severian-of-gabala.de-fide-et-lege-naturae 8
Ὁ θεὸς ἔκτισε τὸν ἄνθρωπον ἀπὸ χοός . Ἀλλ’ οὐκ εἶδεν ὁ ἄνθρωπος , ὅπως ἐγίνετο . Διὰ τοῦτο καὶ ἠγνόησεν αὐτοῦ τὴν εὐτέλειαν . Ὁ θεὸς γάρ , ὡς ἔφθην εἰπών , οὐ προγενεστέραν ἐποίησε τὴν ψυχὴν τοῦ σώματος , ἵνα μὴ βλέπῃ τὴν δημιουργίαν . Πλήν , ἐπειδήπερ ὅλως οὐκ οἶδεν ἐξ οἵας ταπεινώσεως ἀνέστη , καὶ ὅτι αὐτὸν ὁ δημιουργὸς ἀπὸ γῆς ἔπλασεν , ἀποστρέφει αὐτὸν εἰς τὴν γῆν , ἐξ ἧς ἐλήφθη , ἵνα πάλιν τῆς ἑαυτοῦ ἀσθενείας πειραθείς , ἐπιγνῷ καὶ τὴν ἀρχαίαν εὐεργεσίαν καὶ τὴν μέλλουσαν φιλανθρωπίαν . Ὅτε μὲν γὰρ ἐπλάσθη , οὐκ εἶδεν ὅτι ἀπὸ τῆς γῆς ἐγένετο . Πρόσεχε ἀκριβῶς , μή σε παραδράμῃ τὸ νόημα . Ὅτε ἐπλάττετο ὁ Ἀδάμ , οὐκ εἶδεν ὅτι ἀπὸ γῆς ἀνέστη · ὅτε μέντοι ἐγείρεται ἐν τῇ ἀναστάσει , εἶδεν ὅτι χοῦν ἀποδυσάμενος ἐγείρεται . Εἰ γὰρ καὶ ἑαυτὸν μὴ βλέπει ὁ νεκρός , ἀλλὰ τὸν πρὸ ἑαυτοῦ ὁρᾷ . Βλέπομεν ἡμεῖς τοὺς τεθνηκότας καὶ εἰς χοῦν ἀναλυθέντας , καὶ δι’ ὧν ὁρῶμεν παιδευόμεθα . Οὐκ εἶδες πολλάκις θρασεῖς ἄνδρας καὶ ὑπερηφάνους , πῶς ταπεινοὶ καὶ κατεσταλμένοι εἰσὶν ἐν τοῖς θανάτοις ; Ἀπαγγέλλεται θάνατος καὶ πάντων ἡ καρδία πτήσσει , πάντων ὑποπίπτει τὸ φρόνημα . Καὶ φιλοσοφοῦμεν περὶ τὰ μνήματα , ὅταν ἴδωμεν ὀστέα γυμνά , καὶ τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν διαβεβρωμένην καὶ διαλελυμένην κατανοήσωμεν , εὐθέως πρὸς ἀλλήλους φιλοσοφοῦμεν . Ἴδε τί γινόμεθα καὶ ποῦ ἀπερχόμεθα . Καὶ φλυαροῦμεν · ἐξήλθομεν τῶν τάφων , καὶ ἐπελαθόμεθα τῆς ταπεινώσεως . Ἐν τῷ τάφῳ πρὸς τὸν πλησίον ἕκαστος ὧδέ πη φθέγγεται · Ὢ τῆς ταλαιπωρίας · ὢ τῆς οἰκτρᾶς ἡμῶν ζωῆς · Ὅρα τί γινόμεθα . Καὶ ὅμως κἂν φθεγγώμεθα καὶ ἁρπάζομέν τι καὶ βοῶμεν καὶ μνησικακοῦμεν . Καὶ ἕκαστος ἁπλῶς οὕτω φιλοσοφεῖ , ὡς μέλλων πάντη τῇ κακίᾳ ἀποτάττεσθαι · Καὶ ἔσω μὲν λόγοις φιλοσοφεῖ , ἔξω δὲ τοῖς ἔργοις θεομαχεῖ . Διὰ τοῦτο ὁ θεὸς πανταχοῦ παγῆναι τὰ μνήματα παρεσκεύασε , τὰ ὑπομιμνήσκοντα ἡμᾶς τὴν ἑαυτῶν ἀσθένειαν . Διὸ πᾶσα πόλις , πᾶσα κώμη πρὸ τῶν εἰσόδων τάφους ἔχει . Ἐπείγεταί τις εἰσελθεῖν εἰς πόλιν βασιλεύουσαν , καὶ κομῶσαν πλούτῳ καὶ δυναστείᾳ καὶ τοῖς ἄλλοις ἀξιώμασι . Καὶ πρὶν ἴδῃ ὃ φαντάζεται , βλέπει πρῶτον ὃ γίνεται . Τάφοι πρὸ τῶν πόλεων , τάφοι πρὸ τῶν ἀγρῶν . Πανταχοῦ τὸ διδασκάλιον τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν πρόκειται , καὶ παιδευόμεθα πρῶτον εἰς τί καταλήγομεν , καὶ τότε ὁρᾶν τὰ ἔσω φαντάσματα . Καὶ οὐ τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ μέλλοντες εἰσέρχεσθαι πολλάκις εἰς βίον κοινωνίαν , τῆς φύσεως τὴν ἄκραν παιδευόμεθα ταπείνωσιν . Ἀνὴρ πολλάκις , ἐπειδὰν γυναῖκα θέλῃ λαβεῖν , ὑπαγορεύει τῷ νομογράφῳ τὰ προικῷα . Οὐδέπω συνάφεια , καὶ θάνατος εὐθὺς ἀναγράφεται · οὐδέπω τῆς συμβιώσεως ἀπέλαυσε καὶ τοῦ γάμου , καὶ τὸν θάνατον εὐθέως ὁρίζεται · οὐδέπω εἶδε τὴν γαμετήν , καὶ θάνατον ψήφους καθ’ ἑαυτοῦ καὶ κατ’ ἐκείνης προϋποτίθεται , καὶ γράφει τοιαῦτα · ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ ὁ ἀνὴρ πρὸ τῆς γυναικός , ἐὰν ἡ γυνὴ πρὸ τοῦ ἀνδρός , τὸ καὶ τὸ διατυποῦται . Οὕτως ἔπηξαν οἱ ἀρχαῖοι νόμοι πανταχοῦ τοῖς πᾶσι τῆς φύσεως τὰ ὑπομνήματα · καὶ οὐ μόνον περὶ τῶν ὄντων καὶ ζώντων αἱ τοῦ θανάτου τίθενται ψῆφοι , ἀλλὰ καὶ κατὰ οὐδέπω γεγονότων . Τί γάρ φησιν ; Ἐὰν δὲ τὸ τεχθησόμενον παιδίον ἀποθάνῃ . Οὔπω ὁ καρπός , καὶ ἡ ἀπόφασις ἔδραμεν . Εἶτα μὲν ἐν τοῖς γραμματείοις ἐπιγινώσκει τὴν φύσιν · Ἐὰν δέ τι τῶν κατὰ ἄνθρωπον πάθῃ ἢ τὸ γύναιον ἀποθάνῃ , ἐπιλανθάνεται ὧν ἔγραψε , καὶ ἕτερα τραγῳδίας προφέρει ῥήματα . Καὶ ταῦτά φησιν ἔδει με παθεῖν ; Ταῦτα ἐγὼ προσεδόκησα πάσχειν καὶ ἀποστερεῖσθαι τῆς συζυγίας ; Τί οὖν ; Ἐπελάθου ὧν ἔγραψας καὶ ὅτε μὲν ἔξω ἦς τῶν πραγμάτων , ἐπεγίνωσκες τοὺς ὅρους τῆς φύσεως . Ὅτε δὲ περιέπεσας τοῖς πάθεσιν , ἐπελάθου τῶν νόμων τῆς φύσεως ; Ταῦτα λέγεται εἰς σωφρονισμὸν ἁπάντων , εἰς τὸ πάντας πάντα φέρειν γενναίως τὰ προσπίπτοντα , εἰς τὸ μὴ ζημίαν ἡγεῖσθαι τὰ τοῦ θεοῦ κρίματα . Μὴ φιλοσόφει ἔξω τῶν παθῶν , ἀλλ’ ὅταν ἐντὸς γένῃ τῶν παθῶν , τὴν μεγαλοψυχίαν ἐπίδειξαι . Ὅταν λυπῇ , μνήσθητι τῶν λόγων , δι’ ὧν παραμυθῇ τὸν λυπούμενον . Τίσι κεχρήμεθα λόγοις πρὸς τοὺς λυπουμένους ; Οὐ ταῦτα πρὸς αὐτοὺς φιλοσοφοῦμεν ; Ἀνθρώπινα ταῦτα τὰ τῶν συμφορῶν . Οὐ μόνος ὑπέστης τὴν συμφοράν · οὐ μόνος τοῦ θανάτου τὴν βίαν ὑπέμεινας · ταῦτα καὶ βασιλεῖς φέρουσιν , ἐζημιώθησαν πολλάκις ἄρχοντες , ζημιοῦνται καὶ δυνάσται . Ἐπίγνωθι σεαυτοῦ τὴν φύσιν , ἄνθρωπος εἶ . Μετὰ πάντων καὶ αὐτὸς τῶν κοινῶν τῆς φύσεως ἀπολαύεις νόμων .
Lemmas: ὁ θεός κτίζω ὁ ἄνθρωπος ἀπό χοῦς . ἀλλά οὐ ὁράω ὁ ἄνθρωπος , ὅπως γίνομαι . Ζεύς οὗτος καί ἀγνοέω αὐτός ὁ εὐτέλεια . ὁ θεός γάρ , ὡς φθάνω λέγω , οὐ προγενής ποιέω ὁ ψυχή ὁ σῶμα , ἵνα μή βλέπω ὁ δημιουργία . Πλῆν , ἐπεί ὅλος οὐ οἶδα ἐκ οἷος ταπείνωσις ανέστη , καί ὅτι αὐτός ὁ δημιουργός ἀπό γῆ πλάσσω , ἀποστρέφω αὐτός εἰς ὁ γῆ , ἐκ ὅς λαμβάνω , ἵνα πάλιν ὁ ἑαυτοῦ ἀσθένεια πειράω , ἐπιγιγνώσκω καί ὁ ἀρχαῖος εὐεργεσία καί ὁ μέλλω φιλανθρωπία . Ὅτε μέν γάρ πλάσσω , οὐ ὁράω ὅτι ἀπό ὁ γῆ γίνομαι . προσέχω ἀκριβῶς , μή σύ παρατρέχω ὁ νόημα . ὅτε πλήσσω ὁ Ἀδάμ , οὐ ὁράω ὅτι ἀπό γῆ ανέστη · ὅτε μέντοι ἐγείρω ἐν ὁ ἀνάστασις , ὁράω ὅτι χοῦς ἀποδύω ἐγείρω . εἰμί γάρ καί ἑαυτοῦ μή βλέπω ὁ νεκρός , ἀλλά ὁ πρό ἑαυτοῦ ορά . βλέπω ἐγώ ὁ θνῄσκω καί εἰς χοῦς ἀναλύω , καί διά ὅς ὁράω παιδεύω . οὐ ὁράω πολλάκις θρασύς ἀνήρ καί ὑπερήφανος , πῶς ταπεινός καί κατεσταλμένος εἰμί ἐν ὁ θάνατος ; ἀπαγγέλλω θάνατος καί πᾶς ὁ Καρδίη πτήσσω , πᾶς ὑποπίπτω ὁ φρόνημα . καί φιλοσοφέω περί ὁ μνῆμα , ὅταν ὁράω ὀστέον γυμνός , καί ὁ ἀνθρώπινος φύσις διαβιβρώσκω καί διαλύω κατανοέω , εὐθύς πρός ἀλλήλων φιλοσοφέω . ὁράω τίς γίγνομαι καί ποῦ ἀπέρχομαι . καί φλυαρέω · ἐξέρχομαι ὁ τάφος , καί ἐπιλανθάνομαι ὁ ταπείνωσις . ἐν ὁ τάφος πρός ὁ πλησίος ἕκαστος ὧδε πῇ φθέγγομαι · ὤ ὁ ταλαιπωρία · ὦ ὁ οἰκτρός ἐγώ ζωή · Όρα τίς γίγνομαι . καί ὅμως κἀν φθέγγομαι καί ἁρπάζω τίς καί βοόω καί μνησικακέω . καί ἕκαστος ἁπλῶς οὕτως φιλοσοφέω , ὡς μέλλω πάντῃ ὁ κακία ἀποτάσσω · καί ἔσω μέν λόγος φιλοσοφέω , ἔξω δέ ὁ ἔργον θεομαχέω . Ζεύς οὗτος ὁ θεός πανταχοῦ πάσσω ὁ μνῆμα παρασκευάζω , ὁ ὑπομιμνῄσκω ἐγώ ὁ ἑαυτοῦ ἀσθένεια . Διὸ πᾶς πόλις , πᾶς κώμη πρό ὁ εἴσοδος τάφος ἔχω . ἐπείγω τις εἰσέρχομαι εἰς πόλις βασιλεύω , καί κομάω πλοῦτος καί δυναστεία καί ὁ ἄλλος ἀξίωμα . καί πρίν εἶδον ὁ φαντάζω , βλέπω πρῶτος ὁ γίγνομαι . Τάφος πρό ὁ πόλις , τάφος πρό ὁ ἀγρός . πανταχοῦ ὁ διδασκάλιον ὁ ταπείνωσις ἐγώ πρόκειμαι , καί παιδεύω πρῶτος εἰς τίς καταλήγω , καί τότε ὁράω ὁ ἔσω φάντασμα . καί οὐ οὗτος μόνος , ἀλλά καί μέλλω εἰσέρχομαι πολλάκις εἰς βίος κοινωνία , ὁ φύσις ὁ ἄκρος παιδεύω ταπείνωσις . ἀνήρ πολλάκις , ἐπειδάν γυνή ἐθέλω λαμβάνω , ὑπαγορεύω ὁ νομογράφος ὁ προικώος . οὐδέπω συνάφεια , καί θάνατος εὐθύς ἀναγράφω · οὐδέπω ὁ συμβίωσις ἀπολαύω καί ὁ γάμος , καί ὁ θάνατος εὐθύς ὁρίζω · οὐδέπω ὁράω ὁ γαμετή , καί θάνατος ψῆφος κατά ἑαυτοῦ καί κατά ἐκεῖνος προυποτίθημι , καί γράφω τοιοῦτος · ἐάν δέ ἀποθνῄσκω ὁ ἀνήρ πρό ὁ γυνή , ἐάν ὁ γυνή πρό ὁ ἀνήρ , ὁ καί ὁ διατυπόω . οὕτως πήγνυμι ὁ ἀρχαῖος νόμος πανταχοῦ ὁ πᾶς ὁ φύσις ὁ ὑπόμνημα · καί οὐ μόνος περί ὁ εἰμί καί ζάω ὁ ὁ θάνατος τίθημι ψῆφος , ἀλλά καί κατά οὐδέπω γίγνομαι . τις γάρ φημί ; ἐάν δέ ὁ τίκτω παιδίον ἀποθνῄσκω . οὔπω ὁ καρπός , καί ὁ ἀπόφασις τρέχω . εἶτα μέν ἐν ὁ γραμματεῖον ἐπιγιγνώσκω ὁ φύσις · ἐάν δέ τίς ὁ κατά ἄνθρωπος πάσχω ἢ ὁ γύναιον ἀποθνῄσκω , ἐπιλανθάνω ὅς γράφω , καί ἕτερος τραγῳδία προφέρω ῥῆμα . καί οὗτος φημί ἕδος ἐγώ πάσχω ; οὗτος ἐγώ προσδοκέω πάσχω καί ἀποστερέω ὁ συζυγία ; τις οὖν ; ἐπιλανθάνομαι ὅς γράφω καί ὅτε μέν ἔξω εἰμί ὁ πρᾶγμα , ἐπιγιγνώσκω ὁ ὅρος ὁ φύσις . Ὅτε δέ περιπίπτω ὁ πάθος , ἐπιλανθάνω ὁ νόμος ὁ φύσις ; οὗτος λέγω εἰς σωφρονισμός ἅπας , εἰς ὁ πᾶς πᾶς φέρω γενναῖος ὁ προσπίπτω , εἰς ὁ μή ζημία ἡγέομαι ὁ ὁ θεός κρίμα . μή φιλοσοφέω ἔξω ὁ πάθος , ἀλλά ὅταν ἐντός γίγνομαι ὁ πάθος , ὁ μεγαλοψυχία ἐπιδείκνυμι . ὅταν λυπέω , μιμνήσκω ὁ λόγος , διά ὅς παραμυθέομαι ὁ λυπέω . Τίσι χράω λόγος πρός ὁ λυπέω ; οὐ οὗτος πρός αὐτός φιλοσοφέω ; ἀνθρώπινος οὗτος ὁ ὁ συμφορά . οὐ μόνος ὑφίστημι ὁ συμφορά · οὐ μόνος ὁ θάνατος ὁ βία ὑπομένω · οὗτος καί βασιλεύς φέρω , ζημιόω πολλάκις ἄρχων , ζημιόω καί δυνάστης . ἐπιγιγνώσκω σεαυτοῦ ὁ φύσις , ἄνθρωπος εἰμί . μετά πᾶς καί αὐτός ὁ κοινός ὁ φύσις ἀπολαύω νόμος .