scholia-in-homerum.scholia-in-iliadem-scholia-vetera 3.2.2
2 . νήδυμος ὕπνος ] Ἀρίσταρχός φησιν ἐκ τοῦ δύνω δύμος καὶ ἐν ἐπεκτάσει νήδυμος · ὅθεν καὶ οἱ δίδυμοι δύο ἐκ μιᾶς καταδύσεως τῆς γαστρός . οὐ γὰρ παρὰ τὸ ἡδύς · λέξει γὰρ δασυνομένῃ οὐ συντίθησι τὸ νη . οἱ δὲ , ὃν οὐ δυνατὸν ἀποδύσασθαι , ἢ ὁ βαθὺς , παρὰ τὴν νηδύν . ἢ ὁ ἀνώδυνος . μετὰ δὲ τοῦ ν τὸ νήδυμος . * ἀγνοοῦσί τινες οἱ τὸν νήδυμον ὕπνον ἀποδιδόντες τὸν ἡδύν . ἔστι δὲ νήδυμος ὁ μὴ δύνων μηδὲ περιεχόμενος , ἀλλʼ αὐτὸς περιέχων . ἐξηγήσατο γὰρ τὴν λέξιν εἰπὼν “ νήδυμος ἀμφιχυθείς . ” καὶ αὐτὸς ὁ Ὕπνος φησὶν “ ὄφῤ ἔτι εὕδει Ζεὺς , ἐπεὶ αὐτὸν ἐγὼ μαλακὸν περὶ κῶμα κάλυψα ” ( Il . 14 , 359 ) . καὶ ἔτι “ περὶ δʼ ἀμβρόσιος κέχυθʼ ὕπνος ” ( 19 ) · “ τοῖσι δʼ ἐφʼ ὕπνον ἔχευε διάκτορος Ἀργειφόντης ” ( Il . 14 , 445 ) . διὸ καὶ οὕτως λέγει “ οὐδέ μιν ὕπνος ᾕρει πανδα - μάτωρ ” ( ib . 4 ) . τὸ δὲ νη στερητικὸν καὶ ἐν τῷ “ νήγρετος , ἥδιστος , θανάτῳ ἄγχιστα ἐοικώς ” ( Od . 13 , 80 ) . καὶ ἐπʼ ἄλλων δὲ περιεχόν - των καὶ κατειληφότων τὸ ὅλον λέγει “ ἀμφὶ δέ μιν θάνατος χύτο ” ( Il . 16 , 114 ) · “ τὸν δʼ ἄχεος νεφέλη ἐκάλυψεν ” ( Il . 17 , 591 ) · “ θείη δέ μιν ἀμφέχυτʼ ὀμφή ” ( 41 ) . “ θεσπεσίην δʼ ἄρα τῷγε χάριν κατέχευεν Ἀθήνη ” ( Od . 2 , 12 ) . κέχρηται δὲ τῇ συνθέσει τῆς λέξεως καὶ ἐν τῷ “ λιμένες δʼ ἔνι ναύλοχοι αὐτῇ ἀμφίδυμοι ” ( Od . 4 , 846 ) , δύο λέγων εἰς οὓς ἔστι δύνειν · ὅθεν καὶ οἱ δίδυμοι δύο ἐκ μιᾶς καταδύσεως . . . . . . καὶ πῶς φησὶν “ ἔνθα καθεῦδʼ ἀναβάς ; ” λύοιτο δʼ ἂν κατὰ λέξιν · τὸ γὰρ εὕδειν ἰαύειν κεῖσθαι καὶ ἐπὶ ψιλῆς ἀνακλίσεως λαμβάνονται , οἷον “ πολλὰς μὲν ἀΰπνους νύκτας ἴαυον ” ( Il . 9 , 325 ) καὶ “ ἔνθ᾿ Ὀδυσεὺς μνηστῆρσι κακὰ φρονέων ἐνὶ θυμῷ κεῖτʼ ἐγρηγορέων ” ( Od . 19 , 6 ) . ἢ οἱ μὲν ἄλλοι παννύχιοι εὗδον , Ζεὺς δὲ οὐ παννύχιος . διδαχὴ δέ ἐστιν ὅτι καὶ θεοῖς πρὸς σκέψιν εὔθετον νὺξ , τούς τε ἄρ - χοντας οὐ παννυχίζειν δεῖ ( “ οὐ χρὴ ” γὰρ “ παννύχιον εὕδειν βουλη - φόρον ἄνδρα ” 24 ) , ἀλλὰ καὶ παντὶ τρόπῳ τὰς ὑποσχέσεις πληροῦν . διὰ τοῦτο οἱ μὲν περὶ Θέτιδα τοῦ Διὸς δεηθέντες καθεύδοντες αὐτῷ πεποίηνται , ἀγρυπνῶν δὲ ὁ ὑπεσχημένος τιμῆσαι Ἀχιλλέα . * ἐναντίον δὲ δοκεῖ τὸ “ Δία δʼ οὐκ ἔχε νήδυμος ὕπνος ” τῷ “ ἔνθα καθεῦδʼ ἀναβάς . ” λύοιτο δʼ ἂν κατὰ λέξιν . καὶ γὰρ τὸ καθεύδειν ἐνίοτε δηλοῖ τὴν ψιλὴν κατάκλισιν ἐπὶ τῆς εὐνῆς , εἴπερ καὶ τὸ κοι - μηθῆναι καὶ τὸ . . . . “ ἐγὼ πολλὰς μὲν ἀΰπνους νύκτας ἴαυον . ” καὶ πάλιν “ Εὐρυνόμη δʼ ἄρα χλαῖναν βάλε κοιμηθέντι ” ( Od . 20 , 4 ) . τὸ δὲ παννύχιοι ἐστὶ διʼ ὅλης νυκτός . ὥστʼ . . . . τὸν μὲν Δία μέρος ὑπνῶσαι , τοὺς δὲ . . . . βαθὺς , ὥστε δύναιτʼ ἂν ὑπνῶσαι μὲν , μὴ βαθεῖ δὲ ὕπνῳ .
Lemmas: 2 . νήδυμος ὕπνος ] Ἀρίσταρχος φημί ἐκ ὁ δύο δύμα καί ἐν ἐπέκτασις νήδυμος · ὅθεν καί ὁ δίδυμος δύο ἐκ εἷς κατάδυσις ὁ γαστήρ . οὖον γάρ παρά ὁ ἡδύς · λέγω γάρ δασύνω οὖον συντίθημι ὁ νη . ὁ δέ , ὅς οὖον δυνατός ἀποδύω , ἢ ὁ βαθύς , παρά ὁ νηδύς . ἢ ὁ ἀνώδυνος . μετά δέ ὁ Ν ὁ νήδυμος . * ἀγνοέω τις ὁ ὁ νήδυμος ὕπνος ἀποδίδωμι ὁ ἡδύς . εἰμί δέ νήδυμος ὁ μή δύο μηδέ περιέχω , ἀλλά αὐτός περιέχω . ἐξηγέομαι γάρ ὁ λέξις εἶπον “ νήδυμος ἀμφιχέω . ” καί αὐτός ὁ Ὕπνος φημί “ ὄφρα ἔτι εὕδω Ζεύς , ἐπεί αὐτός ἐγώ μαλακός περί κῶμα καλύπτω ” ( Il . 14 , 359 ) . καί ἔτι “ περί δέ ἀμβρόσιος χέω ὕπνος ” ( 19 ) · “ ὅς δέ ἐπί ὕπνος χέω διάκτορος ἀργεϊφόντης ” ( Il . 14 , 445 ) . διό καί οὕτως λέγω “ οὐδέ ὅς ὕπνος αἱρέω Πάνδα - μάτωρ ” ( ib . 4 ) . ὁ δέ νη στερητικός καί ἐν ὁ “ νήγρετος , ἡδύς , θάνατος ἄγχι ἔοικα ” ( Od . 13 , 80 ) . καί ἐπί ἄλλος δέ περιέχω - ὁ καί καταλαμβάνω ὁ ὅλος λέγω “ ἀμφί δέ ὅς θάνατος χέω ” ( Il . 16 , 114 ) · “ ὁ δέ ἄχος νεφέλη καλύπτω ” ( Il . 17 , 591 ) · “ τίθημι δέ ὅς ἀμφέχυτʼ ὀμφή ” ( 41 ) . “ θεσπέσιος δέ ἄρα τῷ χάρις καταχέω Ἀθήνη ” ( Od . 2 , 12 ) . χράομαι δέ ὁ σύνθεσις ὁ λέξις καί ἐν ὁ “ λιμήν δέ ἐν ναύλοχος αὐτός ἀμφίδυμος ” ( Od . 4 , 846 ) , δύο λέγω εἰς ὅς εἰμί δύο · ὅθεν καί ὁ δίδυμος δύο ἐκ εἷς κατάδυσις . . . . . . καί πῶς φημί “ ἔνθα καθεύδω ἀναβαίνω ; ” λύω δέ εἄν κατά λέξις · ὁ γάρ εὕδω ἰαύω κεῖμαι καί ἐπί ψιλός ἀνάκλισις λαμβάνω , οἷος “ πολύς μέν ἄϋπνος νύξ ἰαύω ” ( Il . 9 , 325 ) καί “ ἔνθα Ὀδυσσεύς μνηστήρ κακός φρονέω ἐν θυμός κεῖμαι ἐγρηγορέω ” ( Od . 19 , 6 ) . ἢ ὁ μέν ἄλλος παννύχιος εὕδω , Ζεύς δέ οὖον παννύχιος . διδαχή δέ εἰμί ὅτι καί θεός πρός σκέψις εὔθετος νύξ , ὁ τε ἄρα - Χόντας οὖον παννυχίζω δεῖ ( “ οὖον χρή ” γάρ “ παννύχιος εὕδω βουλή - φόρος ἀνήρ ” 24 ) , ἀλλά καί πᾶς τρόπος ὁ ὑπόσχεσις πληρόω . διά οὗτος ὁ μέν περί Θέτις ὁ Ζεύς δήω καθεύδω αὐτός ποιέω , ἀγρυπνέω δέ ὁ ὑπισχνέομαι τιμάω Ἀχιλλεύς . * ἐναντίος δέ δοκέω ὁ “ Ζεύς δέ οὐ ἔχω νήδυμος ὕπνος ” ὁ “ ἔνθα καθεύδω ἀναβαίνω . ” λύω δέ εἄν κατά λέξις . καί γάρ ὁ καθεύδω ἐνίοτε δηλόω ὁ ψιλός κατάκλισις ἐπί ὁ εὐνή , εἴπερ καί ὁ κέω - μηθῆναι καί ὁ . . . . “ ἐγώ πολύς μέν ἄϋπνος νύξ ἰαύω . ” καί πάλιν “ Εὐρυνόμη δέ ἄρα χλαῖνα βάλλω κοιμάω ” ( Od . 20 , 4 ) . ὁ δέ παννύχιος εἰμί διά ὅλος νύξ . ὥστε . . . . ὁ μέν Ζεύς μέρος ὑπνόω , ὁ δέ . . . . βαθύς , ὥστε δύο εἄν ὑπνόω μέν , μή βαθύς δέ ὕπνος .