scholia-in-homerum.scholia-in-iliadem-scholia-vetera 5.1.1
1 . Μῆνιν ἄειδε ] ζητοῦσι διὰ τί ἀπὸ τῆς μήνιδος ἤρξατο , οὕτω δυσφήμου ὀνόματος · διὰ δύο ταῦτα , πρῶτον μέν , ἵνʼ ἐκ τοῦ πάθους ἀποκαθαριεύσῃ τὸ τοιοῦτο μόριον τῆς ψυχῆς καὶ προσεκτι - κωτέρους τοὺς ἀκροατὰς ἐπὶ τοῦ μεγέθους ποιήσῃ καὶ προεθίσῃ φέρειν γενναίως ἡμᾶς τὰ πάθη , μέλλων πολέμους ἀπαγγέλλειν · δεύτερον δέ , ἵνα τὰ ἐγκώμια τῶν Ἑλλήνων πιθανώτερα ποιήσῃ · ἐπεὶ δὲ ἔμελλε νικῶντας ἀποφαίνειν τοὺς Ἕλληνας , εἰκότως [ οὐ ] κατα - τρέχει ἀξιοπιστότερον ἐκ τοῦ μὴ πάντα χαρίζεσθαι τῷ ἐκείνων ἐπαίνῳ . § . ἤρξατο μὲν ἀπὸ μήνιδος , ἐπείπερ αὕτη τοῖς πρακτικοῖς ὑπόθεσις γέγονεν · ἄλλως τε καὶ τραγῳδίαις τραγικὸν ἐξεῦρε προοίμιον · καὶ γὰρ προσεκτικοὺς ἡμᾶς ἡ τῶν ⌈ ἀτυ⌋χημάτων διήγησις ἐργάζεται , καὶ ὡς ἄριστος ⟨ ἰατρὸς ⟩ πρῶτον ἀναστέλλων τὰ νοσήματα τῆς ψυχῆς ὕστερον τὴν ἴ⌈ασ⌋ιν ἐπάγει · Ἑλληνικ⌈ὸ⌋ν δὲ τὸ πρὸς τέλει τὰς ἡδονὰς ἐπάγειν . § . ἰστέον δέ · ὥσπερ ⌈ ἐπὶ συ⌋κῆς πρῶτον μέν ⌈ ἐστιν ⌋ ὄλυνθος , εἶτα φήληξ σῦκον ἰσχάς , οὕτω πρῶτον ὀργή , ⟨ εἶτα ⟩ θυμὸς χόλος κότος μῆνις · ὅμως ὁ ποιητὴς ὡς συνωνύμοις ὀνόμασιν ἐπὶ Ἀχιλλέως χρῆται · “ ἠὲ χό ⌈ λον ⌋ παύσειεν ἐρητύσειέ τε θυμόν ” ( 192 ) · “ οὐδ ὄθομαι κοτέοντος ” ( 181 ) · “ αὐτὰρ ὃ μήνιε νηυσὶ παρήμενος ” ( 488 ) . ζητεῖται διὰ τί ἀπὸ τῶν τελευταίων ἤρξατο καὶ μὴ ἀπὸ τῶν πρώτων ὁ ποιητής . καί φαμεν ὡς σποράδην οἱ πρὶν ἐγίνοντο πόλεμοι , καὶ οὐδὲ περὶ πόλεων μεγίστων . οἱ γὰρ Τρῶες Ἀχιλλέως παρόντος οὐδέποτε ἐξήεσαν τῶν πυλῶν καὶ σχεδὸν ἄπρακτοι τὴν ἐνναετίαν ἐτέλεσαν , τὰς 〈 δὲ ) ὁμορούσας πολίχνας οἱ Ἕλληνες διαστρέ - φοντες · περὶ ὧν ἀναγκαῖον αὐτῷ γράφειν οὐκ ἦν , μὴ παρούσης ὕλης τῷ λόγῳ . λέγουσι δὲ καὶ ἀρετὴν εἶναι ποιητικὴν τὸ τῶν τελευταίων ἐπιλαμβάνεσθαι καὶ περὶ τῶν λοιπῶν ἀνέκαθεν διηγεῖσθαι . § . ἔτι ζητεῖται διὰ τί ἀπὸ δυσφήμου ὀνόματος τῆς μήνιδος ἄρχεται . ἐπιλύουσι δὲ αὐτὸ οἱ περὶ Ζηνόδοτον οὕτως , ὅτι πρέπον ἐστὶ τῇ ποιήσει τὸ προοίμιον , τὸν νοῦν τῶν ἀκροατῶν διεγεῖρον καὶ προσ - εχεστέρους ποιοῦν , εἰ μέλλει πολέμους καὶ θανάτους διηγεῖσθαι ἡρώων . πάλιν ζητεῖται διὰ τί Ἀχιλλέως ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἀριστεύοντος οὐκ Ἀχίλλειαν ὡς Ὀδύσσειαν ἐπέγραψε τὸ σωμάτιον . φαμὲν δʼ ὅτι ἐκεῖ μέν , ἅτε μόνως ἐφʼ ἑνὸς ἥρωος τοῦ λόγου πλακέντος , καλῶς καὶ τοὔνομα τέθειται , ἐνταῦθα δέ , εἰ καὶ μᾶλλον τῶν ἄλλων Ἀχιλλεὺς ἠρίστευεν , ἀλλά γε καὶ οἱ λοιποὶ ἀριστεύοντες φαίνονται · οὐ γὰρ μόνον τοῦτον οἷος ἦν δηλῶσαι βούλεται , ἀλλὰ σχεδὸν ἅπαντας , ὅπου γε καὶ ἐξισοῖ τινας αὐτῷ . ἐκ τινὸς οὖν ὀνομάσαι μὴ ἔχων αὐτό , ἀπὸ τῆς πόλεως ὀνομάζει καὶ τὸ αὐτοῦ καλῶς ὑποφαίνει ὄνομα . μῆνιν ] μῆνις παρὰ τὸ μένω ἐν ἐκτάσει μῆνις ὡς ἔνος ἦνις · οἱ δὲ περὶ Γλαύκωνα τὸν Ταρσέα ἠξίουν ὀξύνειν τὸ ὄνομα , οὐκ ὀρθῶς . ἄειδε ] ὅτι κατὰ τὴν ποιητικὴν ἤτοι ἄδειαν ἢ συνήθειαν λαμβάνει τὰ προστακτικὰ ἀντὶ εὐκτικῶν · ὁ γὰρ Ἡσ⌈ίοδός φησι “ δεῦτε δὴ ἐννέ⌋πετε ” ( Opp . 2 ) καὶ Πίνδαρος ⌈ “ μαντεύεο Μοῦσα ” ⌋ ( fr . 150 Bergk . ) · δεύτερον δέ , ὅτι ( οὐ κατὰ ἀλήθειαν ταῖς Μού⌋σαις ἐπιτάσ - σουσιν , ἀλλʼ ἑαυτοῖς . ⌈ ἄειδε ⌋ ] ᾄδειν ποίει , μετωνυμικῶς ὡς “ πάντας μέν ῥʼ ἔλπει ” ( Od . 2 . 91 ) · ἡδονῇ γὰρ αὐτὰ καλύπτειν θέλει δυσχερῆ ὄντα · περὶ δὲ τοῦ ῥή⌈τορος λέγων ⌋ “ ἔννεπε ” ⌈ φησίν ⌋ . ἔθος τοῦτο ποιητικόν , ὃ πάντες μικροῦ ⌈ δεῖν ⌋ ἐφυλάξαντο , καλεῖν τὰς Μούσας ἤτοι τὸ θεῖον ὡ⌋ς ἐπικουρῆσον αὐτοῖς · καὶ ἐν Ὀδυσ - σείᾳ γάρ φησιν “ ἄ⌈νδρα ⌋ μοι ἔννεπε Μοῦσα ” καὶ πάλιν ἐπά⌈γει “ τῶν ἀμό⌋θεν γε θεά · ” καὶ ἀλλαχοῦ ( Od . 8 . 499 ) “ ὃ δʼ ὁρμηθ⌈εὶς θεοῦ ἤρ⌋χετο , φαῖυε δʼ ἀοιδήν . ” οἱ δὲ λέγοντες , ⌈ ὡς ἐχρῆν ⌋ ἐπὶ τοῖς οὕτω δυσφήμοις ( λέγειν ] “ ἄειδέ ⌈ μοι ἠερο⌋φοῖτις Ἐρινύς , ” τοῦ δέ - ⌈ ντος ἁμαρτάνουσιν ⌋ · οὐδὲ γάρ τι πρὸς γνῶσιν Ἐρινὺς συντελεῖ . ἐνθάδε μέντοι μίαν καλεῖ , ἐν ⌈ δὲ ⌋ τῇ ἀπαριθμήσει ( Il . 2 . 484 ) πάσας · “ ἔσπετε νῦν μοι Μοῦσαι . ” Πηληιάδεω Ἀχιλῆος ⌋ οὕτως ἀναγνωστέον διʼ ἑνὸς λ διὰ τὸ μέτρον καὶ διὰ τὸ ἄχο⌈ς , ἐστι λύπην , ⌋ ἐπενεγκεῖν τοῖς Ἰλιεῦσιν · οἳ δὲ παρὰ τὸ μὴ θιγεῖν χείλε⌈σι ⌋ τροφῆς · ὅλως γὰρ οὐ μετέσχε γάλακτος . * Πηληιάδεω ] παραγωγόν .
Lemmas: 1 . Μῆνις ἀείδω ] ζητέω διά τίς ἀπό ὁ μῆνις ἄρχω , οὗτος δύσφημος ὄνομα · διά δύο οὗτος , πρῶτος μέν , ἵνα ἐκ ὁ πάθος ἀποκαθαρίζω ὁ τοιοῦτος μόριον ὁ Ψυχή καί προσεκτι - κωτέρους ὁ ἀκροατής ἐπί ὁ μέγεθος ποιέω καί προεθίζω φέρω γενναῖος ἐγώ ὁ πάθος , μέλλω πόλεμος ἀπαγγέλλω · δύο δέ , ἵνα ὁ ἐγκώμιον ὁ Ἕλλην πιθανός ποιέω · ἐπεί δέ μέλλω Νίκη ἀποφαίνω ὁ Ἕλλην , εἰκότως [ οὖον ] κατά - τρέχω ἀξιόπιστος ἐκ ὁ μή πᾶς χαρίζομαι ὁ ἐκεῖνος ἔπαινος . § . ἄρχω μέν ἀπό μῆνις , ἐπεί οὗτος ὁ πρακτικός ὑπόθεσις γίγνομαι · ἄλλως τε καί τραγῳδία τραγικός ἐξευρίσκω προοίμιον · καί γάρ προσεκτικός ἐγώ ὁ ὁ ⌈ ἀτύχημα διήγησις ἐργάζομαι , καί ὡς ἀγαθός ⟨ ἰατρός ⟩ πρῶτος ἀναστέλλω ὁ νόσημα ὁ Ψυχή ὕστερος ὁ ἴασις ἐπάγω · Ἑλληνικός δέ ὁ πρός τέλος ὁ ἡδονά ἐπάγω . § . ἰστέον δέ · ὥσπερ ⌈ ἐπί συκή πρῶτος μέν ⌈ εἰμί ⌋ Ὄλυνθος , εἶτα φήληξ σῦκον ἰσχάς , οὗτος πρῶτος ὀργή , ⟨ εἶτα ⟩ θυμός χόλος κότος μῆνις · ὅμως ὁ ποιητής ὡς συνώνυμος ὄνομα ἐπί Ἀχιλλεύς χράω · “ ἤ χ ⌈ λος ⌋ παύω ἐρητύω τε θυμός ” ( 192 ) · “ οὐδʼ ὄθομαι κοτέω ” ( 181 ) · “ ἀτάρ ὅς μῆνις ναῦς παρήμενος ” ( 488 ) . ζητέω διά τίς ἀπό ὁ τελευταῖος ἄρχω καί μή ἀπό ὁ πρῶτος ὁ ποιητής . καί φημί ὡς σποράδην ὁ πρίν γίγνομαι πόλεμος , καί οὐδέ περί πόλις μέγας . ὁ γάρ Τρώς Ἀχιλλεύς πάρειμι οὐδέποτε ἔξειμι ὁ πύλη καί σχεδόν ἄπρακτος ὁ ἐνναετία τελέω , ὁ 〈 δέ ) ὁμορέω Πολίχνα ὁ Ἕλλην διαστρος - φοντά · περί ὅς ἀναγκαῖος αὐτός γράφω οὐ εἰμί , μή πάρειμι ὕλη ὁ λόγος . λέγω δέ καί ἀρετή εἰμί ποιητικός ὁ ὁ τελευταῖος ἐπιλαμβάνω καί περί ὁ λοιπός ἀνέκαθεν διηγέομαι . § . ἔτι ζητέω διά τίς ἀπό δύσφημος ὄνομα ὁ μῆνις ἄρχω . ἐπιλύω δέ αὐτός ὁ περί Ζηνόδοτος οὕτως , ὅτι πρέπω εἰμί ὁ ποιέω ὁ προοίμιον , ὁ νόος ὁ ἀκροατής διεγείρω καί προς - εχεστέρους ποιέω , εἰμί μέλλω πόλεμος καί θάνατος διηγέομαι ἥρως . πάλιν ζητέω διά τίς Ἀχιλλεύς ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος ἀριστεύω οὐ Ἀχίλλεια ὡς Ὀδύσσεια ἐπιγράφω ὁ σωμάτιον . φημί δέ ὅτι ἐκεῖ μέν , ἅτε μόνος ἐπί εἷς ἥρως ὁ λόγος Πλακέντος , καλῶς καί ὄνομα τίθημι , ἐνταῦθα δέ , εἰμί καί μᾶλλον ὁ ἄλλος Ἀχιλλεύς ἀριστεύω , ἀλλά γε καί ὁ λοιπός ἀριστεύω φαίνω · οὖον γάρ μόνος οὗτος οἷος εἰμί δηλόω βούλομαι , ἀλλά σχεδόν ἅπας , ὅπου γε καί ἐξισόω τις αὐτός . ἐκ τις οὖν ὀνομάζω μή ἔχω αὐτός , ἀπό ὁ πόλις ὀνομάζω καί ὁ αὐτός καλῶς ὑποφαίνω ὄνομα . μῆνις ] μῆνις παρά ὁ μένω ἐν ἔκτασις μῆνις ὡς ἔνος ἦνις · ὁ δέ περί Γλαύκων ὁ Ταρσεύς ἀξιόω ὀξύνω ὁ ὄνομα , οὐ ὀρθῶς . ἀείδω ] ὅτι κατά ὁ ποιητικός ἤτοι ἄδεια ἢ συνήθεια λαμβάνω ὁ προστακτικός ἀντί εὐκτικός · ὁ γάρ Ἡσίοδος φημί “ δεῦρο δή ἐνέπω ” ( Opp . 2 ) καί Πίνδαρος ⌈ “ μαντεύομαι Μοῦσα ” ⌋ ( fr . 150 Bergk . ) · δύο δέ , ὅτι ( οὖον κατά ἀλήθεια ὁ Μούσα επιος - σέω , ἀλλά ἑαυτοῦ . ⌈ ἀείδω ⌋ ] ἀείδω ποιέω , μετωνυμικός ὡς “ πᾶς μέν ἄρα ἔλπω ” ( Od . 2 . 91 ) · ἡδονή γάρ αὐτός καλύπτω ἐθέλω δυσχερής εἰμί · περί δέ ὁ ῥήτωρ λέγω ⌋ “ ἐνέπω ” ⌈ φημί ⌋ . ἔθος οὗτος ποιητικός , ὅς πᾶς μικρός ⌈ δήω ⌋ φυλάσσω , καλέω ὁ Μοῦσα ἤτοι ὁ θέω ὡς ἐπικουρέω αὐτός · καί ἐν Ὀδυς - σεῖος γάρ φημί “ ἄνδρος ⌋ ἐγώ ἐνέπω Μοῦσα ” καί πάλιν ἐπάγω “ ὁ ἀμό⌋θεν γε θεός · ” καί ἀλλαχοῦ ( Od . 8 . 499 ) “ ὅς δέ ὁρμάω θεός ἄρχω , φαῖος δέ ᾠδή . ” ὁ δέ λέγω , ⌈ ὡς χρή ⌋ ἐπί ὁ οὗτος δύσφημος ( λέγω ] “ ἀείδω ⌈ ἐγώ ἠεροφοῖτις Ἐρινύς , ” ὁ δέ - ⌈ Ντος ἁμαρτάνω ⌋ · οὐδέ γάρ τίς πρός γνῶσις Ἐρινύς συντελής . ἐνθάδε μέντοι εἷς καλέω , ἐν ⌈ δέ ⌋ ὁ ἀπαρίθμησις ( Il . 2 . 484 ) πᾶς · “ ἐνέπω νῦν ἐγώ Μοῦσα . ” Πηληϊάδης Ἀχιλλεύς ⌋ οὕτως ἀναγνωστέον διά εἷς λ διά ὁ μέτρον καί διά ὁ ἄχος , εἰμί λύπη , ⌋ ἐπιφέρω ὁ Ἰλιεύς · ἕ δέ παρά ὁ μή θιγγάνω χεῖλος ⌋ τροφή · ὅλως γάρ οὖον μετέχω γάλα . * Πηληϊάδης ] παραγωγός .