severian-of-gabala.de-christo-pastore-et-ove 1
Πάλιν μαρτύρων μνήμη , πάλιν εὐσεβῶν ἑορταὶ , πάλιν ἀγγέλων ὑπόθεσις , πάλιν Ἐκκλησίας πανήγυρις . Ἡ μνήμη τῶν μαρτυρησάντων , τιμὴ δὲ μαρτύρων ἡ δόξα τοῦ μαρτυρηθέντος . Τιμῶνται μάρτυρες ὑπὲρ Χριστοῦ παθόντες , προσκυνεῖται δὲ Χριστὸς ὑπὲρ πάντων παθών . Οἱ μὲν γὰρ διὰ τοῦ πάθους ἑαυτοὺς ἀπὸ ταπεινώσεως εἰς ὕψος ἀνήγαγον · ὁ δὲ Σωτὴρ ἀπὸ ὕψους τῆς θεότητος εἰς ταπείνωσιν ἀνθρωπότητος ἐλήλυθεν , οὐ τῆς ἀξίας ἐξερχόμενος , τὴν δὲ οἰκονομίαν πραγματευόμενος . Ἠκούσαμεν γὰρ αὐτοῦ λέγοντος · Ἐγὼ εἰμι ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς ὁ τιθεὶς τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ὑπὲρ τῶν προβάτων · καὶ τὴν φιλανθρωπίαν ἔδειξε τοῦτο εἰρηκὼς , καὶ τὴν ἐξουσίαν ἐκήρυξε . Τὸ μὲν γὰρ παθεῖν ὑπὲρ τῶν προβάτων , φιλανθρωπίας · τὸ δὲ ἀφ’ ἑαυτοῦ θεῖναι τὴν ψυχὴν , ἐξουσίας · οὐ γὰρ βίαν ὑφίσταται , ἀλλ’ οἰκονομίαν ἐργάζεται . Κἂν ὁ Πατὴρ παρέδωκεν αὐτὸν ὑπὲρ ἡμῶν , οὐκ ἠναγκασμένον εἰσάγει τοῦ Υἱοῦ τὸ πάθος , ἀλλὰ σύνδρομον τῷ Πατρὶ τὸ Υἱοῦ θέλημα . Παραδίδωσι δὲ ἑαυτὸν ὁ Υἱὸς , οὐκ ἀνάγκῃ δουλεύων , ἀλλὰ γνώμῃ Πατρὸς συνεργῶν . Ἄλλο γὰρ ὑπουργῆσαι δουλοπρεπῶς , ἕτερον δὲ συνεργῆσαι θεϊκῶς . Συνεργὸς γὰρ τοῦ Πατρὸς ὁ Μονογενὴς , κἂν μὴ θέλωσιν αἱρετικῶν παῖδες , οἱ τῇ ἰδίᾳ κακίᾳ τὴν ἄτμητον φύσιν τέμνοντες , οἱ τὸν μὲν Πατέρα δημιουργὸν , τὸν δὲ Υἱὸν ὑπουργὸν , τὸ δὲ Πνεῦμα τὸ ἅγιον λειτουργὸν κηρύττοντες · οἳ οὐκ αἰσχύνονται οὐδὲ τὰς τοῦ Παύλου φωνάς , ὃς τοὺς ὑπηρέτας τοῦ κηρύγματος οὐχ ὑπουργοὺς ἐκάλεσεν , ἀλλὰ συνεργοὺς Θεοῦ , εἰρηκώς · Θεοῦ ἐσμεν συνεργοί . Παῦλος συνεργὸς , καὶ ὁ Υἱὸς ὑπουργός ; Μὴ οὖν ζήτει τί εἴρηκε Χριστὸς διὰ Ἡσαΐου , ἀλλὰ τί δι’ ἑαυτοῦ . Δι’ ἑαυτὸν μὲν γὰρ ποιμήν ἐστι , διὰ δὲ σὲ πρόβατον · τὰ γὰρ δύο ταῦτα συνέδραμον σήμερον ἀναγνώσματα . Ἡσαΐας γὰρ περὶ αὐτοῦ τῷ εὐνούχῳ ὑπανεγίνωσκεν · Ὡς πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν ἤχθη · ὁ δὲ Σωτὴρ , Ἐγὼ εἰμι ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς . Δεῖξόν μοι τοίνυν τὴν διαφορὰν προβάτου πρὸς ποιμένα , ἐν τίνι προβάτου , ἐν τίνι ποιμήν . Ἐὰν γὰρ μὴ εἰδῇς τῶν ὀνομάτων τὴν διαφορὰν , πόθεν γνωρίσεις τὴν ἀξίαν ; Δῆλον μὲν ὅτι ὡς πρόβατον , διὰ τὸ πάθος τῆς οἰκονομίας , ὡς ποιμὴν δὲ , διὰ τὴν ἐξουσίαν τῆς φιλανθρωπίας . Οὐ γὰρ ἐπαισχύνεται Θεὸς ὣν καλεῖσθαι ποιμήν . Ἐχρῆν μὲν γὰρ ἡμᾶς Θεὸν αὐτὸν γινώσκειν καὶ βασιλέα · ἀλλ’ ἐπειδὴ ὡς ἄνθρωποι λογικοὶ Θεὸν οὐκ ἐπέγνωμεν , βούλεται ἡμᾶς , κἂν ὡς πρόβατα ἄλογα , τὸν ποιμένα γνωρίσαι . Εἰ γὰρ ἐλθὼν ὁ Σωτὴρ εἰς τὸν κόσμον εὗρέ σε ἄνθρωπον λογικὸν , ἀναγκαίως σοι ὡς Θεὸς ἐπεφαίνετο · ἀλλ’ ἐπειδὴ ἄνθρωπον μὲν οὐχ εὗρεν , ὡς πρόβατον δὲ πλανώμενον ἐξ ἀρχαίων χρόνων , καὶ παρακαλοῦντα διὰ τῶν προφητῶν τὸν Δεσπότην · Ἐπλανήθην ὡς πρόβατον ἀπολωλὸς , ζήτησον τὸν δοῦλον σου · διὸ κρύπτει τὴν βασιλικὴν ἀξίαν , καὶ προφέρει τὴν ποιμαντικὴν κηδεμονίαν . Διὰ τοῦτο καὶ ἀπ’ ἀρχῆς οἰκονομεῖ ἐν φάτνῃ τεθῆναι τὸ σῶμα τὸ ἑαυτοῦ , καὶ συνάγει εἰς ἀνάγκην τὴν μητέρα , καὶ τὸν τῆς οἰκονομίας ὑπηρέτην Ἰωσήφ · οὑ γὰρ εἴποιμι πατέρα ἐκεῖνον τοῦ Σωτῆρος , οὐδὲ ἄνδρα Μαρίας , ἀλλὰ κοινωνὸν καὶ μεσίτην τοῦ μυστηρίου . Μνηστὴρ γὰρ ἦν τῆς παρθένου , καὶ οὐκ ἀνὴρ , ἀλλ’ ἀνὴρ μὲν τῇ προσηγορίᾳ , ὑπηρέτης δὲ τῆς οἰκονομίας . Στενοῦται οὖν οὗτος μετὰ Μαρίας ἐν Βηθλεὲμ , ὥστε διὰ τὸ στενὸν τοῦ καταλύματος ἀναγκασθῆναι τὸ βρέφος ἐν φάτνῃ τεθῆναι . Θεοῦ δὲ ἦν ἔργον ἡ στένωσις , ἵν’ ἐξ ἀνάγκης εἰς ἐκεῖνε τὸ χωρίον ἀποτεθῇ ὁ φιλάνθρωπος , ἀποτεθῇ δὲ , φημὶ , διὰ τὴν ἔνσαρκον οἰκονομίαν . Διὰ τί δὲ τοῦτο οἰκονομεῖ ; Ἐπειδὴ ἡ φάτνη ἀλόγων ἐστὶ τράπεζα , ἡ δὲ ἀνθρωπότης εἰς ἀλογίαν ἐτράπη ( Ἄνθρωπος γὰρ ἐν τιμῇ ὢν , οὐ συνῆκε · παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις , καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς , ) τίθησι τήν τροφὴν τὴν οὐράνιον τῇ τραπέζῃ τῶν κτηνῶν , ἵνα οἱ κτηνώδεις τὴν ψυχὴν , προσελθόντες , ὡς οἰκείᾳ τραπέζῃ , τῇ φάτνῃ , εὕρωσι μηκέτι κτηνώδη χόρτον , ἀλλὰ τὸν φάσκοντα · Ἐγὼ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ἐξ οὐρανοῦ καταβὰς , καὶ ζωὴν διδοὺς τῷ κόσμῳ . Πρόβατον μὲν οὖν διὰ τὴν οἰκονομίαν , Θεὸς δὲ διὰ τὴν ἑαυτοῦ δόξαν . Τίθησιν οὖν τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ὑπὲρ τῶν προβάτων , οὐκ ἀνάγκην ὑπομένων , ὡς ἔφθην εἰπὼν , ἀλλὰ πραγματείαν ἀναδεχόμενος . Πάντα γὰρ ὅσα ἐν τῇ παλαιᾷ λατρείᾳ γεγένηται , εἰς τὸν Σωτῆρα τὴν ἀνακεφαλαίωσιν φέρει , εἴτε προφητεία , εἴτε ἱερωσύνη , εἴτε βασιλεία , εἴτε ναὸς , εἴτε θυσιαστήριον , εἴτε καταπέτασμα , εἴτε κιβωτὸς , εἴτε ἱλαστήριον , εἴτε μάννα , εἴτε ῥάβδος , εἴτε στάμνος , εἴτε τι ἄλλο , πάντα εἰς αὐτὸν τὴν ἀναφορὰν ἔχει . Συνεχώρησε γὰρ ὁ Θεὸς Ἰουδαίων παισὶν ἀπ’ ἀρχῆς τὴν τῶν θυσιῶν λειτουργίαν , οὐκ ἀναπαυόμενος ταῖς θυσίαις , ἀλλὰ βουλόμενος αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἀποσπάσαι . Καὶ ἐξ ἐκείνου ἡνιοχήσας αὐτοὺς πρὸς ἃ βούλεται , περιτίθησιν ἑαυτῷ ὃ μὴ βούληται . Ἐπειδὴ γὰρ οὐδέπω ἐχώρει Ἰουδαίων διάνοια δέξασθαι πνευματικὴν ἐνέργειαν , ἀλλὰ τῇ τῶν ἐθνῶν συνηθείᾳ δεδούλωτο , καὶ περὶ βωμοὺς ἐκεχήνει καὶ θυσίας , λαβὼν ὁ Θεὸς τὰς εἰδωλικὰς ἑορτὰς μεταβάλλει τῷ ῥυθμῷ τῆς εὐσεβείας , καὶ ἀνέχεται ὧν μὴ βούληται . Καὶ ὥσπερ πατὴρ ἀγαθὸς , ἐπειδὰν ἴδῃ τὸν ἑαυτοῦ παῖδα περιπαίγνια ἔχοντα , τῆς μὲν ἀγορᾶς αὐτὸν ἀφέλκει , κατὰ δὲ τὸν οἶκον ἐπιτρέπει πάντα ποεῖν ἃ βούλεται , καὶ τὴν εὐσχημοσύνην αὐτῷ φυλάττων , καὶ τὴν ἀναίδειαν τῆς παιδίας ἀνασκευάζων · οὕτω καὶ ὁ Θεὸς βουλόμενος αὐτοὺς τῇ φαινομένῃ ταύτῃ πανηγύρει τῶν ἑορτῶν εἰς εὐσέβειαν μεταῤῥυθμίσαι , συνεχώρει καὶ θυσιάζειν , δίδωσι καὶ θυσιαστήριον , καὶ πρόβατα θύεσθαι κελεύει , καὶ αἶγα καὶ βοῦν , καὶ πάντα ποιεῖν ὅσα ἐκείνους ἔτερπεν . Οὐ γὰρ Θεὸν ἀνέπαυσεν .
Lemmas: πάλιν μάρτυς μνήμη , πάλιν εὐσεβής ἑορτή , πάλιν ἄγγελος ὑπόθεσις , πάλιν ἐκκλησία πανήγυρις . ὁ μνήμη ὁ μαρτυρέω , τιμή δέ μάρτυς ὁ δόξα ὁ μαρτυρέω . τιμάω μάρτυς ὑπέρ Χριστός πάσχω , προσκυνέω δέ Χριστός ὑπέρ πᾶς πάσχω . ὁ μέν γάρ διά ὁ πάθος ἑαυτοῦ ἀπό ταπείνωσις εἰς ὕψος ἀνάγω · ὁ δέ Σωτήρ ἀπό ὕψος ὁ θεότης εἰς ταπείνωσις ἀνθρωπότης ἔρχομαι , οὐ ὁ ἄξιος ἐξέρχομαι , ὁ δέ οἰκονομία πραγματεύομαι . ἀκούω γάρ αὐτός λέγω · ἐγώ εἰμί ὁ ποιμήν ὁ καλός ὁ τίθημι ὁ ψυχή αὐτός ὑπέρ ὁ πρόβατον · καί ὁ φιλανθρωπία δείκνυμι οὗτος λέγω , καί ὁ ἐξουσία κηρύσσω . Τέ μέν γάρ πάσχω ὑπέρ ὁ πρόβατον , φιλανθρωπία · ὁ δέ ἀπό ἑαυτοῦ τίθημι ὁ ψυχή , ἐξουσία · οὐ γάρ βία ὑφίστημι , ἀλλά οἰκονομία ἐργάζομαι . κἀν ὁ Πατήρ παραδίδωμι αὐτός ὑπέρ ἐγώ , οὐ ἀναγκάζω εἰσάγω ὁ υἱός ὁ πάθος , ἀλλά σύνδρομος ὁ πατήρ ὁ υἱός θέλημα . παραδίδωμι δέ ἑαυτοῦ ὁ υἱός , οὐ ἀνάγκη δουλεύω , ἀλλά γνώμη Πατρός συνεργέω . ἄλλος γάρ ὑπουργέω δουλοπρεπής , ἕτερος δέ συνεργέω θεῖος . συνεργός γάρ ὁ Πατρός ὁ Μονογενής , κἀν μή ἐθέλω αἱρετικός παῖς , ὁ ὁ ἴδιος κακία ὁ ἄτμητος φύσις τέμνω , ὁ ὁ μέν Πατέρας δημιουργός , ὁ δέ υἱός ὑπουργός , ὁ δέ πνεῦμα ὁ ἅγιος λειτουργός κηρύσσω · ὅς οὐ αἰσχύνω οὐδέ ὁ ὁ Παῦλος φωνή , ὅς ὁ ὑπηρέτης ὁ κήρυγμα οὐ ὑπουργός καλέω , ἀλλά συνεργός θεός , λέγω · θεός εἰμί συνεργός . Παῦλος συνεργός , καί ὁ υἱός ὑπουργός ; Μή οὖν ζητέω τίς λέγω Χριστός διά Ἠσαΐας , ἀλλά τίς διά ἑαυτοῦ . διά ἑαυτοῦ μέν γάρ ποιμήν εἰμί , διά δέ σύ πρόβατον · ὁ γάρ δύο οὗτος συντρέχω σήμερον ἀνάγνωσμα . Ἠσαΐας γάρ περί αὐτός ὁ εὐνοῦχος ὑπαναγιγνώσκω · ὡς πρόβατον ἐπί σφαγή ἄγω · ὁ δέ Σωτήρ , ἐγώ εἰμί ὁ ποιμήν ὁ καλός . δείκνυμι ἐγώ τοίνυν ὁ διαφορά πρόβατον πρός ποιμήν , ἐν τίς πρόβατον , ἐν τίς ποιμήν . ἐάν γάρ μή οἶδα ὁ ὄνομα ὁ διαφορά , πόθεν γνωρίζω ὁ ἄξιος ; Δῆλος μέν ὅτι ὡς πρόβατον , διά ὁ πάθος ὁ οἰκονομία , ὡς ποιμήν δέ , διά ὁ ἐξουσία ὁ φιλανθρωπία . οὐ γάρ ἐπαισχύνομαι θεός ὅς καλέω ποιμήν . χρή μέν γάρ ἐγώ θεός αὐτός γινώσκω καί βασιλεύς · ἀλλά ἐπεί ὡς ἄνθρωπος λογικός θεός οὐ ἐπιγιγνώσκω , βούλομαι ἐγώ , κἀν ὡς πρόβατον ἄλογος , ὁ ποιμήν γνωρίζω . εἰμί γάρ ἔρχομαι ὁ Σωτήρ εἰς ὁ κόσμος εὑρίσκω σύ ἄνθρωπος λογικός , ἀναγκαῖος σύ ὡς θεός ἐπιφαίνω · ἀλλά ἐπεί ἄνθρωπος μέν οὐ εὑρίσκω , ὡς πρόβατον δέ πλανάω ἐκ ἀρχαῖος χρόνος , καί παρακαλέω διά ὁ προφήτης ὁ δεσπότης · πλανάω ὡς πρόβατον ἀπόλλυμι , ζητέω ὁ δοῦλος σύ · διό κρύπτω ὁ βασιλικός ἄξιος , καί προφέρω ὁ ποιμαντικός κηδεμονία . Ζεύς οὗτος καί ἀπό ἀρχή οἰκονομέω ἐν φάτνη τίθημι ὁ σῶμα ὁ ἑαυτοῦ , καί συνάγω εἰς ἀνάγκη ὁ μήτηρ , καί ὁ ὁ οἰκονομία ὑπηρέτης Ἰωσήφ · ὅς γάρ λέγω πατέρας ἐκεῖνος ὁ Σωτήρ , οὐδέ ἀνήρ Μαρία , ἀλλά κοινωνός καί μεσίτης ὁ μυστήριο . μνηστήρ γάρ εἰμί ὁ παρθένος , καί οὐ ἀνήρ , ἀλλά ἀνήρ μέν ὁ προσηγορία , ὑπηρέτης δέ ὁ οἰκονομία . στενόω οὖν οὗτος μετά Μαρία ἐν Βηθλεέμ , ὥστε διά ὁ στενός ὁ κατάλυμα ἀναγκάζω ὁ βρέφος ἐν φάτνη τίθημι . θεός δέ εἰμί ἔργον ὁ στένωσις , ἵνα ἐκ ἀνάγκη εἰς εκείνος ὁ χωρίον ἀποτίθημι ὁ φιλάνθρωπος , ἀποτίθημι δέ , φημί , διά ὁ ἔνσαρκος οἰκονομία . Ζεύς τίς δέ οὗτος οἰκονομέω ; Ἐπειδή ὁ φάτνη ἄλογος εἰμί τράπεζα , ὁ δέ ἀνθρωπότης εἰς ἀλογία τρέπω ( Ἄνθρωπος γάρ ἐν τιμή εἰμί , οὐ συνίημι · παρασυμβάλλω ὁ κτῆνος ὁ ἀνόητος , καί ὁμοιόω αὐτός , ) τίθημι ὁ τροφή ὁ οὐράνιος ὁ τράπεζα ὁ κτῆνος , ἵνα ὁ κτηνώδης ὁ ψυχή , προσέρχομαι , ὡς οἰκεῖος τράπεζα , ὁ φάτνη , εὑρίσκω μηκέτι κτηνώδης χόρτος , ἀλλά ὁ φάσκω · ἐγώ εἰμί ὁ ἄρτος ὁ ἐκ οὐρανός καταβαίνω , καί ζωή δίδωμι ὁ κόσμος . Πρόβατον μέν οὖν διά ὁ οἰκονομία , θεός δέ διά ὁ ἑαυτοῦ δόξα . τίθημι οὖν ὁ ἑαυτοῦ ψυχή ὑπέρ ὁ πρόβατον , οὐ ἀνάγκη ὑπομένω , ὡς φθάνω λέγω , ἀλλά πραγματεία ἀναδέχομαι . Πάν γάρ ὅσος ἐν ὁ παλαιός λατρεία γίγνομαι , εἰς ὁ Σωτήρ ὁ ἀνακεφαλαίωσις φέρω , εἴτε προφητεία , εἴτε ἱερωσύνη , εἴτε βασίλειος , εἴτε ναός , εἴτε θυσιαστήριον , εἴτε καταπέτασμα , εἴτε κιβωτός , εἴτε ἱλαστήριος , εἴτε μάννα , εἴτε ῥάβδος , εἴτε στάμνος , εἴτε τίς ἄλλος , πᾶς εἰς αὐτός ὁ ἀναφορά ἔχω . συγχωρέω γάρ ὁ θεός Ἰουδαῖος παῖς ἀπό ἀρχή ὁ ὁ θυσία λειτουργία , οὐ ἀναπαύω ὁ θυσία , ἀλλά βούλομαι αὐτός ἀπό ὁ Ἑλληνισμός ἀποσπάω . καί ἐκ ἐκεῖνος ἡνιοχέω αὐτός πρός ὅς βούλομαι , περιτίθημι ἑαυτοῦ ὁ μή βούλομαι . ἐπειδή γάρ οὐδέπω χωρέω Ἰουδαῖος διάνοια δέχομαι πνευματικός ἐνέργεια , ἀλλά ὁ ὁ ἔθνος συνήθεια δουλόω , καί περί βωμός χάσκω καί θυσία , λαμβάνω ὁ θεός ὁ εἰδωλικός ἑορτή μεταβάλλω ὁ ῥυθμός ὁ εὐσέβεια , καί ἀνέχω ὅς μή βούλομαι . καί ὥσπερ πατήρ ἀγαθός , ἐπειδάν εἶδον ὁ ἑαυτοῦ παῖς περιπαιγνιον ἔχω , ὁ μέν ἀγορά αὐτός ἀφέλκω , κατά δέ ὁ οἶκος ἐπιτρέπω πᾶς ποιέω ὅς βούλομαι , καί ὁ εὐσχημοσύνη αὐτός φυλάσσω , καί ὁ ἀναίδεια ὁ παιδεία ἀνασκευάζω · οὕτως καί ὁ θεός βούλομαι αὐτός ὁ φαίνω οὗτος πανήγυρις ὁ ἑορτή εἰς εὐσέβεια μεταρρυθμίζω , συγχωρέω καί θυσιάζω , δίδωμι καί θυσιαστήριον , καί πρόβατον θύω κελεύω , καί αἴξ καί βοῦς , καί πᾶς ποιέω ὅσος ἐκεῖνος τέρπω . οὐ γάρ θεός ἀναπαύω .