severian-of-gabala.de-paenitentia-et-compunctione 3
Καὶ ἕτερόν μοι σκόπησον θαυμαστόν . Ἐπειδὴ τὰ ἁμαρτήματα ὡς ὀφλήματα ἀναγράφεται , τοῖς μὲν ἁμαρτωλοῖς καὶ τὸ κεφάλαιον συγχωρεῖ μετανοοῦσι · παρὰ δὲ τῶν δικαίων καὶ τόκους ἀπαιτεῖ . Προσῆλθεν αὐτῷ χρεωφειλέτης πολλῶν ταλάντων , καὶ ὡς τῇ μετανοίᾳ καὶ τῇ πολλῇ ἱκεσίᾳ ἐδυσώπησε τὴν δίκην , καὶ εἶπε · Κύριε , μακροθύμησον ἐπ’ ἐμοί , καὶ πάντα ἀποδώσω . Οὐκ ἀνέμεινε τὴν ἀπόδοσιν ὁ φιλάνθρωπος , ἀλλὰ τὴν ἐξομολόγησιν λύσιν ἐποίησε τοῦ ὀφλήματος · τῷ ὀφειλέτῃ τῶν μυρίων ταλάντων πάντα συνεχώρησε καὶ αὐτὸ τὸ κεφάλαιον . Παρὰ δὲ τῶν δικαίων ἐπαγγέλλεται καὶ τόκους ἀπαιτεῖν · Διὰ τί γὰρ οὐκ ἐδώκατε τὸ ἀργύριόν μου τοῖς τραπεζίταις · κἀγὼ ἐλθὼν σὺν τόκοις ἀπῄτησα ; Ταῦτα λέγω , οὐχ ὡς τοῦ θεοῦ πρὸς τοὺς δικαίους ἀπεχθῶς διακειμένου · οὐδὲν γὰρ τῷ θεῷ τοῦ δικαίου ποθεινότερον · ἀλλ’ , ὡς ἔφθην εἰπών , παραμυθεῖται τὸν ἁμαρτωλόν , ἵνα διεγείρῃ · φοβεῖ καὶ τὸν δίκαιον , ἵνα στηρίξῃ · καὶ τοῖς μὲν τὰ πολλὰ συγχωρεῖ πλημμελήματα ὡς ἐχθροῖς καὶ πεφυσιωμένοις , τοῖς δὲ καὶ περὶ τῶν τυχόντων ἀκριβολογεῖται , μηδὲν αὐτοῖς ἐλλιπὲς εἶναι βουλόμενος εἰς ἀκρότητα . Ὃ γάρ ἐστιν ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ πλούσιος , τοῦτο τῷ θεῷ δίκαιος · καὶ ὅ ἐστιν ἐν τῷ κόσμῳ πένης , τοῦτο τῷ θεῷ ἁμαρτωλός · οὐδὲν πτωχότερον τοῦ ἁμαρτάνοντος , καὶ οὐδὲν πλουσιώτερον τοῦ δικαιοπραγοῦντος . Διὰ τοῦτο περὶ μὲν τῶν ἐν εὐσεβείᾳ καὶ εὐθηνίᾳ διαγόντων Εὐχαριστῶ τῷ θεῷ , ὅτι ἐν παντὶ ἐπλουτίσθητε ἐν αὐτῷ , ἐν παντὶ λόγῳ καὶ πάσῃ γνώσει . Ἴσως πτωχοί εἰσι , διὰ τοῦτο οὐκ ἠδύναντο ἀκούειν λόγον κυρίου . Ὁρᾷς ὅπως πτωχοὺς καλεῖ τοὺς ἀπεσχοινισμένους τῆς εὐσεβείας . Ὡς πτωχοὺς τοίνυν τοὺς ἁμαρτάνοντας ἐλεεῖ , καὶ ὡς πλουσίους τοὺς δικαιοπραγοῦντας ἀπαιτεῖ , τοῖς μὲν διὰ τὴν πενίαν χαριζόμενος , τοῖς δὲ διὰ τὸν τῆς εὐσεβείας πλοῦτον μετὰ πολλῆς ἀκριβείας τοὺς λόγους εἰσπραττόμενος . Ὃ δὲ ποιεῖ ἐπὶ δικαίων καὶ ἁμαρτωλῶν , τοῦτο ποιεῖ καὶ ἐπὶ πλουσίων καὶ πενήτων · καὶ ὥσπερ τὸν ἁμαρτάνοντα ἐγείρει διὰ φιλανθρωπίαν , τὸν δὲ δίκαιον φοβεῖ διὰ τῆς ἀποτομίας · οὕτω καὶ ἐν τοῖς κοσμικοῖς πράγμασιν διατίθησι τὴν ἑαυτοῦ οἰκονομίαν . Ἐὰν ἴδῃ δυνάστας ἀξιώμασιν ὑπερλάμποντας , βασιλεῖς , ἄρχοντας , πάντας τοὺς ἐν πλούτῳ διαπρέποντας , τούτοις διαλέγεται μετὰ φόβου , καὶ ἐπιτίθησι χρησίμως τῇ δυναστείᾳ τὸν φόβον · Καὶ νῦν , βασιλεῖς , σύνετε , παιδεύθητε πάντες οἱ κρίνοντες τὴν γῆν · δουλεύσατε τῷ κυρίῳ ἐν φόβῳ , καὶ ἀγαλλιᾶσθε αὐτῷ ἐν τρόμῳ , ὅτι Βασιλεύς ἐστι τῶν βασιλευόντων , καὶ κύριος τῶν κυριευόντων . Ὅπου ἀρχὴ δυναστείας , ἐπιτίθησι τὸν φόβον τῆς αὐτοῦ βασιλείας · ὅπου ταπείνωσις εὐτελείας , προσφέρει τὸ φάρμακον τῆς ἑαυτοῦ φιλανθρωπίας . Ὁ γὰρ θεὸς οὗτος μέγας βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων , καὶ κύριος τῶν κυριευόντων . οὗτος αὐτός , πάλιν ὑποβαίνων τῆς ἑαυτοῦ ἀξίας , εὑρίσκεται κατὰ τὴν ἁγίαν γραφὴν πατὴρ ὀρφανῶν καὶ κριτὴς τῶν χηρῶν , βασιλέων βασιλεύς , ἀρχόντων ἄρχων , κυριευόντων κύριος . Ὁρᾷς πολλὴν ἀφθονίαν φιλανθρωπίας ; ὁρᾷς χρήσιμον τὸν φόβον τῆς εὐσεβείας καὶ τῆς ἐξουσίας ; Ὅπου μὲν γὰρ εἶδεν ἀρκοῦσαν τὴν ἐξουσίαν εἰς παραμυθίαν , ἐπέθηκε τὸν φόβον εἰς ὠφέλειαν · ὅπου δὲ εἶδε παραλελυμένην τῇ εὐτελείᾳ τὴν ὀρφανίαν , καὶ τὴν πτωχείαν τῇ ἀτονίᾳ τῆς χηρείας , προσήγαγε τὴν φιλανθρωπίαν εἰς παραμυθίαν . Ἐγὼ πατὴρ τῶν ὀρφανῶν . Δύο ποιεῖ , καὶ τὴν φιλανθρωπίαν δείκνυσι , καὶ τὴν δυναστείαν κολάζει . Καλεῖ ἑαυτὸν πατέρα τῶν ὀρφανῶν , ἵνα καὶ τοὺς ἐν συμφορᾷ παραμυθήσηται , καὶ τοὺς ἐν δυναστείᾳ καταπλήξῃ , ὥστε μὴ ἐπηρεάζειν ὀρφανοῖς τε καὶ χήραις · ἐπειδὴ ὁ θάνατος ἐγύμνωσε τὸν μὲν τοῦ πατρός , τὴν δὲ ἐστέρησε τοῦ ἀνδρός , καὶ οὓς διέφθειρεν ὁ τῆς φύσεως νόμος , ἀνεκαίνισεν ὁ τῆς φιλανθρωπίας ὅρος · καὶ ἡ αὐτὴ χάρις τῇ μὲν ἔδωκε τὸν κριτήν , τῷ δὲ ὀρφανῷ πατέρα , τὸν βασιλέα τῶν ἁγίων . Ὥστε , φησίν , ὦ ἄδικε , ἐὰν χήραις ἐπηρεάζῃς , τὸν τῶν χηρῶν προνοητὴν παροξύνεις · ἐὰν ὀρφανοὺς ἀδικῇς , υἱοὺς ἀδικεῖς θεοῦ . Ἐγώ εἰμι ὁ πατὴρ τῶν ὀρφανῶν καὶ κριτὴς τῶν χηρῶν . Τίς δὲ οὕτω τολμηρὸς πρὸς ἀσέβειαν , ὥστε υἱοὺς ἀδικεῖν θεοῦ , καὶ ταῖς ὑπὸ τοῦ θεοῦ προνοουμέναις χήραις ἐπηρεάζειν ; Ὁρᾷς πῶς χρησίμως κατασκευάζει τὰ φάρμακα τῆς εὐσεβείας , καὶ τοὺς μὲν φοβεῖ , τοὺς δὲ ἐλεεῖ , οὐκ αὐτὸς μεριζόμενος , πρὸς δὲ τὰς γνώμας τῶν ἀνθρώπων ἁρμοζόμενος ; Προσάγωμεν τοίνυν ἑαυτοῖς , ἀδελφοί , φάρμακον εἰς σωτηρίαν τὴν μετάνοιαν · μᾶλλον δὲ δεξώμεθα παρὰ τοῦ θεοῦ τὴν μετάνοιαν ἰατρεύουσαν ἡμᾶς . Οὐ γὰρ ἡμεῖς αὐτῷ ταύτην προσάγομεν , ἀλλ’ αὐτὸς ἡμῖν ταύτην ἐχορήγησεν . Ὁρᾷς αὐτοῦ τὴν ἀκρίβειαν τὴν ἐν τῷ νόμῳ ; ὁρᾷς τὴν φιλανθρωπίαν αὐτοῦ τὴν ἐν τῇ χάριτι ; Ὅταν δὲ εἴπω τὴν ἀκρίβειαν τὴν ἐν τῷ νόμῳ , οὐ διαβάλλω κρίσιν , Ὅταν δὲ εἴπω τὴν ἀκρίβειαν τὴν ἐν τῷ νόμῳ , οὐ διαβάλλω κρίσιν , ἀλλὰ τῆς εὐαγγελικῆς χάριτος κηρύττω τὴν φιλανθρωπίαν · ὅτι ὁ μὲν νόμος ἀπαραιτήτως ἐκόλαζε τοὺς ἁμαρτάνοντας , ἡ δὲ χάρις μετὰ πολλῆς μακροθυμίας ὑπερτίθεται τὴν τιμωρίαν , ἵνα ἐπαγάγῃ τὴν διόρθωσιν . Δεξώμεθα τοίνυν μετάνοιαν , ἀδελφοί , φάρμακον εἰς σωτηρίαν , δεξώμεθα φάρμακον ἐξαλεῖφον ἡμῶν τὰ πταίσματα . Μετάνοια δέ ἐστιν , οὐχ ἡ λόγῳ κηρυττομένη , ἀλλ’ ἡ πράγμασι βεβαιουμένη · μετάνοια ἡ ἐξ αὐτῆς τῆς καρδίας ἐξαλείφουσα τὸν ῥύπον τῆς ἀσεβείας . Λούσασθε γάρ φησι καθαροὶ γίνεσθε · ἀφέλετε τὰς πονηρίας ἀπὸ τῶν καρδιῶν ὑμῶν , ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν μου . Τί βούλεται τὸ περιττὸν τῆς λέξεως ; τὸ γὰρ Ἀφέλετε τὰς πονηρίας ἀπὸ τῶν καρδιῶν ὑμῶν , οὐχ ἱκανὸν μηνῦσαι τὸ πᾶν ; Διὰ τί οὖν Ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν μου ; Ἐπειδὴ ἄλλως ὁρῶσιν ὀφθαλμοὶ ἀνθρώπων , καὶ ἄλλως ὁρᾷ ὀφθαλμὸς τοῦ θεοῦ · Ἄνθρωπος γὰρ εἰς πρόσωπον , θεὸς δὲ εἰς καρδίαν . Μὴ σχήμασι , φησί , νοθεύσητε τὴν μετάνοιαν , ἀλλ’ ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν μου , τῶν τὰ κρυπτὰ ἐρευνώντων , δείξατε τοὺς καρποὺς τῆς μετανοίας .
Lemmas: καί ἕτερος ἐγώ σκοπέω θαυμαστός . Ἐπειδή ὁ ἁμάρτημα ὡς ὄφλημα ἀναγράφω , ὁ μέν ἁμαρτωλός καί ὁ κεφάλαιος συγχωρέω μετανοέω · παρά δέ ὁ δίκαιος καί τόκος ἀπαιτέω . προσέρχομαι αὐτός χρεωφειλέτης πολύς τάλαντον , καί ὡς ὁ μετάνοια καί ὁ πολύς ἱκεσία δυσωπέω ὁ δίκη , καί λέγω · κύριος , μακροθυμέω ἐπί ἐγώ , καί πᾶς ἀποδίδωμι . οὐ ἀναμένω ὁ ἀπόδοσις ὁ φιλάνθρωπος , ἀλλά ὁ ἐξομολόγησις λύσις ποιέω ὁ ὄφλημα · ὁ ὀφειλέτης ὁ μυρίος τάλαντον πᾶς συγχωρέω καί αὐτός ὁ κεφάλαιος . παρά δέ ὁ δίκαιος ἐπαγγέλλω καί τόκος ἀπαιτέω · Ζεύς τι γάρ οὐ δίδωμι ὁ ἀργύριον ἐγώ ὁ τραπεζίτης · ἐγώ ἔρχομαι σύν τόκος ἀπαιτέω ; Ταΰς λέγω , οὐ ὡς ὁ θεός πρός ὁ δίκαιος ἀπεχθῶς διάκειμαι · οὐδείς γάρ ὁ θεός ὁ δίκαιος ποθεινός · ἀλλά , ὡς φθάνω λέγω , παραμυθέομαι ὁ ἁμαρτωλός , ἵνα διεγείρω · φοβέω καί ὁ δίκαιος , ἵνα στηρίζω · καί ὁ μέν ὁ πολύς συγχωρέω πλημμέλημα ὡς ἐχθρός καί φυσιόω , ὁ δέ καί περί ὁ τυγχάνω ἀκριβολογέομαι , μηδείς αὐτός ἐλλιπής ἔρχομαι βούλομαι εἰς ἀκρότης . ὅς γάρ εἰμί ἐν ὁ κόσμος οὗτος πλούσιος , οὗτος ὁ θεός δίκαιος · καί ὁ εἰμί ἐν ὁ κόσμος πένης , οὗτος ὁ θεός ἁμαρτωλός · οὐδείς πτωχός ὁ ἁμαρτάνω , καί οὐδείς πλούσιος ὁ δικαιοπραγέω . Ζεύς οὗτος περί μέν ὁ ἐν εὐσέβεια καί εὐθηνία διάγω εὐχαριστέω ὁ θεός , ὅτι ἐν πᾶς πλουτίζω ἐν αὐτός , ἐν πᾶς λόγος καί πᾶς γνῶσις . ἴσος πτωχός εἰμί , διά οὗτος οὐ δύναμαι ἀκούω λόγος κύριος . Όρας ὅπως πτωχός καλέω ὁ ἀποσχοινίζω ὁ εὐσέβεια . ὡς πτωχός τοίνυν ὁ ἁμαρτάνω ἐλεέω , καί ὡς πλούσιος ὁ δικαιοπραγέω ἀπαιτέω , ὁ μέν διά ὁ πενία χαρίζω , ὁ δέ διά ὁ ὁ εὐσέβεια πλοῦτος μετά πολύς ἀκρίβεια ὁ λόγος εἰσπράσσω . ὅς δέ ποιέω ἐπί δίκαιος καί ἁμαρτωλός , οὗτος ποιέω καί ἐπί πλούσιος καί πένης · καί ὥσπερ ὁ ἁμαρτάνω ἐγείρω διά φιλανθρωπία , ὁ δέ δίκαιος φοβέω διά ὁ ἀποτομία · οὕτως καί ἐν ὁ κοσμικός πρᾶγμα διατίθημι ὁ ἑαυτοῦ οἰκονομία . ἐάν εἶδον δυνάστης ἀξίωμα ὑπερλάμπω , βασιλεύς , ἄρχων , πᾶς ὁ ἐν πλοῦτος διαπρέπω , οὗτος διαλέγω μετά φόβος , καί ἐπιτίθημι χρήσιμος ὁ δυναστεία ὁ φόβος · καί νῦν , βασιλεύς , συνίημι , παιδεύω πᾶς ὁ κρίνω ὁ γῆ · δουλεύω ὁ κύριος ἐν φόβος , καί ἀγαλλιάω αὐτός ἐν τρόμος , ὅτι Βασιλεύς εἰμί ὁ βασιλεύω , καί κύριος ὁ κυριεύω . ὅπου ἀρχή δυναστεία , ἐπιτίθημι ὁ φόβος ὁ αὐτός βασίλεια · ὅπου ταπείνωσις εὐτέλεια , προσφέρω ὁ Φάρμακος ὁ ἑαυτοῦ φιλανθρωπία . ὁ γάρ θεός οὗτος μέγας βασιλεύς ὁ βασιλεύω , καί κύριος ὁ κυριεύω . οὗτος αὐτός , πάλιν ὑποβαίνω Τῆς ἑαυτοῦ ἄξιος , εὑρίσκω κατά ὁ ἅγιος γραφή πατήρ ὀρφανός καί κριτής ὁ χήρα , βασιλεύς βασιλεύς , ἄρχων ἄρχων , κυριεύω κύριος . Όρας πολύς ἀφθονία φιλανθρωπία ; ορώ χρήσιμος ὁ φόβος ὁ εὐσέβεια καί ὁ ἐξουσία ; ὅπου μέν γάρ ὁράω ἀρκέω ὁ ἐξουσία εἰς παραμυθία , ἐπιτίθημι ὁ φόβος εἰς ὠφέλεια · ὅπου δέ ὁράω παραλύω ὁ εὐτέλεια ὁ ὀρφανία , καί ὁ πτωχεία ὁ ἀτονία ὁ χηρεία , προσάγω ὁ φιλανθρωπία εἰς παραμυθία . ἐγώ πατήρ ὁ ὀρφανός . δύο ποιέω , καί ὁ φιλανθρωπία δείκνυμι , καί ὁ δυναστεία κολάζω . καλέω ἑαυτοῦ πατέρας ὁ ὀρφανός , ἵνα καί ὁ ἐν συμφορά παραμυθέομαι , καί ὁ ἐν δυναστεία καταπλήσσω , ὥστε μή ἐπηρεάζω ὀρφανός τε καί χήρα · ἐπεί ὁ θάνατος γυμνόω ὁ μέν ὁ πατέρας , ὁ δέ στερέω ὁ ἀνήρ , καί ὅς διαφθείρω ὁ ὁ φύσις νόμος , ἀνακαινίζω ὁ ὁ φιλανθρωπία ὅρος · καί ὁ αὐτός χάρις ὁ μέν δίδωμι ὁ κριτής , ὁ δέ ὀρφανός πατέρας , ὁ βασιλεύς ὁ ἅγιος . Ὥστος , φημί , ὦ ἄδικος , ἐάν χήρα ἐπηρεάζω , ὁ ὁ χήρα προνοητής παροξύνω · ἐάν ὀρφανός ἀδικέω , υἱός ἀδικέω θεός . Ἐγώ εἰμί ὁ πατήρ ὁ ὀρφανός καί κριτής ὁ χήρα . Τῖς δέ οὕτως τολμηρός πρός ἀσέβεια , ὥστε υἱός ἀδικέω θεός , καί ὁ ὑπό ὁ θεός προνοέω χήρα ἐπηρεάζω ; Όρας πῶς χρήσιμος κατασκευάζω ὁ φάρμακον ὁ εὐσέβεια , καί ὁ μέν φοβέω , ὁ δέ ἐλεέω , οὐ αὐτός μερίζω , πρός δέ ὁ γνώμη ὁ ἄνθρωπος ἁρμόζω ; προσάγω τοίνυν ἑαυτοῦ , ἀδελφός , Φάρμακος εἰς σωτηρία ὁ μετάνοια · μᾶλλον δέ δείκνυμι παρά ὁ θεός ὁ μετάνοια ἰατρεύω ἐγώ . οὐ γάρ ἐγώ αὐτός οὗτος προσάγω , ἀλλά αὐτός ἐγώ οὗτος χορηγέω . Όρας αὐτός ὁ ἀκρίβεια ὁ ἐν ὁ νόμος ; ορώ ὁ φιλανθρωπία αὐτός ὁ ἐν ὁ χάρις ; ὅταν δέ λέγω ὁ ἀκρίβεια ὁ ἐν ὁ νόμος , οὐ διαβάλλω κρίσις , ὅταν δέ λέγω ὁ ἀκρίβεια ὁ ἐν ὁ νόμος , οὐ διαβάλλω κρίσις , ἀλλά ὁ εὐαγγελικός χάρις κηρύσσω ὁ φιλανθρωπία · ὅτι ὁ μέν νόμος ἀπαραίτητος κολάζω ὁ ἁμαρτάνω , ὁ δέ χάρις μετά πολύς μακροθυμία ὑπερτίθημι ὁ τιμωρία , ἵνα ἐπάγω ὁ διόρθωσις . δείκνυμι τοίνυν μετάνοια , ἀδελφός , Φάρμακος εἰς σωτηρία , δείκνυμι Φάρμακος ἐξαλείφω ἐγώ ὁ πταῖσμα . Μετάνοια δέ εἰμί , οὐ ὁ λόγος κηρύσσω , ἀλλά ὁ πρᾶγμα βεβαιόω · μετάνοια ὁ ἐκ αὐτηες͂ς ὁ καρδία ἐξαλείφω ὁ ῥύπος ὁ ἀσέβεια . λούω γάρ φημί καθαρός γίνομαι · ἀφαιρέω ὁ πονηρία ἀπό ὁ καρδία σύ , ἀπέναντι ὁ ὀφθαλμός ἐγώ . τις βούλομαι ὁ περισσός ὁ λέξις ; ὁ γάρ ἀφαιρέω ὁ πονηρία ἀπό ὁ καρδία σύ , οὐ ἱκανός μηνύω ὁ πᾶς ; Ζεύς τίς οὖν ἀπέναντι ὁ ὀφθαλμός ἐγώ ; Ἐπειδή ἄλλως ὁράω ὀφθαλμός ἄνθρωπος , καί ἄλλως ορά ὀφθαλμός ὁ θεός · Ἄνθρωπος γάρ εἰς πρόσωπον , θεός δέ εἰς καρδία . Μή σχῆμα , φημί , νοθεύω ὁ μετάνοια , ἀλλά ἀπέναντι ὁ ὀφθαλμός ἐγώ , ὁ ὁ κρυπτός ἐρευνάω , δείκνυμι ὁ καρπός ὁ μετάνοια .