scholia-in-homerum.scholia-in-iliadem-scholia-vetera 4.13.141
340 . ἄμερδεν ] ἐστέρισκε τοῦ ὁρᾶν . * Πορφυρίου . ἠξίους ἡμᾶς παρατηροῦντας τὴν τοῦ ποιητοῦ ἐν πᾶσι λεπτουργίαν ἰχνεύειν καὶ τὴν ἐν τοῖς ὀνόμασιν αὐτοῦ πρὸς αὑτὸν ὁμολογίαν . φωτὸς γὰρ ἐν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν ὄντος συμμέτρον διʼ οὗ ὁρῶμεν τὰ πεφωτισμένα , τὴν τυφλότητα ὁτὲ μέν φησιν “ ὀφθαλμοῦ ἀλάωσεν ” ( Od.1 , 69 ) , ἀφῃρῆσθαι τὸ λεύσσει παριστὰς , ὁτὲ δὲ “ ὀφθαλμῶν μὲν ἄμερσε ” ( Od . 8 , 64 ) , τὸ τοῦ μαίρειν ἐστερῆ - σθαι λέγων σκοτεινόν · καὶ τὸ τοῦ μαίρειν ἀφῃρημένον εἴδωλον ἀμαυρὸν ἔφη ( Od . 4 , 824 ) · φωτὸς γὰρ παρουσία καὶ ὀφθαλμὸς ὁρῶν τὰ ὁρώμενα φαίνεται . διττῆς οὖν ὀφθαλμῶν οὔσης καὶ κατὰ Πλάτωνα ἐπιταράξεως—ἢ γὰρ διὰ σκότος ἢ διʼ ὑπερβολὴν τοῦ συμμέτρου φωτός — τὸ μὲν διὰ σκότος καὶ τὸ μήτε μαίρειν μήτε μαρμαίρειν ἀμέρθη εἶπε καὶ ἀμαυρὸν , τὸ δὲ διὰ στιλβηδόνα ἐπὶ τοῦ χαλκοῦ · “ ὄσσε δʼ ἄμερδεν αὐγὴ χαλκείη κορύθων ἀπολαμπομενάων θωρήκων τε νεοσμήκτων σακέων τε φαεινῶν ” ( Il . 13 , 340 ) . ὅθεν καὶ ἐπίθετον τοῦ χαλκοῦ ἐφιλοτέχνησε , τὸ νώροπα χαλκόν ( Il . 2 , 578 ) καὶ ἤνοπι χαλκῷ ( Il . 16 , 408 ) , σημαίνων τὸν μὴ ἐῶντα τοὺς ὦπας ὁρᾶν διὰ τὴν προσοῦσαν στιλβηδόνα . εἰ δὴ τὸ μέρδειν τὸ μαίρειν ἐστὶ καὶ τὸ μὴ μέρδειν ποιοῦν ἀμέρδειν , τὸ ἄγαν μέρδειν σμερ - δαλέον ἂν εἴη , τῆς ζα ἐγκειμένης ὡς τὸ ζαχρηεῖς . ὅταν οὖν ἐπὶ τοῦ δράκοντος λέγῃ “ σμερδαλέον δὲ δέδορκε ” ( Il.22,95 ) . τὸ ἄγαν στίλ - βον τῶν ὀφθαλμῶν ἀκουσόμεθα · καὶ γὰρ δράκων παρὰ τὸ δράκειν εἴρηται . ἐπὶ τῶν λεόντων δὲ ἐσαύτως τὸ “ σμερδαλέω δὲ λέοντε ” ( Il . 18 , 579 ) ἐπὶ τῆς ἐκφοβούσης αὐτῶν ἐνοράσεως ἐκδεξόμεθα · καὶ γὰρ ὁ λέων παρὰ τὸ λεύσσειν ὠνόμασται . αὐτὸς γὰρ ἡρμήνευσε τί τὸ σμερδαλέον ἐπʼ αὐτῶν , εἰπὼν γλαυκιόων ( Il . 20 , 172 ) . παὶ ἡ ἀσπὶς δὲ τῆς Ἀθηνᾶς διὰ τὴν μαρμαρυγὴν “ δεινή τε σμερδνή τε ” ( Il . 5 , 742 ) · δεινὸν γὰρ καὶ φοβερὸν καὶ τὸ ἄγαν δεινὸν καὶ στίλβον , ὡς ἐπὶ τῆς γλαυκώπιδος Ἀθηνᾶς ἔφη “ δείνὼ δέ οἱ ὄσσε φάανθεν ” ( Il . 1 , 200 ) , ὅπερ ἐπʼ ἄλλων ἔφη “ ὄμματα μαρμαίροντα ” ( Il . 3 , 397 ) . γλαυκιόωντες δὲ οἱ λέοντες καὶ ἡ Ἀθηνᾶ γλαυκῶπις ἀπὸ τοῦ γάλακτος , ὅ ἐστιν ἄσκιον καὶ διὰ τοῦτο λευκὸν , ὑπʼ αὐτοῦ εἴρηται · μέλαινα γὰρ ἡ σκιὰ , οἷον “ σκιόωντο δὲ πᾶσαι ἀγυιαί ” ( Od . 2 , 388 ) , τουτέστι δύντος τοῦ ἡλίου συνεσκοτοῦντο . ὀξὸ δὲ τὸ λευκὸν , ὡς τὸ μέλαν ἀμβλύ · ἡ οὖν ὀξὺ ὁρῶσα γλαυκῶπις . ἀπὸ δὲ τοῦ γάλακτος καὶ τῆς στιλβηδόνος γλαυκὴ καὶ ἡ θάλασσα εἴρηται , καὶ ἡ τοῦ ὀφθαλμοῦ κόρη γλήνη καὶ ὁ ἐν σκιᾷ τρεφόμενος καὶ λευκὸς καὶ τρίγληνα τὰ ἐλλόβια , ἀπὸ τοῦ ἐν λευκότητι στίλ - βειν · καὶ “ ὃς γλήνεα πολλὰ κεχάνδει ” ( Il . 24 , 192 ) , τὰ μὴ ἐρυπωμένα ἱμάτια , ἀλλὰ στιλπνὰ διὰ καθαρότητα . καὶ ζοφου - μένη θάλασσα “ μελάνει δέ τε πόντος ” ( Il . 7 , 64 ) λέγεται , ἀτάραχος γὰρ οὖσα καὶ διειδής ἐστι “ λευκὴ δʼ ἦν ἀμφὶ γαλήνη ” ( Od . 10 , 94)ʼ καὶ γὰρ ἡ γαλήνη ἀπὸ τοῦ γάλακτος εἴρηται . καὶ ἐπεὶ τὸ μέλαν σκυθρωπὸν , τὸ δὲ λευκὸν ἀντίκειται τῷ μέλανι , ἱλαρὸν ἂν εἴη , γέλως δʼ ἡ ἱλαρότης · “ γέλασε δὲ πᾶσα περὶ χθών ” φησί “ χαλκοῦ ὑπὸ στεροπῆς ” ( Il . 19 , 362 ) , τουτέστι λαμπρυν - θεῖσα φαιδρὰ γέγονεν . οὕτω νόει καὶ τὸ κόρυθες καὶ τὸ θώρηκες λαμπρὸν γανόωντες ( 265 ) , ἀπὸ τῆς αὐγῆς τῆς λαμπούσης καὶ διὰ τῆς στιλβηδόνος φαιδρυνομένης . καὶ ὁ γαίων δὲ τῷ κύδεῖ ( Il . 1 , 405 ) , ὁ διαχεόμενος καὶ λαμπρυνόμενος διὰ τὴν δόξαν , ἐπειδὴ φῶς ἐστὶν ἐπὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς , ὅταν μὲν ἥμερον βλέπωσιν , φάεα αὐτὰ καλεῖ ( “ κύσσε δέ μιν κεφαλήν τε καὶ ἄμφω φάεα καλά ” Od . 16 , 15 ) , καὶ ἥμερον ζῷον ἄνθρωπος φῶς ζωῆς ἔτι μετέχον , ἀπὸ τοῦ ἐν τοῖς ὀφθαλμοῖς φωτός · ὅταν γὰρ ἀποθάνῃ “ κατὰ δʼ ὅσσʼ ἐρεβεννὴ νὺξ ἐκάλυψεν ” ( Il . 5 , 659 ) · ὅταν γὰρ ἐξαγριωθῶσιν ὑπʼ ὀργῆς καὶ ἐκκαυθῶσιν , ἔτι μὲν ἀρχομένης τῆς ὀργῆς “ πυρὶ λαμπετόωντι ἐίκτην ” ( Il . 1 , 104 ) , κρατησάσης δὲ “ πῦρ ὀφθαλμοῖσι δεδορκώς ( Od . 19 , 446 ) · καὶ γὰρ τὸ φῶς ἀπὸ πυρός . καὶ τὸ ὕφαιμον δὲ ὁρᾶν , διὰ τὸ πυρὶ ἐοικέναι τὸ αἷμα , σμερδαλέον εἴρηται · “ σμερδα - λέος δʼ αὐτῇσι φάνη κεκακωμένος ἅλμῃ ” ( Od . 6 , 137 ) τουτέστιν ὕφαιμον βλέπων διὰ τὸ πυρωποὺς ἔχειν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐκ τῆς ἁλός . καὶ ἐπὶ τοῦ πυρὸς δίκην μαινομένου εἰπὼν “ μαίνετο δʼ ὡς ὅτʼ Ἄρης ἐγχέσπαλος ἢ ὀλοὸν πῦρ οὔρεσι μαίνεται ” ( Il . 15 , 605 ) , ἐπάγει “ τὼ δέ οἱ ὅσσε λαμπέσθην . ” λοιπὸν δὲ καὶ κατὰ μεταφορὰν σμερ - δαλέα μὲν τὰ οἰκήματα τοῦ Ἅιδου ἔφη ( Il . 20 , 65 ) , ἀπὸ τοῦ ὕφαιμα εἶναι καὶ φόνων πλήρη , ἐπὶ τὴν ὄψιν ἀναφέρων . ἐπὶ φωνῆς δὲ λαμπρᾶς καὶ διαφανοῦς , “ σμερδαλέον κονάβησαν ἀυσάντων ὑπʼ Ἀχαιῶν ( Il . 2 , 334 ) καὶ “ σμερδνὸν βοόων ” ( Il . 15 , 687 ) · καὶ γὰρ ἐπʼ ὀρχήσεως συντόνου μεταφέρων “ μαρμαρυγάς ” ἔφη “ θηεῖτο ποδῶν ” ( Od . 8 , 265 ) , τὰς ἐν τῇ κινήσει στιλβηδόνας , ἂς ποιεῖ καὶ τὸ πῦρ κινούμενον . καὶ οὐχ οἱ φιλόσοφοι πρῶτοι τὸ λευκὸν ἀφωρί - σαντο τὸ διακριτικὸν ὄψεως , ἀλλὰ πρὸ αὐτῶν Ὅμηρος , μαρμαίρειν λέγων τὸ λάμπειν , ὅ ἐστι μερίζειν καὶ διαιρεῖν , ἀφʼ οὗ τὸ διακρίνειν · ὅθεν τὸ μὴ μερίζον , ἀλλὰ σκοτεινὸν ἀμαυρόν . καὶ ὅτι παρὰ τὸ μερί - ζειν καὶ διακρίνειν καὶ διαιρεῖν κέκληκε τὸ φωτίζειν μαρμαίρειν , δηλοῖ τὸ φῶς δάος καλέσας ( ὡς τὸ “ δάος μετὰ χερσὶν ἔχουσαι ” Il . 24 , 647 ) , ἀφʼ οὗ αἱ δεκτικαὶ τοῦ φωτὸς δαίδες καὶ δᾷδες .
Lemmas: 340 . ἀμέρδω ] στερίσκω ὁ ὁράω . * Πορφύριος . ἀξιόω ἐγώ παρατηρέω ὁ ὁ ποιητής ἐν πᾶς λεπτουργία ἰχνεύω καί ὁ ἐν ὁ ὄνομα αὐτός πρός ἑαυτοῦ ὁμολογία . φάος γάρ ἐν ὁ ὀφθαλμός ἐγώ εἰμί σύμμετρος διά ὅς ὁράω ὁ φωτίζω , ὁ τυφλότης ὁτὲ μέν φημί “ ὀφθαλμός ἀλαόω ” ( Od.1 , 69 ) , ἀφαιρέω ὁ λεύσσω παρίστημι , ὁτὲ δέ “ ὀφθαλμός μέν ἀμέρδω ” ( Od . 8 , 64 ) , ὁ ὁ μαιρεω στέργω - ἕπομαι λέγω σκοτεινός · καί ὁ ὁ μαιρεω ἀφαιρέω εἴδωλον ἀμαυρός φημί ( Od . 4 , 824 ) · φάος γάρ παρουσία καί ὀφθαλμός ὁράω ὁ ὁράω φαίνω . διττός οὖν ὀφθαλμός εἰμί καί κατά Πλάτων ἐπιτάραξις γάρ διά σκότος ἢ διά ὑπερβολή ὁ σύμμετρος φάος — ὁ μέν διά σκότος καί ὁ μήτε μαιρεω μήτε μαρμαίρω ἀμέρδω εἶπον καί ἀμαυρός , ὁ δέ διά στιλβηδών ἐπί ὁ χαλκός · “ ὄσσε δέ ἀμέρδω αὐγή χάλκεος κόρυς ἀπολάμπω θώραξ τε νεόσμηκτος σάκος τε φανός ” ( Il . 13 , 340 ) . ὅθεν καί ἐπίθετος ὁ χαλκός φιλοτεχνέω , ὁ νῶροψ χαλκός ( Il . 2 , 578 ) καί ἦνοψ χαλκός ( Il . 16 , 408 ) , σημαίνω ὁ μή ἐάω ὁ ὤψ ὁράω διά ὁ πρόσειμι στιλβηδών . εἰμί δή ὁ μέρδω ὁ μαιρεω εἰμί καί ὁ μή μέρδω ποιέω ἀμέρδω , ὁ ἄγαν μέρδω σμερ - δαλέον εἄν εἰμί , ὁ γῆ ἔγκειμαι ὡς ὁ ζαχρηής . ὅταν οὖν ἐπί ὁ δράκων λέγω “ σμερδαλέος δέ δέρκομαι ” ( Il.22,95 ) . ὁ ἄγαν στιλ - Βον ὁ ὀφθαλμός ἀκούω · καί γάρ δράκων παρά ὁ δέρκομαι εἴρω . ἐπί ὁ λέων δέ εσαυος ὁ “ σμερδαλέος δέ λέων ” ( Il . 18 , 579 ) ἐπί ὁ ἐκφοβέω αὐτός ἐνόρασις ἐκδέχομαι · καί γάρ ὁ λέων παρά ὁ λεύσσω ὀνομάζω . αὐτός γάρ ἑρμηνεύω τίς ὁ σμερδαλέος ἐπί αὐτός , εἶπον γλαυκιάω ( Il . 20 , 172 ) . πη ὁ ἀσπίς δέ ὁ Ἀθηνᾶ διά ὁ μαρμαρυγή “ δεινός τε σμερδνός τε ” ( Il . 5 , 742 ) · δεινός γάρ καί φοβερός καί ὁ ἄγαν δεινός καί στίλβω , ὡς ἐπί ὁ γλαυκῶπις Ἀθηνᾶ φημί “ δεινός δέ ὁ ὄσσε φαίνω ” ( Il . 1 , 200 ) , ὅσπερ ἐπί ἄλλος φημί “ ὄμμα μαρμαίρω ” ( Il . 3 , 397 ) . γλαυκιάω δέ ὁ λέων καί ὁ Ἀθηνᾶ γλαυκῶπις ἀπό ὁ γάλα , ὅς εἰμί ἄσκιος καί διά οὗτος λευκός , ὑπό αὐτός εἴρω · μέλας γάρ ὁ σκιά , οἷος “ σκιάω δέ πᾶς ἄγυια ” ( Od . 2 , 388 ) , τουτέστι Δύντος ὁ ἥλιος συνεσκοτοῦντο . ὀξός δέ ὁ λευκός , ὡς ὁ μέλας ἀμβλύς · ὁ οὖν ὀξύς2 ὁράω γλαυκῶπις . ἀπό δέ ὁ γάλα καί ὁ στιλβηδών γλαυκός καί ὁ θάλασσα εἴρω , καί ὁ ὁ ὀφθαλμός κόρη γλήνη καί ὁ ἐν σκιά τρέφω καί λευκός καί τρίγληνος ὁ ἐλλόβιον , ἀπό ὁ ἐν λευκότης στιλ - Βέι · καί “ ὅς γλῆνος πολύς χανδάνω ” ( Il . 24 , 192 ) , ὁ μή ἐρυπωμένα ἱμάτιον , ἀλλά στιλπνός διά καθαρότης . καί ζόφος - μένω θάλασσα “ μελάνω δέ τε πόντος ” ( Il . 7 , 64 ) λέγω , Ἀτάραχος γάρ εἰμί καί διειδής εἰμί “ λευκός δέ εἰμί ἀμφί γαλήνη ” ( Od . 10 , 94)ʼ καί γάρ ὁ γαλήνη ἀπό ὁ γάλα εἴρω . καί ἐπεί ὁ μέλας σκυθρωπός , ὁ δέ λευκός ἀντίκειμαι ὁ μέλας , ἱλαρός εἄν εἰμί , γέλως δέ ὁ ἱλαρότης · “ γελάω δέ πᾶς περί Χθών ” φημί “ χαλκός ὑπό στεροπή ” ( Il . 19 , 362 ) , τουτέστι λαμπρύνω - τίθημι φαιδρός γίγνομαι . οὗτος νοέω καί ὁ κόρυς καί ὁ θώραξ λαμπρός γανόω ( 265 ) , ἀπό ὁ αὐγή ὁ λάμπω καί διά ὁ στιλβηδών φαιδρύνω . καί ὁ γαίω δέ ὁ κῦδος ( Il . 1 , 405 ) , ὁ διαχέω καί λαμπρύνω διά ὁ δόξα , ἐπεί φάος εἰμί ἐπί ὁ ὀφθαλμός , ὅταν μέν ἥμερος βλέπω , φάος αὐτός καλέω ( “ κυνέω δέ ὅς κεφαλή τε καί ἄμφω φάος καλός ” Od . 16 , 15 ) , καί ἥμερος ζῷον ἄνθρωπος φάος ζωή ἔτι μετέχω , ἀπό ὁ ἐν ὁ ὀφθαλμός φάος · ὅταν γάρ ἀποθνῄσκω “ κατά δέ ὄσσα ἐρεβεννός νύξ καλύπτω ” ( Il . 5 , 659 ) · ὅταν γάρ ἐξαγριόω ὑπό ὀργή καί ἐκκαίω , ἔτι μέν ἄρχω ὁ ὀργή “ πῦρ λαμπετάω ἔοικα ” ( Il . 1 , 104 ) , κρατέω δέ “ πῦρ ὀφθαλμός δέρκομαι ( Od . 19 , 446 ) · καί γάρ ὁ φάος ἀπό πῦρ . καί ὁ ὕφαιμος δέ ὁράω , διά ὁ πῦρ ἔοικα ὁ αἷμα , σμερδαλέος εἴρω · “ σμερδα - Λέος δέ αὐτός φαίνω κακόω ἅλμη ” ( Od . 6 , 137 ) τουτέστιν ὕφαιμος βλέπω διά ὁ πυρωπός ἔχω ὁ ὀφθαλμός ἐκ ὁ ἅλς . καί ἐπί ὁ πυρός δίκη μαίνομαι εἶπον “ μαίνομαι δέ ὡς ὅτι Ἄρης ἐγχέσπαλος ἢ ὀλοός πῦρ ὅρος μαίνομαι ” ( Il . 15 , 605 ) , ἐπάγω “ ὁ δέ ὁ ὅσος λάμπω . ” λοιπός δέ καί κατά μεταφορά σμερ - δαλεύς μέν ὁ οἴκημα ὁ Ἅιδου φημί ( Il . 20 , 65 ) , ἀπό ὁ ὕφαιμος εἰμί καί φόνος πλήρης , ἐπί ὁ ὄψις ἀναφέρω . ἐπί φωνή δέ λαμπρός καί διαφανής , “ σμερδαλέος κοναβέω ἰαύω ὑπό Ἀχαιός ( Il . 2 , 334 ) καί “ σμερδνός βοάω ” ( Il . 15 , 687 ) · καί γάρ ἐπί ὄρχησις σύντονος μεταφέρω “ μαρμαρυγή ” φημί “ θεάομαι πούς ” ( Od . 8 , 265 ) , ὁ ἐν ὁ κινέω στιλβηδών , ὅς ποιέω καί ὁ πῦρ κινέω . καί οὐ ὁ φιλόσοφος πρῶτος ὁ λευκός ἀφορία - Σάντο ὁ διακριτικός ὄψις , ἀλλά πρό αὐτός Ὅμηρος , μαρμαίρω λέγω ὁ λάμπω , ὅς εἰμί μερίζω καί διαιρέω , ἀπό ὅς ὁ διακρίνω · ὅθεν ὁ μή μερίζω , ἀλλά σκοτεινός ἀμαυρός . καί ὅτι παρά ὁ μερίς - ζέω καί διακρίνω καί διαιρέω καλέω ὁ φωτίζω μαρμαίρω , δηλόω ὁ φάος δάος καλέω ( ὡς ὁ “ δάος μετά χείρ ἔχω ” Il . 24 , 647 ) , ἀπό ὅς ὁ δεκτικός ὁ φάος δαΐς καί δαίς .