scholia-in-homerum.scholia-in-iliadem-scholia-vetera 2.18.198
486 . ζ΄ ἀστέρες εἰσὶ κείμενοι ἐπὶ τῇ οὐρᾷ τοῦ ταύρου , μᾶλλον δὲ ἐπὶ τοῦ διχοτομήματος αὐτοῦ · ὁ γὰρ ταῦρος σῶος οὐκ ἀνηστέρισται , ἀλλʼ ἕως τῶν ἰσχίων . αὗται δέ εἰσιν Ἄτλαντος καὶ Πληϊόνης θυγατέρες , ὧν τὰ ὀνόματα Μαῖα , Ταϋγέτη , Κελαινὼ , Μερόπη , Ἠλέκτρα , Στερόπη , Ἀλκυόνη . Ἄτλας δὲ εἷς τῶν Γιγάντων μιγεὶς Πληϊόνῃ τῇ·Ὠκεανοῦ ἔσχε θυγατέρας ζ΄ , αἳ τὴν παρθενείαν ἀγαπήσασαι συνεκυνήγουν τῇ Ἀρτέμιδι . θεασάμενος δὲ Ὠρίων ἠράσθη , καὶ ἐδίωκεν αὐτὰς μιγῆναι βουλόμενος . αἱ δὲ περικατάληπτοι γενόμεναι θεοῖς ηὔξαντο μεταβαλεῖν τὴν φύσιν · Ζεὺς δὲ ἐλεήσας αὐτὰς καὶ διὰ τῶν ἄρκτων κατηστέρισεν . ὠνομάσθησαν δὲ Πληιάδες ἀπὸ Πληιόνης τῆς μητρὸς αὐτῶν . φασὶ δὲ Ἠλέκτραν , οὐ βουλομένην τὴν Ἰλίου πόρθησιν θεάσασθαι διὰ τὸ κτίσμα εἶναι τῶν ἀπογόνων , καταλιπεῖν τὸν τόπον οὗ κατηστέριστο · διόπερ οὔσας πρότερον ζ΄ γενέσθαι Ϛ΄ . ἡ ἱστορία παρὰ τοῖς κυκλικοῖς . οἱ ἐπὶ τῶν κεράτων τοῦ ταύρου ζ΄ ἀστέρες κείμενοι . καλοῦνται δὲ ῾ Υάδες ἤτοι διὰ τὴν πρὸς τὸ Υ στοιχεῖον ὁμοιότητα , ἢ ἐπειδὴ αἴτιοι ὄμβρων καὶ ὑετῶν καθίστανται . Ζεὺς ἐκ τοῦ μηροῦ γεννηθέντα Διόνυσον ταῖς Δωδωνίσι Νύμφαις τρέφειν ἔδωκεν , Ἀμβροσίᾳ , Κορωνίδι , Εὐδώρῃ , Διώνῃ , Αἰσύλῃ , Πολυξοῖ . αὗται θρέψασαι τὸν Διόνυσον περιῄεσαν σὺν αὐτῷ , τὴν εὑρεθεῖσαν ἄμπελον ὑπὸ τοῦ θεοῦ τοῖς ἀνθρώποις χαριζόμεναι . Λυκοῦργος δὲ μέχρι τῆς θαλάσσης συνεδίωξε τὸν Διόνυσον · ἐκείνας δὲ ὁ Ζεὺς ἐλεήσας κατηστέρισεν . ἡ ἱστορία παρὰ Φερεκύδει . τὰς μὲν κατηστερισμένας ἐν τῷ μετώπῳ τοῦ ταύρου Ὑάδας φασὶν εἰρῆσθαι , τὰς δὲ ἐπὶ τῆς ἡμιτόμου πλευρᾶς Πληϊάδας καλεῖσθαι . Ἄτλαντος γὰρ τοῦ Ἰαπετοῦ καὶ Αἴθρας τῆς Ὠκεανοῦ , καθά φησι Τίμαιος , θυγατέρες δώδεκαὶ υἱὸς Ὕας . τοῦτον ἐν Λιβύῃ κυνηγετοῦντα ὄφις κτείνει · καὶ αἱ μὲν έ τὸν ἀδελφὸν θρηνοῦσαι ἀπόλλυνται , τὰς δὲ λοιπὰς διʼ οἶκτον καταστερίσας Ζεὺς Ὑάδας ἐπωνόμασεν ἐπωνυμίᾳ τοῦ ἀδελφοῦ . αἱ δὲ πλείους ζ΄ βραδέως μὲν , πλὴν ἀποθανοῦσαι Πληϊάδες εἴρηνται . Φερεκύδης δὲ , καθὰ προείρηται , τὰς Ὑάδας Δωδωνίδας νύμφας φησὶν εἶναι καὶ Διονύσου τροφοὺς , ἃς παρακαταθέσθαι τὸν Διόνυσον Ἰνοῖ διὰ τὸν Ἥρας φόβον , καθʼ ὃν καιρὸν αὐτὰς καὶ Λυκοῦργος ἐδίωξεν . τῶν δὲ Πληϊάδων οὐσῶν ἑπτὰ πάνυ ἀμαυρὸς ὁ ἕβδομος ἀστήρ ἐστιν , ὡς μὲν Ἄρατος ἐν τῷ πρὸς Θεόπροπον ἐπικηδείῳ φησὶν , Τροίας πορθουμένης τὴν Δαρδάνου μητέρα Ἠλέκτραν , μίαν οὖσαν τῶν Πλειάδων , φυγεῖν τε τὴν τῶν ἀδελφῶν σύνοδον καὶ τὰς κόμας λύσασαν ἐνίοτε κομήτην ἀστέρα φαίνεσθαι . φησὶ δὲ καὶ Ἑλλάνικος ἐν τῷ πρώτῳ τῶν Ἀτλαντικῶν τὰς μὲν Ϛ΄ θεοῖς συνελθεῖν , Ταϋγέτην Διὶ , ὧν γενέσθαι Λακεδαίμονα , Μαῖαν Διὶ . ἀφʼ ἇν Ἑρμῆς , Ἠλέκτραν Διὶ , ὧν Δάρδανος , Ἀλκυόνην Ποσειδῶνι , ὧν ῾ Υριεὺς , Στερόπην Ἄρει , ὧν Οἰνόμαος · Κελαινὼ Ποσειδῶνι καὶ αὐτὴν συγγενέσθαι , ὧν Λύκος · Μερόπην δὲ Σισύφῳ θνητῷ ὄντι , ὧν Γλαῦκος · διὸ καὶ ἀμαυρὰν εἶναι . Ὑάδας δὲ εἴρηνται ἤτοι παρὰ τὸ σχῆμα τῆς τῶν ἀστέρων θέσεως ( τῷ γὰρ στοιχείῳ παραπλήσιόν ἐστιν ) , ἢ ἐπεὶ ἀνατελλουσῶν αὐτῶν καὶ δυνουσῶν ὕει ὁ Ζεύς . αἱ δὲ Πλειάδες ἤτοι ἀπὸ τῆς μητρὸς αὐτῶν Πληϊόνης , ἢ ὅτι πλείους ὁμοῦ κατὰ μίαν συναγωγήν εἰσι ( βότρυν γὰρ αὐτὰς λέγουσιν ) · ἢ ὅτι πλείους μὲν καὶ ζ΄ εἶναι δοκοῦσιν , ἐπὶ δὲ τῆς ἀληθείας ἐλάττους εἰσίν · ἢ πλησιάδες ( πλησίον γὰρ κεῖνται ) · ἢ ὅτι πλείους διʼ αὐτῶν αἱ τῶν ὡρῶν ἐπισημασίαι · ἢ ὅτι πλειῶνος , ὅ ἐστιν ἐνιαυτοῦ , σημαντικαί · χειμῶνα γὰρ καὶ θέρος διορίζουσιν , καθὸ ἐπιφέρονται , καὶ διὰ μόνων αὐτῶν σημειοῦνται τὰς ἑῴας ἐπιτολὰς πρὸς θέρος καὶ τὰς ἑσπερίους πρὸς ἄροτον , ὡς Ἡσίοδος “ Πληϊάδων Ἀτληγενέων ἐπιτελλομενάων ἄρχεσθʼ ἀμήτοιο , ἀρότοιο δὲ δυσομενάων ” ( Ο . 381 ) . τὰς δὲ Ἄτλαντος ἀτυχίας κλαιούσας αὐτὰς καταστερισθῆναί φησιν ὁ Αἰσχύλος . Πληϊάδων δὲ ἀνατολὴ ἑῴα ἡλίου ὄντος ἐν διδύμοις , δύσις δὲ ἑῴα κατὰ τὴν διάμετρον ἡλίου ὄντος ἐν σκορπίῳ · ταύρου δὲ ὄντος ἡλίῳ κατὰ τὸ εἰκὸς ἑκατέρωθεν ἐπίφασις γίνεται . καὶ γὰρ τὸν προανατέλλοντα κριὸν ἐπὶ ε΄ ἡμέρας προκαταλάμπει κατʼ ἀρχὰς ἐγγὺς ὢν αὐτοῦ , καὶ τοὺς προανατέλλοντας διδύμους ἐπʼ ἄλλας ἡμέρας έ , ὥσπερ τὸ ἔν τινι καιόμενον πῦρ θέρμης ἀπόρροιαν ἔχει βραχεῖαν καὶ πρὸς τοὺς ἑκατέρωθεν . διὰ τοῦτο καὶ Ἡσίοδος ἔφη “ αἱ δή τοι νύκτας τε καὶ ἤματα τεσσαράκοντα κεκρύφαται ” ( O . 383 ) , διότι καταυγάζονται . σθένος περιφραστικῶς τὸν Ὠρίωνα . ὁ δὲ Ὠρίων ἐστὶν ἄστρον μέγιστον ἐν τῷ οὐρανῷ κατηστερισμένον οὕτως , Διὸς Ποσειδῶνος καὶ Ἑρμοῦ παῖς . Ὑριεὺς ὁ Ποσειδῶνος καὶ Ἀλκυόνης , μιᾶς τῶν Ἄτλαντος θυγατέρων , ᾤκει μὲν ἐν Τανάγρᾳ τῆς Βοιωτίας , φιλοξενώτατος δὲ γενόμενος ὑπεδέξατό ποτε καὶ θεοὺς . Ζεὺς γὰρ καὶ Ποσειδῶν καὶ Ἑρμῆς ἐπιξενωθέντες αὐτῷ , καὶ τὴν φιλοφροσύνην ἀποδεξάμενοι , παρῄνεσαν αἰτεῖν τι ἂν βούλοιτο . ὁ δὲ ἄτεκνος ὢν ἠτήσατο παῖδα . λαβόντες οὖν οἱ θεοὶ τὴν τοῦ ἱερουργηθέντος αὐτοῖς βοὸς βύρσαν ἀπεσπέρμηναν εἰς αὐτὴν , καὶ ἐκέλευσαν κρύψαι κατὰ γῆν καὶ μετὰ δέκα μῆνας ἀνελέσθαι · ὧν διελθόντων ἐγένετο ὁ Οὐρίων , οὕτως ὀνομασθεὶς διὰ τὸ οὐρῆσαι ὥσπερ τοὺς θεοὺς , ἔπειτα δὲ κατʼ εὐφημισμὸν Ὠρίων . συγκυνηγετῶν δὲ οὗτος Ἀρτέμιδι ἐπεχείρησεν αὐτὴν βιάσασθαι . ὀργισθεῖσα δὲ ἡ θεὸς ἀνέδωκεν ἐκ τῆς γῆς σκορπίον , ὃς αὐτὸν πλήξας κατὰ τὸν ἀστράγαλον ἀπέκτεινε . Ζεὺς δὲ συμπαθήσας κατηστέρισεν αὐτόν · διὸ τοῦ σκορπίου ἀνατέλλοντος Ὠρίων δύνει . ἡ ἱστορία παρὰ Εὐφορίωνι .
Lemmas: 486 . Ζ΄ ἀστήρ εἰμί κεῖμαι ἐπί ὁ οὐρά ὁ ταῦρος , μᾶλλον δέ ἐπί ὁ διχοτόμημα αὐτός · ὁ γάρ ταῦρος σῶς οὐ ἀναστερίζω , ἀλλά ἠώς ὁ ἰσχίον . οὗτος δέ εἰμί Ἄτλας καί Πληϊόνη θυγάτηρ , ὅς ὁ ὄνομα Μαῖα , Ταϋγέτη , Κελαινώ , Μερόπη , Ἠλέκτρα , Στερόπη , Ἀλκυόνη . Ἄτλας δέ εἷς ὁ Γίγας μείγνυμι Πληιόνη τῇ·Ὠκεανοῦ ἔχω θυγάτηρ Ζ΄ , ὅς ὁ παρθενεία ἀγαπάω συνεκυνήγουν ὁ Ἀρτέμιδι . θεάομαι δέ Ὠρίων ἔραμαι , καί διώκω αὐτός μίγνυμι βούλομαι . ὁ δέ περικατάληπτος γίγνομαι θεός εὔχομαι μεταβάλλω ὁ φύσις · Ζεύς δέ ἐλεέω αὐτός καί διά ὁ ἄρκτος καταστερίζω . ὀνομάζω δέ Πλειάδες ἀπό Πληϊόνη ὁ μήτηρ αὐτός . φημί δέ Ἠλέκτρα , οὖον βούλομαι ὁ Ἴλιον πόρθησις θεάομαι διά ὁ κτίσμα εἰμί ὁ ἀπόγονος , καταλείπω ὁ τόπος ὅς καταστερίζω · διόπερ εἰμί πρότερος Ζ΄ γίγνομαι ΣΤ΄ . ὁ ἱστορία παρά ὁ κυκλικός . ὁ ἐπί ὁ κέρας ὁ ταῦρος Ζ΄ ἀστήρ κεῖμαι . καλέω δέ ῾ Ὑάς ἤτοι διά ὁ πρός ὁ Υ στοιχεῖον ὁμοιότης , ἢ ἐπεί αἴτιος ὄμβρος καί ὑετός καθίστημι . Ζεύς ἐκ ὁ μηρός γεννάω Διόνυσος ὁ Δωδωνίς Νύμφη τρέφω δίδωμι , Ἀμβρόσιος , Κορωνίς , Ευδώρη , Διώνη , Αἰσύλῃ , Πολυξώ . οὗτος τρέφω ὁ Διόνυσος περίειμι σύν αὐτός , ὁ εὑρίσκω ἄμπελος ὑπό ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος χαρίζομαι . Λυκοῦργος δέ μέχρι ὁ θάλασσα συνδιώκω ὁ Διόνυσος · ἐκεῖνος δέ ὁ Ζεύς ἐλεέω καταστερίζω . ὁ ἱστορία παρά Φερεκύδης . ὁ μέν καταστερίζω ἐν ὁ μέτωπον ὁ ταῦρος Ὑάς φημί εἴρω , ὁ δέ ἐπί ὁ ἡμίτομος πλευρά Πλειάδες καλέω . Ἄτλας γάρ ὁ Ἰαπετός καί Αἴθρα ὁ Ὠκεανός , καθά φημί Τίμαιος , θυγάτηρ δίδωμι υἱός Ὕης . οὗτος ἐν Λιβύη κυνηγετέω ὄφις κτείνω · καί ὁ μέν ἔ ὁ ἀδελφός θρηνέω ἀπόλλυμι , ὁ δέ λοιπάς διά οἶκτος καταστερίζω Ζεύς Ὑάς ἐπονομάζω ἐπωνυμία ὁ ἀδελφός . ὁ δέ πλείων Ζ΄ βραδύς μέν , πλήν ἀποθνῄσκω Πλειάδες εἴρω . Φερεκύδης δέ , καθά προερέω , ὁ Ὑάς Δωδωνίς νύμφη φημί εἰμί καί Διόνυσος τροφός , ὅς παρακατατίθεμαι ὁ Διόνυσος Ἰνώ διά ὁ Ἥρα φόβος , κατά ὅς καιρός αὐτός καί Λυκοῦργος διώκω . ὁ δέ Πλειάδες εἰμί ἑπτά πάνυ ἀμαυρός ὁ ἕβδομος ἀστήρ εἰμί , ὡς μέν Ἄρατος ἐν ὁ πρός θεοπρόπος ἐπικήδειος φημί , Τροία πορθέω ὁ Δάρδανος μήτηρ Ἠλέκτρα , εἷς εἰμί ὁ Πλειάς , φεύγω τε ὁ ὁ ἀδελφός σύνοδος καί ὁ κόμη λύω ἐνίοτε κοσμητής ἀστήρ φαίνω . φημί δέ καί Ἑλλάνικος ἐν ὁ πρῶτος ὁ Ἀτλαντικός ὁ μέν ΣΤ΄ θεός συνέρχομαι , Ταϋγέτη Ζεύς , ὅς γίγνομαι Λακεδαίμων , Μαῖα Ζεύς . ἀπό ὅς Ἑρμῆς , Ἠλέκτρα Ζεύς , ὅς Δάρδανος , Ἀλκυόνη Ποσειδῶν , ὅς ῾ Ὑριεύς , Στερόπης Ἄρης , ὅς Οἰνόμαος · Κελαινώ Ποσειδῶν καί αὐτός συγγίγνομαι , ὅς Λύκος · Μερόπη δέ Σίσυφος θνητός εἰμί , ὅς Γλαῦκος · διό καί ἀμαυρός εἰμί . Ὑάς δέ εἴρω ἤτοι παρά ὁ σχῆμα ὁ ὁ ἀστήρ θέσις ( ὁ γάρ στοιχεῖον παραπλήσιος εἰμί ) , ἢ ἐπεί ἀνατέλλω αὐτός καί δυνουσος ὕω ὁ Ζεύς . ὁ δέ Πλειάδες ἤτοι ἀπό ὁ μήτηρ αὐτός Πληϊόνη , ἢ ὅτι πλείων ὁμοῦ κατά εἷς συναγωγή εἰμί ( Βότρυς γάρ αὐτός λέγω ) · ἢ ὅτι πλείων μέν καί Ζ΄ εἰμί δοκέω , ἐπί δέ ὁ ἀλήθεια μικρός εἰμί · ἢ πλησιάς ( πλησίος γάρ κεῖμαι ) · ἢ ὅτι πλείων διά αὐτός ὁ ὁ ὥρα ἐπισημασία · ἢ ὅτι πλειοινος , ὅς εἰμί ἐνιαυτός , σημαντικός · χειμών γάρ καί θέρος διορίζω , καθό ἐπιφέρω , καί διά μόνος αὐτός σημειόω ὁ ἑῷος ἐπιτολή πρός θέρος καί ὁ ἑσπέριος πρός ἄροτος , ὡς Ἡσίοδος “ Πλειάδες Ἀτληγενέων ἐπιτέλλω ἄρχω ἄμητος , ἄροτος δέ δύω ” ( ὁ . 381 ) . ὁ δέ Ἄτλας ἀτυχία καλέω αὐτός καταστερίζω φημί ὁ Αἰσχύλος . Πλειάδες δέ ἀνατολή ἑῷος ἥλιος εἰμί ἐν δίδυμος , δύσις δέ ἑῷος κατά ὁ διάμετρος ἥλιος εἰμί ἐν σκορπίος · ταῦρος δέ εἰμί ἥλιος κατά ὁ εἰκός ἑκατέρωθεν ἐπίφασις γίγνομαι . καί γάρ ὁ προανατέλλω κριός ἐπί Ε΄ ἡμέρα προκαταλάμπω κατά ἀρχή ἐγγύς εἰμί αὐτός , καί ὁ προανατέλλω δίδυμος ἐπί ἄλλος ἡμέρα ἔ , ὥσπερ ὁ ἐν τις καίω πῦρ θέρμη ἀπόρροια ἔχω βραχύς καί πρός ὁ ἑκατέρωθεν . διά οὗτος καί Ἡσίοδος φημί “ ὁ δή ὅς νύξ τε καί ἦμαρ τεσσαράκοντα κρύπτω ” ( O . 383 ) , διότι καταυγάζω . σθένος περιφραστικός ὁ Ὠρίων . ὁ δέ Ὠρίων εἰμί ἄστρον μέγας ἐν ὁ οὐρανός καταστερίζω οὕτως , Ζεύς Ποσειδῶν καί Ἑρμῆς παῖς . Ὑριεύς ὁ Ποσειδῶν καί Ἀλκυόνη , εἷς ὁ Ἄτλας θυγάτηρ , οἰκέω μέν ἐν Τάναγρα ὁ Βοιωτία , φιλόξενος δέ γίγνομαι ὑποδέχομαι ποτός καί θεός . Ζεύς γάρ καί Ποσειδῶν καί Ἑρμῆς ἐπιξενόομαι αὐτός , καί ὁ φιλοφροσύνη ἀποδείκνυμι , παραινέω αἰτέω τίς εἄν βούλομαι . ὁ δέ ἄτεκνος εἰμί αἰτέω παῖς . λαμβάνω οὖν ὁ θεός ὁ ὁ ἱερουργέω αὐτός βοῦς βύρσα ἀπεισπεριμαίνομαι εἰς αὐτός , καί κελεύω κρύπτω κατά γῆ καί μετά δέκα μείς ἀναιρέω · ὅς διέρχομαι γίγνομαι ὁ οὔριον , οὕτως ὀνομάζω διά ὁ οὐρέω ὥσπερ ὁ θεός , ἔπειτα δέ κατά εὐφημισμός Ὠρίων . συγκυνηγέτης δέ οὗτος Ἀρτέμιδι ἐπιχειρέω αὐτός βιάζομαι . ὀργίζω δέ ὁ θεός ἀναδίδωμι ἐκ ὁ γῆ σκορπίον , ὅς αὐτός πλήσσω κατά ὁ ἀστράγαλος ἀποκτείνω . Ζεύς δέ συμπαθέω καταστερίζω αὐτός · διό ὁ σκορπίος ἀνατέλλω Ὠρίων δύο . ὁ ἱστορία παρά Εὐφορίων .