severian-of-gabala.de-sacrificiis-caini 1
Μήτηρ εὐταξίας ἀκολουθία , ὄψιν μὲν καὶ πρόσωπον ἔχουσα ταῖς ὑποθέσεσιν , εὐκρινῆ δὲ καὶ ἀσύγχυτον φυλάττουσα τὴν τῶν ἀκουόντων διάνοιαν . Μὴ τοίνυν ἀπεχώμεθα τῆς ἀκολουθίας , ἀλλὰ κἂν αἱ ἀναγνώσεις τὸν ἴδιον ἀνυέτωσαν δρόμον , ἡμεῖς τῆς ἱστορίας τὴν ἀκολουθίαν φυλάξωμεν . Ἐν τοῖς προηγησαμένοις λόγοις παρεδίδοτο ἐκ τῆς τοῦ ἁγίου πνεύματος διδασκαλίας , τίς γέγονεν ἡ τοῦ ἀνθρώπου κατασκευή , τίς ἡ τιμή , τίς ἡ τάξις , τίς ἡ τῶν πραγμάτων δοθεῖσα ἡγεμονία . Ἥκει γὰρ τούτοις ἡ ἀπάτη ἡ ἐν παραδείσῳ , ἡ ἐξετασθεῖσα δίκη , ἡ ἐξενεχθεῖσα μετὰ φιλανθρωπίας ἀπόφασις . Τούτοις ἠκολούθησεν τὰ κατὰ τὸν Κάϊν καὶ τὸν Ἄβελ ὄψει μὲν τῇ αὐτῇ τὸν θεὸν τιμᾶν ἐπιχειρησάντων , διαφόρῳ δὲ διαθέσει τὴν λειτουργίαν ἀναλαβόντων . Προσήνεγκε γὰρ καὶ οὗτος κἀκεῖνος . Ἀλλὰ τοῦ μὲν σχῆμα μόνον δώρου εἶχεν ἡ προσφορά , τοῦ δὲ καὶ τὴν πρέπουσαν διάθεσιν καὶ τιμήν . Εἶτα ἠκολούθησε φθόνος . Τῇ γὰρ εὐσεβείᾳ ἀκολουθεῖ ἀεὶ παρὰ μὲν τῶν κακῶν φθόνος , παρὰ δὲ τοῦ βραβευτοῦ στέφανος . Ἀνῃρέθη ὁ Ἄβελ , ὁ πρῶτος τῆς δικαιοσύνης κῆρυξ , ὁ πρῶτος εὐσέβειαν ἀγαπήσας καὶ μεταδιώξας · ὁ πρῶτος ἀλήθειαν τιμήσας καὶ μετὰ ἀληθείας τὸν θεὸν ἀγαπήσας καὶ προσκυνήσας , ὁ ἐν πολλοῖς μιμητὴς τοῦ Χριστοῦ γενόμενος . Εὑρίσκω γὰρ τὸν ἅγιον Ἄβελ πολλὰς τοῦ Χριστοῦ εἰκόνας δεξάμενον . Ὥσπερ γὰρ ὁ σωτὴρ τῶν μετὰ τὸν νόμον ἀνακαινιζομένων ἀρχηγὸς καὶ πρῶτος δίκαιος , οὕτως τῶν ἀρχαίων πάντων ἀνθρώπων ἀρχηγὸς δικαιοσύνης Ἄβελ . Οὔτε ἐν τῷ ἀνακαινισμῷ τῆς ἀνθρωπότητος , ἣν ἀνεκαίνισεν ὁ πάντων δεσπότης , εὑρίσκεις τι τοῦ δεσποτικοῦ πρῶτον σώματος , οὔτε ἐν τῇ παλαιᾷ τῶν ἀνθρώπων τάξει εὑρίσκεις δικαιοσύνην προλάμψασαν τοῦ Ἄβελ . Ἐκεῖνος ἀρχηγὸς τῶν παλαιῶν δικαίων , καὶ οὗτος ἀρχηγὸς τῶν νέων δικαίων καὶ τῶν μετὰ ἀληθείας ἀνακαινιζομένων ἁγίων . Διὰ τοῦτο ὁ σωτὴρ ἔπηξε τοῦ Ἄβελ τὴν μνήμην πάσης δικαιοσύνης ἀρχήν . Λέγει γὰρ Ἰουδαίοις · Ἀμὴν λέγω ὑμῖν , ἐκδικηθήσεται ἐκ τῆς γενεᾶς ταύτης πᾶν αἷμα δίκαιον ἐκχυνόμενον ἀπὸ καταβολῆς κόσμου , ἀπὸ τοῦ αἵματος Ἄβελ τοῦ δικαίου ἕως τοῦ αἵματος Ζαχαρίου , ὃν ἐφονεύσατε μεταξὺ τοῦ ναοῦ καὶ τοῦ θυσιαστηρίου . Ἀρχὴν ἔπηξε δικαιοσύνης τὸν ἐπιβουλευόμενον μὲν παρὰ ἀνθρώποις , στεφανούμενον δὲ παρὰ τῷ θεῷ , τὸν Ἄβελ . Καὶ ὅρα τὸ θαυμαστόν . Ἐπειδὴ Ἄβελ πρῶτος δικαιοσύνῃ συναγωνίσατο , πρῶτος ὑπὲρ εὐσεβείας ἠξιώθη παθεῖν . Ἐγένετο Χριστοῦ εἰκὼν τοῦ δι’ ἀλήθειαν παθόντος , καὶ εὑρέθη καὶ τὸ αἷμα τοῦ Ἄβελ πλησιάζον τῷ δεσποτικῷ αἵματι καὶ πολλὴν ἔχων τῇ ἐγγύτητα διὰ τὴν πίστιν . Οἷον τὸ αἷμα τὸ σωτήριον διδασκαλεῖόν ἐστι πάσης τῆς οἰκουμένης · οὐδὲν ἡμᾶς παιδεύει τὴν εὐσέβειαν ἢ τὸ αἷμα τὸ δεσποτικόν , ὥσπερ γλώττῃ τῇ ἀληθείᾳ κεχρημένον . Ἐβόησεν καὶ τὸ αἷμα τοῦ Ἄβελ , βοᾷ καὶ τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ . Ἀλλ’ ἐκεῖνο μὲν βοᾷ ἐντυγχάνον , τοῦτο δὲ βοᾷ ἱλασμὸν φέρον τῷ κόσμῳ . Ἐπειδὴ γὰρ καὶ τὸ αἷμα τὸ δεσποτικὸν δίκην σάλπιγγος ἤχησεν εἰς τὰ πέρατα καὶ τὸ αἷμα Ἄβελ ἐνέτυχε τῷ θεῷ , ὁ ἀπόστολος μνημονεύσας καὶ τούτου κἀκείνου τοῦ αἵματος , τῇ παρεξετάσει εἰς μεῖζον ὕψος ἐπῆρε τὸ ἀληθῶς ἀνώτερον αἷμα . Λέγει γάρ · Προσεληλύθαμεν ὄρει Σιών , καὶ πόλει θεοῦ ζῶντος , Ἱερουσαλὴμ ἐπουρανίῳ , καὶ μυριάσιν ἀγγέλων , πανηγύρει καὶ ἐκκλησίᾳ πρωτοτόκων ἀπογεγραμμένων ἐν οὐρανοῖς , καὶ κριτῇ θεῷ ζῶντι , καὶ πνεύμασιν ἁγίων τετελειωμένων , καὶ αἵματι ῥαντισμοῦ κρεῖττον λαλοῦντι παρὰ τοῦ Ἄβελ . Τὸ μὲν γὰρ λαλεῖ ἐντυγχάνον κατὰ μιαιφόνων , τὸ δὲ τοῦ Χριστοῦ αἷμα ἐντυγχάνον ὑπὲρ ἁμαρτωλῶν , καὶ ἱλασμὸν φέρον τῷ κόσμῳ . Τὸ γὰρ αἷμα τοῦ Χριστοῦ ῥαντισμὸς τῆς οἰκουμένης , τὸ αἷμα Χριστοῦ λύτρον τῶν ἀνθρώπων . Κρεῖττον , φησί , παρὰ τοῦ Ἄβελ λαλοῦντι , καθ’ ὅσον τὸ μὲν ἐντυγχάνει , τὸ δὲ συνηγορεῖ . Ἔπειτα πάλιν εἰκόνα εἶχεν τοῦ δεσποτικοῦ αἵματος τὸ τοῦ Ἄβελ κατὰ τοῦτον τὸν τρόπον . Ὁ Ἀδὰμ ἁμαρτήσας ὑπέπεσε τῇ κατάρᾳ τοῦ θανάτου · Γῆ εἶ καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ . Ἐδέξατο τὴν ἀπόφασιν Ἄβελ δίκαιος γεγονὼς καὶ πταισμάτων μὴ ὑποπεσών , ἀλλὰ καὶ μαρτυρηθεὶς τῇ θείᾳ ψήφῳ ἐνεπολιτεύσατο σεμνῶς τῷ βίῳ . Εἶτα ὁ μιαιφόνος Κάϊν ἀνοίξας τὰς πύλας τοῦ θανάτου ἐποίησε κακὴν πάροδον γενέσθαι τῷ θανάτῳ , μᾶλλον δὲ καλήν . Ὅρα γὰρ τὸ τοῦ θεοῦ φιλάνθρωπον . Οἱ κατάδικοι οὐδέπω ἦσαν τεθνηκότες , οὔτε ὁ Ἀδὰμ οὔτε ἡ Εὔα . Ὁ Ἄβελ μὴ ἁμαρτήσας πρῶτος τῶν καταδικασθέντων ἀποθνῄσκει , τοῦ θεοῦ οὕτως οἰκονομήσαντος μὴ λαβεῖν τὸν θάνατον βεβαίαν νομήν · ἀσφαλὴς γὰρ θανάτου νομὴ ἁμάρτημα . Ὠικονόμησεν τοίνυν ὁ θεὸς ἐπιβουλευομένης τῆς εὐσεβείας παθεῖν τὸν μὴ ἁμαρτήσαντα ὑπὲρ τῶν κατακεκριμένων , ἵνα εἰκὼν γένηται τοῦ Χριστοῦ , ὃς ὑπὲρ τῶν ἁμαρτησάντων τὸν θάνατον φέρει . Ὑπὲρ γὰρ τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ λαοῦ ἦλθεν εἰς θάνατον , φησίν . Ἔστι δὲ καὶ τὸ ὄνομα τοῦ Ἄβελ κατὰ τὴν Ἑβραίαν γλῶσσαν ἑρμηνευόμενον πένθος . Ἀεὶ γὰρ ἡ εὐσέβεια ἐν τῷ παρόντι καιρῷ στενάζει , πενθεῖ , δακρύει , ὀδύρεται τὰς ἁμαρτίας , τὰς βλασφημίας , τὰς ἀδικίας . Ἐν πένθει οὖν διάγει ἡ εὐσέβεια . Ἀλλ’ ὁ σωτήρ · Μακάριοι οἱ πενθοῦντες , ὅτι αὐτοὶ παρακληθήσονται . Ἀναιρεθέντος τοίνυν τοῦ Ἄβελ , ἵνα τῆς ἀκολουθίας ἐχώμεθα , μᾶλλον δὲ στεφανωθέντος καὶ τὴν πρώτην τάξιν τῆς δικαιοσύνης λαβόντος , τίκτεται τῷ Ἀδὰμ υἱὸς ἄλλος ὁ Σήθ . Καὶ καλεῖ αὐτὸν ἡ μήτηρ Σὴθ καὶ ἐτυμολογεῖ τὸ ὄνομα λέγουσα · Ἐξανέστησέ μοι ὁ θεὸς σπέρμα ἕτερον ἀντὶ Ἄβελ ὃν ἀπέκτεινεν Κάϊν . Ἀντίδοσίς ἐστι τοῦ φόνου ὁ Σήθ · ἀντὶ γὰρ τοῦ υἱοῦ ἐδόθη . Ἑρμηνεύεται ὁ Σὴθ ποτισμός . Ὧδε τὸν νοῦν . Ἐπειδὴ γὰρ τὴν διψῶσαν ῥίζαν τῆς μητρὸς καὶ τῷ πένθει τετρυχωμένην καὶ νενεκρωμένην ὡς ὕδωρ ἐπελθὸν ἤρδευσε καὶ πάλιν στέλεχος ἔδειξεν , ἐκλήθη Σήθ , τουτέστιν ποτισμός . Καὶ λέγει · Ἐξανέστησε μοι κύριος . Οὐκ εἶπεν · Ἀνέστησεν , ἀλλ’ ἐξανέστησεν . ἄλλο δὲ ἀνάστασις καὶ ἄλλο ἐξανάστασις . Ἀνάστασις ἡ πρώτη ἡμῶν δημιουργία . Καὶ γὰρ τότε ἀπὸ γῆς ἤγειρε τὸ πλάσμα νεκρὰν γῆν λαβὼν ὁ θεός . Ἔπλασεν ἔμψυχον ἄνθρωπον · καὶ ἡ πρώτη ἡμῶν πλάσις ἀνάστασις ἦν . Τὸ γὰρ ἐρριμμένον ἤγειρεν , τὸν χοῦν ἀνέστησε καὶ εἰς ἀνθρώπου μορφὴν μετέβαλεν . Ἡ δὲ δεύτερα ἐκ τῶν νεκρῶν ἀνάστασις ἐξανάστασις λέγεται , ἀντὶ τοῦ ἐκ δευτέρου ἀνάστασις , ἐπειδὴ καὶ τότε ἀπὸ γῆς καὶ νῦν ἀπὸ γῆς . Λέγει ὁ ἀπόστολος · Συμμορφούμενοι τῷ θανάτῳ τοῦ κυρίου ἡμῶν εἴ πως καταντήσωμεν εἰς τὴν ἐξανάστασιν αὐτοῦ τὴν ἐκ νεκρῶν . Ἐξανέστησέν μοι , φησίν , ὁ θεὸς σπέρμα ἕτερον ἀντὶ Ἄβελ ὃν ἀπέκτεινεν Κάϊν . Οὕτως ὁ Σὴθ τίκτεται , ὡς μαρτυρεῖ ἡ γραφή , ὁμότυπον ἔχων χαρακτῆρα τῷ Ἀδάμ . Πρωτότοκος ἐτέχθη ὁ Κάϊν , καὶ οὐδὲ ἓν ἔφερεν ὁμοίωμα τοῦ προσώπου ἢ τῆς εἰκόνος τοῦ πατρός . Ἐγενήθη Ἄβελ ὁ δίκαιος , καὶ εἶχε μορφὴν ἐοικυῖαν τῷ Ἀδὰμ καὶ οὐδὲ οὕτως αὐτοτελῆ καὶ ὁμοίαν . Ὁ δὲ Σήθ , ὃν ἤγειρεν ὁ θεὸς ἀντ’ ἐκείνου , ὥς φησιν ἡ γραφή , κατὰ τὴν ἰδέαν τοῦ Ἀδὰμ καὶ κατὰ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ , ἐκμαξάμενος τὸν πατρικὸν χαρακτῆρα αὐτοῦ προῆλθεν . Διὰ τί τοῦτο ἐμαρτύρησεν ἡ γραφὴ ὅτι κατ’ εἰκόνα τοῦ Ἀδὰμ ἐγένετο ; Ἐνταῦθα τὸν νοῦν , παρακαλῶ . Ὁ Σὴθ οὗτος , ἐπειδὴ τύπος ἦν τῆς ἀναστάσεως – Ἐξανέστησεν γὰρ αὐτὸν ὁ θεὸς ἀντ’ ἐκείνου . – δείκνυσιν ὅτι ἡ ἀνάστασις τῶν νεκρῶν τὰς πρώτας ἐγείρει μορφὰς καὶ τὰς αὐτὰς εἰκόνας σῴζει καὶ οὐδὲν φθείρεται τοῦ χαρακτῆρος τοῦ ἀνθρώπου . Ἐγέννησέ φησιν ὁ Ἀδὰμ κατὰ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ καὶ κατὰ τὴν ὁμοίωσιν αὐτοῦ τὸν υἱὸν καὶ ἐπωνόμασεν αὐτὸν Σήθ . Οἱ αἱρετικοὶ νοθεύουσι τὸν περὶ τῆς εἰκόνος λόγον . Ὅταν εἴπωμεν περὶ τοῦ υἱοῦ κατὰ τὸν ἀπόστολον · Ὅς ἐστιν εἰκὼν τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου καί · Ὃς ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπάρχων , λέγουσιν · Αὕτη ἡ εἰκὼν οὐ πείθει σε ὅτι ἄλλο θεὸς καὶ ἄλλο εἰκών ; Μὴ ὅμοιός ἐστιν ἄνθρωπος τῇ εἰκόνι τῇ κηροχύτῳ ; Ἀλλὰ τὴν εἰκόνα καλεῖ ἡ γραφὴ ἐν διαφόροις σχήμασιν · οἷόν ἐστιν εἰκὼν ἔχουσα μορφὴν καὶ σχῆμα ὥσπερ ἀνδριάς · οὐκ ἔχει δὲ ὠχρότητα ἢ ξανθότητα ἢ μέλαν σῶμα ἢ λευκόν . Ἡ δὲ εἰκὼν ἡ κηρόχυτος παριστᾷ εἴδη καὶ χρώματα . Καὶ γὰρ τὸν ἑτερόφθαλμον ποιεῖ καὶ τὸν ὠχρὸν καὶ τὸν πολιὸν καὶ τὸν μέλανα καὶ τὸν πυρρὸν καὶ λευκόν , καὶ ἕκαστον χρῶμα μιμεῖται ἡ εἰκὼν ἡ κηρόχυτος . Ὁ μέντοι ἀνδριὰς οὐ δύναται , ἀλλὰ μόνον σχῆμα καὶ μορφὴν ἔχει ἡ εἰκὼν ἡ κηρόχυτος . Ἡ δὲ εἰκὼν ἡ φυσικὴ ἡ ἔχουσα τῆς φύσεως τὸν χαρακτῆρα , ἐκείνη ἐστὶ περὶ ἧς εἶπεν ἡ γραφή · Ἐγέννησεν ὁ Ἀδὰμ κατὰ τὴν ἰδέαν αὐτοῦ καὶ κατὰ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ . Εἰπέ μοι τοῦ Ἀδὰμ τίς ἡ εἰκών ; Εἰ ἡ τοῦ Ἀδὰμ ἡ εἰκὼν ἡ ἰδέα αὐτοῦ ἐστι , μορφὴ τοῦ θεοῦ ἐστιν ἡ εἰκών ; Οὐκ ἔστιν ἡ ἰδία οὐσία ἧς εἰκὼν ὁ υἱός . Ἐγέννησέν , φησίν , ὁ Ἀδὰμ κατὰ τὴν ἰδέαν αὐτοῦ καὶ κατὰ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ . Διὰ τοῦτο ὁ Χριστὸς εἰκών , οὐ μορφήν καὶ σχῆμα φέρων οὐδὲ ἰδέαν καὶ χρῶμα · ἀσώματος γὰρ ἡ φύσις . Οὐ δύνῃ μορφὴν εἰπεῖν ἐπὶ θεοῦ , οὐ σχῆμα , οὐκ εἶδος , οὐ χρῶμα . Ταῦτα γὰρ σωμάτων . Ἀλλὰ τίς θεοῦ ἀληθινὴ ἡ εἰκών ; Ὁ ἐξ αὐτοῦ . Ἐκ τοῦ Ἀδὰμ ἡ εἰκών . Ἐκ τοῦ πατρὸς ἡ εἰκὼν γεννηθεὶς ἀιδίως ἐξ ἀνάρχου πατρός . Καὶ τρανῶς φέρων τὸ ἐμφερὲς τῆς εἰκόνος λέγει · Ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ ἑώρακεν τὸν πατέρα κατὰ τοὺς αἱρετικούς . Πῶς δύναται διὰ τοῦ ἀνομοίου ὅμοιον φαίνεσθαι ; Λέγεις τὸν υἱὸν μικρότερον τοῦ πατρός . Ὁ οὖν ἑωρακὼς τὸν μικρότερον τοῦ πατρὸς ἑώρακε τὸν μείζονα . Πάλιν ὁ σωτὴρ καθ’ ἑαυτόν , ὡς λέγεις , οὐδὲν δύναται . Ὁ οὖν ἑωρακὼς τὸν μηδὲν δυνάμενον εἶδε τὸν πάντα δυνάμενον . Ὁ βλέπων τὸν ὑπεξούσιον εἶδε τὸν αὐτεξούσιον . Ὁ βλέπων τὸ κτίσμα εἶδε τὸν κτίστην Ὁ βλέπων τὸν ὄντα , ποτὲ ὅτε οὐκ ἦν , εἶδεν τὸν ἀεὶ ὄντα . Ταῦτα κοινῶν λογισμῶν ἀκολουθίαν ἔχει . Εἰ μὴ ἔχει τὸ ὁμότιμον , εἰ μὴ ἔχει τὸ συναΐδιον , εἰ μὴ ἔχει τὸ ἀληθῶς ἐκ πατρικῆς ἐκλάμψαι φύσεως , πῶς ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ ἑώρακε τὸν πατέρα μου ; Ἐγέννησεν Ἀδὰμ κατὰ τὴν ἰδέαν αὐτοῦ καὶ κατὰ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ . Τίκτεται ὁ Σὴθ καὶ σῴζει τοῦ Ἀδὰμ τὸν χαρακτῆρα . Οὗτος γεννᾷ υἱὸν ὀνόματι Ἐνώς , περὶ οὗ φησιν ἡ γραφή · Οὗτος ἤλπισεν ἐπικαλεῖσθαι τῷ ὀνόματι κυρίου . Φιλοθέους ἡμᾶς ὄντας , καὶ φιλολόγους εἶναι δεῖ , λόγον φιλοῦντας οὐ τὸν ἔξω , ἀλλὰ τὸν θεῖον τὸν παιδευτὴν τῶν ψυχῶν , τὸν φωστῆρα πάσης διανοίας . Τί ἐστιν ; Ἐμαρτυρήθη Ἐνὼς ὅτι Οὗτος ἤλπισεν ἐπικαλεῖσθαι τῷ ὀνόματι κυρίου . Ἄβελ οὐκ ἐπεκαλέσατο ὄνομα κυρίου ; Εἰ μὴ ἐπεκαλέσατο , πῶς τὰ δῶρα προσέφερεν ; Ἀδὰμ οὐκ ἐπεκαλέσατο τὸ ὄνομα κυρίου ; Διὰ τί οὐκ ἐμαρτυρήθη περὶ ἄλλου ; Λέγω τοίνυν ῥῆμα ξένον μὲν τοῖς ἀκούουσιν , ἀληθὲς δὲ καὶ ἀκύνδινον , ἐπειδὴ μάρτυρα ἔχει τὴν γραφήν . Ὁ Ἐνὼς ἤλπισεν ἐπικαλεῖσθαι τῷ ὀνόματι κυρίου τὸν τρόπον τοῦτον · πάνυ δίκαιος γενόμενος καὶ τῇ εὐσεβείᾳ συνάψας ἑαυτὸν τῷ θεῷ ἐπικαλεῖσθαι τῷ ὀνόματι κυρίου τοῦ θεοῦ . Τί , φησίν , κωλύει οὕτω με τὸν θεὸν ἀγαπήσαντα κἀμὲ θεὸν καλεῖσθαι , οὐ κατὰ τυραννίδα , ἀλλὰ κατὰ ἀγάπην ; Ἤλπισεν ἐπικαλεῖσθαι τῷ ὀνόματι κυρίου , οὐ καλεῖσθαι , ἀλλ’ ἐπικαλεῖσθαι τῷ ὀνόματι , ἵνα καὶ Ἐνὼς λέγηται καὶ θεός . Ἐνὼς δέ ἐστιν ἄνθρωπος . Τοῦτο καὶ καὶ ἑρμηνεύει ὅτι Ἐνὼς ἄνθρωπος ἑρμηνεύεται . Ἤλπισεν οὖν καὶ ἄνθρωπος εἶναι διὰ τὴν φύσιν καὶ θεὸς διὰ τὴν χάριν . Ἐκλήθη τοίνυν οὗτος ὁ Ἐνὼς θεός . Πάντες ἑώρων αὐτὸν οἱ τότε καὶ ἔλεγον · Ἀληθῶς ἄξιος θεοῦ , ἀληθῶς αὕτη ἡ μορφὴ θεοῦ . Οἱ ἐκ τούτου λοιπὸν γεννώμενοι ἐκαλοῦντο υἱοὶ θεοῦ . Οἱ ἐκ τούτου λοιπὸν τοῦ σπέρματος Ἐνὼς φυλάττοντες τὴν εὐσέβειαν ἐκαλοῦντο υἱοὶ θεοῦ τοῦ μὴ ἀχθομένου , ἀλλὰ χαίροντος ἐπὶ τῇ ἰδιότητι καὶ ἀσπαζομένου τὴν οἰκειότητα τῶν εὐσεβῶν . Ἐγὼ δὲ εἶπον · Θεοί ἐστὲ καὶ υἱοὶ ὑψίστου πάντες . Ἀφ’ οὗ δὲ τὴν κατάραν ἐδέξατο ὁ Κάϊν , ἐμερίσθησαν αἱ δύο φυλαί , ἥ τε τοῦ Σὴθ καὶ ἡ τοῦ Κάϊν . Καὶ οἱ μὲν τοῦ Κάϊν υἱοὶ καὶ ἀπόγονοι ἐλέγοντο υἱοὶ ἀνθρώπων , οἱ δὲ τοῦ Σὴθ υἱοὶ καὶ ἀπόγονοι ἐλέγοντο υἱοὶ θεοῦ . Ἐβούλετο δὲ ὁ θεὸς τὸ γένος τοῦτο τὸ δίκαιον τοῦ Σήθ , ὃ ἤγειρεν ἀντὶ Ἄβελ , μὴ ἐπιγαμβρεύειν τῷ σπέρματι τοῦ Κάϊν ὥσπερ ἐκέλευσεν Ἰουδαίοις μὴ δοῦναι τὰς θυγατέρας αὐτῶν ἀλλοφύλοις μηδὲ λαβεῖν ἐκ τῶν θυγατέρων τῶν ἀλλοφύλων . Ἐβούλετο οὖν χωρισθῆναι αὐτούς · κατὰ μέρος γὰρ ὁ θεὸς τὴν γενεὰν τοῦ Κάϊν ἀνήλισκεν . Πρόσεχε λοιπόν , παρακαλῶ . Φαίνεται ὁ Κάϊν μόλις ἑπτὰ διαδόχους ἐσχηκώς τουτέστιν ἑπτὰ γενεάς , καὶ ἀναλωθεὶς μετὰ ταῦτα , ὡς ἐνέλιπε τὸ γένος . Ἐτίκτοντο τῷ γένει τοῦ Κάϊν θυγατέρες μόναι , ἐπλεόναζεν δὲ ἡ τῶν ἀρρένων φύσις τοῖς υἱοῖς τοῦ θεοῦ . Θέλων δὲ ὁ θεὸς ἐκνευρίσαι τοῦ πονηροῦ καὶ ἀνόμου τὴν μνήμην κατὰ μέρος τὴν τῶν ἀρρένων ἡλικίαν ἐξέκοψεν , καὶ περιελείφθησαν ἐν αὐτοῖς γυναῖκες ὀλίγαι , ἃς ᾔδει ὁ θεὸς δυναμένας τοῦ ἄρχεσθαι καὶ μὴ ἄρχειν . Ὃ καὶ ἐπὶ τῶν Μαδιανειτῶν ἐποίησεν . Κελεύσας γὰρ ὁ θεὸς διὰ Μωσέως ἀχθῆναι πάντας τοὺς Μαδιανείτας λέγει · Πλὴν τὰς παρθένους θυγατέρας αὐτῶν τηρήσατε , ἐπειδὴ οὐδὲν ἔβλαπτεν εἰς ἀσέβειαν ἡ γυνή . Ἔμελεν γὰρ ἄρχεσθαι καὶ οὐκ ἄρχειν . Ὥσπερ οὖν τότε ἐκέλευσεν φυλαχθῆναι γυναῖκας , ἀναιρεθῆναι δὲ ἄνδρας , οὕτως ἀπεφήνατο κατὰ τῆς τῶν ἀνδρῶν γενεᾶς τοῦ Κάϊν τὴν διαδοχήν . Ἐπειδὴ γὰρ κατὰ τοῦ δικαίου προσώπου τοῦ Ἄβελ ἠνδρίσατο , ἐξέκοψεν ὁ θεὸς τὸ φρόνημα τὸ ἀνδρεῖον καὶ εἰς γυναῖκας ἀσθενεῖς καὶ εὐτελεῖς περιέστησεν . Ἰδόντες δέ , φησίν , υἱοὶ τοῦ θεοῦ τὰς θυγατέρας τῶν ἀνθρώπων ὅτι καλαί εἰσιν , ἀντὶ τοῦ · Οἱ κωλυθέντες μὴ ἔχειν ἐμίγησαν μετ’ αὐτῶν . Ἐξελέξαντο γάρ φησιν , καὶ ἔλαβον ἑαυτοῖς γυναῖκας , οὐ τῷ νόμῳ ἀκολουθήσαντες . Οὐ μέμφεται ὁ θεός , ὅτι ἔλαβον γυναῖκας , ἀλλ’ ὅτι ἑαυτοῖς ἔλαβον . Ἔλαβον , γάρ φησιν , ἐκ πασῶν ὧν ἐξελέξαντο . Λοιπὸν μὴ ὄντων ἀνδρῶν ὡς αἰχμαλώτους λαβόντες διεμερίζοντο , οὐ νόμῳ γάμου , ἀλλὰ ἀδιαφορίᾳ ἀσελγείας . Πρόσεχε λοιπόν . Οὕτω καὶ ἡ γραφὴ λέγει · Ἐγένετο δέ , ἡνίκα ἐγένοντο οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων πολλοὶ καὶ θυγατέρες ἐγενήθησαν αὐτοῖς , ἀντὶ τοῦ · ἐξεκόπη αὐτοῖς ἡ τῶν ἀρρένων διαδοχὴ καὶ ἔμεινεν παρ’ αὐτοῖς τὸ θῆλυ . Εἶτα ἐπάγει · Ἰδόντες δὲ οἱ υἱοὶ τοῦ θεοῦ τὰς θυγατέρας τῶν ἀνθρώπων ἔλαβον ἑαυτοῖς ἀπὸ πασῶν ὧν ἐξελέξαντο . Ταῦτα δὲ οὐχ ἁπλῶς διείλαμεν . Τινὲς γὰρ ἐνόμισαν υἱοὺς θεοῦ τοὺς ἀγγέλους εἶναι · ὅτι ἄγγελοί φησι κατελθόντες συνεμίγησαν γυναιξίν , ἐξ ὧν ἐτέχθησαν οἱ γίγαντες . Ψεῦδος τοῦτο ὅλον . Μῦθός ἐστιν , μᾶλλον δὲ ἀσθένεια . Πῶς γὰρ οἷόν τε ἦν τὸν ἀσώματον ἄγγελον σώματι μιγῆναι οὔτε μελῶν τῶν αὐτῶν ἐπικειμένων οὔτε ἐπιθυμίας οὔσης τῆς αὐτῆς ; Δεδόσθω δὲ κατὰ τὸν μῦθον ἀγγέλους εἶναι . Ἄγγελοι πνεύματά εἰσιν καὶ πῦρ , ἰσχυροὶ καὶ ἀκαταμάχητοι δυνάμει . Ὑπέστησαν βίαν αἱ γυναῖκες παρ’ ἀγγέλων . Ὁ κατακλυσμὸς ἐλθών , διὰ τί ἄνδρας ἀπέκτεινεν καὶ οὐκ ἀγγέλους ; Ἄλλοι ἥμαρτον καὶ ἄλλοι καταδικάζονται ; Καὶ μὴν ἐχρῆν ἐλεηθῆναι τὰς βιασθείσας , κολασθῆναι δὲ τοὺς ἀσεβήσαντας . Εἶτα τοῦ κατακλυσμοῦ γενομένου τὸ ὕδωρ τί ἠδίκησε τοὺς ἀγγέλους ; Πνεύματα ἐν ὕδασιν οὐ πνίγονται . Ἀλλ’ ἐπνίγησαν ἄνθρωποι οἱ βίαν ὑπομείναντες , καὶ ἐσώθησαν ἄγγελοι οἱ βιασάμενοι . Αὕτη ἡ ἀκολουθία οὐ δείκνυσι τῆς βίας τὴν τάξιν , ἀλλ’ ὑπενόησαν κακῶς οἱ ὑπονοήσαντες . Ἴδωμεν τί λέγει ὁ δικαστής . Εἶδεν , φησίν , ὁ θεὸς τὴν γῆν , καὶ ἦν κατεφθαρμένη , ὅτι κατέφθειρεν πᾶσα σὰρξ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ ἐπὶ τῆς γῆς . Τί οὖν πρὸς ἀγγέλους ; Οὐ μὴ καταμείνῃ τὸ πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις εἰς τὸν αἰῶνα διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς σάρκας . Εἰ ἄγγελοι ἥμαρτον , ἀνθρώπους διὰ τί αἰτιᾶται ; Ἀλλὰ πλανᾷ τινας τὸ τῶν γιγάντων ὄνομα . Εἰ μὴ ἦσαν , φησίν , ἄγγελοι οἱ μετὰ τῶν γυναικῶν γενόμενοι , πόθεν οἱ γίγαντες ; Γίγαντας καλεῖ ἡ γραφὴ οὐ ξένην πλάσιν οὐδὲ ξένην μορφήν , ἀλλὰ τοὺς ἥρωας , τοὺς πολεμικούς , τοὺς ἰσχυρούς , αὐτοὺς καλεῖ γίγαντας . Μαρτυρεῖ ἡ γραφή · Ἰδού , γάρ φησιν , ἀφελεῖ κύριος ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας καὶ ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ ἰσχύοντα καὶ ἰσχύουσαν , ἰσχὺν ἄρτου καὶ ἰσχὺν ὕδατος , γίγαντα καὶ ἰσχύοντα . Τί ἐποίει γίγας εἰς Ἱερουσαλήμ ; Ὅτι γὰρ ἐξ ἀνθρώπων ἄνθρωποί εἰσιν οἱ γίγαντες καὶ οὐχ ἑλληνικὸν πλάσμα οὐδὲ μυθικὸν δρᾶμα , πάλιν ἡ γραφὴ μαρτυρεῖ . Νῶε , φησίν , ἔσχεν τρεῖς υἱούς , τὸν Σήμ , τὸν Χάμ , τὸν Ἰάφεθ . Χὰμ ἐγέννησε τὸν Χαναάν . Χαναὰν ἐγέννησε τὸν Νεβρώδ . Οὗτος ἦν γίγας κυνηγὸς ἔναντι κυρίου . Ἰδοὺ καὶ ὁ πατὴρ ἄνθρωπος καὶ ὁ πάππος ἄνθρωπος καὶ γίγας ὁ γεννηθείς . Εἶτα καὶ ἐν τῇ παλαιᾷ οἱ κατάσκοποι τῷ Μωϋσῇ φησιν · Εἰσήλθαμεν εἰς τὴν γῆν καὶ ἦμεν ἐνώπιον αὐτῶν ὡσεὶ ἀκρίδες καὶ γίγαντας εἴδομεν . Καὶ τίνες ἦσαν οἱ γίγαντες λέγουσιν · Εἴδαμεν τὴν γενεὰν τοῦ Ἐνάκ . Ὅπερ καὶ ἐν τῇ συνηθείᾳ λέγομεν τῇ κοινῇ · ἥρως ἄνθρωπος , ξένος ἄνθρωπος , γίγας ἄνθρωπος , οὐ ξένην ἡμῶν φύσιν λεγόντων , ἀλλά τι ἀνδρεῖον καὶ ἡρωϊκὸν τῆς ψυχῆς παριστώντων . Οὕτως δὲ οὐκ ἔστιν θεομαχίας ὑπόθεσις ἡ τῶν γιγάντων ἱστορία , ἀλλὰ γίγαντας ἐκάλεσεν τοὺς ἥρωας τοὺς εὐμήκεις . Τοιούτους γὰρ ἐποίησεν ὁ θεὸς τοὺς υἱοὺς τοῦ Σὴθ ὑψηλούς , τοὺς δὲ τοῦ Κάϊν ταπεινοὺς καὶ εὐτελεῖς , ἵνα καὶ ἀπὸ τῆς ὄψεως φαίνηται ἡ διαφορά , πῶς οἱ μὲν ηὐλογημένοι εἰς ὕψος ἐπαίρονται , οἱ δὲ κατηραμένοι τεταπείνωνται . Ἵνα τοίνυν δειχθῇ πάλιν ὅτι γίγαντες οὔκ εἰσιν ἀσεβείας δρᾶμα ἢ μυθολογίας , λέγει ὁ προφήτης Δαυὶδ περὶ τοῦ ἡλίου · Ἀπ’ ἄκρου τοῦ οὐρανοῦ ἡ ἔξοδος αὐτοῦ καὶ τὸ κατάντημα αὐτοῦ ἕως ἄκρου τοῦ οὐρανοῦ . Ἀγαλλιάσεται ὡς γίγας δραμεῖν ὁδόν . Οὐ τοίνυν ἀπὸ τῶν ἀγγέλων ἐγεννήθησαν οἱ γίγαντες , ἀλλ’ ἐξ ἀνθρώπων · καὶ ἦσαν ἄνθρωποι εὐμήκεις , ὡραῖοι σώματι καὶ κάλλει μεμαρτυρημένοι . Οἵτινες καταλιπόντες τὴν τῶν ταγμάτων τάξιν ἀταξίᾳ τὰς γυναῖκας διείλαντο . Αἰτιᾶται ὁ θεὸς καὶ λέγει · Οὐ μὴ καταμείνῃ τὸ πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις εἰς τὸν αἰῶνα διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς σάρκας . Μανιχαῖοι ἐπιλαμβάνονται τοῦ ῥητοῦ . Ὁρᾷς , φησίν , ὅπου σὰρξ ἡ ἀπὸ τῆς ὕλης , οὐκ ἀναπαύεται ὁ θεός . Οὐκοῦν ἐν οὐδενὶ θεὸς ἐπαναπαύεται . Πάντες γὰρ σάρκα ἔχομεν . Εἶτα τὸ οὐ μὴ καταμείνῃ τὸ πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις εἰς τὸν αἰῶνα διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς σάρκα μισοῦντός ἐστιν τὴν σάρκα , πῶς οὖν ἀλλαχοῦ λέγει ἡ γραφή · Ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσα σάρκα ; Σάρκα καλεῖ ἡ γραφὴ οὐ τὸ σῶμα τὸ φαινόμενον , ἀλλὰ καλεῖ σάρκα τὸν ἀμέτρως διακείμενον περὶ τῷ σώματι , τῆς δὲ ψυχῆς ἀμελοῦντα . Ὥσπερ ἐπὶ τοῦ σοφοῦ λέγομεν · Ὅλος νοῦς ἐστιν , οὐχ ὅτι οὐκ ἔχει σῶμα , ἀλλ’ ὅτι περὶ σοφίαν ἠσχόληται , οὕτως τὸν ἀεὶ προσέχοντα τῷ σώματι καὶ μηδὲν τῆς ψυχῆς φροντίζοντα σάρκα καλεῖ , οὐχ ὅτι οὐκ ὤφειλε σάρκα ἔχειν , ἀλλ’ ὅτι οὐκ ὤφειλεν ἀεὶ τὴν σάρκα θεραπεύειν καὶ ψυχῆς ἀμελεῖν . Ζητεῖται γὰρ ἡ κρίσις , πόσον δεῖ θεραπεύειν τὴν ψυχήν , πόσον δεῖ θεραπεύειν τὸ σῶμα . Μὴ γὰρ ὁ θεὸς βούλεται μὴ θεραπεύειν ἡμᾶς τὸ σῶμα , ἀλλὰ μὴ προφάσει τῆς τῶν σωμάτων θεραπείας ἀμελεῖν τῆς ψυχῆς καὶ μὴ θεραπεύειν αὐτήν ; Πρόσεχε καὶ τῇ κοινῇ συνηθείᾳ . Οἶδα ὅτι πολλοὶ καὶ μάλιστα οἱ μέμφεσθαι φιλονεικοῦντες ἐπιλαμβάνονται τῶν ὑποδειγμάτων ὡς ταπεινῶν . Ἐμοὶ δὲ σκοπὸς στῆσαι τὴν εἰκόνα . Κἂν γὰρ τοῖς τυχοῦσι χρήσωμαι ὑποδείγμασιν , ἡ ἀλήθειά ἐστιν ἡ ζητουμένη . Πολλάκις ἡμεῖς ἐν τοῖς ἑστιάσεσι κιρνῶμεν ἑαυτοῖς οἶνον . Κἂν μὴ λάβῃ τοσοῦτον ὕδωρ ὅσον χρῄζει , εὐθέως λέγομεν · Ὅλον ἄκρατόν ἐστιν , οὐ τῷ μὴ ἔχειν ὕδωρ , ἀλλὰ τῷ μὴ ἔχειν ὅσον ὤφειλεν . Ἄλλος ἔβαλε πολὺ ὕδωρ , ὀλίγον δὲ οἶνον . Καὶ εὐθέως λέγομεν · Ὅλον ὕδωρ ἐστίν , οὐ τῷ μὴ ἔχειν οἶνον , ἀλλὰ τῷ μὴ ἔχειν σύμμετρον . Οὕτως ὅταν εἴπῃ ἡ γραφὴ περί τινος · Ὅλον πνεῦμά ἐστιν , οὐχ ὅτι οὐκ ἔχει σάρκα , ἀλλ’ ὅτι οὐκ ὑπερβάλλει ἐν αὐτῷ ἡ τοῦ πνεύματος χάρις . Πάλιν , ὅταν εἴπῃ ἡ γραφὴ περί τινος · ὅτι Ὅλος σάρξ ἐστιν , οὐχ ὅτι πνεῦμα οὐκ ἔχει , ἀλλ’ ὅτι τὸ πλέον ἔδωκε τῇ σαρκί . Διὰ τί , ἀδελφοί , τοὺς πόρνους καὶ φιλογυναίους καλοῦσιν αἱ γραφαί ; Καὶ ἦν , φησίν , Σολομὼν φιλογύναιος . Ὁ γὰρ σώφρων τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα φιλεῖ . Διὰ τί οὖν ὁ τῆς ἰδίας γυναικὸς οὐ καλεῖται φιλογύναιος , καίτοι φιλῶν τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα ; Ἀλλ’ ὅπου νόμος , ὅπου μέτρον , ὅπου συζυγία , ἐκβάλλεται τὸ περιττόν , καὶ καλεῖται σώφρων , καίτοι ἔχων γυναῖκα . Ἡ οὖν ἀμετρία μισεῖται , τὸ δὲ μέτρον τιμᾶται . Βούλεται δὲ θεὸς πλεονεκτεῖσθαι τὸ σῶμα παρὰ τὴν ψυχήν ; Ἐὰν τις εἴπῃ περί τινος · Ὅλος ἐστὶν πνεῦμα , ἐγκώμιον τοῦ ἀνδρός · ἐὰν δὲ ἀκούσῃς ὅτι Ὅλος εστί σάρξ , ψόγος τοῦ κατηγορουμένῳ . Παῦλος λέγει τοῖς μαθηταῖς , ἐπειδὴ τῷ πνεύματι προσανέκειντο · Ὑμεῖς , φησίν , οὔκ ἐστε ἐν σαρκί , ἀλλ’ ἐν πνεύματι . Ἆρα οὖν ἄσαρκοι ἦσαν ; Οὔ · ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐφόρουν σάρκα , ἔλαττον δὲ αὐτῆς ἐφρόντιζον , τοῦ δὲ πνεύματος πλέον , καλεῖ αὐτοὺς μὴ ὄντας ἐν σαρκί . Καὶ σήμερον , ἐὰν ἴδω τινὰ ἐπιταγέντα πρᾶγμα καὶ ῥᾳθυμήσαντα , λέγω εὐθέως · Σὺ ἐμοὶ ὧδε οὐκ εἶ , οὐ τῷ μὴ εἶναι , ἀλλὰ τῷ μὴ παρεῖναι τῇ προθυμίᾳ . Ὄντως βλέπει ὁ θεὸς πλεονεκτοῦσαν τὴν ἀδικίαν . Δεῖ δὲ εἰδέναι ὅτι οὐδὲ κακία οὐδὲ ἀδικία οὔτε πᾶν ὃ νομίζεται ἢ φημίζεται κακόν , ἔχει στάσιν ἡ φύσιν , ἀλλὰ παρατροπή ἐστιν τοῦ καλοῦ , ὥσπερ ὄξους οὐκ ἔστιν ἰδιάζουσα φύσις . Οὐ γάρ ἐστι φυτὸν οἴνου καὶ φυτὸν ὄξους , ἀλλὰ παρατροπὴ οἴνου ἐστὶν τὸ ὄξος . Οὕτω γάμου παρατροπὴ μοιχεία . Ἴσμεν γάρ , ἀδελφοί , ὅτι τὸ ὄξος τὴν εἰκόνα τοῦ οἴνου οὐκ ἀπόλλυσιν , ἀλλὰ τὴν ὄψιν ἔχει τοῦ οἴνου , τὴν δὲ ποιότητα ἀπόλλυσι μόνην . Ἐπεὶ κἂν ἀπὸ ξανθοῦ οἴνου , κἂν ἀπὸ μέλανος γένηται , τὸ χρῶμα φυλάττει . Οὕτω καὶ ἡ μοιχεία καὶ ἡ πορνεία τὴν τοῦ σώφρονος ὄψιν οὐκ ἀφανίζει , ἀλλ’ ἔχει πρόσωπον μὲν σωφροσύνης , ἔργα δὲ παρανομίας . Ὅμοιός ἐστιν τῇ παρατροπῇ τοῦ οἴνου . Καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι οὐχ ἁπλῶς ἐχρησάμεθα τῇ εἰκόνι , ἀλλὰ τῆς ἀληθινῆς ἐστιν ἀμπέλου παρατροπὴ τὸ κακόν , λέγει ὁ θεὸς διὰ Ἱερεμίου τοῦ προφήτου τῷ λαῷ · Τάδε λέγει κύριος · Ἐφύτευσά σε ἄμπελον καρποφόρον πᾶσαν ἀληθινήν . Πῶς δὲ ἐστράφης εἰς πικρίαν , ἡ ἄμπελος ἡ ἀλλοτρία ; Μὴ γὰρ ὁ θεὸς τῆς φύσεως αἰτιᾶται τὸ δένδρον . Ἔδωκεν γάμον καὶ ἐγκαλεῖ τῷ γάμῳ ; Ἔπλασεν τὸν ἄνθρωπον καὶ εἶπεν · Ποιήσωμεν αὐτῷ βοηθὸν κατ’ αὐτόν . Καὶ ἣν ἐποίησε βοηθόν , ἐπίβουλον αὐτὴν καλεῖ . Ἐὰν φυλάττῃς τὸν νόμον , ἔχεις βοηθόν · ἐὰν παρατρέψῃς τὸν νόμον , ἔχεις τὴν βοηθὸν ἐπίβουλον . Καὶ πρόσεχε . Λέγει Παῦλος · Τίμιος ὁ γάμος καὶ ἡ κοίτη ἀμίαντος ἐν πᾶσιν · πόρνους δὲ καὶ μοιχοὺς κρινεῖ ὁ θεός . Μάθετε ἐντεῦθεν τὴν διαφορὰν τοῦ πράγματος . Μὴ γάμος ἢ πορνεία ἢ μοιχεία ἄλλην καὶ ἄλλην ἔχει τὴν ὄψιν ; Οὐχ αὕτη ἡ πρᾶξις ; Οὐ τὰ αὐτὰ μέλη ; Μὴ ἄλλοις μέλεσι πορνεία καὶ ἄλλοις μοιχεία καὶ ἑτέροις μέλεσι γάμος ; Οὐ τὰ αὐτὰ μέλη ; Οὐχ αὕτη ἡ πρᾶξις ; Ὁ δὲ νόμος οὐκ αὐτός . Κολάζεται καὶ κρίνεται ὁ πράττων . Ἕστηκεν ὁ δικαστής , ὁ νόμος · ἐὰν γάμος ᾖ , συντρέχει καὶ τιμᾷ τὸν γάμον · ἐὰν γάμος ᾖ παράνομος , ὁ δικαστὴς εὐθέως τὸ ξίφος ἀκονᾷ καὶ τέμνει τὴν παρρησίαν . Ἐκεῖ συνδᾳδουχεῖ τῷ γάμῳ ὡς αὐτὸς κελεύσας , μοιχείαν δὲ κολάζει τὴν αὐτῷ οὐκ ἀρέσκουσαν . Νόμιμον πρᾶγμα τιμᾷ · ὅπου δὲ εὕροι παρατροπὴν νόμου , παροξύνεται . Ὁρᾷς ὅτι οὐ φύσις ἐστὶ κακοῦ , ἀλλὰ παρατροπὴ τοῦ καλοῦ τὸ κακόν ; Ὁμοίως ὁ Χριστός , ἵνα δείξῃ πῶς τιμᾷ τὸν γάμον , ὃν ἐποίησεν , καὶ κολάζει μοιχείαν , ἣν οὐκ ἐποίησεν , κατὰ μὲν μοιχῶν ἀποφαίνεται λέγων · Ὃς ἂν ἐμβλέψῃ γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι , ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ . Ὅπου δὲ νόμιμον γάμον εὗρεν , οὐ μόνον ἐτίμησε τὸ πρᾶγμα , ἀλλὰ καὶ εὑρέθη μετὰ τῶν κεκλημένων . Γάμος ἐγένετο ἐν Κανᾷ τῆς Γαλιλαίας καὶ Ἰησοῦς ἦν ἐκεῖ . Εἶδε τὸν νόμον ὁ νομοθέτης καὶ ἐτίμησεν · εἶδε τὸ πρᾶγμα καὶ οὐκ ἔφυγεν . Καὶ μή τις λεγέτω · Ἔδει οὖν τὸν θεὸν τὸν τοσοῦτον εἰς γάμον ἀπελθεῖν ; Οὐκ ἦν αἰσχύνη τὸ παρόντος θεοῦ τὸν γάμον γίνεσθαι . Τὴν Εὔαν φέρων πρὸς τὸν Ἀδὰμ ὁ θεὸς οὐκ ᾐσχύνθη νυμφαγωγῶν , καὶ παρὼν ὁ νομοθέτης αἰδεῖται ; Ταῦτα λέγω εἰς ση τοὺς καταφεύγοντας κατέλαβεν τότε κατακλυσμός , καὶ οὐδὲν εὑρεθὲν ἔξω τῆς κιβωτοῦ ἐσώθη . Καταλαμβάνει ἡ παρουσία τοῦ Χριστοῦ , καὶ οὐδεὶς εὑρισκόμενος ἔξω τῆς ἐκκλησίας σώζεται . Μαρτυρεῖ τούτοις ὁ πάντων δεσπότης λέγων · Ὥσπερ ἦσαν ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ Νῶε · ἤσθιον , ἔπινον , ἐγάμουν , ἐγαμίσκοντο , ἕως ἦλθεν ὁ κατακλυσμὸς καὶ ἦρε πάντας , οὕτως ἔσται ἡ παρουσία τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου . Ὁρᾷς τὴν εἰκόνα λάμπουσαν καὶ ἀβίαστον τὴν ἀλήθειαν . Ἀλλὰ περὶ μὲν τοῦ κατακλυσμοῦ ἰδιάζων ἀποθήσεται λόγος , ἵνα ἀκολουθίᾳ καὶ τάξει πάντα τὸν εἱρμὸν διανύσωμεν καὶ μηδὲν παραλειφθῇ τῶν θείων γραφῶν ἀνεξέταστον . Ἐκεῖνο δὲ ἐρῶ κἀκεῖνο ὑποτίθημι , ὅτι πᾶν ἔργον ἀγαθὸν καὶ ὄψιν ἔχει καὶ πρόσωπον . Οὐδεὶς ἐπὶ δικαιοσύνῃ αἰσχύνεταί ποτε · πολεμεῖσθαι δύναται , αἰσχύνεσθαι οὐ δύναται . Αἰσχύνεσθαι οὐ δύναται ἡ εὐσέβεια . Ἐδιώκετο Παῦλος , ἀλλ’ οὐκ ᾐσχύνετο · ἐδεσμεῖτο , ἀλλ’ οὐ διετρέπετο . Καὶ λέγει καυχώμενος · Ἕνεκεν τῆς ἐλπίδος τοῦ Ἰσραὴλ ταύτην τὴν ἅλυσιν περίκειμαι , ἀλλ’ οὐκ ἐπαισχύνομαι . Οὐ γὰρ ἦν κακουργίας ἐπιτίμια τὰ δεσμά , ἀλλ’ εὐσεβείας ἐγκώμια . Διὰ τοῦτο σεμνύνεται Παῦλος λέγων · Παῦλος δέσμιος Ἰησοῦ Χριστοῦ . Ἄλλος κἂν δεθῇ , θέλει μηδένα μαθεῖν . ὁ Παῦλος ἐδέθη , καὶ θλίβεται , ἐὰν μὴ πάντες μάθωσιν . Ὅρα τοίνυν . Ἐμέμψατο ὁ θεὸς ἀταξίαν , παρανομίαν , ἀμετρίαν . Ἐντεῦθεν λύεται τῶν σκηνικῶν ἡ μυθολογία . Σκηνικοὺς δὲ λέγω πάντας τοὺς τὰ ψευδῆ λέγοντας . Ὅτε ὁ κατακλυσμὸς ἐγένετο , αἱ γενέσεις τῶν ἄστρων ποῦ ἦσαν ; Ὅτε ὁ κατακλυσμὸς ἐγένετο , ἡ γένεσις ἡ κατὰ τὸν δρόμον τῶν ἀστέρων ποῦ ἐχωρίσθη ; Εἰ οἱ αὐτοὶ ἁστέρες ἦσαν καὶ τότε καὶ νῦν , τὰ αὐτὰ ἐπετέλουν τὸν αὐτὸν ἔχοντες δρόμον . Ἀνηλίσκετο δὲ μικρὸν βρέφος ἄωρον . Ὁ ἀστὴρ ἠβούλετο τοῦτον γενέσθαι πολυετῆ . Πῶς οὖν ἐσπάρη ; Ἀλλ’ εἰ κατὰ πάντων βρεφῶν ἤνεγκε μίαν ψῆφον ἡ γένεσις , διὰ τί καθ’ ἕκαστον καιρὸν ταῦτα οὐκ ἐγένετο ; Εἰ γὰρ ὁ αὐτὸς δρόμος πάντοτε , διὰ τί τὰ μὴ ἀποτελούμενα ὁμοίως λέγουσιν ; Πάντα κατὰ γένεσιν γίνεται ; Πρὸ δὲ τῆς τοῦ Χριστοῦ ἐπιγνώσεως πολλαὶ γενεαὶ καὶ αἰῶνες διέδραμον . Ποῦ ἦσαν οἱ πρὸ τῆς παρουσίας τοῦ Χριστοῦ ἀστέρες οἱ ποιοῦντες Χριστιανούς ; Ποῦ νῦν οἱ ἀστέρες οἱ ποιοῦντες Ἑλληνισμόν ; Οὔτε Ἕλληνες μετὰ Χριστὸν οὔτε Χριστιανοὶ πρὸ Χριστοῦ ; Ποῦ ἡ γέννησις τῶν ἄστρων ; Ἴσμεν , ἀδελφοί , πολλὰ ξένα καὶ παρὰ τὴν συνήθειαν . Ἐπειδὴ λέγουσιν ὅτι τὸ τίκτεσθαι πλούσιον καὶ πένητα , βασιλέα καὶ ἄρχοντα , σώφρονα καὶ μοιχὸν ἀπὸ γενέσεώς ἐστιν , ἐρωτῶ · Ὁ σώφρων πρᾶγμά ἐστι , καὶ στρέφεται ταῦτα ἐν τῷ βίῳ ἐξ αἰῶνος ; Ἀλλὰ καὶ ὁ Χριστιανισμὸς πρᾶγμά ἐστίν ποτε μὴ ὂν καὶ νῦν ἀρξάμενον . Καὶ ὁ Ἑλληνισμός ποτε ἦν καὶ νῦν ἐσβέσθη . Ὁ Χριστιανισμός ποτε ἐφαίνετο , ἔλαμψεν δέ . Ποῦ ὁ δρόμος τῶν ἄστρων , ὃς ἐκεῖνα ἔσβεσε καὶ ταῦτα ἐξέλαμψεν ; Ἐγένοντο νῦν ἐν πολλοῖς τόποις ἀσκητήρια Χριστοῦ χάριτι , εὐαγγελικῇ πολιτείᾳ σεμνυνομένων ἀνθρώπων . Οἱ ἀστέρες οἱ σωφροσύνην γεννῶντες ποῦ ἦσαν τότε ; Ταῦτα λέγω εἰς τὸ δεῖξαι οὔτε γενέσεως δρόμον οὔτε τύχης οὔτε εἱμαρμένης , ἀλλὰ πολιτείας ἀγαθῆς ἀγαθοὺς καρποὺς καὶ κακῆς ἀναστροφῆς πονηρὸν τέλος . Ὁ θεὸς μακροθυμεῖ , οὐχ ὡς μακρὰν θυμὸν ἔχων , ἀλλ’ ὡς μακρὰν θυμοῦ ὑπάρχων . Εἶπον καὶ πάλαι , ὅτι ἐὰν ἴδῃς θεὸν ἀπειλοῦντα , σῶσαι θέλει · ἐὰν ἴδῃς θεὸν ἐπὶ ἁμαρτήμασι σιωπῶντα , νόει ὅτι κολάσαι θέλει . Ὅταν ἀπειλήσῃ , σῴζειν θέλει , ὅταν σιωπήσῃ , κολάζειν βούλεται . Εἶπον μὲν ὅμως καὶ πάλιν λέγω · Ἐκήρυξεν τῇ Νινευῇ καταστροφὴν καὶ ἠλέησεν · ἐσιώπησεν ἐπὶ Σοδομιτῶν καὶ κατέστρεψεν . Ἐὰν ἴδῃς σεαυτὸν παιδευόμενον ἐπὶ ἁμαρτίᾳ , νόει ὅτι ἀντιλαμβάνεταί σοι ὁ θεός . Μὴ λέγε · Ὅτι ἐμίσησέ με ὁ θεός , διὰ τοῦτο πάσχω τοιαῦτα . Ἐὰν ἴδῃς ἑαυτὸν ἁμαρτάνοντα καὶ μηδὲν πάσχοντα , εἰπέ · Ἀπέστραπταί με ὁ θεός . Οὐκ ἀρέσκει μοι ὅτι μακροθυμεῖ . Πολλὰ ἥμαρτον , οὔτε νόσῳ με ἐπαίδευσεν οὔτε πυρετῷ . Πολλάκις εἰς μεῖζόν με κακὸν τηρεῖ . Ἴδιον γὰρ θεοῦ τοὺς ἀγαπωμένους παρ’ αὐτοῦ σωφρονίζειν , παιδεύειν , ἵνα διαφύγωσι τὴν μέλλουσαν κόλασιν . Ἴδιόν ἐστι θεοῦ τὸ τοὺς εὐσεβεῖς ἐὰν ἁμαρτήσωσιν , παραχρῆμα κολάζειν , ἵνα μὴ εἰς μεῖζον κακὸν προέλθωσιν . Ἅπτεται μικρὰ ἁμαρτάνοντος δικαίου , ἵνα μὴ μεγάλα πταίσῃ . Συγχωρεῖ πολλὰ πταίοντι τῷ ἀσεβεῖ , ἐπειδὴ οὐκ ἄξια αὐτοῦ τὰ ἁμαρτήματα τῆς παρούσης κολάσεως , ἀλλὰ μείζονος . Λέγει Δαυὶδ περὶ Μωϋσέως καὶ Ἀαρὼν · Μωυσῆς καὶ Ἀαρὼν ἐν τοῖς ἱερεῦσιν αὐτοῦ , καὶ Σαμουὴλ ἐν τοῖς ἐπικαλουμένοις τὸ ὄνομα αὐτοῦ · ἐπεκαλοῦντο τὸν κύριον , καὶ αὐτὸς εἰσήκουσεν αὐτῶν · ἐν στύλῳ νεφέλης ἐλάλει πρὸς αὐτούς · Ὦ θεός , σὺ εὐίλατος ἐγένου αὐτοῖς καὶ ἐκδικῶν ἐπὶ πάντα τὰ ἐπιτηδεύματα αὐτῶν . Ἐν τούτῳ γὰρ ἔδειξεν ὅτι ἠγάπα ἐν τῷ ἐκδικεῖν τὰ πταίσματα . Ἀλλαχοῦ δὲ θεὸς βουλόμενος δεῖξαι ὑπερβολὴν ἀγανακτήσεως ὡς ἤλεγχε τοῦ λαοῦ τὸ ἁμάρτημα , λέγει · Διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος · Οὐ μὴ ἐπισκέψωμαι ἐπὶ τὰς θυγατέρας ὑμῶν , ὅταν πορνεύσωσιν , οὐδὲ ἐπὶ τὰς νύμφας ὑμῶν , ὅταν μοιχεύσωσιν . ἀντὶ τοῦ οὐ μέλει μοι λοιπὸν περὶ ὑμῶν , οὐδὲ ζητῶ ὑμῶν τὰ ἁμαρτήματα , οὐκ ἐπισκέπτομαι τὸν μοιχεύοντα , ἵνα διορθώσωμαι . Ὁρᾷς ὅτι ὀργῆς σημεῖόν ἐστιν τὸ παρορᾶν , φιλανθρωπίας δὲ σημεῖον τὸ παιδεύειν ; Θέλει τοίνυν ὁ θεὸς ἡμᾶς παιδεύειν ταῖς ἀπειλαῖς , ἵνα φύγωμεν τὰς τιμωρίας . Δύναται δὲ ὁ θεὸς τὴν ἀπειλὴν ἡμῖν ποιῆσαι εἰς σωφρονισμόν , ἵνα λόγῳ κολασθῶμεν καὶ μὴ πείρᾳ , ἵνα δάκρυα γένηται μετανοίας καὶ μὴ δάκρυα βασάνων . Καὶ ὁ παρακαλῶν δακρύει , καὶ ὁ τυπτόμενος δακρύει · ἄλλα δάκρυα παρακαλούντων καὶ ἄλλα δάκρυα μαστιζομένων . Τὰ δάκρυα τῆς μετανοίας εὐσεβείας ἀρώματα . Εἰ γὰρ τὰ ξύλα τὰ ἐν τῷ δρυμῷ στάζει – Τὰ μὲν στυράκια , τὰ δὲ διάφορα ἀρώματα . – τὰ δάκρυα τῶν ξύλων μύρα τίκτει , τὰ δάκρυα τῆς μετανοίας εὐσεβείας ἀρώματα γίνεται ; Παράσχοι τοίνυν ἡμῖν ὁ θεὸς ἐν ἀληθείᾳ μετανοεῖν καὶ λύειν τὰ ἁμαρτήματα καὶ ἐκδέχεσθαι τὴν αἰώνιον εὐφροσύνην ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν , μεθ’ οὗ τῷ πατρὶ σὺν τῷ ἁγίῳ πνεύματι , δόξα , τιμὴ καὶ προσκύνησις εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: Μήτηρ εὐταξία ἀκολουθία , ὄψις μέν καί πρόσωπον ἔχω ὁ ὑπόθεσις , εὐκρινής δέ καί ἀσύγχυτος φυλάσσω ὁ ὁ ἀκούω διάνοια . Μή τοίνυν ἀπέχω ὁ ἀκολουθία , ἀλλά κἀν ὁ ἀνάγνωσις ὁ ἴδιος ἀνυέτωσαν δρόμος , ἐγώ ὁ ἱστορία ὁ ἀκολουθία φυλάσσω . ἐν ὁ προηγέομαι λόγος παραδίδωμι ἐκ ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα διδασκαλία , τίς γίγνομαι ὁ ὁ ἄνθρωπος κατασκευή , τίς ὁ τιμή , τίς ὁ τάξις , τίς ὁ ὁ πρᾶγμα δίδωμι ἡγεμονία . ἥκω γάρ οὗτος ὁ ἀπάτη ὁ ἐν παράδεισος , ὁ ἐξετάζω δίκη , ὁ ἐκφέρω μετά φιλανθρωπία ἀπόφασις . Τοῦτος ἀκολουθέω ὁ κατά ὁ Κάϊν καί ὁ Ἄβελ ὄψις μέν ὁ αὐτός ὁ θεός τιμάω ἐπιχειρέω , διάφορος δέ διάθεσις ὁ λειτουργία ἀναλαμβάνω . προσφέρω γάρ καί οὗτος ἐκεῖνος . ἀλλά ὁ μέν σχῆμα μόνος δώρο ἔχω ὁ προσφορά , ὁ δέ καί ὁ πρέπω διάθεσις καί τιμή . εἶτα ἀκολουθέω φθόνος . Τά γάρ εὐσέβεια ἀκολουθέω ἀεί παρά μέν ὁ κακός φθόνος , παρά δέ ὁ βραβευτής στέφανος . ἀναιρέω ὁ Ἄβελ , ὁ πρῶτος ὁ δικαιοσύνη κῆρυξ , ὁ πρῶτος εὐσέβεια ἀγαπάω καί μεταδιώκω · ὁ πρῶτος ἀλήθεια τιμάω καί μετά ἀλήθεια ὁ θεός ἀγαπάω καί προσκυνέω , ὁ ἐν πολύς μιμητής ὁ Χριστός γίγνομαι . εὑρίσκω γάρ ὁ ἅγιος Ἄβελ πολύς ὁ Χριστός εἰκών δέχομαι . ὥσπερ γάρ ὁ σωτήρ ὁ μετά ὁ νόμος ανακαινιζόμενος ἀρχηγός καί πρῶτος δίκαιος , οὕτως ὁ ἀρχαῖος πᾶς ἄνθρωπος ἀρχηγός δικαιοσύνη Ἄβελ . οὔτε ἐν ὁ ἀνακαινισμός ὁ ἀνθρωπότης , ὅς ἀνακαινίζω ὁ πᾶς δεσπότης , εὑρίσκω τίς ὁ δεσποτικός πρῶτος σῶμα , οὔτε ἐν ὁ παλαιός ὁ ἄνθρωπος τάξις εὑρίσκω δικαιοσύνη προλαμβάνω ὁ Ἄβελ . ἐκεῖνος ἀρχηγός ὁ παλαιός δίκαιος , καί οὗτος ἀρχηγός ὁ νέος δίκαιος καί ὁ μετά ἀλήθεια ανακαινιζόμενος ἅγιος . Ζεύς οὗτος ὁ σωτήρ πήγνυμι ὁ Ἄβελ ὁ μνήμη πᾶς δικαιοσύνη ἀρχή . Λέγος γάρ Ἰουδαῖος · ἀμήν λέγω σύ , ἐκδικέω ἐκ ὁ γενεά οὗτος πᾶς αἷμα δίκαιος ἐκχέω ἀπό καταβολή κόσμος , ἀπό ὁ αἷμα Ἄβελ ὁ δίκαιος ἠώς ὁ αἷμα Ζαχαρίας , ὅς φονεύω μεταξύ ὁ ναός καί ὁ θυσιαστήριον . Ἀρχή πήγνυμι δικαιοσύνη ὁ ἐπιβουλεύω μέν παρά ἄνθρωπος , στεφανόω δέ παρά ὁ θεός , ὁ Ἄβελ . καί ὁράω ὁ θαυμαστός . Ἐπειδή Ἄβελ πρῶτος δικαιοσύνη συναγωνίζομαι , πρῶτος ὑπέρ εὐσέβεια ἀξιόω πάσχω . γίνομαι Χριστός εἰκών ὁ διά ἀλήθεια πάσχω , καί εὑρίσκω καί ὁ αἷμα ὁ Ἄβελ πλησιάζω ὁ δεσποτικός αἷμα καί πολύς ἔχω ὁ ἐγγύτης διά ὁ πίστις . οἷος ὁ αἷμα ὁ σωτήριος διδασκαλεῖον εἰμί πᾶς ὁ οἰκουμένη · οὐδείς ἐγώ παιδεύω ὁ εὐσέβεια ἢ ὁ αἷμα ὁ δεσποτικός , ὥσπερ γλῶττα ὁ ἀλήθεια χράω . βοάω καί ὁ αἷμα ὁ Ἄβελ , βοάω καί ὁ αἷμα ὁ Χριστός . ἀλλά ἐκεῖνος μέν βοάω ἐντυγχάνω , οὗτος δέ βοάω ἱλασμός φέρω ὁ κόσμος . Ἐπειδή γάρ καί ὁ αἷμα ὁ δεσποτικός δίκη σάλπιγξ ἠχέω εἰς ὁ πέρας καί ὁ αἷμα Ἄβελ ἐντυγχάνω ὁ θεός , ὁ ἀπόστολος μνημονεύω καί οὗτος ἐκεῖνος ὁ αἷμα , ὁ παρεξετάζω εἰς μέγας ὕψος ἐπαίρω ὁ ἀληθῶς ἀνώτερος αἷμα . Λέγος γάρ · προσέρχομαι ὄρος Σιών , καί πόλις θεός ζάω , Ἱεροσόλυμα ἐπουράνιος , καί μυριάς ἄγγελος , πανήγυρις καί ἐκκλησία πρωτοτόκος ἀπογράφω ἐν οὐρανός , καί κριτής θεός ζάω , καί πνεῦμα ἅγιος τελειόω , καί αἷμα ῥαντισμός ἀγαθός λαλέω παρά ὁ Ἄβελ . Τέ μέν γάρ λαλέω ἐντυγχάνω κατά μιαιφόνος , ὁ δέ ὁ Χριστός αἷμα ἐντυγχάνω ὑπέρ ἁμαρτωλός , καί ἱλασμός φέρω ὁ κόσμος . Τέ γάρ αἷμα ὁ Χριστός ῥαντισμός ὁ οἰκουμένη , ὁ αἷμα Χριστός λύτρον ὁ ἄνθρωπος . κρείσσων , φημί , παρά ὁ Ἄβελ λαλέω , κατά ὅσον ὁ μέν ἐντυγχάνω , ὁ δέ συνηγορέω . ἔπειτα πάλιν εἰκών ἔχω ὁ δεσποτικός αἷμα ὁ ὁ Ἄβελ κατά οὗτος ὁ τρόπος . ὁ Ἀδάμ ἁμαρτάνω ὑποπίπτω ὁ κατάρα ὁ θάνατος · Γῆ εἰμί καί εἰς γῆ ἀπέρχομαι . δέχομαι ὁ ἀπόφασις Ἄβελ δίκαιος γίγνομαι καί πταῖσμα μή ὑποπίπτω , ἀλλά καί μαρτυρέω ὁ θεῖος ψῆφος ἐμπολιτεύω σεμνός ὁ βίος . εἶτα ὁ μιαιφόνος Κάϊν ἀνοίγνυμι ὁ πύλη ὁ θάνατος ποιέω κακός πάροδος γίγνομαι ὁ θάνατος , μᾶλλον δέ καλός . Όρα γάρ ὁ ὁ θεός φιλάνθρωπος . ὁ κατάδικος οὐδέπω ἥδω θνῄσκω , οὔτε ὁ Ἀδάμ οὔτε ὁ Εὔα . ὁ Ἄβελ μή ἁμαρτάνω πρῶτος ὁ καταδικάζω ἀποθνῄσκω , ὁ θεός οὕτως οἰκονομέω μή λαμβάνω ὁ θάνατος βέβαιος νομή · ἀσφαλής γάρ θάνατος νομή ἁμάρτημα . ωικονοπαραμαω τοίνυν ὁ θεός ἐπιβουλεύω ὁ εὐσέβεια πάσχω ὁ μή ἁμαρτάνω ὑπέρ ὁ κατακρίνω , ἵνα εἰκών γίγνομαι ὁ Χριστός , ὅς ὑπέρ ὁ ἁμαρτάνω ὁ θάνατος φέρω . ὑπέρ γάρ ὁ ἁμαρτία ὁ λαός ἔρχομαι εἰς θάνατος , φημί . εἰμί δέ καί ὁ ὄνομα ὁ Ἄβελ κατά ὁ Ἑβραῖος γλῶσσα ἑρμηνεύω πένθος . Ἀεῖ γάρ ὁ εὐσέβεια ἐν ὁ πάρειμι καιρός στενάζω , πενθέω , δακρύω , ὀδύρομαι ὁ ἁμαρτία , ὁ βλασφημία , Τά ἀδικία . ἐν πένθος οὖν διάγω ὁ εὐσέβεια . ἀλλά ὁ σωτήρ · Μακάριος ὁ πενθέω , ὅτι αὐτός παρακαλέω . ἀναιρέω τοίνυν ὁ Ἄβελ , ἵνα ὁ ἀκολουθία ἔχω , μᾶλλον δέ στεφανόω καί ὁ πρῶτος τάξις ὁ δικαιοσύνη λαμβάνω , τίκτω ὁ Ἀδάμ γιός ἄλλος ὁ Σήθ . καί καλέω αὐτός ὁ μήτηρ Σήθ καί ἐτυμολογέω ὁ ὄνομα λέγω · ἐξανίστημι ἐγώ ὁ θεός σπέρμα ἕτερος ἀντί Ἄβελ ὅς ἀποκτείνω Κάϊν . Ἀντίδοσις εἰμί ὁ φόνος ὁ Σήθ · ἀντί γάρ ὁ υἱός δίδωμι . ἑρμηνεύω ὁ Σήθ ποτισμός . ὧδε ὁ νόος . Ἐπειδή γάρ ὁ διψάω ῥίζα ὁ μήτηρ καί ὁ πένθος τρυχόομαι καί νεκρόω ὡς ὕδωρ ἐπέρχομαι ἀρδεύω καί πάλιν στέλεχος δείκνυμι , καλέω Σήθ , τουτέστι ποτισμός . καί λέγω · ἐξανίστημι ἐγώ κύριος . Οὐκ λέγω · ἀνίστημι , ἀλλά ἐξανίστημι . ἄλλος δέ ἀνάστασις καί ἄλλος ἐξανάστασις . Ἀνάστασις ὁ πρῶτος ἐγώ δημιουργία . καί γάρ τότε ἀπό γῆ ἀγείρω ὁ πλάσμα νεκρός γῆ λαμβάνω ὁ θεός . πλάσσω ἔμψυχος ἄνθρωπος · καί ὁ πρῶτος ἐγώ πλάσις ἀνάστασις εἰμί . Τέ γάρ ῥίπτω ἐγείρω , ὁ χοῦς ἀνίστημι καί εἰς ἄνθρωπος μορφή μεταβάλλω . ὁ δέ δεύτερος ἐκ ὁ νεκρός ἀνάστασις ἐξανάστασις λέγω , ἀντί ὁ ἐκ δεύτερος ἀνάστασις , ἐπεί καί τότε ἀπό γῆ καί νῦν ἀπό γῆ . λέγος ὁ ἀπόστολος · συμμορφούμενος ὁ θάνατος ὁ κύριος ἐγώ εἰμί πως καταντάω εἰς ὁ ἐξανάστασις αὐτός ὁ ἐκ νεκρός . ἐξανίστημι ἐγώ , φημί , ὁ θεός σπέρμα ἕτερος ἀντί Ἄβελ ὅς ἀποκτείνω Κάϊν . οὕτως ὁ Σήθ τίκτω , ὡς μαρτυρέω ὁ γραφεύς , ὁμότυπος ἔχω χαρακτήρ ὁ Ἀδάμ . πρωτότοκος τίκτω ὁ Κάϊν , καί οὐδέ εἷς φέρω ὁμοίωμα ὁ πρόσωπον ἢ ὁ εἰκών ὁ πατέρας . γίγνομαι Ἄβελ ὁ δίκαιος , καί ἔχω μορφή ἔοικα ὁ Ἀδάμ καί οὐδέ οὕτως αὐτοτελής καί ὅμοιος . ὁ δέ Σήθ , ὅς ἐγείρω ὁ θεός ἀντί ἐκεῖνος , ὅς φημί ὁ γραφεύς , κατά ὁ ἰδέα ὁ Ἀδάμ καί κατά ὁ εἰκών αὐτός , ἐκμάσσω ὁ πατρικός χαρακτήρ αὐτός προέρχομαι . Ζεύς τίς οὗτος μαρτυρέω ὁ γραφή ὅτι κατά εἰκών ὁ Ἀδάμ γίνομαι ; ἐνταῦθα ὁ νόος , παρακαλέω . ὁ Σήθ οὗτος , ἐπεί τύπος εἰμί ὁ ἀνάστασις – ἐξανίστημι γάρ αὐτός ὁ θεός ἀντί ἐκεῖνος . – δείκνυμι ὅτι ὁ ἀνάστασις ὁ νεκρός ὁ πρῶτος ἐγείρω μορφή καί ὁ αὐτός εἰκών σῴζω καί οὐδείς φθείρω ὁ χαρακτήρ ὁ ἄνθρωπος . γεννάω φημί ὁ Ἀδάμ κατά ὁ εἰκών αὐτός καί κατά ὁ ὁμοίωσις αὐτός ὁ υἱός καί ἐπονομάζω αὐτός Σήθ . ὁ αἱρετικός νοθεύω ὁ περί ὁ εἰκών λόγος . ὅταν λέγω περί ὁ υἱός κατά ὁ ἀπόστολος · ὅς εἰμί εἰκών ὁ θεός ὁ ἀόρατος καί · ὅς ἐν μορφή θεός ὑπάρχω , λέγω · ἄτη ὁ εἰκών οὐ πείθω σύ ὅτι ἄλλος θεός καί ἄλλος εἰκών ; Μή ὅμοιος εἰμί ἄνθρωπος ὁ εἰκών ὁ κηρόχυτος ; ἀλλά ὁ εἰκών καλέω ὁ γραφή ἐν διάφορος σχῆμα · οἷος εἰμί εἰκών ἔχω μορφή καί σχῆμα ὥσπερ ἀνδριάς · οὐ ἔχω δέ ὠχρότης ἢ ξανθότης ἢ μέλας σῶμα ἢ λευκός . ὁ δέ εἰκών ὁ κηρόχυτος παρίστημι εἶδος καί χρῶμα . καί γάρ ὁ ἑτερόφθαλμος ποιέω καί ὁ ὠχρός καί ὁ πολιός καί ὁ μέλας καί ὁ πυρρός καί λευκός , καί ἕκαστος χρῶμα μιμέομαι ὁ εἰκών ὁ κηρόχυτος . ὁ μέντοι ἀνδριάς οὐ δύναμαι , ἀλλά μόνος σχῆμα καί μορφή ἔχω ὁ εἰκών ὁ κηρόχυτος . ὁ δέ εἰκών ὁ φυσικός ὁ ἔχω ὁ φύσις ὁ χαρακτήρ , ἐκεῖνος εἰμί περί ὅς λέγω ὁ γραφεύς · γεννάω ὁ Ἀδάμ κατά ὁ ἰδέα αὐτός καί κατά ὁ εἰκών αὐτός . λέγω ἐγώ ὁ Ἀδάμ τίς ὁ εἰκών ; εἰμί ὁ ὁ Ἀδάμ ὁ εἰκών ὁ ἰδέα αὐτός εἰμί , μορφή ὁ θεός εἰμί ὁ εἰκών ; οὐ εἰμί ὁ ἴδιος οὐσία ὅς εἰκών ὁ γιός . γεννάω , φημί , ὁ Ἀδάμ κατά ὁ ἰδέα αὐτός καί κατά ὁ εἰκών αὐτός . Ζεύς οὗτος ὁ Χριστός εἰκών , οὐ μορφή καί σχῆμα φέρω οὐδέ ἰδέα καί χρῶμα · ἀσώματος γάρ ὁ φύσις . οὐ δύναμαι μορφή λέγω ἐπί θεός , οὐ σχῆμα , οὐ εἶδος , οὐ χρῶμα . Ταΰς γάρ σῶμα . ἀλλά τίς θεός ἀληθινός ὁ εἰκών ; ὁ ἐκ αὐτός . ἐκ ὁ Ἀδάμ ὁ εἰκών . ἐκ ὁ πατήρ ὁ εἰκών γεννάω ἀίδιος ἐκ ἄναρχος πατέρας . καί τρανής φέρω ὁ ἐμφερής ὁ εἰκών λέγω · ὁ ὁράω ἐγώ ὁράω ὁ πατέρας κατά ὁ αἱρετικός . Πῶς δύναμαι διά ὁ ἀνόμοιος ὅμοιος φαίνω ; λέγω ὁ υἱός μικρός ὁ πατέρας . ὁ οὖν ὁράω ὁ μικρός ὁ πατήρ ὁράω ὁ μέγας . πάλιν ὁ σωτήρ κατά ἑαυτοῦ , ὡς λέγω , οὐδείς δύναμαι . ὁ οὖν ὁράω ὁ μηδείς δύναμαι ὁράω ὁ πᾶς δύναμαι . ὁ βλέπω ὁ ὑπεξούσιος ὁράω ὁ αὐτεξούσιος . ὁ βλέπω ὁ κτίσμα ὁράω ὁ κτίστης ὁ βλέπω ὁ εἰμί , ποτέ ὅτε οὐ εἰμί , ὁράω ὁ ἀεί εἰμί . Ταΰς κοινός λογισμός ἀκολουθία ἔχω . εἰμί μή ἔχω ὁ ὁμότιμος , εἰμί μή ἔχω ὁ συνηΐδιος , εἰμί μή ἔχω ὁ ἀληθῶς ἐκ πατρικός ἐκλάμπω φύσις , πῶς ὁ ὁράω ἐγώ ὁράω ὁ πατέρας ἐγώ ; γεννάω Ἀδάμ κατά ὁ ἰδέα αὐτός καί κατά ὁ εἰκών αὐτός . τίκτω ὁ Σήθ καί σῴζω ὁ Ἀδάμ ὁ χαρακτήρ . οὗτος γεννάω υἱός ὄνομα Ἐνώς , περί ὅς φημί ὁ γραφεύς · οὗτος ἐλπίζω ἐπικαλέω ὁ ὄνομα κύριος . Φιλόθεος ἐγώ είμαι , καί φιλόλογος ἔρχομαι δέω , λόγος φιλέω οὐ ὁ ἔξω , ἀλλά ὁ θεῖος ὁ παιδευτής ὁ ψυχή , ὁ φωστήρ πᾶς διάνοια . τις εἰμί ; μαρτυρέω Ἐνώς ὅτι οὗτος ἐλπίζω ἐπικαλέω ὁ ὄνομα κύριος . Ἄβελ οὐ ἐπικαλέω ὄνομα κύριος ; εἰ μή ἐπικαλέω , πῶς ὁ δῶρον προσφέρω ; Ἀδάμ οὐ ἐπικαλέω ὁ ὄνομα κύριος ; Ζεύς τίς οὐ μαρτυρέω περί ἄλλος ; λέγω τοίνυν ῥῆμα ξένος μέν ὁ ἀκούω , ἀληθής δέ καί ἀκύνδινον , ἐπεί μάρτυς ἔχω ὁ γραφεύς . ὁ Ἐνώς ἐλπίζω ἐπικαλέω ὁ ὄνομα κύριος ὁ τρόπος οὗτος · πάνυ δίκαιος γίγνομαι καί ὁ εὐσέβεια συνάπτω ἑαυτοῦ ὁ θεός ἐπικαλέω ὁ ὄνομα κύριος ὁ θεός . τις , φημί , κωλύω οὕτως ἐγώ ὁ θεός ἀγαπάω κἀγώ θεός καλέω , οὐ κατά τυραννίς , ἀλλά κατά ἀγάπη ; ἐλπίζω ἐπικαλέω ὁ ὄνομα κύριος , οὐ καλέω , ἀλλά ἐπικαλέω ὁ ὄνομα , ἵνα καί Ἐνώς λέγω καί θεός . Ἐνώς δέ εἰμί ἄνθρωπος . Τοῦτης καί καί ἑρμηνεύω ὅτι Ἐνώς ἄνθρωπος ἑρμηνεύω . ἐλπίζω οὖν καί ἄνθρωπος ἔρχομαι διά ὁ φύσις καί θεός διά ὁ χάρις . καλέω τοίνυν οὗτος ὁ Ἐνώς θεός . Παντές ὁράω αὐτός ὁ τότε καί λέγω · ἀληθῶς ἄξιος θεός , ἀληθῶς οὗτος ὁ μορφή θεός . ὁ ἐκ οὗτος λοιπός γεννάω καλέω υἱός θεός . ὁ ἐκ οὗτος λοιπός ὁ σπέρμα Ἐνώς φυλάσσω ὁ εὐσέβεια καλέω υἱός θεός ὁ μή ἄχθομαι , ἀλλά χαίρω ἐπί ὁ ἰδιότης καί ἀσπάζομαι ὁ οἰκειότης ὁ εὐσεβής . ἐγώ δέ λέγω · θεός εἰμί καί υἱός ὕψιστος πᾶς . ἀπό ὅς δέ ὁ κατάρα δέχομαι ὁ Κάϊν , μερίζω ὁ δύο φυλή , ὁ τε ὁ Σήθ καί ὁ ὁ Κάϊν . καί ὁ μέν ὁ Κάϊν υἱός καί ἀπόγονος λέγω υἱός ἄνθρωπος , ὁ δέ ὁ Σήθ υἱός καί ἀπόγονος λέγω υἱός θεός . βούλομαι δέ ὁ θεός ὁ γένος οὗτος ὁ δίκαιος ὁ Σήθ , ὁ ἐγείρω ἀντί Ἄβελ , μή ἐπιγαμβρεύω ὁ σπέρμα ὁ Κάϊν ὥσπερ κελεύω Ἰουδαῖος μή δίδωμι ὁ θυγάτηρ αὐτός ἀλλόφυλος μηδέ λαμβάνω ἐκ ὁ θυγάτηρ ὁ ἀλλόφυλος . βούλομαι οὖν χωρίζω αὐτός · κατά μέρος γάρ ὁ θεός ὁ γενεά ὁ Κάϊν ἀναλίσκω . προσέχω λοιπός , παρακαλέω . φαίνω ὁ Κάϊν μόλις ἑπτά διάδοχος ἔχω τουτέστι ἑπτά γενεά , καί ἀναλίσκω μετά οὗτος , ὡς ἐλλείπω ὁ γένος . τίκτω ὁ γένος ὁ Κάϊν θυγάτηρ μόνος , πλεονάζω δέ ὁ ὁ ἄρσην φύσις ὁ υἱός ὁ θεός . Θέλων δέ ὁ θεός ἐκνευρίζω ὁ πονηρός καί ἄνομος ὁ μνήμη κατά μέρος ὁ ὁ ἄρσην ἡλικία ἐκκόπτω , καί περιλείπομαι ἐν αὐτός γυνή ὀλίγος , ὅς οἶδα ὁ θεός δύναμαι ὁ ἄρχω καί μή ἄρχω . ὅς καί ἐπί ὁ μαδιανεω ποιέω . κελεύω γάρ ὁ θεός διά Μωσῆς ἄγω πᾶς ὁ μαδιανειος λέγω · πλήν ὁ παρθένος θυγάτηρ αὐτός τηρέω , ἐπεί οὐδείς βλάπτω εἰς ἀσέβεια ὁ γυνή . μέλω γάρ ἄρχω καί οὐ ἄρχω . ὥσπερ οὖν τότε κελεύω φυλάσσω γυνή , ἀναιρέω δέ ἀνήρ , οὕτως ἀποφαίνω καὶ ὁ ὁ ἀνήρ γενεά ὁ Κάϊν ὁ διαδοχή . ἐπειδή γάρ κατά ὁ δίκαιος πρόσωπον ὁ Ἄβελ ἀνδρίζω , ἐκκόπτω ὁ θεός ὁ φρόνημα ὁ ἀνδρεῖος καί εἰς γυνή ἀσθενής καί εὐτελής περιίστημι . ὁράω δέ , φημί , υἱός ὁ θεός ὁ θυγάτηρ ὁ ἄνθρωπος ὅτι καλός εἰμί , ἀντί ὁ · ὁ κωλύω μή ἔχω μείγνυμι μετά αὐτός . ἐκλέγω γάρ φημί , καί λαμβάνω ἑαυτοῦ γυνή , οὐ ὁ νόμος ἀκολουθέω . οὐ μέμφομαι ὁ θεός , ὅτι λαμβάνω γυνή , ἀλλά ὅτι ἑαυτοῦ λαμβάνω . λαμβάνω , γάρ φημί , ἐκ πᾶς ὅς ἐκλέγω . λοιπός μή εἰμί ἀνήρ ὡς αἰχμάλωτος λαμβάνω διαμερίζω , οὐ νόμος γάμος , ἀλλά ἀδιαφορία ἀσέλγεια . προσέχω λοιπός . οὕτως καί ὁ γραφή λέγω · γίνομαι δέ , ἡνίκα γίνομαι ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος πολύς καί θυγάτηρ γίγνομαι αὐτός , ἀντί ὁ · ἐκκόπτω αὐτός ὁ ὁ ἄρσην διαδοχή καί μένω παρά αὐτός ὁ θῆλυς . εἶτα ἐπάγω · ὁράω δέ ὁ υἱός ὁ θεός ὁ θυγάτηρ ὁ ἄνθρωπος λαμβάνω ἑαυτοῦ ἀπό πᾶς ὅς ἐκλέγω . Ταΰς δέ οὐ ἁπλῶς διαιρέω . Τινές γάρ νομίζω υἱός θεός ὁ ἄγγελος ἔρχομαι · ὅτι ἄγγελος φημί κατέρχομαι συμμείγνυμι γυνή , ἐκ ὅς τίκτω ὁ γίγας . ψεῦδος οὗτος ὅλος . Μῦθος εἰμί , μᾶλλον δέ ἀσθένεια . Πῶς γάρ οἷος τε εἰμί ὁ ἀσώματος ἄγγελος σῶμα μείγνυμι οὔτε μέλος ὁ αὐτός ἐπίκειμαι οὔτε ἐπιθυμία σέω ὁ αὐτηες͂ς ; δίδωμι δέ κατά ὁ μῦθος ἄγγελος ἔρχομαι . Ἄγγελος πνεῦμα εἰμί καί πῦρ , ἰσχυρός καί ακαταμάχητος δύναμις . ὑφίστημι βία ὁ γυνή παρά ἄγγελος . ὁ κατακλυσμός ἔρχομαι , διά τίς ἀνήρ ἀποκτείνω καί οὐ ἄγγελος ; ἄλλος αμαραταίνω καί ἄλλος καταδικάζω ; καί μήν χρή ἐλεέω ὁ βιάζω , κολάζω δέ ὁ ἀσεβέω . εἶτα ὁ κατακλυσμός γίγνομαι ὁ ὕδωρ τίς ἀδικέω ὁ ἄγγελος ; πνεῦμα ἐν ὕδωρ οὐ πνίγω . ἀλλά πνίγω ἄνθρωπος ὁ βία ὑπομένω , καί εἰσωθέω ἄγγελος ὁ βιάζω . ἄτη ὁ ἀκολουθία οὐ δείκνυμι ὁ βία ὁ τάξις , ἀλλά ὑπονοέω κακῶς ὁ ὑπονοέω . εἶδον τίς λέγω ὁ δικαστής . εἶδον , φημί , ὁ θεός ὁ γῆ , καί εἰμί καταφθείρω , ὅτι καταφθείρω πᾶς σάρξ ὁ ὁδός αὐτός ἐπί ὁ γῆ . τις οὖν πρός ἄγγελος ; οὐ μή καταμένω ὁ πνεῦμα ἐγώ ἐν ὁ ἄνθρωπος οὗτος εἰς ὁ αἰών διά ὁ ἔρχομαι αὐτός σάρκα . εἰμί ἄγγελος αμαραταίνω , ἄνθρωπος διά τίς αἰτιάομαι ; ἀλλά πλανάω τις ὁ ὁ γίγας ὄνομα . εἰμί μή ἥδω , φημί , ἄγγελος ὁ μετά ὁ γυνή γίγνομαι , πόθεν ὁ γίγας ; Γίγαντας καλέω ὁ γραφή οὐ ξένος πλάσις οὐδέ ξένος μορφή , ἀλλά ὁ ἥρως , ὁ πολεμικός , ὁ ἰσχυρός , αὐτός καλέω γίγας . μαρτυρέω ὁ γραφεύς · ἰδέ , γάρ φημί , ἀφαιρέω κύριος ἀπό ὁ Ἰουδαία καί ἀπό Ἱεροσόλυμα ἰσχύω καί ἰσχύω , ἰσχύς ἄρτος καί ἰσχύς ὕδωρ , γίγας καί ἰσχύω . τις ποιέω γίγας εἰς Ἱερουσαλήμ ; Ὅτι γάρ ἐκ ἄνθρωπος ἄνθρωπος εἰμί ὁ γίγας καί οὐ ἑλληνικός πλάσμα οὐδέ μυθικός δρᾶμα , πάλιν ὁ γραφή μαρτυρέω . Νῶε , φημί , ἔχω τρεῖς υἱός , ὁ Σήμ , ὁ Χάμ , ὁ Ἰάφεθ . Χάμ γεννάω ὁ Χαναάν . Χαναάν γεννάω ὁ Νεβρώδ . οὗτος εἰμί γίγας κυνηγός ἔναντι κύριος . ἰδέ καί ὁ πατήρ ἄνθρωπος καί ὁ πάππος ἄνθρωπος καί γίγας ὁ γεννάω . εἶτα καί ἐν ὁ παλαιός ὁ κατάσκοπος ὁ Μωϋσῆς φημί · εἰσέρχομαι εἰς ὁ γῆ καί εἰμί ἐνώπιον αὐτός ὡσεί ἀκρίς καί γίγας ὁράω . καί τίς ἥδω ὁ γίγας λέγω · ὁράω ὁ γενεά ὁ Ἐνάκ . ὅς καί ἐν ὁ συνήθεια λέγω ὁ κοινός · ἥρως ἄνθρωπος , ξένος ἄνθρωπος , γίγας ἄνθρωπος , οὐ ξένος ἐγώ φύσις λέγω , ἀλλά τίς ἀνδρεῖος καί ἡρωϊκός ὁ ψυχή παρίστημι . οὕτως δέ οὐ εἰμί θεομαχία ὑπόθεσις ὁ ὁ γίγας ἱστορία , ἀλλά γίγας καλέω ὁ ἥρως ὁ εὐμήκης . τοιοῦτος γάρ ποιέω ὁ θεός ὁ υἱός ὁ Σήθ ὑψηλός , ὁ δέ ὁ Κάϊν ταπεινός καί εὐτελής , ἵνα καί ἀπό ὁ ὄψις φαίνω ὁ διαφορά , πῶς ὁ μέν ευλογημένος εἰς ὕψος ἐπαίρω , ὁ δέ καταράομαι ταπεινόω . ἵνα τοίνυν δείκνυμι πάλιν ὅτι γίγας οὐ εἰμί ἀσέβεια δρᾶμα ἢ μυθολογία , λέγω ὁ προφήτης Δαυίδ περί ὁ ἥλιος · ἀπό ἄκρος ὁ οὐρανός ὁ ἔξοδος αὐτός καί ὁ κατάντημα αὐτός ἠώς ἄκρος ὁ οὐρανός . ἀγαλλιάω ὡς γίγας τρέχω ὁδός . οὐ τοίνυν ἀπό ὁ ἄγγελος γεννάω ὁ γίγας , ἀλλά ἐκ ἄνθρωπος · καί ἥδω ἄνθρωπος εὐμήκης , ὡραῖος σῶμα καί κάλλος μαρτυρέω . ὅστις καταλείπω ὁ ὁ τάγμα τάξις ἀταξία ὁ γυνή διαιρέω . αἰτιάομαι ὁ θεός καί λέγω · οὐ μή καταμένω ὁ πνεῦμα ἐγώ ἐν ὁ ἄνθρωπος οὗτος εἰς ὁ αἰών διά ὁ ἔρχομαι αὐτός σάρκα . Μανιχαῖος ἐπιλαμβάνω ὁ ῥητός . Όρας , φημί , ὅπου σάρξ ὁ ἀπό ὁ ὕλη , οὐ ἀναπαύω ὁ θεός . Οὐκοῦν ἐν οὐδείς θεός ἐπαναπαύω . Παντές γάρ σάρκα ἔχω . εἶτα ὁ οὐ μή καταμένω ὁ πνεῦμα ἐγώ ἐν ὁ ἄνθρωπος οὗτος εἰς ὁ αἰών διά ὁ ἔρχομαι αὐτός σάρκα μισέω εἰμί ὁ σάρκα , πῶς οὖν ἀλλαχοῦ λέγω ὁ γραφεύς · ἐκχέω ἀπό ὁ πνεῦμα ἐγώ ἐπί πᾶς σάρκα ; Σάρκας καλέω ὁ γραφή οὐ ὁ σῶμα ὁ φαίνω , ἀλλά καλέω σάρκα ὁ ἄμετρος διάκειμαι περί ὁ σῶμα , ὁ δέ ψυχή ἀμελέω . ὥσπερ ἐπί ὁ σοφός λέγω · ὅλος Νοῦς εἰμί , οὐ ὅτι οὐ ἔχω σῶμα , ἀλλά ὅτι περί σοφία ἀσχολέω , οὕτως ὁ ἀεί προσέχω ὁ σῶμα καί μηδείς ὁ ψυχή φροντίζω σάρκα καλέω , οὐ ὅτι οὐ ὀφέλλω σάρκα ἔχω , ἀλλά ὅτι οὐ ὀφείλω ἀεί ὁ σάρκα θεραπεύω καί ψυχή ἀμελέω . ζητέω γάρ ὁ κρίσις , πόσος δέω θεραπεύω ὁ ψυχή , πόσος δέω θεραπεύω ὁ σῶμα . μή γάρ ὁ θεός βούλομαι μή θεραπεύω ἐγώ ὁ σῶμα , ἀλλά μή πρόφασις ὁ ὁ σῶμα θεραπεία ἀμελέω ὁ ψυχή καί μή θεραπεύω αὐτός ; προσέχω καί ὁ κοινός συνήθεια . οἶδα ὅτι πολύς καί μάλιστα ὁ μέμφομαι φιλονεικέω ἐπιλαμβάνω ὁ ὑπόδειγμα ὡς ταπεινός . ἐμός δέ σκοπός ἵστημι ὁ εἰκών . κἀν γάρ ὁ τυγχάνω χράω ὑπόδειγμα , ὁ ἀλήθεια εἰμί ὁ ζητέω . πολλάκις ἐγώ ἐν ὁ ἑστίασις κιρνάω ἑαυτοῦ οἶνος . κἀν μή λαμβάνω τοσοῦτος ὕδωρ ὅσον χρῄζω , εὐθύς λέγω · ὅλος ἄκρατος εἰμί , οὐ ὁ μή ἔχω ὕδωρ , ἀλλά ὁ μή ἔχω ὅσον ὀφείλω . ἄλλος βάλλω πολύς ὕδωρ , ὀλίγος δέ οἶνος . καί εὐθύς λέγω · ὅλος ὕδωρ εἰμί , οὐ ὁ μή ἔχω οἶνος , ἀλλά ὁ μή ἔχω σύμμετρος . οὕτως ὅταν λέγω ὁ γραφή περί τις · ὅλος πνεῦμα εἰμί , οὐ ὅτι οὐ ἔχω σάρκα , ἀλλά ὅτι οὐ ὑπερβάλλω ἐν αὐτός ὁ ὁ πνεῦμα χάρις . πάλιν , ὅταν λέγω ὁ γραφή περί τις · ὅτι ὅλος σάρξ εἰμί , οὐ ὅτι πνεῦμα οὐ ἔχω , ἀλλά ὅτι ὁ πλείων δίδωμι ὁ σάρξ . Ζεύς τίς , ἀδελφός , ὁ πόρνος καί φιλογύναιος καλέω ὁ γραφεύς ; καί ἄν , φημί , Σολομώντας φιλογύναιος . ὁ γάρ σώφρων ὁ ἑαυτοῦ γυνή φιλέω . Ζεύς τίς οὖν ὁ ὁ ἴδιος γυνή οὐ καλέω φιλογύναιος , καίτοι φίλος ὁ ἑαυτοῦ γυνή ; ἀλλά ὅπου νόμος , ὅπου μέτρον , ὅπου συζυγία , ἐκβάλλω ὁ περισσός , καί καλέω σώφρων , καίτοι ἔχω γυνή . ὁ οὖν ἀμετρία μισέω , ὁ δέ μέτρον τιμάω . βούλομαι δέ θεός πλεονεκτέω ὁ σῶμα παρά ὁ ψυχή ; ἐάν τις λέγω περί τις · ὅλος εἰμί πνεῦμα , ἐγκώμιον ὁ ἀνήρ · ἐάν δέ ἀκούω ὅτι ὅλος εἰμί σάρξ , ψόγος ὁ κατηγορέω . Παῦλος λέγω ὁ μαθητής , ἐπεί ὁ πνεῦμα προσανίημι · σύ , φημί , οὐ εἰμί ἐν σάρξ , ἀλλά ἐν πνεῦμα . ἆρα οὖν ἄσαρκος ἥδω ; οὐ · ἀλλά ἐπεί φορέω σάρκα , μικρός δέ αὐτηες͂ς φροντίζω , ὁ δέ πνεῦμα πλείων , καλέω αὐτός μή είμαι ἐν σάρξ . καί σήμερον , ἐάν ὁράω τις ἐπιτάσσω πρᾶγμα καί ῥᾳθυμέω , λέγω εὐθύς · σύ ἐγώ ὧδε οὐ εἰμί , οὐ ὁ μή ἔρχομαι , ἀλλά ὁ μή πάρειμι ὁ προθυμία . ὄντως βλέπω ὁ θεός πλεονεκτέω ὁ ἀδικία . δέω δέ οἶδα ὅτι οὐδέ κακία οὐδέ ἀδικία οὔτε πᾶς ὁ νομίζω ἢ φημίζω κακός , ἔχω στάσις ὁ φύσις , ἀλλά παρατροπή εἰμί ὁ καλός , ὥσπερ ὄξος οὐ εἰμί ἰδιάζω φύσις . οὐ γάρ εἰμί φυτόν οἶνος καί φυτόν ὄξος , ἀλλά παρατροπή οἶνος εἰμί ὁ ὄξος . οὕτως γάμος παρατροπή μοιχεία . οἶδα γάρ , ἀδελφός , ὅτι ὁ ὄξος ὁ εἰκών ὁ οἶνος οὐ ἀπόλλυμι , ἀλλά ὁ ὄψις ἔχω ὁ οἶνος , ὁ δέ ποιότητα ἀπόλλυμι μόνος . Ἐπεί κἀν ἀπό ξανθός οἶνος , κἀν ἀπό μέλας γίγνομαι , ὁ χρῶμα φυλάσσω . οὕτως καί ὁ μοιχεία καί ὁ πορνεία ὁ ὁ σώφρων ὄψις οὐ ἀφανίζω , ἀλλά ἔχω πρόσωπον μέν σωφροσύνη , έργο δέ παρανομία . Ὅμοιος εἰμί ὁ παρατροπή ὁ οἶνος . καί ἵνα μανθάνω ὅτι οὐ ἁπλῶς χράω ὁ εἰκών , ἀλλά ὁ ἀληθινός εἰμί ἄμπελος παρατροπή ὁ κακός , λέγω ὁ θεός διά Ἱερεμίας ὁ προφήτης ὁ λαός · Τά λέγω κύριος · φυτεύω σύ ἄμπελος καρποφόρος πᾶς ἀληθινός . πῶς δέ στρέφω εἰς πικρία , ὁ ἄμπελος ὁ ἀλλότριος ; μή γάρ ὁ θεός ὁ φύσις αἰτιάομαι ὁ δένδρον . δίδωμι γάμος καί ἐγκαλέω ὁ γάμος ; πλάσσω ὁ ἄνθρωπος καί λέγω · ποιέω αὐτός βοηθός κατά αὐτός . καί ὅς ποιέω βοηθός , ἐπίβουλος αὐτός καλέω . ἐάν φυλάσσω ὁ νόμος , ἔχω βοηθός · ἐάν παρατρέπω ὁ νόμος , ἔχω ὁ βοηθός ἐπίβουλος . καί προσέχω . Λέγος Παῦλος · Τίμιος ὁ γάμος καί ὁ κοίτη ἀμίαντος ἐν πᾶς · πόρνος δέ καί μοιχός κρίνω ὁ θεός . μανθάνω ἐντεῦθεν ὁ διαφορά ὁ πρᾶγμα . Μή γάμος ἢ πορνεία ἢ μοιχεία ἄλλος καί ἄλλος ἔχω ὁ ὄψις ; οὐχ οὗτος ὁ πρᾶξις ; οὐ ὁ αὐτός μέλος ; μή ἄλλος μέλος πορνεία καί ἄλλος μοιχεία καί ἕτερος μέλος γάμος ; οὐ ὁ αὐτός μέλος ; οὐχ οὗτος ὁ πρᾶξις ; ὁ δέ νόμος οὐ αὐτός . κολάζω καί κρίνω ὁ πράσσω . ἵστημι ὁ δικαστής , ὁ νόμος · ἐάν γάμος εἰμί , συντρέχω καί τιμάω ὁ γάμος · ἐάν γάμος εἰμί παράνομος , ὁ δικαστής εὐθύς ὁ ξίφος ἀκονάω καί τέμνω ὁ παρρησία . ἐκεῖ συνδᾳδουχέω ὁ γάμος ὡς αὐτός κελεύω , μοιχεία δέ κολάζω ὁ αὐτός οὐ ἀρέσκω . Νόμιμος πρᾶγμα τιμάω · ὅπου δέ εὑρίσκω παρατροπή νόμος , παροξύνω . Όρας ὅτι οὐ φύσις εἰμί κακός , ἀλλά παρατροπή ὁ καλός ὁ κακός ; Ὅμοιος ὁ Χριστός , ἵνα δείκνυμι πῶς τιμάω ὁ γάμος , ὅς ποιέω , καί κολάζω μοιχεία , ὅς οὐ ποιέω , κατά μέν μοιχός ἀποφαίνω λέγω · ὅς ἄν ἐμβλέπω γυνή πρός ὁ ἐπιθυμέω , ἤδη μοιχεύω αὐτός ἐν ὁ καρδία αὐτός . ὅπου δέ νόμιμος γάμος εὑρίσκω , οὐ μόνος τιμάω ὁ πρᾶγμα , ἀλλά καί εὑρίσκω μετά ὁ καλέω . Γάμος γίνομαι ἐν Κανᾶ ὁ Γαλιλαία καί Ἰησοῦς εἰμί ἐκεῖ . εἶδον ὁ νόμος ὁ νομοθέτης καί τιμάω · ὁράω ὁ πρᾶγμα καί οὐ φεύγω . καί μή τις λέγω · δέω οὖν ὁ θεός ὁ τοσοῦτος εἰς γάμος ἀπέρχομαι ; οὐ εἰμί αἰσχύνη ὁ πάρειμι θεός ὁ γάμος γίγνομαι . Τά Εὔα φέρω πρός ὁ Ἀδάμ ὁ θεός οὐ αἰσχύνω νυμφαγωγέω , καί πάρειμι ὁ νομοθέτης αἰδέομαι ; Ταΰς λέγω εἰς σής ὁ καταφεύγω καταλαμβάνω τότε κατακλυσμός , καί οὐδείς εὑρίσκω ἔξω ὁ κιβωτός σῴζω . καταλαμβάνω ὁ παρουσία ὁ Χριστός , καί οὐδείς εὑρίσκω ἔξω ὁ ἐκκλησία σῴζω . μαρτυρέω οὗτος ὁ πᾶς δεσπότης λέγω · ὥσπερ ἥδω ἐν ὁ ἡμέρα ὁ Νῶε · ἐσθίω , πίνω , γαμέω , γαμίζω , ἠώς ἔρχομαι ὁ κατακλυσμός καί ἀείρω πᾶς , οὕτως εἰμί ὁ παρουσία ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος . Όρας ὁ εἰκών λάμπω καί ἀβίαστος ὁ ἀλήθεια . ἀλλά περί μέν ὁ κατακλυσμός ἰδιάζω ἀποτίθημι λόγος , ἵνα ἀκολουθία καί τάξις πᾶς ὁ εἱρμός διανύω καί μηδείς παραλείπω ὁ θεῖος γραφεύς ἀνεξέταστος . ἐκεῖνος δέ λέγω ἐͅκεῖνο ὑποτίθημι , ὅτι πᾶς ἔργον ἀγαθός καί ὄψις ἔχω καί πρόσωπον . οὐδείς ἐπί δικαιοσύνη αἰσχύνω ποτέ · πολεμέω δύναμαι , αἰσχύνω οὐ δύναμαι . αἰσχύνω οὐ δύναμαι ὁ εὐσέβεια . διώκω Παῦλος , ἀλλά οὐ αἰσχύνω · δεσμέω , ἀλλά οὐ διατρέπω . καί λέγω καυχάομαι · ἕνεκα ὁ ἐλπίς ὁ Ἰσραήλ οὗτος ὁ ἅλυσις περίκειμαι , ἀλλά οὐ ἐπαισχύνομαι . οὐ γάρ εἰμί κακουργία ἐπιτίμιον ὁ δεσμός , ἀλλά εὐσέβεια ἐγκώμιον . Ζεύς οὗτος σεμνύνω Παῦλος λέγω · Παῦλος δέσμιος Ἰησοῦς Χριστός . ἄλλος κἀν δέω , ἐθέλω μηδείς μανθάνω . ὁ Παῦλος δέω , καί θλίβω , ἐάν μή πᾶς μανθάνω . Όρα τοίνυν . μέμφομαι ὁ θεός ἀταξία , παρανομία , ἀμετρία . ἐντεῦθεν λύω ὁ σκηνικός ὁ μυθολογία . σκηνικός δέ λέγω πᾶς ὁ ὁ ψευδής λέγω . Ὅτε ὁ κατακλυσμός γίνομαι , ὁ γένεσις ὁ ἄστρον ποῦ ἥδω ; Ὅτε ὁ κατακλυσμός γίνομαι , ὁ γένεσις ὁ κατά ὁ δρόμος ὁ ἀστήρ ποῦ χωρίζω ; εἰμί ὁ αὐτός ἀστήρ ἥδω καί τότε καί νῦν , ὁ αὐτός ἐπιτελέω ὁ αὐτός ἔχω δρόμος . ἀναλίσκω δέ μικρός βρέφος ἄωρος . ὁ ἀστήρ βούλομαι οὗτος γίγνομαι πολυετής . πῶς οὖν σπείρω ; ἀλλά εἰμί κατά πᾶς βρέφος φέρω εἷς ψῆφος ὁ γένεσις , διά τίς κατά ἕκαστος καιρός οὗτος οὐ γίνομαι ; εἰμί γάρ ὁ αὐτός δρόμος πάντοτε , διά τίς ὁ μή ἀποτελέω ὅμοιος λέγω ; Πάν κατά γένεσις γίγνομαι ; πρό δέ ὁ ὁ Χριστός ἐπίγνωσις πολύς γενεά καί αἰών διατρέχω . ποῦ ἥδω ὁ πρό ὁ παρουσία ὁ Χριστός ἀστήρ ὁ ποιέω Χριστιανός ; ποῦ νῦν ὁ ἀστήρ ὁ ποιέω Ἑλληνισμός ; οὔτε Ἕλλην μετά Χριστός οὔτε Χριστιανός πρό Χριστός ; Που ὁ γέννησις ὁ ἄστρον ; οἶδα , ἀδελφός , πολύς ξένος καί παρά ὁ συνήθεια . Ἐπειδή λέγω ὅτι ὁ τίκτω πλούσιος καί πένης , βασιλεύς καί ἄρχων , σώφρων καί μοιχός ἀπό γένεσις εἰμί , ρωτώ · ὁ σώφρων πρᾶγμα εἰμί , καί στρέφω οὗτος ἐν ὁ βίος ἐκ αἰών ; ἀλλά καί ὁ χριστιανισμός πρᾶγμα εἰμί ποτέ μή εἰμί καί νῦν ἄρχω . καί ὁ Ἑλληνισμός ποτέ εἰμί καί νῦν σβέννυμι . ὁ χριστιανισμός ποτέ φαίνω , λάμπω δέ . Που ὁ δρόμος ὁ ἄστρον , ὅς ἐκεῖνος σβέννυμι καί οὗτος ἐκλάμπω ; γίνομαι νῦν ἐν πολύς τόπος ασκητήριο Χριστός χάρις , εὐαγγελικός πολιτεία σεμνύνω ἄνθρωπος . όϊ ἀστήρ ὁ σωφροσύνη γεννάω ποῦ ἥδω τότε ; Ταΰς λέγω εἰς ὁ δείκνυμι οὔτε γένεσις δρόμος οὔτε τύχη οὔτε μείρομαι , ἀλλά πολιτεία ἀγαθός ἀγαθός καρπός καί κακός ἀναστροφή πονηρός τέλος . ὁ θεός μακροθυμέω , οὐ ὡς μακρός θυμός ἔχω , ἀλλά ὡς μακράν θυμός ὑπάρχω . εἶπον καί πάλαι , ὅτι ἐάν ἰδέω θεός ἀπειλέω , σῴζω ἐθέλω · ἐάν ἰδέω θεός ἐπί ἁμάρτημα σιωπάω , νοέω ὅτι κολάζω ἐθέλω . ὅταν ἀπειλέω , σῴζω ἐθέλω , ὅταν σιωπάω , κολάζω βούλομαι . λέγω μέν ὅμως καί πάλιν λέγω · κηρύσσω ὁ Νινευή καταστροφή καί ἐλεέω · σιωπάω ἐπί Σοδομίτης καί καταστρέφω . ἐάν ἰδέω σεαυτοῦ παιδεύω ἐπί ἁμαρτία , νοέω ὅτι ἀντιλαμβάνω σύ ὁ θεός . μή λέγω · Ὅτι μισέω ἐγώ ὁ θεός , διά οὗτος πάσχω τοιοῦτος . ἐάν ἰδέω ἑαυτοῦ ἁμαρτάνω καί μηδείς πάσχω , λέγω · ἀποστρέφω ἐγώ ὁ θεός . οὐ ἀρέσκω ἐγώ ὅτι μακροθυμέω . Πολύς αμαραταίνω , οὔτε νόσος ἐγώ παιδεύω οὔτε πυρετός . πολλάκις εἰς μέγας ἐγώ κακός τηρέω . Ἴδιον γάρ θεός ὁ ἀγαπάω παρά αὐτός σωφρονίζω , παιδεύω , ἵνα διαφεύγω ὁ μέλλω κόλασις . ἴδιος εἰμί θεός ὁ ὁ εὐσεβής ἐάν ἁμαρτάνω , παραχρῆμα κολάζω , ἵνα μή εἰς μέγας κακός προέρχομαι . ἅπτω μικρός ἁμαρτάνω δίκαιος , ἵνα μή μέγας πταίω . συγχωρέω πολύς πταίω ὁ ἀσεβής , ἐπεί οὐ ἄξιος αὐτός ὁ ἁμάρτημα ὁ παρών κόλασις , ἀλλά μέγας . Λέγος Δαυίδ περί Μωϋσῆς καί Ἀαρών · Μωυσῆς καί Ἀαρών ἐν ὁ ἱερεύς αὐτός , καί Σαμουήλ ἐν ὁ ἐπικαλέω ὁ ὄνομα αὐτός · ἐπικαλέω ὁ κύριος , καί αὐτός εἰσακούω αὐτός · ἐν στῦλος νεφέλη λαλέω πρός αὐτός · ὦ θεός , σύ εὐίλατος γίγνομαι αὐτός καί ἐκδικέω ἐπί πᾶς ὁ ἐπιτήδευμα αὐτός . ἐν οὗτος γάρ δείκνυμι ὅτι ἀγαπάω ἐν ὁ ἐκδικέω ὁ πταῖσμα . ἀλλαχοῦ δέ θεός βούλομαι δείκνυμι ὑπερβολή ἀγανάκτησις ὡς ἐλέγχω ὁ λαός ὁ ἁμάρτημα , λέγω · Ζεύς οὗτος ὅδε λέγω κύριος · οὐ μή ἐπισκοπέω ἐπί ὁ θυγάτηρ σύ , ὅταν πορνεύω , οὐδέ ἐπί ὁ νύμφη σύ , ὅταν μοιχεύω . ἀντί ὁ οὐ μέλω ἐγώ λοιπός περί σύ , οὐδέ ζητάω σύ ὁ ἁμάρτημα , οὐ ἐπισκοπέω ὁ μοιχεύω , ἵνα διορθόω . Όρας ὅτι ὀργή σημεῖον εἰμί ὁ παροράω , φιλανθρωπία δέ σημεῖον ὁ παιδεύω ; ἐθέλω τοίνυν ὁ θεός ἐγώ παιδεύω ὁ ἀπειλή , ἵνα φεύγω Τά τιμωρία . δύναμαι δέ ὁ θεός ὁ ἀπειλή ἐγώ ποιέω εἰς σωφρονισμός , ἵνα λόγος κολάζω καί μή πεῖρα , ἵνα δάκρυον γίγνομαι μετάνοια καί μή δάκρυον βάσανος . καί ὁ παρακαλέω δακρύω , καί ὁ τύπτω δακρύω · ἄλλος δάκρυον παρακαλέω καί ἄλλος δάκρυον μαστίζω . Τά δάκρυον ὁ μετάνοια εὐσέβεια ἄρωμα . εἰμί γάρ ὁ ξύλο ὁ ἐν ὁ δρυμός στάζω – Τά μέν στυράκιον , ὁ δέ διάφορος ἄρωμα . – ὁ δάκρυον ὁ ξυλών μύρον τίκτω , ὁ δάκρυον ὁ μετάνοια εὐσέβεια ἄρωμα γίγνομαι ; παρέχω τοίνυν ἐγώ ὁ θεός ἐν ἀλήθεια μετανοέω καί λύω ὁ ἁμάρτημα καί ἐκδέχομαι ὁ αἰώνιος εὐφροσύνη ἐν Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ , μετά ὅς ὁ πατήρ σύν ὁ ἅγιος πνεῦμα , δόξα , τιμή καί προσκύνησις εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .