scholia-in-homerum.scholia-in-iliadem-scholia-vetera 3.1.388
591 . * ἐγκαλοῦσιν Ὁμήρῳ περὶ τῆς τοῦ Ἡφαίστου ῥίψεως , τὸ μὲν πρῶτον ὅτι χωλὸν αὐτὸν ὑφίσταται τὴν θείαν ἀκρωτηριάζων φύσιν , εἶθʼ ὅτι καὶ παρὰ μικρὸν ἧκε κινδύνου · φησὶ γὰρ “ πᾶν δʼ ἦμαρ φερόμην , ἅμα δʼ ἠελίῳ καταδύντι κάππεσον ἐν Λήμνῳ , ὀλίγος δʼ ἔτι θυμὸς ἐνῆεν . ” καὶ τούτοις οὖν ὑποκρύπτεταί τις Ὁμήρῳ φιλό - σοφος νοῦς . οὐ πλάσμασι γὰρ ποιητικοῖς τοὺς ἀκούοντας τέρπων αὐτίκα χωλὸν ἡμῖν παραδέδωκεν Ἥφαιστον οὐ τὸν ἐξ Ἥρας καὶ Διὸς μυθούμενον παῖδα ( τοῦτο γὰρ ἀπρεπὲς ὄντως ἱστορεῖν περὶ θεοῦ ) · ἀλλʼ ἐπεὶ ἡ τοῦ πυρὸς οὐσία διπλῆ , καὶ τὸ μὲν αἰθέριον , ὡς ἔναγχος εἰρήκαμεν , ἐπὶ τῆς ἀνωτάτω τοῦ παντὸς αἰώρας οὐδὲν ὑστεροῦν ἔχει πρὸς τὴν τελειότητα , τοῦ δὲ παῤ ἡμῖν πυρὸς ἡ ὕλη πρόσγειος οὖσα φθαρτὴ καὶ διὰ τῆς ὑποτρεφούσης παῤ ἕκαστα ζωπυρουμένη , διὰ τοῦτο τὴν μὲν ὀξυτάτην φλόγα συνεχῶς ἥλιόν τε καὶ Δία προσαγο - ρεύει , τὸ δʼ ἐπὶ γῆς πῦρ Ἥφαιστον , ἑτοίμως ἁπτόμενόν τε καὶ σβεννύμενον . ὅθεν εἰκότως κατὰ σύγκρισιν ἐκείνου τοῦ ὁλοκλήρου τοῦτο νενόμισται χωλὸν εἶναι τὸ πῦρ . ἄλλως τε καὶ πᾶσα ποδῶν πήρωσις ἀεὶ τοῦ διαστηρίζοντος ἐπιδεῖται βάκτρου , τὸ δὲ παῤ ἡμῖν πῦρ ἄνευ τῆς τῶν ξύλων ἐπιθέσεως οὐ δυνηθὲν ἂν ἐπὶ πλέον παρα - μεῖναι συμβολικῶς χωλὸν εἴρηται . τὸν γοῦν Ἥφαιστον οὐκ ἀλληγο - ρικῶς ἐν ἑτέροις , ἀλλὰ διαρρήδην φησὶν Ὅμηρος πῦρ εἶναι , ὡς τὸ “ σπλάγχνα δʼ ἂρ ἐμπείραντες ὑπείρεχον Ἡφαίστοιο ” ( Il . 2 , 426 ) μεταληπτικῶς ὑπὸ τοῦ Ἡφαίστου τὰ σπλάγχνα φησὶν ὀπτᾶσθαι . ναὶ μὴν καὶ ἀπʼ οὐρανοῦ ὑφίσταται ῥιπτόμενον αὐτόν · φυσικῶς γὰρ κατʼ ἀρχὰς οὐδέπω τῆς τοῦ πυρὸς χρήσεως ἐπιπολαζούσης ἄνθρωποι χρονικῶς χαλκοῖς τισὶν ὀργάνοις κατεσκευασμένοις ἐφειλκύσαντο τοὺς ἀπὸ τῶν μετεώρων φερομένους σπινθῆρας , κατὰ τὴν μεσημβρίαν ἐναντία τῷ ἡλίῳ τὰ ὄργανα τιθέντες . ὅθεν οἶμαι δοκεῖ καὶ Προμηθεὺς ἀπʼ οὐρανοῦ κλέπτειν τὸ πῦρ , ἐπειδήπερ τέχνῃ Προμηθέως ἐπενόη - σαν οἱ ἄνθρωποι τὴν ἐκεῖθεν ἀπόρροιαν αὐτοῦ . Λῆμνον δὲ πρώτως οὐκ ἀλόγως ἐμυθεύσαντο τὴν ἐπιδεξαμένην τὸ θεοπρόβλητον πῦρ · ἐνταῦθα γὰρ ἀνίενται γηγενοῦς πυρὸς αὐτόματοι φλόγες . δηλοῖ δὲ σαφῶς ὅτι τοῦτο θεόρρυτόν ἐστι τὸ πῦρ ἐξ ὧν ἐπήνεγκεν “ ὀλίγος δʼ ἔτι θυμὸς ἐνῆεν · ” ἀπόλλυται γὰρ εὐθέως μαρανθὲν , εἰ μὴ λάβοιτο τῆς διαφυλάττειν αὐτὸ δυναμένης προνοίας . καὶ ταῦτα μὲν περὶ Ἡφαί - στου φιλοσοφητέον . ἐῶ γὰρ ἐπὶ τοῦ παρόντος ὡς τερατώδη τινὰ τὴν Κράτητος τοῦ Θηβαίου φιλοσοφίαν , ὅτι Ζεὺς ἀναμέτρησιν τοῦ παντὸς γενέσθαι ἐσπουδακὼς δύο πυρσοῖς ἰσοδρομοῦσιν , Ἡφαίστῳ τε καὶ Ἡλίῳ , διετεκμήρατο τοῦ κόσμου τὰ διαστήματα , τὸν μὲν ἄνωθεν ἀπὸ τοῦ βηλοῦ καλουμένου ῥίψας , τὸν δʼ ἀπʼ ἀνατολῶν εἰς δύσιν μεθεὶς φέρεσθαι . διὰ τοῦτʼ ἀμφότεροι καὶ συνεχρόνισαν · ἅμα γὰρ ἠελίῳ καταδύντι κάππεσεν Ἥφαιστος ἐν Λήμνῳ . τοῦτο τοίνυν εἴτε κοσμικήν τις ἀναμέτρησιν εἴθʼ ( ὃ μᾶλλον ἀληθές ἐστιν ) ἀλλη - γορικὴν τοῦ καθʼ ἡμᾶς πυρὸς ἀνθρώποις εἴποι παράδοσιν , οὐδὲν ἀσεβές ἐστιν ὑπὲρ Ἡφαίστου παῤ Ὁμήρῳ λεγόμενον . τινὲς κατὰ Χαλδαίους τὴν ἀνωτάτω τοῦ οὐρανοῦ περιφέρειαν , οἱ δὲ κατὰ Δρύοπας τὸν Ὄλυμπον . ἄμεινον δὲ τὸν βατῆρα λέγειν ἤτοι τὴν φλιὰν , ἀπὸ τοῦ βαίνειν . * βηλός ἐστιν ὁ ἀνωτάτω τόπος τοῦ οὐρανοῦ . ἀπὸ γὰρ τοῦ βεβη - κέναι τοὺς θεοὺς ἐν αὐτῷ , καὶ τοὺς ἀστέρας κεῖθι βαίνειν , εἴρηται . ἕτεροι δὲ βηλὸν εἶπον τὸν ἀνωτάτω τόπον καὶ περιέχοντα τὸν πάντα ἀέρα , ἄλλοι τὴν περίοδον τοῦ αἰθέρος καὶ τῶν ἄστρων . κοινῶς δὲ σημαίνει ὁ βηλὸς τὸν οὐδὸν τῆς θύρας , ἤτοι τὴν φλιάν · ὁ γὰρ ποιη - τὴς ὑποτίθεται τὸν οὐρανὸν πύλας ἔχοντα . εἴρηται δὲ βηλὸς ἀπὸ τοῦ βαίνεσθαι , ὡς καὶ ὀδὸς ἀπὸ τοῦ ὁδεύεσθαι . καὶ Πανύασις δὲ τὰ πέδιλα βηλὰ λέγει . Παρμενίων δὲ ὁ γλωσσογράφος φησὶν Ἀχαιοὺς καὶ Δρύοπας καλεῖν τὸν οὐρανὸν βηλόν . Κράτης δὲ περισπῶν τὴν πρώτην συλλαβὴν Χαλδαϊκὴν εἶναι τὴν λέξιν ἀποδίδωσιν . Ἀγα - θοκλῆς δὲ τὴν πάντων περιοχὴν , καὶ βεβηκότας φέρειν τοὺς ἀπλανεῖς ἀστέρας .
Lemmas: 591 . * ἐγκαλέω Ὅμηρος περί ὁ ὁ Ἥφαιστος ῥῖψις , ὁ μέν πρῶτος ὅτι χωλός αὐτός ὑφίστημι ὁ θεῖος ἀκρωτηριάζω φύσις , εἶτα ὅτι καί παρά μικρός ἵημι κίνδυνος · φημί γάρ “ πᾶς δέ ἦμαρ φέρω , ἅμα δέ ἥλιος καταδύω καταπίπτω ἐν Λῆμνος , ὀλίγος δέ ἔτι θυμός ἔνειμι . ” καί οὗτος οὖν ὑποκρύπτω τις Ὅμηρος φιλο - σοφός νόος . οὖον πλάσμα γάρ ποιητικός ὁ ἀκούω τέρπω αὐτίκα χωλός ἐγώ παραδίδωμι Ἥφαιστος οὖον ὁ ἐκ Ἥρα καί Ζεύς μυθέω παῖς ( οὗτος γάρ ἀπρεπής εἰμί ἱστορέω περί θεός ) · ἀλλά ἐπεί ὁ ὁ πυρός οὐσία διπλόος , καί ὁ μέν αἰθέριος , ὡς ἔναγχος εἴρω , ἐπί ὁ ἄνω2 ὁ πᾶς αἰώρα οὐδείς ὑστερέω ἔχω πρός ὁ τελειότης , ὁ δέ παρά ἐγώ πυρός ὁ ὕλη πρόσγειος εἰμί φθαρτός καί διά ὁ ὑποτρέφω παρά ἕκαστος ζωπυρέω , διά οὗτος ὁ μέν ὀξύς φλόξ συνεχῶς ἥλιος τε καί Ζεύς προσάγω - ῥεύω , ὁ δέ ἐπί γῆ πῦρ Ἥφαιστος , ἑτοίμως ἅπτω τε καί σβέννυμι . ὅθεν εἰκότως κατά σύγκρισις ἐκεῖνος ὁ ὁλόκληρος οὗτος νομίζω χωλός εἰμί ὁ πῦρ . ἄλλως τε καί πᾶς πούς πήρωσις ἀεί ὁ διαστηρίζω ἐπιδέω βάκτρον , ὁ δέ παρά ἐγώ πῦρ ἄνευ ὁ ὁ ξύλον ἐπίθεσις οὖον δύναμαι εἄν ἐπί πλέω παρά - μένω συμβολικός χωλός εἴρω . ὁ γοῦν Ἥφαιστος οὐ ἀλληγο - ρικῶς ἐν ἕτερος , ἀλλά διαρρήδην φημί Ὅμηρος πῦρ εἰμί , ὡς ὁ “ σπλάγχνον δέ ἄρα εμπειραντα ὑπερέχω Ἥφαιστος ” ( Il . 2 , 426 ) μεταληπτικός ὑπό ὁ Ἥφαιστος ὁ σπλάγχνον φημί ὀπτάω . ναί μήv καί ἀπό οὐρανός ὑφίστημι ῥίπτω αὐτός · φυσικός γάρ κατά ἀρχή οὐδέπω ὁ ὁ πυρός χρῆσις ἐπιπολάζω ἄνθρωπος χρονικός χαλκός τις ὄργανον κατασκευάζω ἐφέλκω ὁ ἀπό ὁ μετέωρος φέρω σπινθήρ , κατά ὁ μεσημβρία ἐναντίος ὁ ἥλιος ὁ ὄργανον τίθημι . ὅθεν οἴομαι δοκέω καί Προμηθεύς ἀπό οὐρανός κλέπτω ὁ πῦρ , ἐπεί τέχνη Προμηθεύς πένομαι - σάω ὁ ἄνθρωπος ὁ ἐκεῖθεν ἀπόρροια αὐτός . Λῆμνος δέ πρῶτος οὐ ἄλογος μυθεύω ὁ ἐπιδέχομαι ὁ θεοπρόβλητος πῦρ · ἐνταῦθα γάρ ἀνίημι γηγενής πυρός αὐτόματος φλόξ . δηλόω δέ σαφῶς ὅτι οὗτος θεόρρυτος εἰμί ὁ πῦρ ἐκ ὅς ἐπιφέρω “ ὀλίγος δέ ἔτι θυμός ἔνειμι · ” ἀπόλλυμι γάρ εὐθύς μαραίνω , εἰμί μή λαμβάνω ὁ διαφυλάσσω αὐτός δύναμαι πρόνοια . καί οὗτος μέν περί ἁφή - ἕκαστος φιλοσοφητέον . ἐάω γάρ ἐπί ὁ πάρειμι ὡς τερατώδης τις ὁ Κράτης ὁ Θηβαῖος φιλοσοφία , ὅτι Ζεύς ἀναμέτρησις ὁ πᾶς γίγνομαι σπουδάζω δύο πυρρός ἰσοδρομέω , Ἥφαιστος τε καί Ἥλιος , διατεκμαίρομαι ὁ κόσμος ὁ διάστημα , ὁ μέν ἄνωθεν ἀπό ὁ βηλός καλέω ῥίπτω , ὁ δέ ἀπό ἀνατολή εἰς δύσις μεθίημι φέρω . διά οὗτος ἀμφότερος καί συγχρονίζω · ἅμα γάρ ἥλιος καταδύω καταπίπτω Ἥφαιστος ἐν Λῆμνος . οὗτος τοίνυν εἴτε κοσμικός τις ἀναμέτρησις ἔτι ( ὅς μᾶλλον ἀληθής εἰμί ) ἄλλος - γορικὴν ὁ κατά ἐγώ πυρός ἄνθρωπος εἶπον παράδοσις , οὐδείς ἀσεβής εἰμί ὑπέρ Ἥφαιστος παρά Ὅμηρος λέγω . τις κατά Χαλδαῖος ὁ ἄνω2 ὁ οὐρανός περιφέρεια , ὁ δέ κατά Δρύοψ ὁ Ὄλυμπος . ἀγαθός δέ ὁ βατήρ λέγω ἤτοι ὁ φλιά , ἀπό ὁ βαίνω . * βηλός εἰμί ὁ ἄνω2 τόπος ὁ οὐρανός . ἀπό γάρ ὁ Βέβη - κενός ὁ θεός ἐν αὐτός , καί ὁ ἀστήρ ἐκεῖθι βαίνω , εἴρω . ἕτερος δέ βηλός εἶπον ὁ ἄνω2 τόπος καί περιέχω ὁ πᾶς ἀήρ , ἄλλος ὁ περίοδος ὁ αἰθήρ καί ὁ ἄστρον . κοινῶς δέ σημαίνω ὁ βηλός ὁ οὐδός1 ὁ θύρα , ἤτοι ὁ φλιά · ὁ γάρ ποιέω - σής ὑποτίθημι ὁ οὐρανός πύλη ἔχω . εἴρω δέ βηλός ἀπό ὁ βαίνω , ὡς καί οὐδός ἀπό ὁ ὁδεύω . καί Πανύασις δέ ὁ πέδιλον βηλά λέγω . Παρμενίων δέ ὁ γλωσσογράφος φημί Ἀχαιός καί Δρύοψ καλέω ὁ οὐρανός βηλός . Κράτης δέ περισπάω ὁ πρῶτος συλλαβή Χαλδαικός εἰμί ὁ λέξις ἀποδίδωμι . ἀγα - Θοκλῆς δέ ὁ πᾶς περιοχή , καί βαίνω φέρω ὁ ἀπλανής ἀστήρ .