severian-of-gabala.de-fide-et-lege-naturae 7
Γενώμεθα οὖν , ἀγαπητοί , ἐλαία κατάκαρπος καὶ ἔργοις καὶ καρποῖς καὶ φύλλοις κομῶντες . Φύλλα ἡμῶν οἱ λόγοι , καρποὶ ἡ πολιτεία . Γενέσθω σου καὶ ὁ λόγος σεμνὸς καὶ ἡ πολιτεία ἔγκαρπος . Παρὰ γὰρ τῷ εὐσεβεῖ οὐδὲ τὸ φύλλον ἀπόβλητον . Τὸ γὰρ φύλλον αὐτοῦ , φησὶν ὁ Δαυίδ , οὐκ ἀπορρυήσεται , καὶ πάντα , ὅσα ἂν ποιῇ κατευοδωθήσεται . Ἀλλ’ ὢ τοῦ θαύματος . Ἐνενόησα πῶς ὁ Ἀδὰμ γυμνὸς ἐξῆλθε τοῦ παραδείσου , καὶ πῶς Δαυὶδ κομᾷ ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ θεοῦ . Ὁ μὲν ἐξῆλθε γυμνὸς διὰ τὴν παράβασιν , ὁ δὲ ἐνδυσάμενος ἀρετᾶς βοᾷ · Ἐγὼ δὲ ὡσεὶ ἐλαία κατάκαρπος . Οὐδὲν ἡμᾶς οὕτως ἀποδύει ὡς ἀκαρπία , καὶ οὐδὲν ἡμᾶς οὕτως ἐνδύει , ὡς καρποφορία δι’ ἔργων χρηστῶν . Ὁ Ἀδὰμ ἐπλάσθη . Δεῖ γὰρ καὶ νῦν ἐπαναλαβεῖν τὰ εἰρημένα , Ἐπειδήπερ ἡ τῶν ἀγαθῶν ἐπανάληψις βεβαιοῖ ταῖς ψυχαῖς τὴν διδασκαλίαν . Ὥσπερ γὰρ τὰ βαπτόμενα ἔρια συνεχῶς ταῖς βαφαῖς ἐμβάλλεται , ἵνα εἰς βάθος διαδῷ τὴν οἰκείαν ἐνέργειαν ἡ βαφή , οὕτω δεῖ καὶ τὰς ἡμετέρας ψυχὰς συνεχῶς τοῖς θείοις λόγοις ἐμβάλλεσθαι , ἵνα ἀποπλυνθῇ μὲν τὸ ἀρχαῖον ὄνειδος , ἐνδυσώμεθα δὲ τὸ νέον κάλλος . Καὶ γὰρ ἐκεῖνα τὰ ἔρια , ἐπὰν δέξηται τὴν βαφήν , ἀποτίθεται τῆς φύσεως τὸ ὄνομα , καὶ δέχεται τῆς βαφῆς τὴν προσηγορίαν . Καὶ οὐκέτι καλεῖς ἐρέαν , ἀλλὰ πορφύραν ἢ κόκκινον ἢ πράσινον ἤ τι τοιοῦτον , οἷον ἡ βαφὴ παρέσχε τῷ βαφέντι τὸ κάλλος . Εἰ οὖν ἡ βαφὴ μεταβάλλει φύσεως ὄνομα , θεοῦ φύσις οὐ μεταβάλλει τὸν ἄνθρωπον , ὥστε τὸν αὐτὸν πρὸ μὲν τῆς βαφῆς εἶναι εἰκόνα χοϊκήν , μετὰ δὲ τὴν βαφὴν εἰκόνα λαμπρὰν ἐπουράνιον ; Ἐπλάσθη τοίνυν ὁ Ἀδὰμ πτωχὸς ἀπὸ γῆς · χοῦν γὰρ λαβὼν ὁ θεὸς ἔπλασεν αὐτόν . Ἀλλ’ οὐκ εἶδεν ὁ Ἀδὰμ πῶς ἐπλάσθη , ὡς ἔφθην εἰπών · οὐ γὰρ ἐχρῆν αὐτὸν μάρτυρα παρεῖναι τῶν γινομένων , ἵνα μὴ ἐπαίρηται κατὰ τοῦ θεοῦ . Εἰ γὰρ τοσαύτῃ ταπεινώσει περιβεβλημένος ἐπαίρεται καὶ ἀγνοεῖ τὴν κτίσαντα , καὶ ἀθετεῖ τὸν πλάσαντα , εἰ ἔλαβε τὸ ὑπὲρ τὴν φύσιν , τίς ἂν ἐχώρησεν αὐτοῦ τῆς ὑπερηφανίας τὴν ἀμετρίαν ; Διὰ τοῦτο ὁ θεὸς πλάσας τὸν ἅνθρωπον , καὶ δυνάμεις μεγάλας ἐνέθηκε τῷ πλάσματι καὶ ταπεινώσεις πολλάς , ἵνα διὰ μὲν τῆς ἐγκειμένης δυνάμεως ἡ χάρις τοῦ τεχνίτου θαυμάζηται , διὰ δὲ τῆς ταπεινώσεως τὸ φρόνημα τὸ ἀνθρώπινον καταστέλληται . Ἔδωκεν αὐτῷ γλῶτταν φθεγγομένην , θεὸν ὑμνοῦσαν , τὰ θεῖα ᾄδουσαν , ἑρμηνεύουσαν τὰ κάλλη τῆς κτίσεως . Διαλέγεται περὶ οὐρανοῦ καὶ γῆς μικρὸν σαρκίον , ἡ γλῶσσα , οὐδὲ δύο δακτύλων ἔχουσα μέτρον . Καὶ τί λέγω δακτύλων ; οὐδὲ ἄκρον ὄνυχος · ἀλλὰ τὸ ἄκρον ἐκεῖνο τὸ μικρὸν καὶ εὐτελὲς φθέγγεται περὶ οὐρανοῦ καὶ γῆς . Καὶ ἵνα μὴ νομίσῃ ὅτι μεγάλη τις ἐστὶ καὶ ὑπὲρ τὴν ἑαυτῆς φύσιν ἐπαίρηται , πολλάκις καὶ φύματα καὶ τραύματα αὐτῇ περιπλέκεται , ἵνα μάθῃ ὅτι θνητὴ οὖσα περὶ τῶν ἀιδίων καὶ ἀθανάτων λαλεῖ , καὶ ὀφείλει γνωρίζειν τίς μὲν ἡ τοῦ κηρυττομένου δύναμις , τίς ἡ ἀσθένεια τοῦ κηρύττοντος . Ἔδωκεν αὐτῷ ὀφθαλμόν , τὴν μικρὰν ἐκείνην κέγχρον . Τὸ μέσον γάρ ἐστι τὸ βλέπον , τῆς κόρης τὸ μεσαίτατον . Καὶ ὅμως διὰ τῆς μικρᾶς ἐκείνης κέγχρου καθορᾷ πᾶσαν τὴν κτίσιν . Καὶ ἵνα μὴ περιλαμβάνων τῇ ὄψει πᾶσαν τὴν κτίσιν , ἑπαίρηται , πολλάκις καὶ ὀφθαλμίαι , καὶ λῆμαι , καὶ δάκρυα , καὶ ὅσα θολοῖ τὴν ὄψιν , ἐπιγεννᾶται , ἵνα ἀπὸ μὲν τῆς ἀσθενείας ἑαυτὸν γνωρίσῃ , ἀπὸ δὲ τῆς δημιουργίας τὸν τεχνίτην ἐκθειάσῃ . Ἔδωκεν αὐτῷ καρδίαν λογιζομένην , ῥίζαν ἐνθυμημάτων , πηγὴν λογισμῶν . Ἀλλ’ ἐν αὐτοῖς τοῖς τόποις ἐποίησε καὶ τὴν τῶν ἐντέρων διάπλασιν , ἅτινα καὶ κόπρων καὶ πάσης ἄλλης ἀηδίας πληροῦται , δι’ ὧν ὁ ἄνθρωπος ἐσθίει , ἵνα , ὅταν ἐπαίρηται ἡ καρδία , καταστέλλῃ αὐτὴν ἡ γαστήρ · ὥστε καὶ ἡ γαστὴρ καὶ ἡ κόπρος ἀναγκαία πρὸς παιδαγωγίαν . Εἰ γὰρ κόπρον περιφέρων ἅνθρωπος τολμᾷ θρασύνεσθαι , καὶ οὐχ ἁπλῶς θρασύνεσθαι , ἀλλὰ καὶ κατὰ τοῦ θεοῦ , ὡς ἐτόλμησέ τις βάρβαρος βασιλεὺς εἰπεῖν · Ἐπάνω τῶν ἄστρων θήσω τὸν θρόνον μου καὶ ἔσομαι ὅμοιος τῷ ὑψίστῳ . Εἰ τοσαύτην κόπρον καὶ ἀηδίαν περιφέρων οὕτω λαλεῖ , εἰ ταύτης παντελῶς ἀπήλλακτο τῆς ἀσθενείας καὶ εὐτελείας , τίς ἂν αὐτὸν ἤνεγκεν ἐπαιρόμενον ; Τί ἀλαζονεύεται γῆ καὶ σποδός ; Ἀλλὰ πάλιν εἰς τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν .
Lemmas: γίγνομαι οὖν , ἀγαπητός , ἐλαία κατάκαρπος καί ἔργον καί καρπός καί φύλλον κομάω . Φύλλα ἐγώ ὁ λόγος , καρπός ὁ πολιτεία . γίγνομαι σύ καί ὁ λόγος σεμνός καί ὁ πολιτεία ἔγκαρπος . Παρά γάρ ὁ εὐσεβής οὐδέ ὁ φύλλον ἀπόβλητος . Τέ γάρ φύλλον αὐτός , φημί ὁ Δαυίδ , οὐ ἀπορρέω , καί πᾶς , ὅσος ἄν ποιέω κατευοδόω . ἀλλά ὦ ὁ θαῦμα . ἐννοέω πῶς ὁ Ἀδάμ γυμνός ἐξέρχομαι ὁ παράδεισος , καί πῶς Δαυίδ κομάω ἐν ὁ οἶκος ὁ θεός . ὁ μέν ἐξέρχομαι γυμνός διά ὁ παράβασις , ὁ δέ ἐνδύω ἀρετή βοάω · ἐγώ δέ ὡσεί ἐλαία κατάκαρπος . οὐδείς ἐγώ οὕτως ἀποδύω ὡς ἀκαρπία , καί οὐδείς ἐγώ οὕτως ἐνδύω , ὡς καρποφορία διά ἔργον χρηστός . ὁ Ἀδάμ πλάσσω . Δεύς γάρ καί νῦν ἐπαναλαμβάνω ὁ λέγω , ἐπειδή ὁ ὁ ἀγαθός ἐπανάληψις βεβαιόω ὁ ψυχή ὁ διδασκαλία . ὥσπερ γάρ ὁ βάπτω ἔριον συνεχής ὁ βαφή ἐμβάλλω , ἵνα εἰς βάθος διαδίδωμι ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια ὁ βαφή , οὕτως δέω καί ὁ ἡμέτερος ψυχή συνεχής ὁ θεῖος λόγος ἐμβάλλω , ἵνα ἀποπλύνω μέν ὁ ἀρχαῖος ὄνειδος , ἐνδύω δέ ὁ νέος κάλλος . καί γάρ ἐκεῖνος ὁ ἔριον , ἐπάν δέχομαι ὁ βαφή , ἀποτίθημι ὁ φύσις ὁ ὄνομα , καί δέχομαι ὁ βαφεύς ὁ προσηγορία . καί οὐκέτι καλέω ἐρέα , ἀλλά πορφύρα ἢ κόκκινος ἢ πράσινος ἤ τίς τοιοῦτος , οἷος ὁ βαφή παρέχω ὁ βάφω ὁ κάλλος . εἰμί οὖν ὁ βαφή μεταβάλλω φύσις ὄνομα , θεός φύσις οὐ μεταβάλλω ὁ ἄνθρωπος , ὥστε ὁ αὐτός πρό μέν ὁ βαφεύς ἔρχομαι εἰκών χοϊκός , μετά δέ ὁ βαφή εἰκών λαμπρός ἐπουράνιος ; πλάσσω τοίνυν ὁ Ἀδάμ πτωχός ἀπό γῆ · χοῦς γάρ λαμβάνω ὁ θεός πλάσσω αὐτός . ἀλλά οὐ ὁράω ὁ Ἀδάμ πῶς πλάσσω , ὡς φθάνω λέγω · οὐ γάρ χρή αὐτός μάρτυς πάρειμι ὁ γίγνομαι , ἵνα μή ἐπαίρω κατά ὁ θεός . εἰμί γάρ τοσοῦτος ταπείνωσις περιβάλλω ἐπαίρω καί ἀγνοέω ὁ κτίζω , καί ἀθετέω ὁ πλάσσω , εἰμί λαμβάνω ὁ ὑπέρ ὁ φύσις , τίς ἄν χωρέω αὐτός ὁ ὑπερηφανία ὁ ἀμετρία ; Ζεύς οὗτος ὁ θεός πλάσσω ὁ ἄνθρωπος , καί δύναμις μέγας ἐντίθημι ὁ πλάσμα καί ταπείνωσις πολύς , ἵνα διά μέν ὁ ἔγκειμαι δύναμις ὁ χάρις ὁ τεχνίτης θαυμάζω , διά δέ ὁ ταπείνωσις ὁ φρόνημα ὁ ἀνθρώπινος καταστέλλω . δίδωμι αὐτός γλῶττα φθέγγομαι , θεός ὑμνέω , ὁ θεῖος ἀείδω , ἑρμηνεύω ὁ κάλλος ὁ κτίσις . διαλέγω περί οὐρανός καί γῆ μικρός σαρκίον , ὁ γλῶσσα , οὐδέ δύο δάκτυλος ἔχω μέτρον . καί τίς λέγω δάκτυλος ; οὐδέ ἄκρος ὄνυξ · ἀλλά ὁ ἄκρος ἐκεῖνος ὁ μικρός καί εὐτελής φθέγγομαι περί οὐρανός καί γῆ . καί ἵνα μή νομίζω ὅτι μέγας τις εἰμί καί ὑπέρ ὁ ἑαυτοῦ φύσις ἐπαίρω , πολλάκις καί φῦμα καί τραῦμα αὐτός περιπλέκω , ἵνα μανθάνω ὅτι θνητός εἰμί περί ὁ ἀίδιος καί ἀθάνατος λαλέω , καί ὀφείλω γνωρίζω τίς μέν ὁ ὁ κηρύσσω δύναμις , τίς ὁ ἀσθένεια ὁ κηρύσσω . δίδωμι αὐτός ὀφθαλμός , ὁ μικρός ἐκεῖνος κέγχρος . Τέ μέσος γάρ εἰμί ὁ βλέπω , ὁ κόρη ὁ μέσος . καί ὅμως διά ὁ μικρός ἐκεῖνος κέγχρος καθοράω πᾶς ὁ κτίσις . καί ἵνα μή περιλαμβάνω ὁ ὄψις πᾶς ὁ κτίσις , ἐπαίρω , πολλάκις καί ὀφθαλμία , καί λήμη , καί δάκρυον , καί ὅσος θολόω ὁ ὄψις , ἐπιγεννάω , ἵνα ἀπό μέν ὁ ἀσθένεια ἑαυτοῦ γνωρίζω , ἀπό δέ ὁ δημιουργία ὁ τεχνίτης εκθειασμός . δίδωμι αὐτός καρδία λογίζομαι , ῥίζα ἐνθύμημα , πηγή λογισμός . ἀλλά ἐν αὐτός ὁ τόπος ποιέω καί ὁ ὁ ἔντερον διάπλασις , ὅστις καί κόπρος καί πᾶς ἄλλος ἀηδία πληρόω , διά ὅς ὁ ἄνθρωπος ἐσθίω , ἵνα , ὅταν ἐπαίρω ὁ Καρδίη , καταστέλλω αὐτός ὁ γαστήρ · ὥστε καί ὁ γαστήρ καί ὁ κόπρος ἀναγκαῖος πρός παιδαγωγία . εἰμί γάρ κόπρος περιφέρω ἄνθρωπος τολμάω θρασύνω , καί οὐ ἁπλῶς θρασύνω , ἀλλά καί κατά ὁ θεός , ὡς τολμάω τις βάρβαρος βασιλεύς λέγω · ἐπάνω ὁ ἄστρον τίθημι ὁ θρόνος ἐγώ καί εἰμί ὅμοιος ὁ ὕψιστος . εἰμί τοσοῦτος κόπρος καί ἀηδία περιφέρω οὕτως λαλέω , εἰμί οὗτος παντελής ἀπαλλάσσω ὁ ἀσθένεια καί εὐτέλεια , τίς ἄν αὐτός φέρω ἐπαίρω ; τις ἀλαζονεύομαι γῆ καί σποδός ; ἀλλά πάλιν εἰς ὁ πρόκειμαι ἐπανέρχομαι .