severian-of-gabala.de-paenitentia-et-compunctione 1
Πάντοτε μὲν ὁ θεῖος ἀπόστολος θείᾳ καὶ οὐρανίῳ κέχρηται γλώττῃ , καὶ μετὰ πολλῆς ἐπιστήμης τὸν εὐαγγελικὸν ὑφαίνει λόγον · οὐκ ἐξ οἰκείας γνώμης ἁπλῶς φθεγγόμενος , ἀλλ’ ἐκ τῆς βασιλικῆς αὐτοῦ αὐθεντίας προφέρων τὰ δόγματα · ἐξαιρέτως δὲ ταύτῃ κέχρηται τῇ ἐπιστήμῃ , ὅταν τὸν τῆς μετανοίας εἰσάγῃ λόγον τοῖς ἁμαρτάνουσι · περὶ δὲ αὐτοῦ τοῦ κεφαλαίου πάντας ὑμᾶς ὑπομνήσω . Ἠκούσατε τοίνυν , ἵνα ἐκ μέρους ἅψωμαι τῶν εἰρημένων , Μήπως ἐλθὼν πολλοὺς πενθήσω τῶν προημαρτηκότων , καὶ μὴ μετανοησάντων . Ἄνθρωπος μὲν ἦν τῇ φύσει ὁ μέγας οὗτος διδάσκαλος , θεοῦ δ’ ὑπηρέτης τὴν πρόθεσιν · διὰ τοῦτο ὥσπερ οὐρανίῳ κέχρηται γλώττῃ , καὶ ὡς ἐξ αὐτῶν τῶν οὐρανῶν φθεγγόμενος , οὕτω καὶ τοῖς ἁμαρτάνουσιν ἀπειλεῖ , καὶ τοῖς μετανοοῦσιν ἱλασμὸν ἐπαγγέλλεται . Ὅταν δὲ ταῦτα εἴπω , οὐ τῇ Παύλου γλώττῃ τὴν αὐθεντίαν ἐπιγράφω , ἀλλ’ ἐπὶ τὴν τοῦ θεοῦ χάριν τὸ πᾶν ἀναφέρω , Εἰ δοκιμὴν ζητεῖτε τοῦ ἐν ἐμοὶ λαλοῦντος Χριστοῦ ; Ὑποτίθεται τοίνυν τοῖς ἁμαρτάνουσι φάρμακον εὐεργεσίας , καὶ μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν . Συνέδραμε δὲ σήμερον τῇ ἀποστολικῇ ἀναγνώσει καὶ ἡ εὐαγγελικὴ τοῦ σωτῆρος αὐθεντία , ἁμαρτιῶν ἄφεσιν ἀφθόνως χαριζομένη . Τέκνον , ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου αἱ πολλαί . Ἄφεσις δὲ ἁμαρτιῶν πηγὴ σωτηρίας καὶ ἔπαθλον μετανοίας · ἰατρεῖον γάρ ἐστιν ἀναιρετικὸν τῆς ἁμαρτίας ἡ μετάνοια · δῶρόν ἐστιν οὐράνιον , δύναμις θαυμαστή , χάριτι νικῶσα τὴν τῶν νόμων ἀκολουθίαν . Διὰ τοῦτο οὐ πόρνον ἀποσείεται , οὐ μοιχὸν ἀποσοβεῖ , οὐ μέθυσον ἀποστρέφεται , οὐκ εἰδωλολάτρην βδελύσσεται , οὐ λοίδορον ἀπελαύνει , οὐ βλάσφημον ἀποδιώκει , οὐκ ἀλαζόνα , ἀλλὰ πάντας μεταποιεῖ . Χωνευτήριον γάρ ἐστι τῆς ἁμαρτίας ἡ μετάνοια . Ἀναγκαῖον δὲ πρῶτον γνωρίσαι τοῦ θεοῦ τὸν σκοπόν , οὐκ ἐξ ἡμετέρων ἐννοιῶν ἐπιβάλλοντας ταύτῃ τῇ θεωρίᾳ , ἀλλ’ ἐξ αὐτῶν τῶν θείων γραφῶν μεμαρτυρημένην ἀποδεικνύντας τὴν ἀλήθειαν . Σκοπὸς τῷ θεῷ μακροθυμεῖν τοῖς ἁμαρτάνουσι · διπλοῦς ἐστιν εἰς σωτηρίαν ἵλεως · μνηστευόμενος αὐτοῖς τὴν ἐκ μετανοίας σωτηρίαν , καὶ τοῖς ἐξ αὐτῶν ἀπογόνοις τοῖς εἰς ἀρετὴν ἐπιδιδόναι μέλλουσι ταμιευόμενος τὴν εὐεργεσίαν . Καὶ ἵνα πάλιν ἀναλάβω τὸν λόγον , ὁ θεὸς μακροθυμεῖ , ἵνα καὶ ὁ ἁμαρτάνων μετανοήσῃ , καὶ τοῖς ἐξ αὐτοῦ τικτομένοις μὴ ἀποκλείσῃ τὴν σωτηρίαν . Κἂν γὰρ αὐτὸς ὁ ἁμαρτάνων ἀμετανόητα πταίῃ , φείδεται πολλάκις τῆς ῥίζης , ἵνα φυλάξῃ τοὺς καρπούς · πολλάκις μὲν οὖν καὶ αὐτὴν μεταβάλλει τὴν ῥίζαν , ὡς ἔφθην εἰπών · ἀλλ’ ἐπειδὰν εἰς παντελῆ κακίαν ἐκείνη πέσῃ , ὁ θεὸς ὑπερτίθεται χρησίμως τὴν τιμωρίαν , ἀναμένων τῶν μετανοούντων τὴν σωτηρίαν · καὶ ὅπως ἄκουε Θάρρα ὁ πατὴρ Ἀβραὰμ εἰδώλων ἦν προσκυνητής , ἀλλ’ οὐ δέδωκεν ἐνταῦθα τῆς ἀσεβείας τὴν δίκην · καὶ εἰκότως . Εἰ γὰρ προλαβὼν ὁ θεὸς ἀπέτεμε τὴν ῥίζαν , πόθεν ὁ τοσοῦτος καρπὸς τῆς πίστεως ἀνεδίδοτο ; Τί τοῦ Ἡσαῦ μοχθηρότερον ; Σκόπει μοι καὶ ἑτέρας φιλανθρωπίας ὑπόθεσιν . Τί τῆς κακίας ἐκείνης ἀναιδέστερον ; οὐ πόρνος καὶ βέβηλος ; οὐ μητρολοίας καὶ πατρολοίας ; οὐκ ἀδελφοῦ φονεὺς ὅσον εἰς πρόθεσιν ; οὐχ ὑπὸ τοῦ θεοῦ μισούμενος ; Τὸν Ἰακὼβ ἠγάπησα , τὸν δὲ Ἡσαῦ ἐμίσησα . Εἰ τοίνυν πόρνος καὶ ἀδελφοκτόνος καὶ βέβηλος καὶ μεμισημένος , διὰ τί μὴ ἀφανίζεται ; διὰ τί μὴ ἐκκόπτεται ; διὰ τί παραχρῆμα τὴν προσήκουσαν τιμωρίαν οὐ δέχεται ; Διὰ τί ; Καλὸν ὡς ἀληθῶς καὶ τὴν αἰτίαν εἰπεῖν . Εἰ ἐξεκόπη , μέγιστον καρπὸν δικαιοσύνης ὁ κόσμος ἀπώλεσεν ἄν . Καὶ ὁποῖον , ἄκουε . Ἡσαῦ ἐγέννησε τὸν Ῥαγουήλ , Ῥαγουὴλ τὸν Ζαρά , Ζαρὰ τὸν Ἰωβάβ . Ὁρᾷς πηλίκον ὑπομονῆς ἄνθος ἠφανίζετο , εἰ προλαβὼν ὁ θεὸς δίκην ἀπῄτησε τὴν ῥίζαν ;
Lemmas: πάντοτε μέν ὁ θεῖος ἀπόστολος θεῖος καί οὐράνιος χράω γλῶττα , καί μετά πολύς ἐπιστήμη ὁ εὐαγγελικός ὑφαίνω λόγος · οὐ ἐκ οἰκεῖος γνώμη ἁπλῶς φθέγγομαι , ἀλλά ἐκ ὁ βασιλικός αὐτός αὐθεντία προφέρω ὁ δόγμα · ἐξαίρετος δέ οὗτος χράω ὁ ἐπιστήμη , ὅταν ὁ ὁ μετάνοια εἰσάγω λόγος ὁ ἁμαρτάνω · περί δέ αὐτός ὁ κεφάλαιος πᾶς σύ ὑπομιμνήσκω . ἀκούω τοίνυν , ἵνα ἐκ μέρος ἅπτω ὁ λέγω , μήπως ἔρχομαι πολύς πενθέω ὁ προαμαρτάνω , καί μή μετανοέω . Ἄνθρωπος μέν εἰμί ὁ φύσις ὁ μέγας οὗτος διδάσκαλος , θεός δέ ὑπηρέτης ὁ πρόθεσις · διά Τοῦτος ὥσπερ οὐράνιος χράω γλῶττα , καί ὡς ἐκ αὐτός ὁ οὐρανός φθέγγομαι , οὕτως καί ὁ ἁμαρτάνω ἀπειλέω , καί ὁ μετανοέω ἱλασμός ἐπαγγέλλω . ὅταν δέ οὗτος λέγω , οὐ ὁ Παῦλος γλῶττα ὁ αὐθεντία ἐπιγράφω , ἀλλά ἐπί ὁ ὁ θεός χάρις ὁ πᾶς ἀναφέρω , εἰμί δοκιμή ζητέω ὁ ἐν ἐγώ λαλέω Χριστός ; ὑποτίθημι τοίνυν ὁ ἁμαρτάνω Φάρμακος εὐεργεσία , καί μετάνοια εἰς σωτηρία . συντρέχω δέ σήμερον ὁ ἀποστολικός ἀνάγνωσις καί ὁ εὐαγγελικός ὁ σωτήρ αὐθεντία , ἁμαρτία ἄφεσις ἄφθονος χαρίζω . Τέκνος , ἀφίημι σύ ὁ ἁμαρτία σύ ὁ πολύς . ἄφεσις δέ ἁμαρτία πηγή σωτηρία καί ἔπαθλον μετάνοια · ἰατρεῖον γάρ εἰμί ἀναιρετικός ὁ ἁμαρτία ὁ μετάνοια · δῶρον εἰμί οὐράνιος , δύναμις θαυμαστός , χάρις νικάω ὁ ὁ νόμος ἀκολουθία . Ζεύς οὗτος οὐ πόρνος ἀποσείω , οὐ μοιχός ἀποσοβέω , οὐ μεθύσκω ἀποστρέφω , οὐ εἰδωλολάτρης βδελύσσομαι , οὐ λοίδορος ἀπελαύνω , οὐ βλάσφημος ἀποδιώκω , οὐ ἀλαζών , ἀλλά πᾶς μεταποιέω . χωνευτήριον γάρ εἰμί ὁ ἁμαρτία ὁ μετάνοια . ἀναγκαῖος δέ πρῶτος γνωρίζω ὁ θεός ὁ σκοπός , οὐ ἐκ ἡμέτερος ἔννοια ἐπιβάλλω οὗτος ὁ θεωρία , ἀλλά ἐκ αὐτός ὁ θεῖος γραφεύς μαρτυρέω ἀποδείκνυμι ὁ ἀλήθεια . Σκοπός ὁ θεός μακροθυμέω ὁ ἁμαρτάνω · διπλόος εἰμί εἰς σωτηρία ἵλαος · μνηστεύω αὐτός ὁ ἐκ μετάνοια σωτηρία , καί ὁ ἐκ αὐτός ἀπόγονος ὁ εἰς ἀρετή ἐπιδίδωμι μέλλω ταμιεύω ὁ εὐεργεσία . καί ἵνα πάλιν ἀναλαμβάνω ὁ λόγος , ὁ θεός μακροθυμέω , ἵνα καί ὁ ἁμαρτάνω μετανοέω , καί ὁ ἐκ αὐτός τίκτω μή ἀποκλείω ὁ σωτηρία . κἀν γάρ αὐτός ὁ ἁμαρτάνω αμετανόητος πταίω , φείδομαι πολλάκις ὁ ῥίζα , ἵνα φυλάσσω ὁ καρπός · πολλάκις μέν οὖν καί αὐτός μεταβάλλω ὁ ῥίζα , ὡς φθάνω λέγω · ἀλλά ἐπειδάν εἰς παντελής κακία ἐκεῖνος πίπτω , ὁ θεός ὑπερτίθημι χρήσιμος ὁ τιμωρία , ἀναμένω ὁ μετανοέω ὁ σωτηρία · καί ὅπως ἀκούω Θάρρας ὁ πατήρ Ἀβραάμ εἴδωλον εἰμί προσκυνητής , ἀλλά οὐ δίδωμι ἐνταῦθα ὁ ἀσέβεια ὁ δίκη · καί ἔοικα . εἰμί γάρ προλαμβάνω ὁ θεός ἀποτέμνω ὁ ῥίζα , πόθεν ὁ τοσοῦτος καρπός ὁ πίστη ἀναδίδωμι ; τι ὁ Ἡσαῦ μοχθηρός ; σκοπάω ἐγώ καί ἕτερος φιλανθρωπία ὑπόθεσις . Τι ὁ κακία ἐκεῖνος ἀναιδής ; οὐ πόρνος καί βέβηλος ; οὐ μητρολοια καί πατρολοια ; οὐ ἀδελφός φονεύς ὅσον εἰς πρόθεσις ; οὐ ὑπό ὁ θεός μισέω ; Τώς Ἰακώβ ἀγαπάω , ὁ δέ Ἡσαῦ μισέω . εἰμί τοίνυν πόρνος καί ἀδελφοκτόνος καί βέβηλος καί μισέω , διά τίς μή ἀφανίζω ; διά τίς μή ἐκκόπτω ; διά τίς παραχρῆμα ὁ προσήκω τιμωρία οὐ δέχομαι ; Ζεύς τίς ; Κηλόν ὡς ἀληθῶς καί ὁ αἰτία λέγω . εἰμί ἐκκόπτω , μέγας καρπός δικαιοσύνη ὁ κόσμος ἀπόλλυμι ἄν . καί ὁποῖος , ἀκούω . Ἡσαῦ γεννάω ὁ Ῥαγουήλ , Ῥαγουήλ ὁ Ζαρά , Ζαρά ὁ Ἰωβάβ . Όρας πηλίκος ὑπομονή ἄνθος ἀφανίζω , εἰμί προλαμβάνω ὁ θεός δίκη ἀπαιτέω ὁ ῥίζα ;