scholia-in-platonem.scholia-in-platonem-scholia-vetera scholia_platonem_zurich_0063.2
τὰ παθήματα λέγεται τοῖς γένεσιν , ἔστω πρότερα ἡμῖν τὰ περὶ σῶμα καὶ ψυχὴν ὄντα . Πρῶτον μὲν οὖν ἡ πυρ θερμοῦν λέγομεν , ἰδῶμεν οὖδε σκοποῦντες , τὴν διάκρισιν καὶ τομὴν αὐτοῦ περὶ τὸ σῶμα ἡμῶν γιγνομένην ἐννοοῦντες . ὅτι μὲν γὰρ ὁξύ τι τὸ πάθος , πάντες σχεδὸν αἰσθανόμεθα · τὴν δὲ λεπτότητα τῶν πλεῦρων καὶ γωνιῶν ὀξέων τῶν τε μορίων σμικρότητα καὶ τῆς φορᾶς τὸ τάχος , οἷς πᾶσι σφοδρὸν ὂν καὶ τομὸν ὀξέως τὸ προστυχὸν ἀεὶ τέμνει , λογιστέον ἀναμνησκομένοις | τὴν τοῦ σχήματος αὐτοῦ γένεσιν , ὅτι μάλιστα ἐκείνη καὶ οὐκ ἄλλη φύσις διακείνουσα ἡμῶν κατὰ σμικρὰ τε τὰ σώματα κεραματίζουσα , τοῦτο δὴ νῦν θερμὸν λέγομεν , εἰκότως τὸ πάθημα καὶ τοὔνομα παρέσχε . Τὸ δ᾽ ἐναντίον τούτῳ κατάδηλον μὲν , ὅμως δὲ μηδὲν ἐπίδειξ ἔστω λόγου . τὰ γὰρ δὴ τῶν περὶ τὸ σῶμα ὑγρῶν μεγαλομερέστερα εἰσίν · τα , τὰ σμικρότερα ἐξωθούμενα , εἰς τὰς ἐκείνων οὐ δυνάμενα ἕδρας ἐνδύναι , ξυνωθοῦντα ἡμῶν τὸ νωτερόν , ἔξ ἀνωμαλοῦ κεινημένου τε ἀκίνητον δι᾽ ὁμαλότητα καὶ τὴν ξύνωσιν ἀπεργαζόμενα πηγνύσι · τὸ δὲ παρὰ φύσιν ξυναγόμενον μάχεται κατὰ φύσιν αὐτὸ ἑαυτὸ εἰς τοὔναντίον ἀπωθοῦν . τῇ δὴ μάχῃ καὶ τῇ σεισμῷ τούτῳ τρόμος καὶ ῥῖγος ἐτέθη , ψυχρόν τε τὸ πάθος ἅπαν τοῦτο καὶ τὸ ὅρων αὐτὸ ἔσχεν ὄνομα . | Σκληρόν δέ , ὅοις ἂν ἡμῶν ἡ σάρξ ὑπεῖχῃ · μαλακόν δέ , ὅσα ἂν τῇ σαρκί · πρὸς ἀλλήλά τε οὕτως . ὑπεῖχει δὲ ὅσον ἐπὶ σμικροῦ βαίνει · τὸ δὲ ἐκ τετραγώνων ὂν βάσεων , ἄτε βεβηκὸς σφόδρα , ἀντιτυπώτατον εἶδος , ὅ τί τε ἂν εἰς πυκνότητα ξυνιδν πλείστην ἀντεῖνον ἢ μάλιστα . | Βαρὺ δὲ καὶ κοῦφον μετὰ τῆς κάτω φύσεως ἄνω τε λεγομένων ἐξεταζόμενον ἂν δηλωθείη σαφέστατα . φύσει γὰρ δὴ τινὰς τόπους δύο εἶναι διειληφότας διχῇ τὸ πᾶν , ἐναντίους , τὸν μὲν κάτω , πρὸς ὃν φέρεται πάνθ᾽ ὅσα τινὰ ὀγκὸν σώματος ἔχει , τὸν δ᾽ ἄνω , πρὸς ὃν ἀκουσίως ἕχεται πᾶν , οὐκ ὀρθὸν οὐδαμῇ νο -
Lemmas: ὁ πάθημα λέγω ὁ γένεσις , ἵστημι πρότερος ἐγώ ὁ περί σῶμα καί ψυχή εἰμί . Πρῶτος μέν οὖν ὁ πυρ θερμόω λέγω , ὁράω οὐδέ σκοπός , ὁ διάκρισις καί τομή αὐτός περί ὁ σῶμα ἐγώ γίγνομαι ἐννοέω . ὅτι μέν γάρ ὀξύς τίς ὁ πάθος , πᾶς σχεδόν αἰσθάνομαι · ὁ δέ λεπτότης ὁ Πλεύρων καί γωνία ὀξύς ὁ τε μόριον μικρότης καί ὁ φορός ὁ τάχος , ὅς πᾶς σφοδρός εἰμί καί τομός ὀξύς ὁ προστυγχάνω ἀεί τέμνω , λογίζομαι ἀναμιμνήσκω | ὁ ὁ σχῆμα αὐτός γένεσις , ὅτι μάλιστα ἐκεῖνος καί οὐ ἄλλος φύσις διακινέω ἐγώ κατά μικρός τε ὁ σῶμα κεραματιζεω , οὗτος δή νῦν θερμός λέγω , εἰκότως ὁ πάθημα καί ὄνομα παρέχω . ὁ δέ ἐναντίος οὗτος κατάδηλος μέν , ὅμως δέ μηδείς ἐπίδειξις ἵστημι λόγος . ὁ γάρ δή ὁ περί ὁ σῶμα ὑγρός μεγαλομερής εἰμί · ὁ , ὁ μικρός ἐξωθέω , εἰς ὁ ἐκεῖνος οὖον δύναμαι ἕδρα ἐνδύω , συνωθέω ἐγώ ὁ νοτερός , ἐκ ἀνώμαλος κινέω τε ἀκίνητος διά ὁμαλότης καί ὁ σύνωσις ἀπεργάζομαι πήγνυμι · ὁ δέ παρά φύσις συνάγω μάχομαι κατά φύσις αὐτός ἑαυτοῦ εἰς τουναντίον ἀπωθέω . ὁ δή μάχομαι καί ὁ σεισμός οὗτος τρόμος καί ῥῖγος τίθημι , ψυχρός τε ὁ πάθος ἅπας οὗτος καί ὁ ὁράω αὐτός ἔχω ὄνομα . | σκληρός δέ , ὄον εἄν ἐγώ ὁ σάρξ ὑπέχω · μαλακός δέ , ὅσος εἄν ὁ σάρξ · πρός ἀλλήλων τε οὕτως . ὑπέχω δέ ὅσος ἐπί μικρός βαίνω · ὁ δέ ἐκ τετράγωνος εἰμί βάσις , αὔγ-ασμα βαίνω σφόδρα , ἀντίτυπος εἶδος , ὅς τίς τε εἄν εἰς πυκνότης ξυνιδν πλεῖστος ἀντείνω ἢ μάλιστα . | βαρύς δέ καί κοῦφος μετά ὁ κάτω φύσις ἄνω τε λέγω ἐξετάζω εἄν δηλόω σαφής . φύσις γάρ δή τις τόπος δύο εἰμί διαλαμβάνω διχή ὁ πᾶς , ἐναντίος , ὁ μέν κάτω , πρός ὅς φέρω πᾶς ὅσος τις ὄγκος σῶμα ἔχω , ὁ δέ ἄνω , πρός ὅς ἀεκούσιος ἔχω πᾶς , οὐ ὀρθός οὐδαμῇ νο -