scholia-in-homerum.scholia-in-iliadem-scholia-vetera 3.2.36
73 . οἶδεν αὐτοὺς ἀποκαμόντας τῷ χρόνῳ καὶ τῷ λοιμῷ καὶ τῇ ἀποστάσει Ἀχιλλέως . παρακαλεῖν δʼ οὐκ ἐνῆν τὸν πρώην φοβερὸν καὶ λέγοντα “ στυγέῃ δὲ καὶ ἄλλος ” ( Il . 1 , 186 ) , ἀλλʼ οὐδὲ ἐπι - τάσσειν , ὅπως μὴ ἀντιλεγόντων καὶ ἑτέρα στάσις γένηται . ἄλλως τε τῇ παραδόξῳ καὶ χαρᾷ καὶ λύπῃ τὴν ποίησιν ἐκτραγῳδεῖ , φίλ - τρον τε πορίζεται ἑαυτῷ · μισεῖ γὰρ τοὺς ῥιψοκινδύνους στρατηγοὺς ὁ στρατός . καὶ εἰ μὲν κατεδέξαντο φυγεῖν , εἶργε διὰ τῶν βασιλέων , εἰ δὲ μὴ , ἐλάνθανε τὸ βούλευμα . ἄλλως δʼ ἀπέβη · βλάπτει γὰρ ὁ Ζεύς . * Πορφυρίου . διὰ τί ὁ Ἀγαμέμνων ἀπεπειρᾶτο τῶν Ἀχαιῶν , καὶ οὕτως ἔπραξεν ὥστε ὀλίγου τὰ ἐναντία συμβῆναι ἢ ἐβουλεύετο ; καὶ τὸ κώλυμα ἀπὸ μηχανῆς · ἡ γὰρ Ἀθηνᾶ ἐκώλυσεν · ἔστι δὲ ἀποίητον τὸ μηχάνημα λύειν ἄλλως εἰ μὴ ἐξ αὐτοῦ τοῦ μύθου . φησὶ δὲ ὁ Ἀριστοτέλης ποιητικὸν μὲν εἶναι τὸ μιμεῖσθαι τὰ εἰωθότα γίνεσθαι , καὶ ποιητῶν μᾶλλον τὸ κινδύνους παρεισάγειν . εἰκὸς δὲ καὶ ἐκ λοιμοῦ πεπονημένους καὶ τῷ μήκει τοῦ χρόνου ἀπαυδήσαντας , καὶ τοῦ Ἀχιλλέως μετὰ τῆς οἰκείας δυνάμεως ἀποστάντος , καὶ αὐτοῦ ἀφαιρεῖσθαι ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τὴν Βρισηΐδα λέγοντος εἰς φόβον τῶν ἄλλων “ στυγέῃ δὲ καὶ ἄλλος ἶσον ἐμοὶ φάσθαι καὶ ὁμοιωθήμεναι ἄντα ” ( Il . 1 , 186 ) , καὶ θορύβου τε ἐκ τῆς ἐξαναστάσεως τοῦ Ἀχιλλέως γεγονότος , μὴ εὐθὺς παρακαλεῖν ἐπὶ τὴν ἔξοδον , ἀλλὰ πειραθῆναι ἡγήσασθαι δεῖν εἰ οὕτως ἔχουσιν . εἰ γὰρ ἄνευ πείρας πολεμεῖν ἐκέλευε τοὺς οὕτω διακειμένους , συνέβη δὲ ἀντειπεῖν τινὰς , ἀνάστατον ἐγίνετο τὸ πᾶν ἔργον καὶ ἐπανάστασις πάντων , καὶ λοιπὸν ἡ δέησις τοῦ βασιλέως , ἡ κόλασις τῶν ἀπειθούντων . ἀναγκαία οὖν ἡ πεῖρα μετὰ τοῦ ἐναντιοῦσθαι παραγγεῖλαι τοὺς ἡγεμόνας , ἐν ᾧ αὐτοὺς φθάσας ἐναντίους παρακαλεῖ γενέσθαι τῆς αὑτοῦ εἰς ἀπό - στασιν τοῦ πολέμου πείρας . προληφθέντες γὰρ ταῖς πρὸς αὐτὸν ὁμολογίαις , ἄτοποι εὑρίσκονται μὴ κωλυταὶ γινόμενοι , ὥσπερ συνέ - θεντο , συμπράκτορες δὲ τῶν φευγόντων . ὅθεν καὶ τῷ Ὀδυσσεῖ εὐλόγως λείπεται ἡ πρὸς τοὺς τοιούτους ἐπίπληξις , ἐπὰν λέγῃ “ ἐν βουλῇ δʼ οὐ πάντες ἀκούσαμεν οἷον ἔειπεν ” ( 194 ) . τὸ μὲν οὖν αὐτὸν παρακαλεῖν οὕτως ἔχοντας πολεμεῖν ἐπίφθονον ἦν · ἐκέλευσε δʼ αὐτοῦ λέγοντος ὡς δεῖ ἀπιέναι , τοὺς ἄλλους κωλύειν · “ ὑμεῖς δʼ ἄλλοθεν ἄλλος ἐρητύειν ἐπέεσσιν ( 75 ) . συνέβη δὲ εἰκὸς ἦν , διά τε τὸ ὀργᾶν καὶ τὸ μὴ εἰδέναι εἰ ἀπεπειρᾶτο , ἀσμένως ἀκοῦσαι καὶ φθάσαι ἀναστάντας πρίν τινα τῷ Ἀγαμέμνονι ἀντειπεῖν . ὁ οὖν Ἀγαμέμνων ὀρθῶς ἐβουλεύ - σατο · οὐ γὰρ δεῖ ἐκ τῶν ἀποβαινόντων κρίνειν τὸ ὀρθῶς , ἀλλʼ ἐκ τοῦ πῶς κατὰ λόγον ἦν ἀποβῆναι · πολλὰ γὰρ παραλόγως ἐπιτυγχάνει , εἴπερ γε καὶ κατορθοῦται · καὶ οἱ Ἀχαιοὶ ἀνέστησαν πρίν τινα ἀντει - πεῖν . τί γὰρ ἔφη : ἐγὼ μὲν ἐρῶ ὅτι δεῖ φεύγειν , ὑμεῖς δʼ ἄλλοθεν ἄλλος ἀντιλέγετέ μοι πρὸς τοῦτο · οὐ προσδοκήσας ὅτι πρὶν ἀντει - πεῖν αὐτῷ ἔσται τι τῶν ἀτόπων , οὐδʼ ὅτι τὸ πλῆθος ἅμα τῷ φάναι αὐτὸν ἀΐξει ἐπὶ τὸ ῥηθέν . ἅμα δὲ καὶ ὁ ποιητὴς ἀγωνιᾶσθαι πεποίηκε τὸν ἀκροατήν · τό τε γὰρ ἀποβῆναι καὶ τὸ πάλιν εἰς ὀρθὸν ἐλθεῖν τραγικὸν , καὶ τοῦ ποιητοῦ ἐπιβολὴ ἔνογκος . ἡ δὲ λύσις οὐκ ἀπὸ . μηχανῆς · ὅταν γὰρ διὰ τῶν εἰκότων γίγνηται , οὐ μηχανὴ τοῦτʼ ἐστὶν , ἅμʼ ὅτε πρόσκειται θεός . ἀλλὰ τοῦτʼ εἰπὼν ὃ εἰκὸς ἦν αὐτοῖς γίνεσθαι εἰς θεὸν , ἀντέθηκε τὸν Ὀδυσσέα διανοηθῆναι ταῦτα δρᾶν ἃ πρᾶξαι ἂν εἰκός ἐστιν , ὡς τὸ “ καὶ φεύγειν ἐν νηυσὶ πολυκλήϊσι κελεύσω · ὑμεῖς δʼ ἄλλοθεν ἄλλος ἐρητύειν . ” ἢ οὐ τοὺς φεύγοντας ἐρητύειν κελεύει ( οὐδὲ γὰρ ἤλπιζε τοῦτʼ ἔσεσθαι ) , ἀλλʼ ἐμοὶ ἀντι - λέγειν , ἐπέχειν καὶ μένειν συμβουλεύοντας , καὶ τοῦτο ποιοῦντας πρός ἐμὲ διδάσκειν ὡς χρὴ μένειν καὶ μὴ τοῖς ὑπʼ ἐμοῦ ῥηθεῖσι περὶ φυγῆς πείθεσθαι . * Πορφυρίου . ἄλογον τὸ πειράζειν · εἰ γὰρ ἑτέρως , ὥσπερ καὶ ἐγένετο , τὸ πλῆθος ἔνευσεν , ἀπώλετο ἂν πάντα τὰ πράγματα . λύε - ται δὲ ἐκ τῆς λέξεως · προησφάλισται γάρ · “ ὑμεῖς δʼ ἄλλοθεν ἄλλος ἐρητύειν ἐπέεσσιν ” ( 75 ) . συνέφερε γὰρ ἡ πεῖρα διὰ τὸν καιρὸν , ἀφεστῶτος τοῦ Ἀχιλλέως καὶ τοῦ πλήθους ὑποπτευομένου .
Lemmas: 73 . οἶδα αὐτός ἀποκάμνω ὁ χρόνος καί ὁ λοιμός καί ὁ ἀπόστασις Ἀχιλλεύς . παρακαλέω δέ οὐ ἐν-εἰμί ὁ πρώην φοβερός καί λέγω “ στυγέω δέ καί ἄλλος ” ( Il . 1 , 186 ) , ἀλλά οὐδέ ἐπι - τάσσω , ὅπως μή ἀντιλέγω καί ἕτερος στάσις γίγνομαι . ἄλλως τε ὁ παράδοξος καί χαρά καί λύπη ὁ ποίησις ἐκτραγῳδέω , φίλος - τρος τε πορίζω ἑαυτοῦ · μισέω γάρ ὁ ῥιψοκίνδυνος στρατηγός ὁ στρατός . καί εἰμί μέν καταδέχομαι φεύγω , εἴργω διά ὁ βασιλεύς , εἰμί δέ μή , λανθάνω ὁ βούλευμα . ἄλλως δέ ἀποβαίνω · βλάπτω γάρ ὁ Ζεύς . * Πορφύριος . διά τίς ὁ Ἀγαμέμνων ἀποπειράομαι ὁ Ἀχαιός , καί οὕτως πράσσω ὥστε ὀλίγος ὁ ἐναντίος συμβαίνω ἢ βουλεύω ; καί ὁ κώλυμα ἀπό μηχανή · ὁ γάρ Ἀθηνᾶ κωλύω · εἰμί δέ ἀποίητος ὁ μηχάνημα λύω ἄλλως εἰμί μή ἐκ αὐτός ὁ μῦθος . φημί δέ ὁ Ἀριστοτέλης ποιητικός μέν εἰμί ὁ μιμέομαι ὁ εἴωθα γίγνομαι , καί ποιητής μᾶλλον ὁ κίνδυνος παρεισάγω . εἰκός δέ καί ἐκ λοιμός πονέω καί ὁ μῆκος ὁ χρόνος ἀπαυδάω , καί ὁ Ἀχιλλεύς μετά ὁ οἰκεῖος δύναμις ἀφίστημι , καί αὐτός ἀφαιρέω ἐν ὁ ἐκκλησία ὁ Βρισηΐς λέγω εἰς φόβος ὁ ἄλλος “ στυγέω δέ καί ἄλλος ἴσος ἐγώ φημί καί ὁμοιόω ἄντα ” ( Il . 1 , 186 ) , καί θόρυβος τε ἐκ ὁ ἐξανάστασις ὁ Ἀχιλλεύς γίγνομαι , μή εὐθύς παρακαλέω ἐπί ὁ ἔξοδος , ἀλλά πειράω ἡγέομαι δήω εἰμί οὕτως ἔχω . εἰμί γάρ ἄνευ πείρω πολεμέω κελεύω ὁ οὗτος διάκειμαι , συμβαίνω δέ ἀντιλέγω τις , ἀνάστατος γίγνομαι ὁ πᾶς ἔργον καί ἐπανάστασις πᾶς , καί λοιπός ὁ δέησις ὁ βασιλεύς , ὁ κόλασις ὁ ἀπειθέω . ἀναγκαῖος οὖν ὁ πείρω μετά ὁ ἐναντιόομαι παραγγέλλω ὁ ἡγεμών , ἐν ὅς αὐτός φθάνω ἐναντίος παρακαλέω γίγνομαι ὁ αὐτός εἰς ἀπό - στάσις ὁ πόλεμος πείρω . προλαμβάνω γάρ ὁ πρός αὐτός ὁμολογία , ἄτοπος εὑρίσκω μή κωλυτής γίγνομαι , ὥσπερ συνέρχομαι - τίθημι , συμπράκτωρ δέ ὁ φεύγω . ὅθεν καί ὁ Ὀδυσσεύς εὔλογος λείπω ὁ πρός ὁ τοιοῦτος ἐπίπληξις , ἐπάν λέγω “ ἐν βουλή δέ οὖον πᾶς ἀκούω οἷος εἶπον ” ( 194 ) . ὁ μέν οὖν αὐτός παρακαλέω οὕτως ἔχω πολεμέω ἐπίφθονος εἰμί · κελεύω δέ αὐτός λέγω ὡς δεῖ ἀφίημι , ὁ ἄλλος κωλύω · “ σύ δέ ἄλλοθεν ἄλλος ἐρητύω ἔπος ( 75 ) . συμβαίνω δέ εἰκός εἰμί , διά τε ὁ ὀργάω καί ὁ μή οἶδα εἰμί ἀποπειράομαι , ἄσμενος ἀκούω καί φθάνω ἀνίστημι πρίν τις ὁ Ἀγαμέμνων ἀντιλέγω . ὁ οὖν Ἀγαμέμνων ὀρθῶς βούλομαι - Σάτο · οὖον γάρ δεῖ ἐκ ὁ ἀποβαίνω κρίνω ὁ ὀρθῶς , ἀλλά ἐκ ὁ πῶς κατά λόγος εἰμί ἀποβαίνω · πολύς γάρ παράλογος ἐπιτυγχάνω , εἴπερ γε καί κατορθόω · καί ὁ Ἀχαιός ἀνίστημι πρίν τις ἀντείνω - πεῖν . τίς γάρ φημί : ἐγώ μέν εἴρω ὅτι δεῖ φεύγω , σύ δέ ἄλλοθεν ἄλλος ἀντιλέγω ἐγώ πρός οὗτος · οὖον προσδοκάω ὅτι πρίν ἀντείνω - πεῖν αὐτός εἰμί τίς ὁ ἄτοπος , οὐδέ ὅτι ὁ πλῆθος ἅμα ὁ φαίνω αὐτός ἀΐσσω ἐπί ὁ εἴρω . ἅμα δέ καί ὁ ποιητής ἀγωνιάω ποιέω ὁ ἀκροατής · ὁ τε γάρ ἀποβαίνω καί ὁ πάλιν εἰς ὀρθός ἔρχομαι τραγικός , καί ὁ ποιητής ἐπιβολή ἔνογκος . ὁ δέ λύσις οὐ ἀπό . μηχανή · ὅταν γάρ διά ὁ εἰκός γίγνομαι , οὖον μηχανή οὗτος εἰμί , ἅμα ὅτε πρόσκειμαι θεός . ἀλλά οὗτος εἶπον ὅς εἰκός εἰμί αὐτός γίγνομαι εἰς θεός , ἀνατίθημι ὁ Ὀδυσσεύς διανοέομαι οὗτος δράω ὁ πράσσω εἄν εἰκός εἰμί , ὡς ὁ “ καί φεύγω ἐν ναῦς πολυκλήϊς κελεύω · σύ δέ ἄλλοθεν ἄλλος ἐρητύω . ” ἢ οὖον ὁ φεύγω ἐρητύω κελεύω ( οὐδέ γάρ ἐλπίζω οὗτος εἰμί ) , ἀλλά ἐγώ ἀντι - λέγω , ἐπέχω καί μένω συμβουλεύω , καί οὗτος ποιέω πρός ἐγώ διδάσκω ὡς χρή μένω καί μή ὁ ὑπό ἐγώ εἴρω περί φυγή πείθω . * Πορφύριος . ἄλογος ὁ πειράζω · εἰμί γάρ ἑτέρως , ὥσπερ καί γίγνομαι , ὁ πλῆθος νέος , ἀπόλλυμι εἄν πᾶς ὁ πρᾶγμα . λύω - ὁ δέ ἐκ ὁ λέξις · προασφαλίζω γάρ · “ σύ δέ ἄλλοθεν ἄλλος ἐρητύω ἔπος ” ( 75 ) . συμφέρω γάρ ὁ πείρω διά ὁ καιρός , ἀφίστημι ὁ Ἀχιλλεύς καί ὁ πλῆθος ὑποπτεύω .