severian-of-gabala.de-serpente-homilia 4
Πλὴν ὅταν ἀκούσῃς σταυρόν , ὅταν ἀκούσῃς σώματος οἰκονομίαν , ἀνάγαγέ σου τὴν διάνοιαν πρὸς τὸ ὕψος τῆς τοῦ μονογενοῦς ἐξουσίας . Μὴ τὸ σχῆμα τὸ διὰ σὲ γενόμενον ταπεινούτω σου τὸ φρόνημα , ἀλλ’ ἡ φιλανθρωπία τοῦ σώσαντος ἀναγαγέτω σου τὴν διάνοιαν . Σταυρὸς μὲν γὰρ διὰ σέ , ἀξία δὲ θεοῦ δι’ ἑαυτόν . Ἀξία δὲ θεοῦ οὐχ ὑψοῦται λόγοις , οὐ καθαιρεῖται λόγοις . Ἀλλ’ οἱ καθαιροῦντες , ἑαυτῶν ἐργάζονται τὴν καθαίρεσιν . Οἱ δὲ ὑψοῦντες , ἑαυτῶν τὴν εὐτέλειαν εἰς ὕψος ἀνάγουσιν . Ὥσπερ οὖν ἔφθημεν εἰπόντες , ὅτι καὶ ὁ τὴν οἰκονομίαν καὶ ὁ τὴν θεολογίαν ἀνυμνήσας τῆς αὐτῆς ἔχεται διανοίας . Ἀλλ’ ἐπειδὴ τοῖς χθὲς ἡμῖν γεγυμνασμένοις ἔλειπέ τι πρὸς τό ἵνα γινώσκωσί σε τὸν μόνον ἀληθινὸν θεὸν καὶ κύριον Ἰησοῦν Χριστόν καὶ πρὸς μὲν τὸν μόνον ἀληθινὸν θεὸν ἀπεδείχθησαν αἱ προφητεῖαι καὶ αἱ μαρτυρίαι τῷ υἱῷ , ὅτι καὶ μόνος ἀληθινός , ἀναγκαῖον δὲ οἶμαι κἀκείνην ἐξετάσαι τῆς λέξεως τὴν θεωρίαν . Καίτοι φησὶν ὁ αἱρετικὸς · Τί δὴ πάλιν ἔχεις καὶ πρὸς τὸ ἀπεσταλμένον εἰπεῖν ; Καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν . Μὴ ὁ ἀποστείλας τῷ ἀποσταλέντι ὁμότιμον ἔχει τὴν ἀξίαν ; Ταῦτα ἐὰν μὲν τῇ λέξει δουλεύων ἀναγινώσκεις , πολλάκις , ὡς προειρήκαμεν , πολλὴν εὑρήσεις ὡς ἀληθῶς πρὸς ἡμᾶς ἐναντιότητα , καὶ οὐ συμφωνοῦντα τοῖς αὐτοῖς λογισμοῖς τὰ καλῶς γεγραμμένα , κακῶς δὲ νενοημένα . Ἐὰν δὲ πρὸς αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν ἀναλάβῃς τὴν ἔννοιαν , οὐδαμοῦ σοι πρὸς ἐναντιότητα περιτραπήσεται τὸ τῆς διανοίας ὄμμα , ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ ἁγίου πνεύματος ὁδηγούμενον πρὸς ἀκριβῆ κατανόησιν . Τὸ γὰρ ἀπεστάλη καὶ ἀπέστειλεν ἀνθρώπινα μὲν φέρει ῥήματα , θεῖα δὲ κηρύττει νοήματα . Οὔτε γὰρ ὁ ἀποστείλας ἀπὸ τόπων εἰς τόπους ἀπέστειλεν , οὔτε ὁ ἀποσταλεὶς ἀπὸ τόπων εἰς τόπους ἦλθεν . Ἀλλ’ ἀπέστειλέ φησιν ὁ πατὴρ τὸν υἱὸν εἰς τὸν κόσμον , ὡς μὴ παρόντα τῷ κόσμῳ , πρὸς ὃν ἐπέμπετο . Πῶς ἡ γραφή φησι περὶ αὐτοῦ τοῦ κυρίου · Ἐν τῷ κόσμῳ ἦν καὶ ὁ κόσμος δι’ αὐτοῦ ἐγένετο ; Πῶς οὖν ἦλθεν ὁ παρών , ἐφάνη ὁ λανθάνων ; Εἰ δὲ ἀληθῶς , ὡς ἀκούεις , νοεῖς τὸ ἀπέστειλε , πᾶσα ἀνάγκη καὶ τὸν ἀποσταλέντα τούτοις ἐπιστῆναι τοῖς τόποις , οἷς μηδέπω παρῆν , καὶ τὸν ἀποστείλαντα ἐκεῖ πέμπειν , ὅπου μὴ πάρεστι . Πῶς οὖν ὁ εὐαγγελιστὴς ἔλεγε · Πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο , καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἕν . Ἐν τῷ κόσμῳ ἦν , καὶ ὁ κόσμος δι’ αὐτοῦ ἐγένετο ; Εἰ τοίνυν ἦν ἐν τῷ κόσμῳ , πῶς ἀποστέλλεται ἐν τῷ κόσμῳ ; Οὐκ ἤκουσας αὐτοῦ λέγοντος · Τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν ἐγὼ πληρῶ , λέγει κύριος ; Τί οὖν βούλεται τὸ ἀπεστάλη ; Ἀντὶ τοῦ ὤφθη · ἀντὶ τοῦ διὰ σαρκὸς ἔλαμψεν . Ἡ γὰρ ἀποστολὴ οὐ τὴν ἀπὸ τόπων εἰς τόπους μετάβασιν σημαίνει , ἀλλὰ τὴν ἐκ τῆς ἀοράτου θεότητος εἰς ἐμφανῆ παρουσίαν . Οὔτε γὰρ ἐπιδημήσας τῇ γῇ κατὰ τὴν ἀνθρωπίνην οἰκονομίαν , τοὺς οὐρανοὺς ἐκένωσε τῆς ἑαυτοῦ ἀξίας , οὔτε νῦν ἀναληφθεὶς κατὰ τὴν τῆς σαρκὸς ἀνάληψιν , τὴν γῆν ἔρημον κατέλιπε τῆς ἰδίας ἐπιστασίας . Εἰ κατὰ τὴν λέξιν , ἀδελφοί , ὁ πατὴρ ἀπέστειλν τὸν υἱὸν εἰς τὸν κόσμον , δῆλον ὅτι ὁ ἀποστείλας τοῦ ἀπεσταλμένου χωρίζεται κατὰ τὴν ἰδίαν στάσιν . Εἰ μὲν γὰρ σὺν αὐτῷ ἐστι , περιττὸν τὸ ἀπέστειλεν · εἰ δὲ ἀπέστειλεν , ἀνάγκη κεχωρίσθαι , κατὰ τὴν τῆς λέξεως ἔμφασιν . Ἀλλ’ οὐ δεῖ τῇ λέξει δουλεύειν , ἀλλὰ τῇ πίστει στοιχεῖν . Καὶ τίς ἡμῖν μαρτυρήσει λόγος , ὅτι ἐπὶ γῆς φανεὶς ἐν οὐρανοῖς ἦν ; τίς δὲ μαρτυρήσει λόγος , ὅτι παρὰ πατρὸς ἀπεσταλμένος οὐκ ἐχωρίσθη τοῦ πατρός ; Εἰ ἀπεστάλη εἰς τὸν κόσμον , κατὰ τὴν λέξιν , εἰ ὁ πέμψας τοῦ ἀπεσταλμένου χωρίζεται , πῶς ἔλεγεν · Ἐγὼ ἐν πατρὶ καὶ ὁ πατὴρ ἐν ἐμοί ; πῶς δὲ πάλιν ἔλεγε · Καὶ ὁ πέμψας με πατὴρ μετ’ ἐμοῦ ἐστιν ; Ὁρᾷς ὅτι ἡ φύσις οὐ χωρίζεται · ἡ δὲ οἰκονομία τὸ σχῆμα τῆς ἀποστολῆς ἐνδείκνυται . Τί οὖν βούλεται τὸ ἀναβαίνω πρὸς τὸν πατέρα μου ; Εἰ γὰρ σὺν αὐτῷ ὁ πατήρ , διὰ τί ἀναβαίνει ; Ἡ ἀνάβασις τὴν οἰκονομίαν ἑρμηνεύει , τοῦ σώματος τὴν ἀνάληψιν , οὐ τῆς θεότητος τὴν διάστασιν . Θέλεις δὲ μαθεῖν , ὅτι ὥσπερ ἐπιδημήσας τῇ γῇ , τοὺς οὐρανοὺς οὐ κατέλιπεν , οὔτε τοῦ πατρὸς ἐχωρίσθη , οὕτω καὶ εἰς οὐρανοὺς ἀναληφθείς τὴν γῆν οὐ κατέλιπεν ἔρημον ; Ὁ εἰπὼν πρὸς ἑαυτοῦ μαθητάς · Καὶ ἰδοὺ ἐγὼ μεθ’ ὑμῶν εἰμι , ἀλλ’ ἀνέρχομαι , ὅθεν κατῆλθον , πρὸς τὸν πατέρα μου , ὁ αὐτὸς πάλιν πρὸς ἐκείνους λεγει · Καὶ ἰδοὺ ἐγὼ μεθ’ ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος . Τὸ οὖν ἵνα γινώσκωσί σε τὸν μονον ἀληθινὸν θεὸν , καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν διπλῆν ἔννοιαν ἔχει καὶ μάχαιραν διπλῆν · τὴν μὲν κατὰ τῆς εἰδωλολατρείας ὁπλιζομένην , τὴν δὲ κατὰ τῆς Ἰουδαϊκῆς ἀπειθείας παραταττομένην . Μόνον μὲν γὰρ ἀληθινὸν θεὸν λέγει , ἵνα τὰ νεκρὰ εἴδωλα στηλιτεύσῃ · ἀπεσταλμένον δὲ Ἰησοῦν Χριστόν , ἵνα τοὺς τὴν οἰκονομίαν ἀρνουμένους ἐπιστομίσῃ . Ἐκλάμβανε τοίνυν τὰ ῥήματα πρὸς τὴν ἔννοιαν καὶ μὴ ὕβριζε τὴν ἀξίαν διὰ τὴν λέξιν .
Lemmas: πλήν ὅταν ἀκούω σταυρός , ὅταν ἀκούω σῶμα οἰκονομία , ἀνάγω σύ ὁ διάνοια πρός ὁ ὕψος ὁ ὁ μονογενής ἐξουσία . Μή ὁ σχῆμα ὁ διά σύ γίγνομαι ταπεινόω σύ ὁ φρόνημα , ἀλλά ὁ φιλανθρωπία ὁ σῴζω ἀνάγω σύ ὁ διάνοια . Σταυρός μέν γάρ διά σύ , ἄξιος δέ θεός διά ἑαυτοῦ . Ἀξία δέ θεός οὐ ὑψόω λόγος , οὐ καθαιρέω λόγος . ἀλλά ὁ καθαιρέω , ἑαυτοῦ ἐργάζομαι ὁ καθαίρεσις . ὁ δέ ὑψόω , ἑαυτοῦ ὁ εὐτέλεια εἰς ὕψος ἀνάγω . ὥσπερ οὖν φθάνω λέγω , ὅτι καί ὁ ὁ οἰκονομία καί ὁ ὁ θεολογία ἀνυμνέω ὁ αὐτηες͂ς ἔχω διάνοια . ἀλλά ἐπεί ὁ χθές ἐγώ γυμνάζω λείπω τίς πρός ὁ ἵνα γιγνώσκω σύ ὁ μόνος ἀληθινός θεός καί κύριος Ἰησοῦς Χριστός καί πρός μέν ὁ μόνος ἀληθινός θεός ἀποδείκνυμι ὁ προφητεία καί ὁ μαρτυρία ὁ υἱός , ὅτι καί μόνος ἀληθινός , ἀναγκαῖος δέ οἴομαι κᾁκείνης ἐξετάζω ὁ λέξις ὁ θεωρία . καίτοι φημί ὁ αἱρετικός · τις δή πάλιν ἔχω καί πρός ὁ ἀποστέλλω λέγω ; καί ὅς ἀποστέλλω Ἰησοῦς Χριστός . μή ὁ ἀποστέλλω ὁ ἀποστέλλω ὁμότιμος ἔχω ὁ ἄξιος ; οὗτος ἐάν μέν ὁ λέξις δουλεύω ἀναγιγνώσκω , πολλάκις , ὡς προλέγω , πολύς εὑρίσκω ὡς ἀληθῶς πρός ἐγώ ἐναντιότης , καί οὐ συμφωνέω ὁ αὐτός λογισμός ὁ καλός γράφω , κακῶς δέ νοέω . ἐάν δέ πρός αὐτός ὁ ἀλήθεια ἀναλαμβάνω ὁ ἔννοια , οὐδαμοῦ σύ πρός ἐναντιότης περιτρέπω ὁ ὁ διάνοια ὄμμα , ὑπό αὐτός ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁδηγέω πρός ἀκριβής κατανόησις . Τέ γάρ ἀποστέλλω καί ἀποστέλλω ἀνθρώπινος μέν φέρω ῥῆμα , θεῖος δέ κηρύσσω νόημα . οὔτε γάρ ὁ ἀποστέλλω ἀπό τόπος εἰς τόπος ἀποστέλλω , οὔτε ὁ ἀποστέλλω ἀπό τόπος εἰς τόπος ἔρχομαι . ἀλλά ἀποστέλλω φημί ὁ πατήρ ὁ υἱός εἰς ὁ κόσμος , ὡς μή πάρειμι ὁ κόσμος , πρός ὅς πέμπω . πῶς ὁ γραφεύς φημί περί αὐτός ὁ κύριος · ἐν ὁ κόσμος εἰμί καί ὁ κόσμος διά αὐτός γίνομαι ; πῶς οὖν ἔρχομαι ὁ πάρειμι , φαίνω ὁ λανθάνω ; εἰμί δέ ἀληθῶς , ὡς ἀκούω , νοέω ὁ ἀποστέλλω , πᾶς ἀνάγκη καί ὁ ἀποστέλλω οὗτος ἐφίστημι ὁ τόπος , ὅς μηδέπω πάρειμι , καί ὁ ἀποστέλλω ἐκεῖ πέμπω , ὅπου μή πάρειμι . πῶς οὖν ὁ εὐαγγελιστής λέγω · Πάν διά αὐτός γίνομαι , καί Χωρὶς αὐτός γίνομαι οὐδέ εἷς . ἐν ὁ κόσμος εἰμί , καί ὁ κόσμος διά αὐτός γίνομαι ; εἰμί τοίνυν εἰμί ἐν ὁ κόσμος , πῶς ἀποστέλλω ἐν ὁ κόσμος ; οὐ ἀκούω αὐτός λέγω · Τώς οὐρανός καί ὁ γῆ ἐγώ πληρόω , λέγω κύριος ; τις οὖν βούλομαι ὁ ἀποστέλλω ; ἀντί ὁ ὁράω · ἀντί ὁ διά σάρξ λάμπω . ὁ γάρ ἀποστολή οὐ ὁ ἀπό τόπος εἰς τόπος μετάβασις σημαίνω , ἀλλά ὁ ἐκ ὁ ἀόρατος θεότης εἰς ἐμφανής παρουσία . οὔτε γάρ ἐπιδημέω ὁ γῆ κατά ὁ ἀνθρώπινος οἰκονομία , ὁ οὐρανός κενόω ὁ ἑαυτοῦ ἄξιος , οὔτε νῦν ἀναλαμβάνω κατά ὁ ὁ σάρξ ἀνάληψις , ὁ γῆ ἐρῆμος καταλείπω ὁ ἴδιος ἐπιστασία . εἰμί κατά ὁ λέξις , ἀδελφός , ὁ πατήρ ἀποστέλλω ὁ υἱός εἰς ὁ κόσμος , δῆλος ὅτι ὁ ἀποστέλλω ὁ ἀποστέλλω χωρίζω κατά ὁ ἴδιος στάσις . εἰμί μέν γάρ σύν αὐτός εἰμί , περισσός ὁ ἀποστέλλω · εἰμί δέ ἀποστέλλω , ἀνάγκη χωρίζω , κατά ὁ ὁ λέξις ἔμφασις . ἀλλά οὐ δέω ὁ λέξις δουλεύω , ἀλλά ὁ πίστις στοιχέω . καί τίς ἐγώ μαρτυρέω λόγος , ὅτι ἐπί γῆ φαίνω ἐν οὐρανός εἰμί ; τίς δέ μαρτυρέω λόγος , ὅτι παρά πατήρ ἀποστέλλω οὐ χωρίζω ὁ πατέρας ; εἰμί ἀποστέλλω εἰς ὁ κόσμος , κατά ὁ λέξις , εἰμί ὁ πέμπω ὁ ἀποστέλλω χωρίζω , πῶς λέγω · ἐγώ ἐν πατήρ καί ὁ πατήρ ἐν ἐγώ ; πῶς δέ πάλιν λέγω · καί ὁ πέμπω ἐγώ πατήρ μετά ἐγώ εἰμί ; Όρας ὅτι ὁ φύσις οὐ χωρίζω · ὁ δέ οἰκονομία ὁ σχῆμα ὁ ἀποστολή ἐνδείκνυμι . τις οὖν βούλομαι ὁ ἀναβαίνω πρός ὁ πατέρας ἐγώ ; εἰμί γάρ σύν αὐτός ὁ πατήρ , διά τίς ἀναβαίνω ; ὁ ἀνάβασις ὁ οἰκονομία ἑρμηνεύω , ὁ σῶμα ὁ ἀνάληψις , οὐ ὁ θεότης ὁ διάστασις . θέλω δέ μανθάνω , ὅτι ὥσπερ ἐπιδημέω ὁ γῆ , ὁ οὐρανός οὐ καταλείπω , οὔτε ὁ πατήρ χωρίζω , οὕτως καί εἰς οὐρανός ἀναλαμβάνω ὁ γῆ οὐ καταλείπω ἐρῆμος ; ὁ λέγω πρός ἑαυτοῦ μαθητής · καί ἰδού ἐγώ μετά σύ εἰμί , ἀλλά ἀνέρχομαι , ὅθεν κατέρχομαι , πρός ὁ πατέρας ἐγώ , ὁ αὐτός πάλιν πρός ἐκεῖνος λέγω · καί ἰδού ἐγώ μετά σύ εἰμί πᾶς ὁ ἡμέρα ἠώς ὁ συντέλεια ὁ αἰών . ὁ οὖν ἵνα γιγνώσκω σύ ὁ μόνος ἀληθινός θεός , καί ὅς ἀποστέλλω Ἰησοῦς Χριστός διπλόος ἔννοια ἔχω καί μαχαιρᾶς διπλόος · ὁ μέν κατά ὁ εἰδωλολατρία ὁπλίζω , ὁ δέ κατά ὁ Ἰουδαϊκός ἀπείθεια παρατάσσω . Μόνος μέν γάρ ἀληθινός θεός λέγω , ἵνα ὁ νεκρός εἴδωλον στηλίτευση · ἀποστέλλω δέ Ἰησοῦς Χριστός , ἵνα ὁ ὁ οἰκονομία ἀρνέομαι ἐπιστομίζω . ἐκλαμβάνω τοίνυν ὁ ῥῆμα πρός ὁ ἔννοια καί μή ὑβρίζω ὁ ἄξιος διά ὁ λέξις .