severian-of-gabala.de-serpente-homilia 1
Χθὲς ἡμῖν ὁ λόγος πρός τε τὴν αἱρετικὴν πάλην καὶ πρὸς τοὺς ὑπὲρ τῆς δόξης τοῦ μονογενοῦς ἀγῶνας ἑαυτὸν ἐπιδέδωκεν , οὐχ ἵνα τὰ κεκρυμμένα γνωρίσῃ , ἀλλ’ ἵνα τὴν χάριν εὐγνωμόνως ὁμολογήσῃ . Οὐ γὰρ ἐξ ὧν φθεγγόμεθα Χριστὸς μεγαλύνεται , ἀλλ’ ἐξ ὧν ἐμεγαλύνθημεν , εὐγνωμόνως τὴν εὐεργεσίαν κηρύττομεν Καὶ γὰρ ἂν εἴη τῶν ἀτοπωτάτων , ἔργοις εὐπαθοῦντας , ἀφωνίᾳ τὴν εὐεργεσίαν ἀμείψασθαι καὶ μάλιστα Πᾶσα ἡ γῆ προσκυνησάτωσάν σοι καὶ ψαλάτωσάν σοι . Ὑμνοῦμεν τὸν θεὸν οὐ τιμὴν αὐτῷ περιτιθέντες , ἀλλὰ τιμὴν ἑαυτοῖς περιποιούμενοι . Δοξάζομεν τὸν θεὸν οὐκ ἐκείνῳ δόξαν χαριζόμενοι , ἀλλ’ ἑαυτοὺς τὴν ἀθάνατον δόξαν ἐνδύοντες . Τοὺς γὰρ δοξάζοντάς με , φησί , δοξάσω καὶ οἱ ἐξουθενοῦντές με ἐξουδενωθήσονται · Ἐδίδαξεν ὁ λόγος δι’ ὧν ἠγωνίσατο κατὰ δύναμιν , ὅτι τοὺς ὅρους τῆς δόξης τοῦ θεοῦ ὑπερβαίνειν οὐκ ἔξεστιν . οὐκ ἀνθρώποις τοῖς ἐπὶ γῆς , οὐκ ἀγγέλοις τοῖς ἐν οὐρανοῖς , οὐκ ἀρχαγγέλοις , οὐκ ἀρχαῖς , οὐ τοῖς χερουβίμ , οὐ τοῖς σεραφίμ . Καὶ μέμνησθε , εὖ οἶδ’ ὅτι οἱ φιλομαθεῖς τῶν ἀκροατῶν , ὅπως ἡμῖν ὁ περὶ τούτων διηνύσθη λόγος . Ἀλλ’ ἐπειδὴ σήμερον , ἀδελφοί , αὐτός τε ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης τὸν ἑαυτοῦ σταυρὸν προανεφώνησε , καὶ ὁ ἀπόστολος τῇ βασιλικῇ φωνῇ τοῦ σωτῆρος ἀκολουθήσας , τὸν περὶ τοῦ σταυροῦ λόγον ἐφιλοσόφησεν . Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς χεῖρας ἐχθρῶν . Τίς ὑμᾶς ἐβάσκανεν , οἷς κατ’ ὀφθαλμοὺς Ἰησοῦς Χριστὸς προεγράφη ἐν ὑμῖν ἐσταυρωμένος ; Ἐπεὶ οὖν καὶ ἡ βασιλικὴ τοῦ κυρίου φωνὴ καὶ ἡ τοῦ πιστοῦ θεράποντος διδασκαλία τοῖς βασιλικοῖς ἴχνεσιν ἠκολούθησεν , ἀναγκαῖον οἶμαι τὴν σωτήριον καὶ ἡμᾶς κατὰ δύναμιν περὶ τοῦ κυριακοῦ σταυροῦ τὰ εἰκότα φθέγξασθαι , οὐχ ἵνα τῆς ἀξίας ἐφικώμεθα , ἀλλ’ ἵνα τὴν κατὰ δύναμιν ὀφειλὴν ἀποτίσωμεν . Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται . Προαγορεύει τὸ πάθος ὁ νικητὴς τοῦ θανάτου . Προαναφωνεῖ τὸν σταυρὸν ὁ σταυρῷ τὸν θάνατον διαλύων . Προαναφωνεῖ τὴν πάλην , ἵνα κηρύξῃ τὴν νίκην . Ἐνταῦθα πάλιν σαυτὸν ἔνθες εἰς κατανόησιν τῆς δεσποτικῆς φωνῆς . Ὅρα μεθ’ ὅσης αὐθεντίας φησίν · Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς τὸ σταυρωθῆναι . Ὁ ταῦτα προαναφωνῶν , ἐν αὐτῷ γενόμενος τῷ ἀγῶνι μεταβάλλει τὴν ἀξίαν τῆς αὐθεντίας καὶ ἀρνεῖται τὸ ἀξίωμα τῆς θεότητος αὐτοῦ λέγων · Πάτερ , εἰ δυνατόν , παρελθέτω ἀπ’ ἐμοῦ τὸ ποτήριον . Οὐχ ὁρᾷς τὴν διαφωνίαν ; Ἐννόει τὴν οἰκονομίαν . Ἀλλ’ εἰς τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν . Λέγει τοῖς μαθηταῖς · Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται . Ὅρα πῶς ἠσφαλισμένῃ κέχρηται τῇ φωνῇ . Ὅπου πάθος κηρύττει , τὴν ἀνθρωπίνην ἐνδείκνυται φύσιν . Ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται . Πάσχει γὰρ τὸ φαινόμενον σῶμα , ζωοποιεῖ δὲ τὸ νοούμενον τῆς θεότητος ἀξίωμα . Καὶ λύεται μέν , ἀδελφοί , θανάτῳ τὸ σχῆμα τοῦ σώματος . Ἐγείρει δὲ τὸ λυόμενον ἡ τοῦ ἐνοικοῦντος δύναμις . Αὐτὸς ἦν ὁ λυόμενος κατὰ τὸ σῶμα , αὐτὸς ἐγείρων τὸ λυόμενον κατὰ τὸ πνεῦμα . Λύσατε γάρ φησι τὸν ναὸν τοῦτον καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερῶ αὐτόν . Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα . Χριστῷ ἀκολουθοῦντας οὐκ ἔστιν οὐδαμοῦ κατελθεῖν , ἀλλ’ ἀνιέναι διὰ παντός . Ἄλλως τε καὶ αἰσθητῶς ἡ ὁδὸς ἀπὸ Ἱεριχὼ εἰς Ἱεροσόλυμα ἄνοδον εἶχε , καὶ νοητῶς τὸ πάθος ἐπὶ τὴν ἄνοδον τῆς ἀναστάσεως ἔφερεν . Ἀδὰμ γὰρ τὸν εἰς ᾅδου πεσόντα εἰς οὐρανὸν ἀνεκαλεῖτο , καὶ τὴν χαμαὶ κειμένην εἰκόνα εἰς ὕψος ἀνήγαγεν . Ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα . Ὅπου θεός , ἐκεῖ ἀρετῆς ἀνάβασις · ὅπου κακία , ἐκεῖ παρανομίας κατάβασις . Διὰ τοῦτο περὶ μὲν τῶν κατ’ ἀρετὴν πολιτευομένων Μακάριοι πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν τῷ οἴκῳ σου · εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων αἰνέσουσί σε . Μακάριος ἀνήρ , οὗ ἐστιν ἀντίληψις αὐτῷ παρὰ σοῦ · αἱ ἀναβάσεις σου ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ . Αἱ ἀναβάσεις σου , τουτέστιν , οἱ εὐσεβεῖς καὶ ἀνηγμένοι λογισμοί , οἳ εἰς ὕψος ἀνάγοντες τοὺς καλῶς περὶ θεοῦ διανοουμένους . Ἔστιν οὖν ὁδὸς σωφροσύνης εἰς ὕψος ἀνάγουσα , ὁδὸς δικαιοσύνης εἰς ὕψος φέρουσα · καὶ πᾶσα , ὡς εἰπεῖν , ὁδὸς εὐσεβείας εἰς τὸ ὕψος ἐκεῖνο χειραγωγεῖ τὸν φιλόθεον , περὶ οὗ ἔλεγον οἱ ἀπὸ ἐθνῶν · Δεῦτε , πορευθῶμεν εἰς τὸ ὄρος τοῦ κυρίου καὶ εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ Ἰακώβ . Ὅπου μὲν εὐσεβείας λόγος , ἐκεῖ καὶ ἄνοδος · ὅπου δὲ κακία , κατάβασις ὁμολογουμένη . Ῥῦσαί με ἀπὸ τῶν καταβαινόντων εἰς λάκκον · καὶ πάλιν · Ὁ ὑψῶν με ἐκ τῶν πυλῶν τοῦ θανάτου . Ὥστε οὐδὲ τὸ ἀναβαίνομεν περιττόν . Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν . Καίτοι μόνος αὐτὸς ἐπὶ τὸ πάθος ἔρχεται . Διὰ τί οὖν κοινῶς ἀναβαίνομεν ; Ὅτι τὸ μὲν πάθος ἐμόν , κοινὴ δὲ πάντων ἀνθρώπων ἡ σωτηρία . Τῷ Χριστῷ συνεσταύρωμαι . Ζῶ δέ , οὐκέτι ἐγώ , ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός . Ἄλλως τε , βουληθεὶς ἐνδείξασθαι καὶ τὸν καρπὸν τοῦ σταυροῦ , ἐπήγαγεν εὐθέως διὰ τῶν ἐφεξῆς · Χριστὸς ἡμᾶς ἐξηγόρασεν ἐκ τῆς κατάρας τοῦ νόμου , γενόμενος ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα . Γέγραπται γάρ · Ἐπικατάρατος πᾶς ὁ κρεμάμενος ἐπὶ ξύλου .
Lemmas: χθές ἐγώ ὁ λόγος πρός τε ὁ αἱρετικός πάλη καί πρός ὁ ὑπέρ ὁ δόξα ὁ μονογενής ἀγών ἑαυτοῦ ἐπιδίδωμι , οὐ ἵνα ὁ κρύπτω γνωρίζω , ἀλλά ἵνα ὁ χάρις εὐγνώμων ὁμολογέω . οὐ γάρ ἐκ ὅς φθέγγομαι Χριστός μεγαλύνω , ἀλλά ἐκ ὅς μεγαλύνω , εὐγνώμων ὁ εὐεργεσία κηρύσσω καί γάρ ἄν εἰμί ὁ ἄτοπος , ἔργον εὐπαθέω , ἀφωνία ὁ εὐεργεσία ἀμείβω καί μάλιστα πᾶσα ὁ γῆ προσκυνέω σύ καί ψάλλω σύ . ὑμνέω ὁ θεός οὐ τιμή αὐτός περιτίθημι , ἀλλά τιμή ἑαυτοῦ περιποιέω . δοξάζω ὁ θεός οὐ ἐκεῖνος δόξα χαρίζομαι , ἀλλά ἑαυτοῦ ὁ ἀθάνατος δόξα ἐνδύω . Τούς γάρ δοξάζω ἐγώ , φημί , δοξάζω καί ὁ ἐξουθενέω ἐγώ ἐξουδενόω · διδάσκω ὁ λόγος διά ὅς ἀγωνίζομαι κατά δύναμις , ὅτι ὁ ὅρος ὁ δόξα ὁ θεός ὑπερβαίνω οὐ ἔξεστι . οὐ ἄνθρωπος ὁ ἐπί γῆ , οὐ ἄγγελος ὁ ἐν οὐρανός , οὐ ἀρχάγγελος , οὐ ἀρχή , οὐ ὁ χερουβίν , οὐ ὁ σεραφίμ . καί μιμνήσκω , εὖ οἶδα ὅτι ὁ φιλομαθής ὁ ἀκροατής , ὅπως ἐγώ ὁ περί οὗτος διανύω λόγος . ἀλλά ἐπεί σήμερον , ἀδελφός , αὐτός τε ὁ βασιλεύς ὁ δόξα ὁ ἑαυτοῦ σταυρός προαναφωνέω , καί ὁ ἀπόστολος ὁ βασιλικός φωνή ὁ σωτήρ ἀκολουθέω , ὁ περί ὁ σταυρός λόγος φιλοσοφέω . ἰδέ ἀναβαίνω εἰς Ἱερουσαλήμ καί ὁ γιός ὁ ἄνθρωπος παραδίδωμι εἰς χείρ ἐχθρός . Τῖς σύ βασκαίνω , ὅς κατά ὀφθαλμός Ἰησοῦς Χριστός προγράφω ἐν σύ εσταυρωμένος ; Ἐπεί οὖν καί ὁ βασιλικός ὁ κύριος φωνή καί ὁ ὁ πιστός θεράπων διδασκαλία ὁ βασιλικός ἴχνος ἀκολουθέω , ἀναγκαῖος οἴομαι ὁ σωτήριος καί ἐγώ κατά δύναμις περί ὁ κυριακός σταυρός ὁ ἔοικα φθέγγομαι , οὐ ἵνα ὁ ἄξιος ἐφικνέομαι , ἀλλά ἵνα ὁ κατά δύναμις ὀφειλή ἀποτίνω . ἰδέ ἀναβαίνω εἰς Ἱερουσαλήμ καί ὁ γιός ὁ ἄνθρωπος παραδίδωμι . προαγορεύω ὁ πάθος ὁ νικητής ὁ θάνατος . προαναφωνέω ὁ σταυρός ὁ σταυρός ὁ θάνατος διαλύω . προαναφωνέω ὁ πάλη , ἵνα κηρύσσω ὁ νίκη . ἐνταῦθα πάλιν σεαυτοῦ ἐντίθημι εἰς κατανόησις ὁ δεσποτικός φωνή . Όρα μετά ὅσος αὐθεντία φημί · ἰδέ ἀναβαίνω εἰς Ἱερουσαλήμ καί ὁ γιός ὁ ἄνθρωπος παραδίδωμι εἰς ὁ σταυρόω . ὁ οὗτος προαναφωνέω , ἐν αὐτός γίγνομαι ὁ ἀγών μεταβάλλω ὁ ἄξιος ὁ αὐθεντία καί ἀρνέομαι ὁ ἀξίωμα ὁ θεότης αὐτός λέγω · Πάτερ , εἰμί δυνατός , παρέρχομαι ἀπό ἐγώ ὁ ποτήριον . οὐ ορώ ὁ διαφωνία ; ἐννοέω ὁ οἰκονομία . ἀλλά εἰς ὁ πρόκειμαι ἐπανέρχομαι . λέγος ὁ μαθητής · ἰδέ ἀναβαίνω εἰς Ἱερουσαλήμ καί ὁ γιός ὁ ἄνθρωπος παραδίδωμι . Όρα πῶς ἀσφαλίζω χράω ὁ φωνή . ὅπου πάθος κηρύσσω , ὁ ἀνθρώπινος ἐνδείκνυμι φύσις . ὁ γιός ὁ ἄνθρωπος παραδίδωμι . πάσχω γάρ ὁ φαίνω σῶμα , ζωοποιέω δέ ὁ νοέω ὁ θεότης ἀξίωμα . καί λύω μέν , ἀδελφός , θάνατος ὁ σχῆμα ὁ σῶμα . ἐγείρω δέ ὁ λύω ὁ ὁ ἐνοικέω δύναμις . αὐτός εἰμί ὁ λύω κατά ὁ σῶμα , αὐτός ἐγείρω ὁ λύω κατά ὁ πνεῦμα . λύω γάρ φημί ὁ ναός οὗτος καί ἐν τρεῖς ἡμέρα ἐγείρω αὐτός . ἰδέ ἀναβαίνω εἰς Ἱερουσαλήμ . Χριστός ἀκολουθέω οὐ εἰμί οὐδαμοῦ κατέρχομαι , ἀλλά ἀνίημι διά πᾶς . ἄλλως τε καί αἰσθητός ὁ οὐδός ἀπό Ἰεριχώ εἰς Ἱερουσαλήμ ἄνοδος ἔχω , καί νοητός ὁ πάθος ἐπί ὁ ἄνοδος ὁ ἀνάστασις φέρω . Ἀδάμ γάρ ὁ εἰς ᾍδης πίπτω εἰς οὐρανός ἀνακαλέω , καί ὁ χαμαί κεῖμαι εἰκών εἰς ὕψος ἀνάγω . ἀναβαίνω εἰς Ἱεροσόλυμα . ὅπου θεός , ἐκεῖ ἀρετή ἀνάβασις · ὅπου κακία , ἐκεῖ παρανομία κατάβασις . Ζεύς οὗτος περί μέν ὁ κατά ἀρετή πολιτεύω Μακάριος πᾶς ὁ κατοικέω ἐν ὁ οἶκος σύ · εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών αἰνέω σύ . Μακάριος ἀνήρ , ὅς εἰμί ἀντίληψις αὐτός παρά σύ · ὁ ἀνάβασις σύ ἐν ὁ καρδία αὐτός . ὁ ἀνάβασις σύ , τουτέστι , ὁ εὐσεβής καί ἀνάγω λογισμός , ὅς εἰς ὕψος ἀνάγω ὁ καλός περί θεός διανοέω . Ἔρτις οὖν οὐδός σωφροσύνη εἰς ὕψος ἀνάγω , οὐδός δικαιοσύνη εἰς ὕψος φέρω · καί πᾶς , ὡς λέγω , οὐδός εὐσέβεια εἰς ὁ ὕψος ἐκεῖνος χειραγωγέω ὁ φιλόθεος , περί ὅς λέγω ὁ ἀπό ἔθνος · δεῦτε , πορεύω εἰς ὁ ὄρος ὁ κύριος καί εἰς ὁ οἶκος ὁ θεός Ἰακώβ . ὅπου μέν εὐσέβεια λόγος , ἐκεῖ καί ἄνοδος · ὅπου δέ κακία , κατάβασις ὁμολογέω . ῥύομαι ἐγώ ἀπό ὁ καταβαίνω εἰς λάκκος · καί πάλιν · ὁ ὑψόω ἐγώ ἐκ ὁ πύλη ὁ θάνατος . Ὥστος οὐδέ ὁ ἀναβαίνω περισσός . ἰδέ ἀναβαίνω . καίτοι μόνος αὐτός ἐπί ὁ πάθος ἔρχομαι . Ζεύς τίς οὖν κοινός ἀναβαίνω ; ὅτι ὁ μέν πάθος ἐμός , κοινός δέ πᾶς ἄνθρωπος ὁ σωτηρία . ὁ Χριστός συσταυρόομαι . ζῶ δέ , οὐκέτι ἐγώ , ζάω δέ ἐν ἐγώ Χριστός . ἄλλως τε , βούλομαι ἐνδείκνυμι καί ὁ καρπός ὁ σταυρός , ἐπάγω εὐθύς διά ὁ ἐφεξῆς · Χριστός ἐγώ ἐξαγοράζω ἐκ ὁ κατάρα ὁ νόμος , γίγνομαι ὑπέρ ἐγώ κατάρα . γράφω γάρ · ἐπικατάρατος πᾶς ὁ κρεμάννυμι ἐπί ξύλο .