ὀκνέω ἐντάσσω ὁ ἅγιος εὐαγγέλιον ὁ παρά ὁ Ἰουδαῖος ὕβρις . γράφω γοῦν ὅσος λέγω τολμάω περί Χριστός , καί ὅτι ἁμαρτωλός εἰμί καί ὅτι ὁ θεός οὐ εἰμί . καί εἰς πρόσωπον αὐτός οὐ ὀκνέω · Σαμαρείτης εἰμί σύ καί δαιμόνιον ἔχω . ἀλλά ὁ πρᾶγμα οὐ ὁ γράφω κατηγορέω , ἀλλά ὁ βλασφημέω . Ἄκουος ὁ πνεῦμα ὁ ἐνέργεια · ἀκούω ὁ ἀπόστολος ὁ δοξολογία · στοιχέω ὁ ἐκεῖνος διδασκαλία · ἕπομαι ὁ βῆμα ὁ ἅγιος · μή πλάνη σεαυτοῦ ὁ ἴχνος ὁ βέβηλος . Τριάς προσκυνέω · τριάς δοξάζω · τριάς κηρύσσω . οὐτάω φρονέω προφήτης , οὕτως κηρύσσω ἀπόστολος , οὕτως πιστεύω μάρτυς . διαίρεσις χάρισμα , ὁ δέ αὐτός πνεῦμα · διαίρεση διακονία , ὁ δέ αὐτός κύριος · διαίρεση ἐνέργημα , ὁ δέ αὐτός θεός ἐνεργέω ὁ πᾶς ἐν πᾶς . Τίνος ἕνεκα οὐ ἀπό πατήρ ἄρχω ; οὐ πρῶτος ἐκεῖνος κηρύσσω καί τότε ὁ υἱός καί μετά αὐτός ὁ ἅγιος πνεῦμα ; μεταβάλλω ὁ τάξις , ὦ Παῦλος ; μεταρρυθμίζω ὁ ἀκολουθία ; Τοῦ σωτήρ παραδίδωμι ἐν ὄνομα πατήρ καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα , σύ λύω ὁ θεσμός ὁ θεολογία ; ἀλλά γάρ μή γίγνομαι ἐγώ ποτέ οὗτος περί Παῦλος νοέω . ὁ γάρ ἅγιος ἐκεῖνος καί θαυμαστός κῆρυξ ὁράω ἀκριβῶς , ὅτι κἀν πνεῦμα πρῶτος μιμνήσκω , ἄτρωτος φυλάσσω ὁ θεολογία · καί οὐ ὑβρίζω ὁ ἀσύγχυτος φύσις · οὐ μερίζω ὁ ἀμέριστος ἄξιος . πνεῦμα μιμνήσκω πρῶτος , ἵνα δείκνυμι ὅτι ὁ τελευταῖος γράφω ὁ πνεῦμα , οὐ τελευταῖος αὐτός ποιέω καί ἔσχατος . Ἐπειδή γάρ ἐκεῖνος παρερμηνεύω κακῶς , οὐ συναριθμέω , ἀλλά ὑπαριθμέω ὁ πατήρ ὁ υἱός καί ὁ υἱός ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος . Πρῶτος γάρ φημί ὁ πατήρ , δεύτερος ὁ γιός , τρίτος ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , οὐ ὁ εὔτακτος ὁ γνῶσις ἀκολουθία νοέω ὁ προσκυνητός τριάς , ἀλλά ψυχή διάστροφος ἐπιχειρέω ὁ ὁ θεολογία καθαρότης . ἔοικα ὁ Παῦλος ἀντιστρέφω ὁ ὄνομα ὁ τάξις , ἵνα δείκνυμι ὁ ἀλήθεια ὁ δύναμις καί λύω ὁ πονηρός ὁ ὑπόληψις . ἀλλά οἶδα φημί , ὅτι ὁ μέν υἱός καί ὁ πνεῦμα ἐπιπόλαιος εμνομονευω , ἐπί δέ ὁ πατέρας ἔρχομαι , εἰς ὕψος ὁ θεολογία ἄγω . ἐπί μέν γάρ ὁ πνεῦμα λέγω · Τέ δέ αὐτός πνεῦμα · ἐπί δέ ὁ υἱός · ὁ δέ αὐτός κύριος · εἰς δέ ὁ πατέρας ἔρχομαι λέγω · ὁ ἐνεργέω ὁ πᾶς ἐν πᾶς . τις οὖν αὐτός ὁ ῥῆμα ὁ ἐνεργέω ὁ πᾶς ἐν πᾶς αὐθεντία μηνύω ; Ναίς φημί . καί ὑπεροχή ὑπερβάλλω κηρύσσω ; Ναίς φημί . δέχομαι σύ ὁ ὁμολογία , ἐάν ἐμμένω ὁ συνθήκη . εἶδον τοίνυν τίς σαφής ὁ σκεῦος ὁ ἐκλογή , ὁ πνεῦμα κυβερνάω ἅγιος , περί αὐτηες͂ς ὑποτίθημι ὁ ζήτησις . ἕκαστος δίδωμι ὁ φανέρωσις ὁ πνεῦμα πρός ὁ συμφέρω . ὁ μέν γάρ δίδωμι λόγος σοφία κατά ὁ αὐτός πνεῦμα · ἕτερος δέ λόγος γνῶσις ἐν αὐτός ὁ πνεῦμα ; ἕτερος δέ χάρισμα ἴαμα κατά ὁ αὐτός πνεῦμα · ἕτερος προφητεία · ἄλλος δέ ἑρμηνεία γλῶσσα · ἄλλος πίστις · ἄλλος χάρισμα . Ταΰς δέ πᾶς . προσέχω ἀκριβῶς . βλέπω λέξις συμφωνία καί δύναμις . ὁ μέν διά ὁ πρῶτος λέγω · ὁ δέ αὐτός θεός ἐνεργέω ὁ πᾶς ἐν πᾶς , ἔρχομαι εἰς ὁ πνεῦμα , οὗτος ἐπιμαρτυρέω ὁ πνεῦμα ὁ δύναμις · Ταΰς δέ πᾶς φημί ἐνεργέω ὁ εἷς καί ὁ αὐτός πνεῦμα , διαιρέω ἴδιος ἕκαστος καθώς βούλομαι . οὕτως οὐ λύω ὁ ἁρμονία ὁ δοξολογία , ὅταν τίς ὁ ὄνομα ὁ ἅγιος τριάς , ἢ πρῶτος ἢ δεύτερος ἢ τρίτος τίθημι . Τέ γάρ πρῶτος καί δεύτερος καί τρίτος οὐ φύσις ἐμφαίνω διαφορά , ἀλλά θεολογία ὁδός ἀσύγχυτος . πάλιν ὁ αὐτός ἀπόστολος , ἵνα δείκνυμι πανταχοῦ ἀδιάφορος ἑαυτοῦ χράω ὁ ὁ ὄνομα τάξις , εὔτακτος δέ καί ἀσφαλής προσέρχομαι ὁ θεῖος κήρυγμα , αὐτός δέ ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός καί ὁ θεός ὁ πατήρ ἐγώ . Πρῶτος , Παῦλος , ὁ υἱός καί τότε ὁ πατέρας κηρύσσω ; Τέ γάρ πρότερος φημί εἰς τάξις ἐκβάλλω . ἐγώ πρῶτος καί δεύτερος , ἐάν λέγω , ὁ φύσις ἀμέριστος ὑπολαμβάνω . μᾶλλον δέ οὐ ὑπολαμβάνω , ἀλλά ἀσφαλής κηρύσσω . Μή τοίνυν ὑβρίζω ὁ θεῖος λόγιος , μηδέ συκοφαντέω ὁ οὐράνιος δόγμα . εὑρίσκω εἰκών τοιοῦτος καί ἐν ὁ παλαιός . ὥσπερ γάρ ἐνταῦθα Παῦλος ἄρχω ἀπό ὁ πνεῦμα , ἔρχομαι εἰς ὁ υἱός καί ἀπό ὁ υἱός πάλιν εἰς ὁ πατέρας καί ὁ τρίτος ὁ τάξις ὁ ὄνομα ποιέω πρῶτος , οὐ ὁ ὁ κήρυγμα τάξις μεταβάλλω , ἀλλά ὁ ἀδιάφορος ὁ θεολογία γνῶσις ἐμφαίνω . οὕτως καί ἐν ὁ παλαιός ὁ αὐτός τύπος εὑρίσκω ὥσπερ ἐν εἰκών προλάμπω . Τῖς οὐ οἶδα ἐγώ , ἀδελφός , ὅτι ὁ Ἀβραάμ πρῶτος τάσσω ὁ γραφεύς , δεύτερος δέ ὁ Ἰσαάκ καί τρίτος ὁ Ἰακώβ ; ἐγώ γάρ ὁ θεός Ἀβραάμ καί ὁ θεός Ἰσαάκ καί ὁ θεός Ἰακώβ . καί ἔοικα ὁ γραφή κηρύσσω πρῶτος ὁ γεννάω , εἶτα ὁ γεννάω , ἔπειτα ὁ ἐκ ἐκεῖνος . ἀλλά ἐπεί ὁ φύσις εἰμί ἀμέριστος , εἰμί καί ὁ χρόνος διατέμνω διά ὁ ἀκολουθία , οὐ ὀκνέω ὁ θεός μεταβάλλω ὁ τάξις , ἵνα ὁ ὁμολογία ἀναδείκνυμι . λέγος γάρ ἐν ὁ – λέγω γάρ καί ὁ τόπος , ἵνα μή συκοφαντέω ὁ λέγω . – · ἐάν δέ ἁμαρτάνω ὁ υἱός Ἰσραήλ , παραδίδωμι αὐτός εἰς ἔθνος ἀλλότριος καί πορεύω ἐκεῖ καί λατρεύω θεός ἕτερος . προμηνύω ὁ εἰς Βαβυλών αἰχμαλωσία φημί · καί πορεύω ἐκεῖ καί λατρεύω θεός ἕτερος . τότε αἰσχύνω ὁ Καρδίη αὐτός ὁ ἀπερίτμητος . καί μετά βραχύς · καί μιμνήσκω ὁ διαθήκη Ἰακώβ καί ὁ διαθήκη Ἰσαάκ καί ὁ διαθήκη Ἀβραάμ .