scholia-in-homerum.scholia-in-iliadem-scholia-vetera 3.5.159
422 . ἦ μάλα δή τινα Κύπρις ] ὡς προκαταρχούσης τῆς εἰς Ἑλέ - νην ἀδικίας . διὰ δὲ τοῦ καταμύξατο λεληθότως ἀπολογεῖται . * τὸ ἀνιεῖσα ἀντὶ τοῦ ἀναπείθουσα . * τὸ ἐπίθετον τῆς Ἀφροδίτης , ὃ οὐκ ἐνόησαν οἱ πρὸ ἡμῶν τί ση - μαίνει . συμπλανηθέντες γὰρ τῷ ἡσιόδῳ ἔδοξαν ὅτι Κύπρις λέγεται , ὥς φησιν Ἡσίοδος , Κυπρογένεια , διὸ γεννᾶται ἐν τῷ περικλύστῳ , ἐν Κύπρῳ ( Th . 199 ) , ὥσπερ καὶ τὴν φιλομειδῆ , ὅτι μηδέων ἐξε - φαάνθη . Ὅμηρος δ᾿ οὐκ εἶπεν οὕτως , ἀλλὰ τὴν μειδιάματα φιλοῦ - σαν , οἷον ἱλαρὰν , διὰ τὴν ἐγκειμένην αὐτῇ δύναμιν ἀπὸ τῆς συνου - σίας . ὥσπερ οὖν τὸ πῦρ Ἥφαιστον λέγει ὁμωνύμως τῷ εὑρόντι , οὕτω καὶ Ἀφροδίτην ποτὲ τὴν ἀνδρὸς πρὸς γυναῖκα συνουσίαν , ἡνίκα ἂν περὶ τῶν μνηστήρων λέγῃ “ καὶ ἐκλελάθοντ᾿ Ἀφροδίτης , ἣν ἄῤ ὑπὸ μνηστῆρσιν ἔχον , μίσγοντο δὲ λάθρῃ ” ( Od . 22 , 444 ) . τὸ οὖν ἐπίθετον τὸ διὰ τοῦ Κύπρις σημαινόμενον ἀπὸ τῆς περὶ αὐτὴν δυνά - μεως Ὁμήρῳ παρείληπται . ἔστι γοῦν κατὰ συγκοπὴν εἰρημένον κυόπορις , ἡ τὸ κύειν πορίζουσα · ἴδιον γὰρ Ἀφροδίτης τοῦτο · οὐ γὰρ ἄλλως γυναῖκες κυΐσκουσιν χωρὶς τῆς Ἀφροδισιακῆς συνουσίας . τὸ δὲ πλανῆσαν τὸν Ἡσίοδον καὶ τοὺς ἄλλους ἐστὶ τὸ ἐν τῇ Θ ῥαψῳδίᾳ λεγόμενον “ ἡ δ᾿ ἄρα Κύπρον ἵκανε , φιλομμειδὴς Ἀφροδίτη , ἐς Πάφον · ἔνθα δέ οἱ τέμενος βωμός τε θυήεις ” ( Od . 8 , 362 ) . οὐκ εἴ τις δ᾿ ἔν τινι τόπῳ τετίμηται , ἐκεῖθι καὶ γεγέννηται καὶ διὰ τοῦτο τῷ ἐπιθέτῳ κοσμεῖται . οὐδέποτε γοῦν Δήλιος ὁ Ἀπόλλων παῤ Ὁμήρῳ οὐδὲ Πύθιος · καίτοι γε καὶ ἑκάτερον τῶν ἱερῶν οἶδε , δι᾿ ὧν φησὶ ποτὲ μὲν “ Δήλῳ δή ποτε τοῖον Ἀπόλλωνος παρὰ βωμῷ φοί - νικος νέον ἔρνος ἀνερχόμενόν γ᾿ ἐνόησα ” ( Od . 6 , 162 ) , ποτὲ δὲ “ οὐδ᾿ ὅσα λάϊνος οὐδὸς ἀφήτορος ἐντὸς ἐέργει Φοίβου Ἀπόλλωνος Πυθοῖ ἔνι πετρηέσσῃ ” ( ΙΙ . 9 , 404 ) . οὐδ᾿ ἐπεί φησιν “ ἵκετο δ᾿ εἰς Αἰγὰς . ὅθι οἱ κλυτὰ δώματ᾿ ἔασιν ” ( Od . 5 . 381 ) , Αἰγαῖός ποτε εἵρηται ὁ Ποσειδῶν παῤ Ὁμήρῳ . καὶ ἡ Κυθέρεια δὲ καθ᾿ Ὅμορον οὐχ ὅτι “ προσέκυρσε Κυθήροις ” ( Hesiod . T . 198 ) . οἶδε μὲν γὰρ τὰ Κύθηρα , οὐκ ἀπὸ τούτου δὲ εἴρηται . Κυθέρεια δὲ ἡ κευθόμενον ἔχουσα ἐν ἑαυτῇ τὸν πάσης τῆς ἐρωτικῆς φιλίας ἐξηρτημένον ἱμάντα , οἷον τὸν ἔρωτα , ὃν πᾶσι τοῖς νέοις ἐφίησι · διὰ γὰρ τοῦ κεστοῦ ταῦτα παρέπεται . “ ἔνθʼ ἔνι μὲν φιλότης , ἐν δʼ ἵμερος , ἐν δʼ ὀαριστὺς , πάρ - φασις , ἥτʼ ἔκλεψε νόον πύκα περ φρονεόντων ” ( Il . 14 , 216 ) . ἐπεί τοι καὶ Ἀλαλκομενηῒς Ἀθήνη παρὰ τοῖς εὖ λογιζομένοις ἀπὸ τῆς ἐνεργείας , ἡ ἀπαλλάσσουσα τῷ ἰδίῳ μένει τοὺς ἐναντίους · οὐ γὰρ πειθόμεθα τοῖς νεωτέροις , οἱ φασιν ἀπὸ Ἀλαλκομενίου τινὸς εἰρῆσθαι , οὐδʼ ὡς Ἐρατοσθένης παρήκουσεν Ὁμηροῦ εἰπόντος “ Ἑρμείας ἀκά - κητα ” ( Il . 16 , 185 ) , ἤγουν ἀπὸ Ἀκακησίου ὄρους , ἀλλʼ ὁ μηδενὸς κακοῦ μεταδοτικὸς , ἐπεὶ καὶ δοτὴρ ἑάων . πάντʼ οὖν ἀπὸ τῶν παρεπο - μένων τοῖς θεοῖς · καὶ γὰρ ἡ γλαυκῶπις οὐκ ἀπὸ τοῦ “ ἡ τʼ ἄκρης θῖνα Γλαυκώπιον ἵζει , ” ἀλλʼ ἀπὸ τῆς περὶ τὴν πρόσοψιν τῶν ὀφθαλμῶν καταπλήξεως . καὶ τἄλλα δὲ τῶν ἐπιθέτων ἐπιοῦσιν ἡμῖν πάρεστιν ὁρᾶν οὐκ ἀπὸ τῶν ἱερῶν τόπων ὠνομασμένα , ἀπὸ δὲ τῶν ψυχικῶν ἐνεργειῶν , ἢ νὴ Δία συμβεβηκότων περὶ τὸ σῶμα , ὡς ἡ λευκώλενος Ἥρη καὶ ἀργυρόπεζα Θέτις καὶ Φοῖβος Ἀπόλλων καὶ ἀκερσεκόμης , καὶ πάλιν ἀπὸ πράξεως , Ἕκατος , Ἑκάτη , ἑκατηβελέτης , ἑκηβόλος · Ἄρτεμις δὲ καὶ ἀγροτέρα καὶ ἰοχέαιρα καὶ πάντα τὰ παραπλήσια . καὶ γὰρ εἰ σπανίως Ἑλικώνιον τὸν Ποσειδῶνα εἴρηκεν ἀπὸ Ἑλικῶνος , ὡς ὁ Ἀρίσταρχος βούλεται , ἐπεὶ ἡ Βοιωτία ὅλη ἱερὰ Ποσειδῶνος — οὐ γὰρ ἀρέσκει ἀπὸ Ἑλίκης , ἐπεί φησιν “ οἱ δέ τοι εἰς Ἑλίκην τε καὶ Αἰγὰς δῶρʼ ἀνάγουσιν ” ( Il . 8 , 203 ) · Ἑλικήϊον γὰρ ἂν εἶπε . συγχωροῦντος τοῦ μέτρου — · δύναται δὲ Ἑλικώνιος λέγεσθαι διὰ τὸ ἕλικας καὶ περιφερεῖς εἶναι τὰς τῆς θαλάσσης δίνας . ἔτι δὲ εἴπερ ἦν ἡ Κύπρις ἀπὸ τῆς Κύπρου , πολλῷ μᾶλλον ἀπὸ τῆς Πάφου , ἐν ᾗ “ βωμός τε θυήεις αὐτῆς ( Od . 8 , 363 ) , Παφίη ἐλέγετο · ἀλλʼ οὐδέποτε Παφίην εἶπε τὴν Ἀφροδίτην ὁ Ὅμηρος , ὡς οἱ νεώτεροι . καὶ γὰρ εἴπερ γε σπανίως ἐπίθετα ἐξενήνοχε τοπικὰ , ἀλλ᾿ ἐξ ἡρωϊκοῦ προσώπου κατὰ τὸ εἰκὸς αὐτὰ λέγει . Ἀχιλλεὺς γὰρ Θεσ - σαλὸς ὤν φησι “ Ζεῦ ἄνα Δωδωναῖε Πελασγικὲ , τηλόθι ναίων ” ( Il . 16 , 233 ) , καὶ Ἑκτάβη “ ἀλλ᾿ εὔχεο σύ γ᾿ ἔπειτα κελαινεφέϊ Κρο - νίωνι Ἰδαίῳ , ὅς τε Τροίην κατὰ πᾶσαν ὁρᾶται ” ( Il . 24 , 290 ) · εἰ γὰρ ἡ Ἴδη τῆς Τροίας , οἰκείως ἡ Ἑκάβη ἔσχηκε παρονομάσαι τὸν Δία Ἰδαῖον . ὁ δὲ Ὅμηρος οὐκ ἂν εἶπεν ἀπὸ τῆς Κύπρου τὸ ἐπίθε - τον , ἐξ ἰδίου προσώπου λέγων “ ὁ δὲ Κύπριν ἐπῴχετο νηλέϊ χαλκῷ . ”
Lemmas: 422 . εἰμί μάλα δή τις Κύπρις ] ὡς προκατάρχομαι ὁ εἰς Ελές - νη ἀδικία . διά δέ ὁ καταμύσσω λεληθότως ἀπολογέομαι . * ὁ ἀνίημι ἀντί ὁ ἀναπείθω . * ὁ ἐπίθετος ὁ Ἀφροδίτη , ὅς οὐ νοέω ὁ πρό ἐγώ τίς σός - μαίνομαι . συμπλανάω γάρ ὁ Ἡσίοδος δοκέω ὅτι Κύπρις λέγω , ὅς φημί Ἡσίοδος , Κυπρογένεια , διό γεννάω ἐν ὁ περίκλυστος , ἐν Κύπρος ( Th . 199 ) , ὥσπερ καί ὁ φιλομμειδής , ὅτι μήδεα ἔξω - φαίνω . Ὅμηρος δέ οὐ εἶπον οὕτως , ἀλλά ὁ μειδίαμα φιλέω - σάω , οἷος ἱλαρός , διά ὁ ἔγκειμαι αὐτός δύναμις ἀπό ὁ συνίημι - σία . ὥσπερ οὖν ὁ πῦρ Ἥφαιστος λέγω ὁμώνυμος ὁ εὑρίσκω , οὗτος καί Ἀφροδίτη ποτέ ὁ ἀνήρ πρός γυνή συνουσία , ἡνίκα εἄν περί ὁ μνηστήρ λέγω “ καί ἐκλελάθω Ἀφροδίτη , ὅς ἄρα ὑπό μνηστήρ ἔχω , μίσγω δέ λάθρῃ ” ( Od . 22 , 444 ) . ὁ οὖν ἐπίθετος ὁ διά ὁ Κύπρις σημαίνω ἀπό ὁ περί αὐτός δυάς - μις Ὅμηρος παραλαμβάνω . εἰμί γοῦν κατά συγκοπή εἴρω κυόπορις , ὁ ὁ κύω πορίζω · ἴδιος γάρ Ἀφροδίτη οὗτος · οὖον γάρ ἄλλως γυνή κυίσκω Χωρὶς ὁ ἀφροδισιακός συνουσία . ὁ δέ πλανάω ὁ Ἡσίοδος καί ὁ ἄλλος εἰμί ὁ ἐν ὁ Θ ῥαψῳδία λέγω “ ὁ δέ ἄρα Κύπρος ἱκάνω , φιλομμειδής Ἀφροδίτη , εἰς Πάφος · ἔνθα δέ ὁ τέμενος βωμός τε θυήεις ” ( Od . 8 , 362 ) . οὐ εἰμί τις δέ ἐν τις τόπος τιμάω , ἐκεῖθι καί γεννάω καί διά οὗτος ὁ ἐπίθετος κοσμέω . οὐδέποτε γοῦν Δήλιος ὁ Ἀπόλλων παρά Ὅμηρος οὐδέ Πύθιος · καίτοι γε καί ἑκάτερος ὁ ἱερός οἶδα , διά ὅς φημί ποτέ μέν “ Δῆλος δή ποτός τοῖος Ἀπόλλων παρά βωμός Φόι - Νίκη νέος ἔρνος ἀνέρχομαι γε νοέω ” ( Od . 6 , 162 ) , ποτέ δέ “ οὐδέ ὅσος λάϊνος οὐδός ἀφήτωρ ἐντός ἐέργω Φοῖβος Ἀπόλλων Πυθώ ἐν πετρήεις ” ( ΙΙ . 9 , 404 ) . οὐδέ ἐπεί φημί “ ἱκνέομαι δέ εἰς Αἰγαί . ὅθι ὁ κλυτός δῶμα εἰμί ” ( Od . 5 . 381 ) , Αἰγαῖος ποτός λέγω ὁ Ποσειδῶν παρά Ὅμηρος . καί ὁ Κυθέρεια δέ κατά ὅμορος οὐ ὅτι “ προσκυρέω Κύθηρα ” ( Hesiod . T . 198 ) . οἶδα μέν γάρ ὁ Κύθηρα , οὐ ἀπό οὗτος δέ εἴρω . Κυθέρεια δέ ὁ κεύθω ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὁ πᾶς ὁ ἐρωτικός φίλιος ἐξαρτάω ἱμάς , οἷος ὁ Ἔρως , ὅς πᾶς ὁ νέος ἐφίημι · διά γάρ ὁ κεστός οὗτος παρέπομαι . “ ἔνθα ἐν μέν φιλότης , ἐν δέ ἵμερος , ἐν δέ ὀαριστύς , παρά - φάσις , εἰμί κλέπτω νόος πύκα περ φρονέω ” ( Il . 14 , 216 ) . ἐπεί ὅς καί Ἀλαλκομενηίς Ἀθήνη παρά ὁ εὕω λογίζομαι ἀπό ὁ ἐνέργεια , ὁ ἀπαλλάσσω ὁ ἴδιος μένω ὁ ἐναντίος · οὖον γάρ πείθω ὁ νέος , ὁ φημί ἀπό Ἀλαλκομένιον τις εἴρω , οὐδέ ὡς Ἐρατοσθένης παρακούω Ὅμηρος εἶπον “ Ἑρμῆς ἀκή - κήτα ” ( Il . 16 , 185 ) , ἤγουν ἀπό Ἀκακήσιος ὄρος , ἀλλά ὁ μηδείς κακός μεταδοτικός , ἐπεί καί δοτήρ ἑός . πᾶς οὖν ἀπό ὁ παρεπο - Μένων ὁ θεός · καί γάρ ὁ γλαυκῶπις οὐ ἀπό ὁ “ ὁ τε ἄκρος θίς Γλαυκώπιον ἵζω , ” ἀλλά ἀπό ὁ περί ὁ πρόσοψις ὁ ὀφθαλμός κατάπληξις . καί ἄλλος δέ ὁ ἐπιτίθημι ἔπειμι ἐγώ πάρειμι ὁράω οὐ ἀπό ὁ ἱερός τόπος ὀνομάζω , ἀπό δέ ὁ ψυχικός ἐνέργεια , ἢ νή Ζεύς συμβεβηκός περί ὁ σῶμα , ὡς ὁ λευκώλενος Ἥρα καί ἀργυρόπεζα Θέτις καί Φοῖβος Ἀπόλλων καί ἀκερσεκόμης , καί πάλιν ἀπό πρᾶξις , ἕκατος , Ἑκάτη , ἑκατηβελέτης , ἑκηβόλος · Ἄρτεμις δέ καί ἀγρότερος καί ἰοχέαιρα καί πᾶς ὁ παραπλήσιος . καί γάρ εἰμί σπανίως Ἑλικώνιος ὁ Ποσειδῶν εἴρω ἀπό Ἑλικών , ὡς ὁ Ἀρίσταρχος βούλομαι , ἐπεί ὁ Βοιωτία ὅλος ἱερόv Ποσειδῶν — οὖον γάρ ἀρέσκω ἀπό Ἑλίκη , ἐπεί φημί “ ὁ δέ ὅς εἰς Ἑλίκη τε καί Αἰγαί δῶρον ἀνάγω ” ( Il . 8 , 203 ) · Ἑλικεύς γάρ εἄν εἶπον . συγχωρέω ὁ μέτρον — · δύναμαι δέ Ἑλικώνιος λέγω διά ὁ ἕλιξ καί περιφερής εἰμί ὁ ὁ θάλασσα δίνη . ἔτι δέ εἴπερ εἰμί ὁ Κύπρις ἀπό ὁ Κύπρος , πολύς μᾶλλον ἀπό ὁ Πάφος , ἐν ὅς “ βωμός τε θυήεις αὐτός ( Od . 8 , 363 ) , Πάφος λέγω · ἀλλά οὐδέποτε Πάφος εἶπον ὁ Ἀφροδίτη ὁ Ὅμηρος , ὡς ὁ νέος . καί γάρ εἴπερ γε σπανίως ἐπίθετος ἐκφέρω τοπικός , ἀλλά ἐκ ἡρωϊκός πρόσωπον κατά ὁ εἰκός αὐτός λέγω . Ἀχιλλεύς γάρ τίθημι - σαλός εἰμί φημί “ Ζεύς ἄναξ Δωδωναῖος Πελασγικός , τηλόθι νάω ” ( Il . 16 , 233 ) , καί Ἑκτάβη “ ἀλλά εὔχομαι σῦς γε ἔπειτα κελαινεφής Κρος - νίων Ἰδαῖος , ὅς τε Τροία κατά πᾶς ὁράω ” ( Il . 24 , 290 ) · εἰμί γάρ ὁ Ἴδη ὁ Τροία , οἰκεῖος ὁ Ἑκάβη ἔχω παρονομάζω ὁ Ζεύς Ἰδαῖος . ὁ δέ Ὅμηρος οὐ εἄν εἶπον ἀπό ὁ Κύπρος ὁ πείθω - ὁ , ἐκ ἴδιος πρόσωπον λέγω “ ὁ δέ Κύπρις ἐποίχομαι νηλεής χαλκός . ”