scholia-in-homerum.scholia-in-iliadem-scholia-vetera 3.12.7
12 . * Πορφυρίου . διὰ τί σχεδὸν ὅλου καταλυθέντος τοῦ τείχους ἐν τῷ πολέμῳ , πρῶτον μὲν ὑπὸ Σαρπηδόνος , “ Σαρπηδὼν δʼ ἄρʼ ἔπαλξιν — τεῖχος ἐγυμνώθη ” ( 397—399 ) , μετὰ δὲ ταῦτα ὑπὸ τοῦ Ἀπόλλωνος “ προπάροιθε δὲ Φοῖβος Ἀπόλλων καπέτοιο βαθείης , ποσὶν ἐρείπων ἐς μέσον κατέβαλε , γεφύρωσε δὲ κέλευθον ” ( Il . 15 , 355 — 357 ) . καὶ μετʼ ὀλίγον πάλιν ( 361—366 ) “ ἔρειπε δὲ τεῖχος Ἀχαιῶν ῥεῖα μάλʼ ὡς ὅτε τις ψάμαθον παῖς ἄγχι θαλάσσης · ὥς ῥα σὺ , ἤῖε Φοῖβε , πολὺν κάματον καὶ ὀῖζὺν σύγχεας Ἀργείων . ” πῶς οὖν πεπτωκότος τοῦ μέρους τοῦ τείχους φησὶν ὁ ποιητὴς “ ὄφρα μὲν Ἕκτωρ ζωὸς ἔην καὶ μήνιʼ Ἀχιλλεὺς , τόφρα δὲ καὶ μέγα τεῖχος Ἀχαιῶν ἔμπεδον ἦεν · ” ὅτε δὲ , φησὶν , ἑάλω ἡ πόλις “ Ἀργεῖοι δʼ ἐν νηυσὶ φίλην ἐς πατρίδʼ ἔβησαν , δὴ τότε μητιόωντο Ποσειδάων καὶ Ἀπόλλων τεῖχος ἀμαλδῦναι ; ” ῥητέον οὖν ὅτι ἔμπεδον οὐ τὸ ἑδραῖον καὶ νῦν σημαίνει ἡ λέξις , ἀλλὰ κυρίως τὸ ἐν τῷ πεδίῳ · καὶ πεπτωκὸς δὲ τὸ τεῖχρς ἐν τῷ πεδίῳ ἔκειτο . οὐκ εἰς πτῶσιν οὖν τινὰ ἡ ἀναβολὴ , ἀλλʼ εἴς τε τὴν τοῦ παντὸς πτῶσιν καὶ εἰς τὴν ἐκ τοῦ πεδίου ἐκβολήν · τὸ γὰρ ἐπάγγελμα “ ὄφρα κε θᾶσσον ἁλίπλοα τείχεα θείη ” ( 26 ) καὶ “ πάντα θεμείλια κύμασι πέμπε ” ( 28 ) “ λεῖα δʼ ἐποίησεν παρʼ ἀγάρροον Ἑλλήσποντον , αὖτις δʼ ἠῖόνα μεγάλην ψαμάθοισι κάλυψε , τεῖχος ἀμαλδύνας ” ( 30 — 32 ) . ἀντίκειται οὖν τὸ ἀμαλδῦναι τὸ τεῖχος , ὅπερ ἐστὶν ἀφανίσαι ἐκ τοῦ τόπου ἐν ἦν τῷ ἔμπεδον εἶναι . οὐκ ἂν οὖν τὸ ἔμπεδον σημαίνοι τὸ ὀρθὸν ὅλον καὶ ἀκίνητον , ἀλλὰ μόνον τὸ ἐν πεδίῳ κείμενον . οὕτω καὶ Ἄρατος ( 13 ) ἐπὶ τῶν φυτῶν τῷ ἔμπεδον κέχρηται , εἰπὼν “ ὄφρ ἔμπεδα πάντα φύωνται ” ἀντὶ τοῦ ἐν πεδίῳ καὶ τῇ γῇ κείμενα . * Πορφυρίου . ὄφρα μὲν Ἕκτωρ ζωὸς ἔην—ἔμπεδον ἦεν . ἀπορίαν εἰκότως παρέσχε τὰ ἔπη ταῦτα , ἃ περὶ τοῦ τείχους τῶν Ἀχαιῶν ὁ ποιητὴς ἀναπεφώνηκεν . τὸ γὰρ τεῖχος τῶν Ἀχαιῶν οὐκ ἔμενεν ἔμπεδον ἐφʼ ὅσον ὁ μὲν Ἕκτωρ ἔζη καὶ ἐμήνιεν Ἀχιλλεὺς , ἡ δὲ τοῦ Πριάμου πόλις ἀνάλωτος ἔμενεν , μετὰ δὲ τὴν ἅλωσιν Ἰλίου καὶ τὸν ἀπόπλουν τῶν Ἀχαιῶν τότε κατηρείφθη · ἔτι γὰρ τοῦ πολέμου συνε - στῶτος καὶ Ἀχιλλέως μηνίοντος , Ἕκτορος δὲ περιόντος καὶ ἀριστεύ - οντος ὑπὸ τῶν Τρώων τὸ τεῖχος τῶν Ἀχαιῶν κατηρείφθη καὶ διο - δεύσιμον γέγονε τοῖς πολεμίοις · ὁ μὲν γὰρ Σαρπηδὼν τὰς ἐπάλξεις αὐτοῦ καὶ μέρος τι καταβέβληκεν , ὁ δὲ Ἕκτωρ τοὺς ὀχῆας αὐτοῦ καὶ τὰς πύλας διέρρηξεν , ὁ δὲ Ἀπόλλων σχεδὸν ὅλον αὐτὸ διέλυσε . φησὶ γὰρ ἐπὶ μὲν Σαρπηδόνος ( 397 ) “ Σαρπηδὼν δʼ ἄρ ἔπαλξιν ἑλῶν χερσὶ στιβαρῇσιν ἕλχ’ , ἡ δʼ ἔσπετο πᾶσα διαμπερές · αὐτὰρ ὕπερθε τεῖχος ἐγυμνώθη , πολέεσσι δὲ θῆκε κέλευθον ” ἐκὶ δὲ τοῦ Ἕκτορος ( 452 ) “ ὣς Ἕκτωρ ἰθὺς σανίδων φέρε λᾶαν ἀείρας , αἵ ῥα πύλας εἴρυντο πύκα στιβαρῶς ἀραρυίας , στῆ δὲ μάλʼ ἐγγὺς ἰὼν καὶ ἐρεισάμενος βάλε μέσσας , εὖ διαβὰς , ἵνα μή οἱ ἀφαυρότερον βέλος εἴη , ῥῆξε δʼ ἀπʼ ἀμφοτέρους θαιροὺς , πέσε δὲ λίθος εἴσω βριθοσύνῃ , μέγα δʼ ἀμφὶ πύλαι μύκον · οὐδʼ ἂρ ὀχῆες ἐσχεθέτην , σανίδες δὲ διέτμαγεν ἄλλυδις ἄλλῃ , λαὸς ὑπαὶ ῥιπῆς , ὁ δʼ ἄρ ἔσθορε φαίδιμος Ἕκτωρ , κέκλετο δὲ Τρώεσσιν ἑλιξάμενος καθʼ ὅμιλον τεῖχος ὑπερβαίνειν · τοὶ δʼ ὀτρύνοντος ἄκουσαν , αὐτίκα δʼ οἱ μὲν τεῖχος ὑπέρβασαν , οἱ δὲ κατʼ αὐτὰς ποιητὰς ἐσέχυντο πύλας ” ἐπὶ δὲ τοῦ Ἀπόλλωνος καὶ τῶν Τρώων ( 15 , 360 ) “ τῇ ῥʼ οἵγε προχέοντο — θαλάσσης ἢ ἀθύρματα νηπιέῃσιν , ἄψ αὖτις—σύγχεας Ἀργείων . ” οἱ δὲ Πανέλληνες τοῖς γεγενημένοις μαρτυροῦντές φασι συμφώνως “ τεῖχος μὲν γὰρ δὴ κατήριπεν-ἀλίαστον ἔχουσι . ” τὸ καταριφὲν οὖν τεῖχος οὐχ ὑπὸ ἀνθρώπων μόνον , ἀλλὰ καὶ θεῶν ἐν τῷ τῆς μήνιδος χρόνῳ , τοῦτο λέγειν ἀσφαλὲς καὶ ἀρηρὸς ἐν τῷ τοῦ πολέμου καιρῷ διαμεμενη - κέναι μέχρι πορθήσεως Ἰλίου ἄπορον εἰς λύσιν . οἱ μὲν οὖν γραμ - ματικοὶ κατὰ τοῦ πλείστου μέρους ἀξιοῦσι λέγειν ἔμπεδον · ὀλίγον γὰρ εἶναι τὸ σαλευθὲν ὑπὸ τῶν Τρώων . ἀγνοοῦσι δὲ οὗτοι ὅτι τινὰ , κἂν ἐκ μέρους πάθῃ , οὕτʼ ἔμπεδά ἐστιν οὕτʼ ἀρηρότα . καὶ ἀμφορεὺς διατρηθεὶς , κἂν σχεδὸν ὅλον τὸ κύτος ἄθραυστον ᾖ , οὐκέτʼ ἐστὶν ἔμπεδος ἀμφορεὺς , ἀλλʼ ὄστρακον · καὶ τεῖχος ὃ μηκέθʼ οἷον φυλάσσειν τοὺς τειχίσαντας οὐκέτʼ ἂν εἴη ἔμπεδον τεῖχος , ἀλλὰ σωρὸς λίθων . μήποτʼ οὖν ἡ ἔμπεδον λέξις οὐκ εἴληπται νῦν μεταφορικῶς ἐν ἴσῳ τῷ ἀσφαλὲς καὶ ἀρηρὸς , οὐδέ ἐστιν ὅμοιον τῷ “ οὐδέ μοι ἦτορ ἔμπεδον , ἀλλʼ ἀλαλύκτημαι' ( Il . 10 , 93)ʼ οὐδὲ τῷ “ τοὶ δʼ ἂρ ἔσαν δίδυμοι , ὁ μὲν ἔμπεδον ἡνιόχευεν ” ( Il . 23 , 641 ) . ἀλλὰ κυρίως νῦν ἐξενήνεκται , τὸ πέδον ἐχούσης ἐντεταγμένον τῆς λέξεως , ὥστε σημαίνοι ἂν τὸ ἐν τῷ πεδίῳ κείμενον καὶ μὴ ἁλίπλοον · ἀντέθηκε γὰρ τὸ ἔμπεδον τῷ ἁλιπλόῳ , τὸ ἐν τῷ πεδίῳ πρὸς τὸ αὖθις ἁλίπλουν γενόμενον · οὐ γὰρ ἔφη τόφρα δὲ καὶ μέγα τεῖχος ἀπόρθητον ἦν καὶ ἄθραυστον , ἀλλʼ ἔμπεδον , καὶ πάλιν “ οὔτι πολὺν χρόνον ἔμπεδον ἦεν . ” τί οὖν πάσχει ὕστερον ; τῶν ποταμῶν πάντων , φησὶν , “ ὁμόσε στόματʼ ἔτραπε — συνεχὲς , ὄφρα — μογέοντες Ἀχαιοὶ , λεῖα δʼ ἐποίησε παρʼ ἀγάρροον Ἑλλήσποντον ” ( 24—30 ) · ὥστε εἰ καὶ πεπτωκὸς ἦν τὸ τεῖχος , ἀλλʼ ἐπὶ τῷ πέδῳ ἦν τὰ πτώματα καὶ τὰ θεμέλια · ὕστερον δὲ πάντα διʼ ὕδατός φησιν εἰς θάλασσαν ἐξενεχθῆ - ναι . συνεστώσης δὲ τῆς πόλεως οὐδὲν τοῦ τείχους ἁλίπλουν γέγονεν , οὐδʼ ὅτε Ξάνθος ἐπλημμύρει κατʼ Ἀχιλλέως . καὶ τὸ κατὰ μετα - φορὰν δʼ ἔμπεδον , τὸ σημαῖνον τὸ ἀκίνητον , ἀπὸ τῶν ἐν τῷ πέδῳ μενόντων ἀκινήτων λέγεται . τὸ δὲ τεῖχος καθʼ αὑτὸ μὲν ἐκινήθη , ἐκ μέντοι τοῦ πεδίου οὐ κατηνέχθη εἰς θάλασσαν , ὅπερ φησὶν αὐτὸ ὕστερον παθεῖν .
Lemmas: 12 . * Πορφύριος . διά τίς σχεδόν ὅλος καταλύω ὁ τεῖχος ἐν ὁ πόλεμος , πρῶτος μέν ὑπό Σαρπηδών , “ Σαρπηδών δέ ἄρα ἔπαλξις — τεῖχος γυμνόω ” ( 397—399 ) , μετά δέ οὗτος ὑπό ὁ Ἀπόλλων “ προπάροιθε δέ Φοῖβος Ἀπόλλων κάπετος βαθύς , πούς ἐρείπω εἰς μέσος καταβάλλω , γεφυρόω δέ κέλευθος ” ( Il . 15 , 355 — 357 ) . καί μετά ὀλίγος πάλιν ( 361—366 ) “ ἐρείπω δέ τεῖχος Ἀχαιός ῥεῖα μάλα ὡς ὅτε τις ψάμαθος παῖς ἄγχι θάλασσα · ὅς ἄρα σύ , εἶμι Φοῖβος , πολύς κάματος καί Ὀϊζύς συγχέω Ἀργεῖος . ” πῶς οὖν πίπτω ὁ μέρος ὁ τεῖχος φημί ὁ ποιητής “ ὄφρα μέν Ἕκτωρ ζωός εἰμί καί μῆνις Ἀχιλλεύς , τόφρα δέ καί μέγας τεῖχος Ἀχαιός ἔμπεδος εἰμί · ” ὅτε δέ , φημί , ἁλίσκομαι ὁ πόλις “ Ἀργεῖος δέ ἐν ναῦς φίλος εἰς πατρίς βαίνω , δή τότε μητιάω Ποσειδῶν καί Ἀπόλλων τεῖχος ἀμαλδύνω ; ” ῥητέος οὖν ὅτι ἔμπεδος οὖον ὁ ἑδραῖος καί νῦν σημαίνω ὁ λέξις , ἀλλά κύριος ὁ ἐν ὁ πεδίον · καί πίπτω δέ ὁ τεῖχρς ἐν ὁ πεδίον κεῖμαι . οὐ εἰς πτῶσις οὖν τις ὁ ἀναβολή , ἀλλά εἰς τε ὁ ὁ πᾶς πτῶσις καί εἰς ὁ ἐκ ὁ πεδίον ἐκβολή · ὁ γάρ ἐπάγγελμα “ ὄφρα κε ταχύς ἁλίπλοος τεῖχος τίθημι ” ( 26 ) καί “ πᾶς θέμεθλα κῦμα πέντε ” ( 28 ) “ λεῖος δέ ποιέω παρά ἀγάρροος Ἑλλήσποντος , αὖτις δέ ἠϊών μέγας ψάμαθος καλύπτω , τεῖχος ἀμαλδύνω ” ( 30 — 32 ) . ἀντίκειμαι οὖν ὁ ἀμαλδύνω ὁ τεῖχος , ὅσπερ εἰμί ἀφανίζω ἐκ ὁ τόπος ἐν εἰμί ὁ ἔμπεδος εἰμί . οὐ εἄν οὖν ὁ ἔμπεδος σημαίνω ὁ ὀρθός ὅλος καί ἀκίνητος , ἀλλά μόνος ὁ ἐν πεδίον κεῖμαι . οὗτος καί Ἄρατος ( 13 ) ἐπί ὁ φυτός ὁ ἔμπεδος χράομαι , εἶπον “ ὄφρα ἔμπεδος πᾶς φύω ” ἀντί ὁ ἐν πεδίον καί ὁ γῆ κεῖμαι . * Πορφύριος . ὄφρα μέν Ἕκτωρ ζωός ἔην—ἔμπεδον εἰμί . ἀπορία εἰκότως παρέχω ὁ ἔπος οὗτος , ὁ περί ὁ τεῖχος ὁ Ἀχαιός ὁ ποιητής ἀναφωνέω . ὁ γάρ τεῖχος ὁ Ἀχαιός οὐ μένω ἔμπεδος ἐπί ὅσος ὁ μέν Ἕκτωρ ζῶ καί μηνίω Ἀχιλλεύς , ὁ δέ ὁ Πρίαμος πόλις ἀνάλωτος μένω , μετά δέ ὁ ἅλωσις Ἴλιον καί ὁ ἀπόπλοος ὁ Ἀχαιός τότε κατερείπω · ἔτι γάρ ὁ πόλεμος συνίημι - ἵστημι καί Ἀχιλλεύς μηνίω , Ἕκτωρ δέ περίειμι καί Ἀριστεύς - εἰμί ὑπό ὁ Τρώς ὁ τεῖχος ὁ Ἀχαιός κατερείπω καί διό - δεύσιμος γίγνομαι ὁ πολέμιος · ὁ μέν γάρ Σαρπηδών ὁ ἔπαλξις αὐτός καί μέρος τίς καταβάλλω , ὁ δέ Ἕκτωρ ὁ ὀχεύς αὐτός καί ὁ πύλη διαρρήγνυμι , ὁ δέ Ἀπόλλων σχεδόν ὅλος αὐτός διαλύω . φημί γάρ ἐπί μέν Σαρπηδών ( 397 ) “ Σαρπηδών δέ ἄρα ἔπαλξις ἕλος χείρ στιβαρός ἕλκος , ὁ δέ ἕπομαι πᾶς διαμπερές · ἀτάρ ὕπερθεν τεῖχος γυμνόω , πολύς δέ τίθημι κέλευθος ” ἐπίτεξ δέ ὁ Ἕκτωρ ( 452 ) “ ὡς Ἕκτωρ ἰθύς σανίς φέρω λᾶας ἀείρω , ὁ ἄρα πύλη ἐρύω πύκα στιβαρός ἀραρίσκω , ἵστημι δέ μάλα ἐγγύς εἶμι καί ἐρείδω βάλλω μέσος , εὕω διαβαίνω , ἵνα μή ὁ ἀφαυρός βέλος εἰμί , ῥήγνυμι δέ ἀπό ἀμφότερος θαιρός , πίπτω δέ λίθος εἴδομαι βριθοσύνη , μέγας δέ ἀμφί Πύλαι μυκάομαι · οὐδέ ἄρα ὀχεύς ἔχω , σανίς δέ διατμήγω ἄλλυδις ἄλλος , λαός ὑπό ῥιπή , ὁ δέ ἄρα εἰσθρῴσκω φαίδιμος Ἕκτωρ , κέλομαι δέ Τρώς ἑλίσσω κατά ὅμιλος τεῖχος ὑπερβαίνω · σύ δέ ὀτρύνω ἀκούω , αὐτίκα δέ ὁ μέν τεῖχος ὑπερβαίνω , ὁ δέ κατά αὐτός ποιητής εἰσχέω πύλη ” ἐπί δέ ὁ Ἀπόλλων καί ὁ Τρώς ( 15 , 360 ) “ ὁ ἄρα ὅσγε προχέω — θάλασσα ἢ ἄθυρμα νηπιάα , ἄψ αὖτις—σύγχεας Ἀργεῖος . ” ὁ δέ Πανέλληνες ὁ γίγνομαι μαρτυρέω φημί σύμφωνος “ τεῖχος μέν γάρ δή κατηριπεν-αλιαστος ἔχω . ” ὁ καταρίπτω οὖν τεῖχος οὐ ὑπό ἄνθρωπος μόνος , ἀλλά καί θεός ἐν ὁ ὁ μῆνις χρόνος , οὗτος λέγω ἀσφαλής καί ἀραρίσκω ἐν ὁ ὁ πόλεμος καιρός διαμένω - κενός μέχρι πόρθησις Ἴλιον ἄπορος εἰς λύσις . ὁ μέν οὖν γραμ - ματικεω κατά ὁ πλεῖστος μέρος ἀξιόω λέγω ἔμπεδος · ὀλίγος γάρ εἰμί ὁ σαλεύω ὑπό ὁ Τρώς . ἀγνοέω δέ οὗτος ὅτι τις , κἀν ἐκ μέρος πάσχω , οὔτε ἔμπεδος εἰμί οὔτε ἀραρίσκω . καί ἀμφορεύς διατρέω , κἀν σχεδόν ὅλος ὁ κύτος ἄθραυστος εἰμί , οὐκέτι εἰμί ἔμπεδος ἀμφορεύς , ἀλλά ὄστρακον · καί τεῖχος ὅς μηκέτι οἷος φυλάσσω ὁ τειχίζω οὐκέτι εἄν εἰμί ἔμπεδος τεῖχος , ἀλλά σωρός λίθος . μήποτε οὖν ὁ ἔμπεδος λέξις οὐ λαμβάνω νῦν μεταφορικός ἐν ἴσος ὁ ἀσφαλής καί ἀραρίσκω , οὐδέ εἰμί ὅμοιος ὁ “ οὐδέ ἐγώ ἦτορ ἔμπεδος , ἀλλά ἀλαλύκτημαι ( Il . 10 , 93)ʼ οὐδέ ὁ “ σύ δέ ἄρα εἰμί δίδυμος , ὁ μέν ἔμπεδος ἡνιοχεύω ” ( Il . 23 , 641 ) . ἀλλά κύριος νῦν ἐκφέρω , ὁ πέδον ἔχω ἐντάσσω ὁ λέξις , ὥστε σημαίνω εἄν ὁ ἐν ὁ πεδίον κεῖμαι καί μή ἁλίπλοος · ἀνατίθημι γάρ ὁ ἔμπεδος ὁ ἁλίπλοος , ὁ ἐν ὁ πεδίον πρός ὁ αὖθις αλιπλοος γίγνομαι · οὖον γάρ φημί τόφρα δέ καί μέγας τεῖχος ἀπόρθητος εἰμί καί ἄθραυστος , ἀλλά ἔμπεδος , καί πάλιν “ οὔτις πολύς χρόνος ἔμπεδος εἰμί . ” τίς οὖν πάσχω ὕστερος ; ὁ ποταμός πᾶς , φημί , “ ὁμόσε στόμα τρέπω — συνεχής , ὄφρα — μογέω Ἀχαιός , λεῖος δέ ποιέω παρά ἀγάρροος Ἑλλήσποντος ” ( 24—30 ) · ὥστε εἰμί καί πίπτω εἰμί ὁ τεῖχος , ἀλλά ἐπί ὁ πέδον εἰμί ὁ πτῶμα καί ὁ θεμέλιος · ὕστερος δέ πᾶς διά ὕδωρ φημί εἰς θάλασσα ἐκφέρω - ναι . συνίστημι δέ ὁ πόλις οὐδείς ὁ τεῖχος αλιπλοος γίγνομαι , οὐδέ ὅτε Ξάνθος πλημμυρέω κατά Ἀχιλλεύς . καί ὁ κατά μετά - φορά δέ ἔμπεδος , ὁ σημαίνω ὁ ἀκίνητος , ἀπό ὁ ἐν ὁ πέδον μένω ἀκίνητος λέγω . ὁ δέ τεῖχος κατά ἑαυτοῦ μέν κινέω , ἐκ μέντοι ὁ πεδίον οὖον καταφέρω εἰς θάλασσα , ὅσπερ φημί αὐτός ὕστερος πάσχω .