scholia-in-homerum.scholia-in-iliadem-scholia-vetera 3.9.47
90 . κλισίην ] * Πορφυρίου . ὅλου βιβλίου ἐδέησε Δωροθέῳ τῷ Ἀσκαλωνίτῃ εἰς ἐξήγησιν τοῦ παρʼ Ὁμήρῳ κλισίου . τρία δέ φησι ζητεῖσθαι περὶ αὐτοῦ , περὶ τοῦ σημαινομένου , εἰ ταὐτὸ δηλοῦται τῷ παρὰ Ἀττικοῖς , καὶ δεύτερον περὶ τῆς ὀρθογραφίας , πότερον διὰ διφθόγγου ἡ πρώτη ἢ διὰ τοῦ ἰῶτα , καὶ τρίτον περὶ τῆς προσῳδίας , πότερον παροξύτονον ἢ προπαροξύτονον . τὸ μὲν οὖν δηλούμενόν φησιν οὐ πολλῆς σκέψεως δεῖσθαι οὕτε παρὰ τῷ ποιητῇ οὕτε παρὰ τοῖς Ἀττικοῖς · οἶκον γάρ τινά φησι μέγαν Ὅμηρος , τῶν ἐν ταῖς ἐπαύλεσι κατασκιαζομένων · πῦρ δὲ ἐν αὐτῷ καίειν , καὶ κοιμᾶσθαι τοὺς ἐργάτας σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις . κλίσιον δὲ αὐτὸ προσηγό - ρευσεν ἀναλόγως τῇ κλισίᾳ , ἥτις στρατιωτικὴ σκηνή ἐστιν αὐτοσχέ - διος · ἀπὸ γὰρ τοῦ κλίνω , ἐξ οὗ καὶ κλιντήρ καὶ κλισμός · καὶ οἱ μὲν ἔχοντες ἀπέρεισιν τοῖς ὤμοις κλισμοί , οἱ δʼ ἄλλοι θρόνοι . Ἀττικῶς δὲ κλιντήριον τὸ μικρὸν κλινίδιον λέγεται . τὸ οὖν χωροῦν κλίνας πολλὰς καὶ θρόνους κλίσιον ἐκάλουν · ᾦ τρόπῳ καὶ τὸν κοιτῶνα ἡμεῖς ἐκαλέσαμεν · δωμάτιον δὲ οἱ Ἀττικοὶ τὸν ἀφʼ ἡμῶν κοιτῶνα ἔλεγον , Ὅμηρος δὲ θάλαμον . ἐμοὶ δὲ δοκεῖ , φησὶ Δωρόθεος , ἀπὸ τοῦ κεκλίσθαι κατωνομάσθαι τοῦ σημαίνοντος τὸ περιειληφέναι καὶ περιέχειν . Ἀρίσταρχος δὲ ἑτέρως ἐξηγήσατο · τὸ γὰρ “ περὶ κλίσιον θέε πάντη ” ( Od . 24 , 208 ) δηλοῦν ὡς κύκλῳ τοῦ οἴκου στιβάδων ᾠκοδομημένων , πρὸς αἷς οἱ θρόνοι ἔκειντο , ὥστε ἐπʼ αὐτῶν καθεζομέ - νους δειπνεῖν , ἐπὶ δὲ τῶν στιβάδων κοιμᾶσθαι , ἵνα μὴ ἄλλος οἶκος ᾖ τοῦ Λαέρτου , ἄλλο δὲ τὸ κλίσιον , ἀλλʼ ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Λαέρτου εἰρῆσθαι τὴν ἐν κύκλῳ οἰκοδομίαν τῶν στιβάδων καὶ θέσιν τῶν θρόνων . ἐμφαίνει δὲ ὅτι ὁ μὲν οἶκος Λαέρτου ἐν τῷ ἐντὸς καὶ περι - εχομένῳ ὑπὸ τοῦ κλισίου , τῶν δὲ ἄλλων ἐν τῷ ἔξωθεν περιέχοντι κλισίῳ . κατὰ τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ἐν τῇ Ὀδυσσέως οἰκίᾳ ὁ θάλαμος τοῦ Τηλεμάχου μέσος ὑψηλὸς ᾠκοδόμητο , ὑπὸ τῆς αὐλῆς περιεχόμενος · “ Τηλέμαχος δὲ ὅθι οἱ θάλαμος ὑψηλὸς δέδμητο , περισκέπτῳ ἐνὶ χώρῳ ” ( Od . 1 , 425 ) . καὶ γὰρ τοῦτον τὸν θάλαμον κατὰ τὸ μέσον τῆς αὐλῆς κεῖσθαί φησι · διὸ καὶ περίσκεπτον ὠνόμασεν οἷον περιφανῆ , διὰ τὸ πανταχόθεν περιέχεσθαι . τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τὸν Λαέρτου οἶκον περιέχεσθαι , πανταχόθεν ὑπὸ τοῦ κλισίου κατὰ μέσον ᾠκοδομημένον . τὸ γὰρ περιθεῖν τοῦτο δηλοῖ , οἷον καὶ Ἀρχίλοχος δηλοῖ , ποιήσας “ τοῖον γὰρ αὐλὴν ἕρκος ἀμφιδέδρομεν.ʼ ἔχει γὰρ τὸ κλίσιον ἀναλογίαν τινὰ πρὸς τὰ τοιαῦτα , πρὸς τὰς παστάδας , πρόδομος , ἐξέδρα · προῳκοδόμητο γὰρ οἰκήσεως τινος ἡ παστὰς καὶ ἡ προπαστὰς καὶ ὁ πρόδομος , καθάπερ καὶ τοὔνομα δηλοῖ · “ ἄλλο δʼ ἐνὶ προδόμῳ , πρόσθεν θαλάμοιο θυράων ” ( 473 ) . τοιοῦτο δέ τι καὶ ἐξέδρα τῆς οἰκίας , ἔξω πᾶσα οὖσα , πρὸς αὐτῇ τῇ εἰσόδῳ κατεσκευ - ασμένη · οἷς δὴ παραπλησίως καὶ τὸ κλίσιον ἔξω τοῦ οἴκου .
Lemmas: 90 . κλισία ] * Πορφύριος . ὅλος βιβλίον δήω Δωρόθεος ὁ Ἀσκαλωνίτης εἰς ἐξήγησις ὁ παρά Ὅμηρος κλισίον . τρεῖς δέ φημί ζητέω περί αὐτός , περί ὁ σημαίνω , εἰμί αὐτός δηλόω ὁ παρά Ἀττικός , καί δύο περί ὁ ὀρθογραφία , πότερος διά δίφθογγος ὁ πρῶτος ἢ διά ὁ ἰῶτα , καί τρίτος περί ὁ προσῳδία , πότερος παροξύτονος ἢ προπαροξύτονος . ὁ μέν οὖν δηλέομαι φημί οὖον πολύς σκέψις δήω ἵημι παρά ὁ ποιητής ἵημι παρά ὁ Ἀττικός · οἶκος γάρ τις φημί μέγας Ὅμηρος , ὁ ἐν ὁ ἔπαυλις κατασκιάζω · πῦρ δέ ἐν αὐτός καίω , καί κοιμάω ὁ ἐργάτης σύν γυνή καί τέκνον . κλίσιον δέ αὐτός προσάγω - ρέω ἀνάλογος ὁ κλισία , ὅστις στρατιωτικός σκηνή εἰμί αυτοσχω - δῖος · ἀπό γάρ ὁ κλίνω , ἐκ ὅς καί κλιντήρ καί κλισμός · καί ὁ μέν ἔχω ἀπέρεισις ὁ ὦμος κλισμός , ὁ δέ ἄλλος Θρόνοι . Ἀττικός δέ κλιντήριον ὁ μικρός κλινίδιον λέγω . ὁ οὖν χωρέω κλίνη πολύς καί θρόνος κλίσιον καλέω · οἶς τρόπος καί ὁ κοιτών ἐγώ καλέω · δωμάτιον δέ ὁ ἀττικός ὁ ἀπό ἐγώ κοιτών λέγω , Ὅμηρος δέ θάλαμος . ἐγώ δέ δοκέω , φημί Δωρόθεος , ἀπό ὁ κλίνω κατονομάζω ὁ σημαίνω ὁ περιλαμβάνω καί περιέχω . Ἀρίσταρχος δέ ἑτέρως ἐξηγέομαι · ὁ γάρ “ περί κλίσιον θέω πάντῃ ” ( Od . 24 , 208 ) δηλόω ὡς κύκλος ὁ οἶκος στιβάς οἰκοδομέω , πρός ὅς ὁ Θρόνοι κεῖμαι , ὥστε ἐπί αὐτός καθέζω - νόος δειπνέω , ἐπί δέ ὁ στιβάς κοιμάω , ἵνα μή ἄλλος οἶκος εἰμί ὁ Λαέρτης , ἄλλος δέ ὁ κλίσιον , ἀλλά ἐν ὁ οἶκος ὁ Λαέρτης εἴρω ὁ ἐν κύκλος οἰκοδομία ὁ στιβάς καί θέσις ὁ θρόνος . ἐμφαίνω δέ ὅτι ὁ μέν οἶκος Λαέρτης ἐν ὁ ἐντός καί περί - ἔχω ὑπό ὁ κλισίον , ὁ δέ ἄλλος ἐν ὁ ἔξωθεν περιέχω κλίσιον . κατά ὁ αὐτός δέ τρόπος καί ἐν ὁ Ὀδυσσεύς οἰκίον ὁ θάλαμος ὁ Τηλέμαχος μέσος ὑψηλός οἰκοδομέω , ὑπό ὁ αὐλή περιέχω · “ Τηλέμαχος δέ ὅθι ὁ θάλαμος ὑψηλός δαμάζω , περίσκεπτος ἐν χῶρος ” ( Od . 1 , 425 ) . καί γάρ οὗτος ὁ θάλαμος κατά ὁ μέσος ὁ αὐλή κεῖμαι φημί · διό καί περίσκεπτος ὀνομάζω οἷος περιφανής , διά ὁ πανταχόθεν περιέχω . ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ Λαέρτης οἶκος περιέχω , πανταχόθεν ὑπό ὁ κλισίον κατά μέσος οἰκοδομέω . ὁ γάρ περιθέω οὗτος δηλόω , οἷος καί Ἀρχίλοχος δηλόω , ποιέω “ τοῖος γάρ αὐλή ἕρκος ἀμφιδέδρομεν.ʼ ἔχω γάρ ὁ κλίσιον ἀναλογία τις πρός ὁ τοιοῦτος , πρός ὁ παστάς , πρόδομος , ἐξέδρα · προοικοδομέω γάρ οἴκησις τις ὁ παστάς καί ὁ προπαστάς καί ὁ πρόδομος , καθάπερ καί ὄνομα δηλόω · “ ἄλλος δέ ἐν πρόδομος , πρόσθεν θάλαμος θύρα ” ( 473 ) . τοιοῦτος δέ τίς καί ἐξέδρα ὁ οἰκίον , ἔξω πᾶς εἰμί , πρός αὐτός ὁ εἴσοδος κατασκευάζω - ἄσμενος · ὅς δή παραπλήσιος καί ὁ κλίσιον ἔξω ὁ οἶκος .