scholia-in-homerum.scholia-in-iliadem-scholia-vetera 3.2.216
370 . * ἦ μὰν αὖτʼ ἀγορῇ νικᾶς γέρον ] διὰ τί Ὀδυσσέως καὶ κρα - τήσαντος τοὺς Ἕλληνας φεύγειν μέλλοντας καὶ τοὺς οἷος ὁ Θερσίτης καταστασιάζοντας ἐπισχόντος καὶ ἀπειλαῖς καὶ πληγαῖς , ὁμοίως γὰρ τῷ Θερσίτῃ “ ὃν δʼ αὖ δήμου τʼ ἄνδρα ἴδοι βοόωντά τʼ ἐφεύροι , τὸν σκήπτρῳ ἐλάσασκεν ὁμοκλήσασκέ τε μύθῳ , ” ὅθεν καὶ τὸν Θερσίτην προήχθη τύψαι χείρονα ὄντα τῶν πληγὰς εἰληφότων , πρὸς δὲ τούτοις δημηγορήσαντος οὕτως ἐπιβοῆσαι αὐτῷ ἅπαντας ἐπαινοῦντας “ ὣς ἔφατ,᾿ Ἀργεῖοι δὲ μέγʼ ἴαχον , ἀμφὶ δὲ νῆες σμερδαλέον κονάβησαν ἀϋ\σάντων ὑπʼ Ἀχαιῶν , μῦθον ἐπαινήσαντες Ὀδυσσῆος θείοιο , ” Ἀγα - μέμνων μόνῳ Νέστορι τὰ πρωτεῖα δίδωσι καὶ τῆς νίκης παραχωρεῖ λέγων “ ἦ μὰν αὖτʼ ἀγορῇ νικᾷς , γέρον , υἷας Ἀχαιῶν , ” καὶ τοιούτους δέκα εὔχεται συμφράδμονας γενέσθαι . οὕτω γὰρ τάχα πορθηθῆναι τὴν Ἴλιον ʼχερσὶν ὑφʼ ἡμετέρῃσιν ἀλοῦσαν . ” ῥητέον οὖν ὅτι οὐχ ἀπλῶς νικᾶν ἔφη καὶ ἐν πᾶσι τὸν Νέστορα , ἀλλὰ μόνον ἐν τῇ ἀγορῇ νικᾷς , γέρον , τὰ πρωτεῖα διδοὺς κατὰ τὴν δημηγορίαν καὶ αὐτὸς τῷ Νέστορι . καθάπερ οἱ Ἕλληνες τῷ Ὀδυσσεῖ Ὀδυσσεὺς μὲν γὰρ ἐδημαγώγησεν ὡς πρὸς δημοκρατίαν ἁρμόσας τὸν λόγον καὶ ὡς ἐπʼ αὐτοῖς ὂν μένειν ἢ ἀποπλεῖν . τί γάρ φησιν ὑποτάξας τὸν Ἀγαμέ - μνονα τῇ τῶν Ἑλλήνων ἐξουσία “ Ἀτρείδη , νῦν σε ἄναξ ἐθέλουσιν Ἀχαιοὶ πᾶσιν ἐλέγχιστον θέμεναι μερόπεσσι βροτοῖσι ” καὶ τὰ ἑξῆς . ὁ δὲ Νέστωρ τὸν Ἀγαμέμνονα αὐτὸς ἄρχειν παρακαλεῖ καὶ μὴ φροντίζειν τῶν ἀποστατούντων . συμφέρειν γὰρ πᾶσι τὴν τούτου ἀρχὴν , διὰ τὸ πάντας οὐχ ὑποσχέσεσιν ἀπλῶς , ὡς Ὀδυσσεὺς ἔφη , ὅρκοις δὲ καὶ συνθήκαις καὶ δεξιαῖς πιστώσασθαι τὴν τούτου ἡγε - μονίαν , ἀπειθοῦσι δὲ αὐτοῖς καθὼς ἐξώμοσαν πάντες γενέσθαι τὴν παράβασιν . “ Ἀτρείδη , σὺ δέ θʼ ὡς πρὶν ἔχων ἀστεμφέα βουλὴν ἄρχευʼ Ἀργείοισι κατὰ κρατερὰς ὑσμίνας , ” διὰ τοῦ “ πῆ γὰρ αἱ συνθῆ - και καὶ ὅρκια βήσεται ἡμῖν σπονδαί τʼ ἄκρητοι καὶ δεξιαὶ ᾗς ἐπέ - πιθμεν . ” διόπερ Ὀδυσσεὺς μὲν τοὺς Ἕλληνας εἰπὼν “ ὥστε γὰρ ἢ παῖδες νεαροὶ χῆραί τε γυναῖκες ἀλλήλοισιν ὀδύρονται οἶκόνδε νέε - σθαι ” εὐθὺς ἐπιλαμβάνεται αὐτοῦ ἀνακαλούμενος τὸν λόγον διὰ τοῦ φάναι “ ἦ μὴν καὶ πόνος ἐστὶν ἀνιηθέντα νέεσθαι , ” καὶ ἐκ τοῦ ἤττονος παραβάλλειν τὸ μέγεθος · τῆς Ἑλληνικῆς . . . . . . εἰ γὰρ καὶ ὁ ἕνα μῆνα μένων ἀπὸ ἧς ἀλόχοιο ἀσχάλλει ὑπὸ ἀνέμων ἐναντίων ἐμποδι - ζόμενος , “ ἡμῖν δʼ εἴνατός ἐστι περιτροπέων ἐνιαυτὸς ἐνθάδε μιμνόν - τεσσι ” ( Il . 2 , 291—296 ) . τῆς . . . . . . μεσήσαι ἀσχάλλουσι τοῖς Ἕλλησιν , ὁ δὲ Νέστωρ οὐχ Ἕλληνας φησὶν ἀξίους εἶναι ὡς παῖδας διασύρεσθαι , ἀλλʼ αὐτοὺς τοὺς δημηγόρους τὰ τοῦ πολέμου ἔργα μὴ σκοπουμε . . . . . ὧν μάλιστα ἤρτηται ἐκ τῆς πρὸς θεοὺς εὐσεβείας “ ἦ δὴ παισὶν ἐοικότες ἠγοράασθε νηπιάχοις , οἷς οὔτι μέλει πολεμήια ἔργα . ” πῶς οὖν οὐ μέλλει . . . . . . διὰ ἀφροσύνην τὰ τῶν πολέμων φρονεῖν , ὅτι δὴ φησὶν , “ ἐν πυρὶ δὴ βουλαί τε γενοίατο ” συνθεσίαι καὶ τὰ ὅρκια “ σπονδαί τʼ ἄκρητοι καὶ δεξιαὶ , ἦς ἐπέπιθμεν . ” τὸ θαρ - ρεῖν γὰρ εὐορκοῦσι καὶ τηροῦσι τὰς διὰ θεῶν πίστεις ἀνδρῶν ἂν εἴη εὐφρόνων καὶ εἰδότων τὰ κοινὰ τῶν πολέμων εὐλαβεῖσθαι , καὶ τούτων ἀναμιμνήσκειν δεῖ , φησὶ , τοὺς συμβουλεύοντας ῥήτορας . ἀκολούθως δὲ τούτοις ἐπάγεται καὶ τὸ “ ἔα φθινύθειν ἕνα καὶ δύο ” τῶν ἀπει - θούντων , οἳ οὐκ ἀνύουσι πρότερον τὸ εἰς οἶκον ἀπελθεῖν “ πρὶν καὶ Διὸς αἰγιόχοιο γνώμεναι εἴτε ψεῦδος ὑπόσχεσις εἴτε καὶ οὐκί . ” εἰ γὰρ ἐπὶ ὅρκοις καὶ σπονδαῖς καὶ τοῦ πολέμου παρασκευαῖς καὶ δε - ξιαῖς καὶ Διὸς ἐγένετο ἡ ὑπόσχεσις , κίνδυνος τοῖς ταῦτα παραβαί - νουσι καὶ οὐ χρὴ θωπεύειν δημαγωγοῦντας , ἐπιπλήττειν δὲ μᾶλλον ἁμαρτάνουσι καὶ ἐπάγειν τὸν βασιλέα εἰς τὸ τῆς ἐξουσίας ἡγεμονι - κὸν , ἀλλʼ οὐκʼ ἀπέχεσθαι τῶν ἀρχομένων , ἐπισταμένων οἷς ἔκριναν μετὰ πίστεως ὡς χρεὼν ἐν πᾶσιν ὑπακούειν . διὸ Ὀδυσσεῖ μὲν ἀκό - λουθον δημαγωγοῦντι καὶ Κάλχαντος χρήσασθαι μαντείαις . ὕβριστο μὲν γὰρ ὑπὸ Ἀγαμέμνονος , αἴτιος δὲ ἐδόκει ἔναγχος αὐτοῖς γεγονέναι τοῦ λοιμοῦ τῆς θεραπείας καὶ διὰ τοῦτο πρὸς αὐτῶν ἠγαπᾶτο καὶ ἐπιστεύετο . Νέστορι δὲ τούτου μὲν ἀμελεῖν , εἰς δὲ τὰς Διὸς ἀνάγειν ὑποσχέσεις αἷς μετὰ τῆς τοῦ πολέμου κατορθώσεως καὶ τὸ ἡγεῖσθαι τοῦ πολέμου τὸν Ἀγαμέμνονα ἐκύρωσεν . “ φημὶ γὰρ οὖν κατανεῦσαι ὑπερμενέα Κρονίωνα ” ( Il . 2 , 350 ) καὶ τὰ ἑξῆς . γράφει δὲ περὶ τῶν δεξιῶν ἀστραπῶν Ἑρμόδημος , καὶ ὅταν “ κατὰ δεξιὰ χειρὸς ἀστράπτῃ νίκην καὶ ὑπέρτερον εὖχος ὀπάζει , ” καὶ ὅλως οἱ περὶ τούτων σκεψάμενοι φασὶν ἀστραπαὶ καὶ βρονταὶ δεξιαὶ τοῖς ἐπιχει - ροῦσιν ἄγεσθαι . φόβους γὰρ τοῖς πολεμίοις σημαίνουσιν ἐν δεξιοῖς γινόμεναι . διαφόρων τοίνυν οὐσῶν τῶν δημηγοριῶν καὶ τῆς μὲν Ὀδυσσέως δημοτικωτέρας , τῆς δὲ Νέστορος βασιλικωτέρας καὶ ἀρχικῆς , εἰκότως ὁ μὲν θωπεύει “ “ οὐ νεμεσίζομαι Ἀχαιοὺς λέγων ἀσχάλλειν παρά νηυσὶ καὶ ὅμως ἀξιῶν , τλῆτε , φίλοι , καὶ μείνατʼ ἐπὶ χρόνον · αἰσχρὸν γὰρ δηρόν τε μένειν κενεόν τε νέεσθαι ” ( Il . 2 , 296 — 298 ) , ὁ δὲ ὀλίγον ἐνδοὺς καὶ τοσοῦτον θεραπεύσας ἐν τῷ φάναι “ τῷ μή τις πρὶν ἐπειγέσθω οἶκόνδε νέεσθαι , πρίν τινα πὰρ Τρώων ἀλόχῳ κατακοιμηθῆναι ” ( Il . 2 , 354 ) , εὐθὺς μὲν ἐγείρει τόν λόγον εἰς τὴν ὑπὲρ τοῦ βασιλικοῦ ὅρκου μνήμην “ τίσασθαι γὰρ Ἑλένης ὁρμήματά τε στοναχάς τε , ” εἰς ἀπειλὰς δὲ χωρεῖ οἰκείας βασιλικῷ φρονή - ματι , “ εἰ δέ τις ἐκπάγλως ἐθέλει οἶκόνδε νέεσθαι , ἁπτέσθω ἧς νηὸς ἐϋσσέλμοιο μελαίνης , ὄφρα πρόσθʼ ἄλλων θάνατον καὶ πότμον ἐπίσπῃ . ” λοιπὸν δὲ οὐκ ὦ Ἀτρείδη λέγει ; οὐδʼ ὦ Ἀγάμεμνον , ἀλλ᾿ ἄναξ ὦ βασιλεῦ λέγων ἀξιοῖ μὲν αὐτὸν κατάρχειν σκεμμάτων καλῶν , πείθεσθαι δὲ καὶ ἄλλῳ καὶ διατάσσειν ὡς χρὴ κατακοσμηθῆναι κατʼ αὐτούς . εἰκότως οὖν τὸν μὲν πρὸς τὸ ἀρχόμενον καὶ δημοτικὸν ἁρμότ - τει λόγον , τοῦ δὲ πρὸς τὸν ἄρχοντα καὶ βασιλέα τῶν ἄλλων τὸν μὲν τὸ πλῆθος ἐπαινεῖ , τῷ δὲ τὸ νικᾶν ὁ βασιλεὺς ἀποδίδωσιν . ἀγορῇ νικᾶς ] ἐπιεικὴς ὁ βασιλεὺς , ὃς οὐκ οἴεται δεῖν ἐν ἅπασι πάντων ὑπερέχειν . ἅμα δὲ καὶ πλέον Ὀδυσσέως αὐτὸν θαυμάζει , ὅτι ὁ μὲν εἰσηγήσατο ὡς μενετέον , ὁ δὲ Νέστωρ καὶ ὡς μένοντας πρακτέον . ἰσοστάσιος δὲ ὁ ἔπαινος , εἰ καὶ τὸν μὲν τὸ πλῆθος , τὸν δὲ αὐτὸς ἐπαινεῖ .
Lemmas: 370 . * εἰμί μήν αὐτός ἀγορά Νικᾶς γέρων ] διά τίς Ὀδυσσεύς καί Κρής - τήσαντος ὁ Ἕλλην φεύγω μέλλω καί ὁ οἷος ὁ Θερσίτης καταστασιάζω ἐπέχω καί ἀπειλή καί πληγή , ὁμοίως γάρ ὁ Θερσίτης “ ὅς δέ αὖος δῆμος τε ἀνήρ ὁράω βοάω τε ἐφευρίσκω , ὁ σκῆπτρον ἐλαύνω ὁμοκλέω τε μῦθος , ” ὅθεν καί ὁ Θερσίτης προάγω τύπτω χείρων εἰμί ὁ πληγάς λαμβάνω , πρός δέ οὗτος δημηγορέω οὕτως ἐπιβοάω αὐτός ἅπας ἐπαινέω “ ὡς ἔφατ,᾿ Ἀργεῖος δέ μέγας ἰάχω , ἀμφί δέ ναῦς σμερδαλέος κοναβέω ἀϋ\σάντων ὑπό Ἀχαιός , μῦθος ἐπαινέω Ὀδυσσεύς θεῖος , ” ἀγα - Μέμνων μόνος Νέστωρ ὁ πρωτεῖος δίδωμι καί ὁ Νίκη παραχωρέω λέγω “ εἰμί μήν αὐτός ἀγορά νικάω , γέρων , υἱός Ἀχαιός , ” καί τοιοῦτος δέκα εὔχομαι συμφράδμων γίγνομαι . οὗτος γάρ τάχα πορθέω ὁ Ἴλιον ʼχερσὶν ὑπό ἡμέτερος ἀλέω . ” ῥητέος οὖν ὅτι οὐ ἀπλόος νικάω φημί καί ἐν πᾶς ὁ Νέστωρ , ἀλλά μόνος ἐν ὁ ἀγορά νικάω , γέρων , ὁ πρωτεῖος δίδωμι κατά ὁ δημηγορία καί αὐτός ὁ Νέστωρ . καθάπερ ὁ Ἕλλην ὁ Ὀδυσσεύς Ὀδυσσεύς μέν γάρ δημαγωγέω ὡς πρός δημοκρατία ἁρμόζω ὁ λόγος καί ὡς ἐπί αὐτός εἰμί μένω ἢ ἀποπλέω . τίς γάρ φημί ὑποτάσσω ὁ ἄγαμος - μνονα ὁ ὁ Ἕλλην ἐξουσία “ Ἀτρείδης , νῦν σύ ἄναξ ἐθέλω Ἀχαιός πᾶς ἐλεγχής θέω μέροψ βροτός ” καί ὁ ἑξῆς . ὁ δέ Νέστωρ ὁ Ἀγαμέμνων αὐτός ἄρχω παρακαλέω καί μή φροντίζω ὁ ἀποστατέω . συμφέρω γάρ πᾶς ὁ οὗτος ἀρχή , διά ὁ πᾶς οὐ ὑπόσχεσις ἀπλόος , ὡς Ὀδυσσεύς φημί , Ὅρκος δέ καί συνθήκη καί δεξιός πιστόω ὁ οὗτος ἡγω - μονίας , ἀπειθέω δέ αὐτός καθώς ἐξόμνυμι πᾶς γίγνομαι ὁ παράβασις . “ Ἀτρείδης , σύ δέ ὁ ὡς πρίν ἔχω ἀστεμφής βουλή ἀρχεύω Ἀργεῖος κατά κρατερός ὑσμίνη , ” διά ὁ “ πῇ γάρ ὁ συντίθημι - και καί ὅρκιος βαίνω ἐγώ σπονδή τε ἄκρατος καί δεξιά ὅς ἐπές - πείθω . ” διόπερ Ὀδυσσεύς μέν ὁ Ἕλλην εἶπον “ ὥστε γάρ ἢ παῖς νεαρός χήρα τε γυνή ἀλλήλων ὀδύρομαι οἶκόνδε νέος - ἕπομαι ” εὐθύς ἐπιλαμβάνω αὐτός ἀνακαλέω ὁ λόγος διά ὁ φαίνω “ εἰμί μήv καί πόνος εἰμί ἀνιάω νέομαι , ” καί ἐκ ὁ κακός παραβάλλω ὁ μέγεθος · ὁ Ἑλληνικός . . . . . . εἰμί γάρ καί ὁ εἷς μείς Μένων ἀπό ὅς ἄλοχος ἀσχάλλω ὑπό ἄνεμος ἐναντίος ἐμποδίζω - ζέω , “ ἐγώ δέ εἴνατος εἰμί περιτροπέω ἐνιαυτός ἐνθάδε μίμνω - τε ” ( Il . 2 , 291—296 ) . ὁ . . . . . . μεσήσαι ασχαλλους ὁ Ἕλλην , ὁ δέ Νέστωρ οὐ Ἕλλην φημί ἄξιος εἰμί ὡς παῖς διασύρω , ἀλλά αὐτός ὁ δημήγορος ὁ ὁ πόλεμος ἔργον μή σκοπάω . . . . . ὅς μάλιστα ἀρτέομαι ἐκ ὁ πρός θεός εὐσέβεια “ εἰμί δή παῖς ἔοικα ἀγοράομαι νηπίαχος , ὅς οὔτις μέλος πολεμήιος ἔργον . ” πῶς οὖν οὖον μέλλω . . . . . . διά ἀφροσύνη ὁ ὁ Πολέμων φρονέω , ὅτι δή φημί , “ ἐν πῦρ δή βουλή τε γίγνομαι ” συνθεσία καί ὁ ὅρκιος “ σπονδή τε ἄκρατος καί δεξιά , εἰμί πείθω . ” ὁ θαρ - ῥέω γάρ εὐορκέω καί τηρέω ὁ διά θεός πίστις ἀνήρ εἄν εἰμί εὔφρων καί οἶδα ὁ κοινός ὁ Πολέμων εὐλαβέομαι , καί οὗτος ἀναμιμνήσκω δεῖ , φημί , ὁ συμβουλεύω ῥήτωρ . ἀκόλουθος δέ οὗτος ἐπάγω καί ὁ “ ἐάω φθίω εἷς καί δύο ” ὁ ἄπειμι - θέω , ἕ οὐ ἀνύω πρότερος ὁ εἰς οἶκος ἀπέρχομαι “ πρίν καί Ζεύς αἰγίοχος γιγνώσκω εἴτε ψεῦδος ὑπόσχεσις εἴτε καί οὐ . ” εἰμί γάρ ἐπί Ὅρκος καί σπονδή καί ὁ πόλεμος παρασκευή καί δέ - ξιαῖς καί Ζεύς γίγνομαι ὁ ὑπόσχεσις , κίνδυνος ὁ οὗτος παραβαίνω - Νούσι καί οὖον χρή θωπεύω δημαγωγέω , ἐπιπλήσσω δέ μᾶλλον ἁμαρτάνω καί ἐπάγω ὁ βασιλεύς εἰς ὁ ὁ ἐξουσία ἡγεμονι - κόος , ἀλλά οὐ ἀπέχω ὁ ἄρχω , ἐφίστημι ὅς κρίνω μετά πίστις ὡς χρεὼν ἐν πᾶς ὑπακούω . διό Ὀδυσσεύς μέν ΑΚΟ - λουθον δημαγωγέω καί Κάλχας χράω μαντεῖος . ὑβρίζω μέν γάρ ὑπό Ἀγαμέμνων , αἴτιος δέ δοκέω ἔναγχος αὐτός γίγνομαι ὁ λοιμός ὁ θεραπεία καί διά οὗτος πρός αὐτός ἀγαπάω καί πιστεύω . Νέστωρ δέ οὗτος μέν ἀμελέω , εἰς δέ ὁ Ζεύς ἀνάγω ὑπόσχεσις ὅς μετά ὁ ὁ πόλεμος κατόρθωσις καί ὁ ἡγέομαι ὁ πόλεμος ὁ Ἀγαμέμνων κυρόω . “ φημί γάρ οὖν κατανεύω ὑπερμενής Κρονίων ” ( Il . 2 , 350 ) καί ὁ ἑξῆς . γράφω δέ περί ὁ δεξιός ἀστραπή Ἑρμόδημος , καί ὅταν “ κατά δεξιός χείρ ἀστράπτω Νίκη καί ὑπέρτερος εὖχος ὀπάζω , ” καί ὅλως ὁ περί οὗτος σκέπτομαι φημί ἀστραπή καί βροντή δεξιά ὁ ἐπιχέω - Ρούσι ἄγω . φόβος γάρ ὁ πολέμιος σημαίνω ἐν δεξιός γίγνομαι . διάφορος τοίνυν εἰμί ὁ δημηγορία καί ὁ μέν Ὀδυσσεύς δημοτικός , ὁ δέ Νέστωρ βασιλικός καί ἀρχικός , εἰκότως ὁ μέν θωπεύω “ “ οὖον νεμεσίζομαι Ἀχαιός λέγω ἀσχάλλω παρά ναῦς καί ὅμως ἄξιος , ἔτλην , φίλος , καί μένω ἐπί χρόνος · αἰσχρός γάρ δηρός τε μένω κενός τε νέομαι ” ( Il . 2 , 296 — 298 ) , ὁ δέ ὀλίγος ἐνδίδωμι καί τοσοῦτος θεραπεύω ἐν ὁ φαίνω “ ὁ μή τις πρίν ἐπείγω οἶκόνδε νέομαι , πρίν τις παρά Τρώς ἄλοχος κατακοιμάω ” ( Il . 2 , 354 ) , εὐθύς μέν ἐγείρω ὁ λόγος εἰς ὁ ὑπέρ ὁ βασιλικός Ὅρκος μνήμη “ τίνω γάρ Ἑλένη ὅρμημα τε στοναχή τε , ” εἰς ἀπειλή δέ χωρέω οἰκεῖος βασιλικός φρονέω - μάτι , “ εἰμί δέ τις ἐκπάγλως ἐθέλω οἶκόνδε νέομαι , ἅπτω ὅς ναός εὔσελμος μέλας , ὄφρα πρόσθεν ἄλλος θάνατος καί πότμος ἐφέπω . ” λοιπός δέ οὐ εἰμί Ἀτρείδης λέγω ; οὐδέ εἰμί Ἀγαμέμνων , ἀλλά ἄναξ εἰμί βασιλεύς λέγω ἀξιόω μέν αὐτός κατάρχω σκέμμα καλός , πείθω δέ καί ἄλλος καί διατάσσω ὡς χρή κατακοσμέω κατά αὐτός . εἰκότως οὖν ὁ μέν πρός ὁ ἄρχω καί δημοτικός ἁρμός - τέῳ λόγος , ὁ δέ πρός ὁ ἄρχω καί βασιλεύς ὁ ἄλλος ὁ μέν ὁ πλῆθος ἐπαινέω , ὁ δέ ὁ νικάω ὁ βασιλεύς ἀποδίδωμι . ἀγορά Νικᾶς ] ἐπιεικής ὁ βασιλεύς , ὅς οὐ οἴομαι δήω ἐν ἅπας πᾶς ὑπερέχω . ἅμα δέ καί πλέω Ὀδυσσεύς αὐτός θαυμάζω , ὅτι ὁ μέν εἰσηγέομαι ὡς μενετέον , ὁ δέ Νέστωρ καί ὡς μένω πρακτέος . ἰσοστάσιος δέ ὁ ἔπαινος , εἰμί καί ὁ μέν ὁ πλῆθος , ὁ δέ αὐτός ἐπαινέω .