scholia-in-homerum.scholia-in-iliadem-scholia-vetera 3.11.82
269 . ὡς δʼ ὅταν ἀδίνουσαν ] πρὸς τοὺς νυγμοὺς τῆς ἀλγηδόνος εἴκασται · πῶς γὰρ ἄνανδρος ὁ εἰργασμένος τοιαῦτα ; * Πορφυρίου . ἐπεὶ παραβολῆς ἐμνήσθημεν , σκέψαι τὴν τοῦ ποιητοῦ ἐνταῦθα χρῆσιν . ἐπὶ γὰρ τοῦ Ἀγαμέμνονος τρωθέντος χρησάμενος τῇ παραβολῇ ταύτῃ “ ὡς δʼ ὅταν ὠδίνουσαν ἔχῃ βέλος ὀξὺ γυναῖκα,ʼ καὶ ἀνταποδόσει “ ἄς ὀξεῖʼ ὀδύναι δῦνον μένος Ἀτρείδαο,ʼ ἐπὶ τοῦ Κύκλωπος δυνάμει τὰ τῆς παραβολῆς μετα - φέρων χρῆται , ἐν οἷς λέγει “ Κύκλωψ δὲ στενάχων τε καὶ ὠδίνων ὀδύνῃσιν ” ( Od . 9 , 415 ) · ἔστι δὲ τῆς παραβολῆς τὸ ὠδίνων , τῆς δὲ ἀνταποδόσεως τὸ ὀδύνῃσιν . πάλιν δὲ εἰπὼν ἐπὶ τῆς τοῦ Ἕκτορος κατὰ τῶν Ἕλλήνων ὁρμῆς “ ὀλοοίτροχος ὡς ἀπὸ πέτρης , ὅν τε κατὰ στεφάνης ποταμὸς χειμάρροος σεῖ ” ( Il . 13 , 137 ) , κατὰ τὴν αὐτὴν φανταο ίαν πεποίηκε περὶ αὐτοῦ λέγοντα τὸν Διομήδην “ νῶῖν δἡ τόδε πῆμα κυλίνδεται ὄβριμος Ἕκτωρ ” ( Il . 11 , 347 ) . ὁ δὲ ὄβριμος οἰκεῖος ἀψύχῳ ὁρμῇ . οὐ γὰρ θρασὺν ἔφη οὐδὲ κορυθαίολον , οἷς ἰδίοις αὐτὸν προσαγορεύειν εἴωθεν . πάλιν ἐπὶ τοῦ Νέστορος , σκεπτομένου ποῖ τράπηται , “ ἢ μεθʼ ὅμιλον ἴοι Δαναῶν ταχυπώλων ἠὲ μετʼ Ἀτρείδην Ἀγαμέμνονα ” ( Il . 14 , 21 ) , ὅλην τὴν παραβολὴν διεξελθών “ ὡς δʼ ὅτε πορφύρῃ πέλαγος μέγα κύματι κωφῷ , ὀσσό - μενον λιγέων ἀνέμων λαιψηρὰ κέλευθα , αὕτως οὐδʼ ἄρα τε προκυλίν - δεται οὐδʼ ἑτέρωσε , πρίν τινα κεκριμένον καταβήμεναι ἐκ Διὸς οὖρον ” ( ib . 16 ) · εἶτα ἐπʼ Ἀγήνορος προτραπέντος μὲν ὑπʼ Ἄπόλ - λωνος ὑποστῆναι Ἀχιλλέα . ὅμως δὲ τὴν θέαν αὐτοῦ καταπλαγέντος , ἠρκέσθη τῷ ὀνόματι “ πολλὰ δέ οἱ κραδίη πόρφυρε κιόντι ” ( Il . 21 , 551 ) . πάλιν τε εἰπὼν ἐπὶ τῆς ῥᾶς “ ὡς δʼ ὅταν ἀίξῃ νόος ἀνέρος , ὅστʼ ἐπὶ πολλὴν γαῖαν ἐληλυθὼς φρεσὶ πευκαλίμῃσι νοήσῃ ἔνθα ἴη ἢ ἔνθα , μενοινήσειέ τε πολλὰ , ὡς κραιπνῶς μεμαυῖα διέπτατο πότνια ῥῆ ” ( Il . 15 , 80 ) , καὶ ἀπὸ μὲν τοῦ νοῦ ποιήσας παραβολὴν , ἀπὸ δὲ τοῦ πέτεσθαι ἀποδοὺς τὴν ἀνταπόδοσιν , συντέμνων τὰ αὐτὰ ἐν ἄλλοις φησὶν “ ώσεὶ πτερὸν ἠὲ νόημα ” ( Od . 7 , 36 · θαυμαστὸν δὲ αὐτῷ κἀκεῖνο . ἐκ μεταφορᾶς γάρ τι τολμηρότερον φθεγξάμενος οἰκείαν ἐπάγει παραβολὴν , κρατύνων δὲ αὐτὴν ὡς εὔλογον ἔσχε τὴν τόλμαν . εἰπὼν “ κραδίη δέ οἱ ἔνδον ὑλάκτει ” ( Od . 20 , 13 ) , ἐπάγει “ ὡς δὲ κύων ἀμαλῇσι περὶ σκυλάκεσσι βεβῶσα ἄνδρʼ ἀγνοιήσασʼ ὑλάει , μέμονέν τε μάχεσθαι . ” καὶ ἐπὶ τῶν στρατοπέδων ἀντικαθημέ - νων “ τῶν δὲ στίχες εἵατο πυκναὶ , ἀσπίσι καὶ κορύθεσσι καὶ ἔγχεσι πεφρικυῖαι ” ( Il . 7 , 61 ) εἰπών , ἐπήγαγεν “ οἵη δὲ ζεφύροιο ἐχεύατο πόντον ἔπι φρὶξ ὀρνυμένοιο νέον , μελάνει δέ τε πόντος ὑπʼ αὐτῆς . ” ἐπί τε τῶν Τρώων ἔτι ποικιλώτερον κέχρηται · ἀρξάμενος γὰρ ἀπὸ μεταφορᾶς ὁμοίωσίν τε αὐτῇ τὴν ἀκόλουθον ἐπάγει καὶ ἐπʼ ἀμφοῖν τὴν παραβολήν . “ Τρῶες μὲν κλαγγῇ ” ( Il . 3 , 2 ) · τοῦτο μὲν δὴ ἡ μεταφορά · τὸ δʼ “ ὄρνιθες ὡς ” ἡ ὁμοίωσις · εἶδʼ ἡ παραβολή “ ἠΰτε περ κλαγγὴ γεράνων πέλει οὐρανόθι πρὸ , αἵτʼ ἐπεὶ οὖν-ῥοάων,ʼ ἧ σχεδὸν μόνῃ τῶν παραβολῶν οὐκ ἀνταπέδωκεν , ὡς τῆς ὁμοιώσεως ἄμα καὶ μεταφορᾶς προεχουσῶν τὴν ἀνταπόδοσιν . πάλιν τε αὐτοῦ παρατηρητέον ἐκεῖνο . τάς τε γὰρ οἰκείως τιθεμένας φωνὰς ἐπὶ τῶν πραγμάτων πολλάκις εἰς τὰς παραβολὰς μετατίθησι , καὶ τὰς ἐπὶ τῶν παραβολῶν εἰς τὰ πράγματα , οἷον ἔθνη στρατιωτῶν λέγεται , σμήνη δὲ μελισσῶν · παραβαλὼν δὲ τὰ πλήθη τῶν στρατιωτῶν ὀνόματι ἐπὶ τῶν μελισσῶν κέχρηται “ ἠΰτʼ ἔθνεα εἶσι μελισσάων ἀδινάων ” ( Il . 2 , 87 ) , ὃ πλήθους ἀνθρώπων ἐστὶν ὄνομα . οὕτως ὀλοοιτρόχῳ λίθῳ τὴν ὁρμὴν τοῦ Ἕκτορος ἀπεικάζων ( Il . 13 , 137 ) ἀναθρώσκειν τέ φησι τὸν λίθον καὶ πέτεσθαι · καὶ τελευτῶν , ὡς ἀπʼ αὐτοῦ τοῦ στρατιώτου ἀφιγμένον , ἀλλʼ οὐχὶ τοῦ λίθου , ἐπάγει “ ὁ δʼ ἀσφαλέως θέει ἔμπεδον , εἰσόκεν ἔλθῃ . ” οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ κύματος , ὃ τάξεσιν ἀπεικάζει στρατοπέδου , προειπὼν “ Κς δʼ ὅτʼ ἐν αἰγιαλῷ πολυηχέϊ κῦμα θαλάσσης ὄρνυτʼ ἐπασσύτερον ζεφύρου ὑποκινήσαντος ” ( Il . 4 , 422 ) μετάγει ἀπὸ τῶν στρατιωτῶν ἐπὶ τὰ ἑξῆς · “ πόντῳ μὲν τὰ πρῶτα κορύσσεται,ʼ ἀνάπαλιν δὲ τὰς τῶν παραβολῶν μετα - τίθησι φωνὰς ἐπὶ τὰ πράγματα , ὡς ἐπὶ τοῦ Ἀχιλλέως “ ὡς δʼ ὅτʼ ἀριζήλη φωνὴ , ὅτε τʼ ἴαχε σάλπιγξ ” ( Il . 18 , 19 ) εἰπών ἐπάγει μετατιθεὶς ἀπὸ τῆς σάλπιγγος ἐπὶ τὸν ἄνθρωπον “ εἱ δʼ ὡς οὖν ἄϊον ὄπα χάλκεον Αἰακίδαο . ” κεκινδύνευται αὐτῷ ἐκεῖνα , οἷον “ σιδήρειος δʼ ὀρυμαγδὸς χάλκεον οὐρανὸν ἷκε διʼ αἰθέρος ἀτρυγέτοιο ” ( Il . 17 , 424)ʼ ὡς γὰρ ἐξ ἀντιτυπίας χαλκοῦ καὶ σιδήρου τὴν φαντασίαν εἰς τὸν ἐκ πόντου ἤχον κεκίνηκεν .
Lemmas: 269 . ὡς δέ ὅταν αδινουω ] πρός ὁ νυγμός ὁ ἀλγηδών εἰκάζω · πῶς γάρ ἄνανδρος ὁ ἐργάζομαι τοιοῦτος ; * Πορφύριος . ἐπεί παραβολή μιμνήσκω , σκέπτομαι ὁ ὁ ποιητής ἐνταῦθα χρῆσις . ἐπί γάρ ὁ Ἀγαμέμνων τιτρώσκω χράω ὁ παραβολή οὗτος “ ὡς δέ ὅταν ὠδίνω ἔχω βέλος ὀξύς2 γυναῖκα,ʼ καί ἀνταπόδοσις “ ἄς ὀξύς ὀδύνη δύο μένος Ἀτρείδης ἐπί ὁ Κύκλωψ δύναμις ὁ ὁ παραβολή μετά - φέρω χράω , ἐν ὅς λέγω “ Κύκλωψ δέ στενάχω τε καί ὠδίς ὀδύνη ” ( Od . 9 , 415 ) · εἰμί δέ ὁ παραβολή ὁ ὠδίς , ὁ δέ ἀνταπόδοσις ὁ ὀδύνη . πάλιν δέ εἶπον ἐπί ὁ ὁ Ἕκτωρ κατά ὁ Ἕλλην ὁρμή “ ὀλοοίτροχος ὡς ἀπό πέτρα , ὅς τε κατά στεφάνη ποταμός χειμάρρους σύ ” ( Il . 13 , 137 ) , κατά ὁ αὐτός φανταο εἷς ποιέω περί αὐτός λέγω ὁ Διομήδης “ νάω δή ὅδε πῆμα κυλίνδω ὄβριμος Ἕκτωρ ” ( Il . 11 , 347 ) . ὁ δέ ὄβριμος οἰκεῖος ἄψυχος ὁρμή . οὖον γάρ θρασύς φημί οὐδέ κορυθαίολος , ὅς ἴδιος αὐτός προσαγορεύω εἴωθα . πάλιν ἐπί ὁ Νέστωρ , σκοπέω ποῖ τρέπω , “ ἢ μετά ὅμιλος ἔρχομαι Δαναοί ταχύπωλος ἤ μετά Ἀτρείδης Ἀγαμέμνων ” ( Il . 14 , 21 ) , ὅλος ὁ παραβολή διεξέρχομαι “ ὡς δέ ὅτε πορφύρω πέλαγος μέγας κῦμα κωφός , ὄσσος - μένω λιγύς ἄνεμος λαιψηρός κέλευθος , αὔτως οὐδέ ἄρα τε προκυλις - δετός οὐδέ ἑτέρωσε , πρίν τις κρίνω καταβαίνω ἐκ Ζεύς ὅρος ” ( ib . 16 ) · εἶτα ἐπί Ἀγήνωρ προσράπτω μέν ὑπό Απόλ - λωνος ὑφίστημι Ἀχιλλεύς . ὅμως δέ ὁ θέα αὐτός καταπλάσσω , ἀρκέω ὁ ὄνομα “ πολύς δέ ὁ Καρδία πορφύρω κίω ” ( Il . 21 , 551 ) . πάλιν τε εἶπον ἐπί ὁ Ἥρα “ ὡς δέ ὅταν ἀίσσω νόος ἀνήρ , ὀστέον ἐπί πολύς γαῖα ἔρχομαι φρήν πευκάλιμος νοέω ἔνθα εἷς ἢ ἔνθα , μενοινάω τε πολύς , ὡς κραιπνῶς μέμονα διαπέταμαι πότνια ῥέω ” ( Il . 15 , 80 ) , καί ἀπό μέν ὁ νόος ποιέω παραβολή , ἀπό δέ ὁ πέτομαι ἀποδίδωμι ὁ ἀνταπόδοσις , συντέμνω ὁ αὐτός ἐν ἄλλος φημί “ ὡσεί πτερόν ἤ νόημα ” ( Od . 7 , 36 · θαυμαστός δέ αὐτός ἐκεῖνος . ἐκ μεταφορά γάρ τίς τολμηρός φθέγγομαι οἰκεῖος ἐπάγω παραβολή , κρατύνω δέ αὐτός ὡς εὔλογος ἔχω ὁ τόλμα . εἶπον “ Καρδία δέ ὁ ἔνδον ὑλακτέω ” ( Od . 20 , 13 ) , ἐπάγω “ ὡς δέ κύω ἀμαλός περί σκύλαξ βαίνω ἀνήρ ἀγνοέω ὑλάω , μέμονα τε μάχομαι . ” καί ἐπί ὁ στρατόπεδον ἀντικαθημέ - νάω “ ὁ δέ στίξ ἧμαι πυκνός , ἀσπίς καί κόρυς καί ἔγχος φρίσσω ” ( Il . 7 , 61 ) εἶπον , ἐπάγω “ οἷος δέ Ζέφυρος χέω πόντος ἐπί φρίξ ὄρνυμι νέος , μελάνω δέ τε πόντος ὑπό αὐτός . ” ἐπί τε ὁ Τρώς ἔτι ποικίλως χράομαι · ἄρχω γάρ ἀπό μεταφορά ὁμοίωσις τε αὐτός ὁ ἀκόλουθος ἐπάγω καί ἐπί ἄμφω ὁ παραβολή . “ Τρώς μέν κλαγγή ” ( Il . 3 , 2 ) · οὗτος μέν δή ὁ μεταφορά · ὁ δέ “ ὄρνις ὡς ” ὁ ὁμοίωσις · εἶδος ὁ παραβολή “ ἠΰτε περ κλαγγή γέρανος πέλω οὐρανόθι πρό , ὅστε ἐπεί οἰνός ἧ σχεδόν μόνος ὁ παραβολή οὐ ἀνταποδίδωμι , ὡς ὁ ὁμοίωσις ἄμη καί μεταφορά προέχω ὁ ἀνταπόδοσις . πάλιν τε αὐτός παρατηρητέον ἐκεῖνος . ὁ τε γάρ οἰκεῖος τίθημι φωνή ἐπί ὁ πρᾶγμα πολλάκις εἰς ὁ παραβολή μετατίθημι , καί ὁ ἐπί ὁ παραβολή εἰς ὁ πρᾶγμα , οἷος ἔθνος στρατιώτης λέγω , σμῆνος δέ μέλισσα · παραβάλλω δέ ὁ πλῆθος ὁ στρατιώτης ὄνομα ἐπί ὁ μέλισσα χράομαι “ ἠΰτε ἔθνος εἶμι μέλισσα ἁδινός ” ( Il . 2 , 87 ) , ὅς πλῆθος ἄνθρωπος εἰμί ὄνομα . οὕτως ολοοιτροχος λίθος ὁ ὁρμή ὁ Ἕκτωρ ἀπεικάζω ( Il . 13 , 137 ) ἀναθρῴσκω τε φημί ὁ λίθος καί πέτομαι · καί τελευτή , ὡς ἀπό αὐτός ὁ στρατιώτης ἀφικνέομαι , ἀλλά οὐ ὁ λίθος , ἐπάγω “ ὁ δέ ἀσφαλῶς θέω ἔμπεδος , εἰσόκε ἔρχομαι . ” οὗτος καί ἐπί ὁ κῦμα , ὅς τάξις ἀπεικάζω στρατόπεδον , προεῖπον “ ΚΣ δέ ὅτι ἐν αἰγιαλός πολυηχής κῦμα θάλασσα ὄρνυμι ἐπασσύτερος Ζέφυρος ὑποκινέω ” ( Il . 4 , 422 ) μετάγω ἀπό ὁ στρατιώτης ἐπί ὁ ἑξῆς · “ πόντος μέν ὁ πρῶτος κορύσσεται,ʼ ἀνάπαλιν δέ ὁ ὁ παραβολή μετά - τίθημι φωνή ἐπί ὁ πρᾶγμα , ὡς ἐπί ὁ Ἀχιλλεύς “ ὡς δέ ὅτι ἀρίζηλος φωνή , ὅτε τε ἰάχω σάλπιγξ ” ( Il . 18 , 19 ) εἶπον ἐπάγω μετατίθημι ἀπό ὁ σάλπιγξ ἐπί ὁ ἄνθρωπος “ εἰ δέ ὡς οὖν ἀΐω ὄψ χάλκεος Αἰακίδης . ” κινδυνεύω αὐτός ἐκεῖνος , οἷος “ σιδήρεος δέ ὀρυμαγδός χάλκεος οὐρανός ἵκω διά αἰθήρ ἀτρύγετος ” ( Il . 17 , 424)ʼ ὡς γάρ ἐκ ἀντιτυπία χαλκός καί σίδηρος ὁ φαντασία εἰς ὁ ἐκ πόντος ἦχος κινέω .