scholia-in-homerum.scholia-in-iliadem-scholia-vetera 4.24.165
366 . * θοὴν διὰ νύκτα ] ἡ θοὴ νὺξ οὐκ ἄλλο τι σημαίνει πλὴν τὸ σφαιροειδὲς ὅλου τοῦ πόλου σχῆμα · τὸν γὰρ αὐτὸν ἡλίῳ δρόμον ἡ νὺξ ἀνύει , καὶ πᾶς ὁ καταλειφθεὶς ὑπʼ ἐκείνου τόπος εὐθὺς ὑπὸ ταύτης ἐκμελαίνεται . σαφῶς γοῦν ἑτέρωθί που τοῦτο μηνύων φησὶν “ έ , δὲ πέσʼ λκεανῷ λαμπρὸν φάος ἠελίοιο , ἕλκον νύκτα μέλαιναν ἐπὶ ζείδωρον ἄρουραν ” ( Il . 8 , 485 ) · ὥσπερ γὰρ ἀπηρτημένην ἑαυτοῦ τὴν νύκτα κατόπιν ἐφέλκεται , σύγχρονον οὖσαν τοῖς ἡλίου τάχεσιν . εἰκότως οὖν αὐτὴν Ὅμηρος εἴρηκε θοήν . δύναταί γε μὴν πιθανώτερόν τις ἐπιχειρῶν θοὴν ὀνομάζειν μεταληπτικῶς οὐ τὴν κατὰ κίνησιν ὀξεῖαν , ἀλλὰ τὴν κατὰ σχῆμα . καὶ γὰρ ἑτέρωθί πού φησιν “ ἔνθεν δʼ αὗ νήσοισιν ἐπιπροέηκα θοῇσιν ” ( Od . 15 , 299 ) · οὐ τὸ τάχος τῶν ἐρριζωμένων νήσων ( λίθιον γὰρ ) δηλῶσαι ἐσπούδακεν , ἀλλὰ τὸ σχῆμα πρὸς ὀξεῖαν ἀπολήγουσαν ἀποτελεῖν γραμμήν . εἰκότως οὖν νύκτα θοὴν λέγεσθαι τὴν ἐπʼ ὀξὺ τέλος τῆς ἐσχάτης σκιᾶς ἀποτερ - ματίζουσαν . φυσικῶς δὲ περὶ τούτων ὁ λόγος ἀποδείκνυσιν ὅτι σφαιροειδής ἐστιν ὁ κόσμος . τριχῆ γὰρ οἱ μαθηματικοὶ τὰ σχήματα τῶν σκιῶν φασὶν ἀποπίπτειν . ἐπειδὰν γὰρ ἔλαττόν ἐστι τὸ περι - λάμπον τοῦ καταλαμπομένου , τὴν σκιὰν συμβέβηκε καλαθοειδῶς ὑπὸ τὴν ὑστάτην πλατύνεσθαι βάσιν , ἀπὸ λεπτῆς ἀνισταμένην τῆς κατὰ κορυφὴν ἀρχῆς εἰς λεπτὸν ἀποστενοῦσθαι πέρας . ἐπειδάν γε μὴν ἴσον ἡ τῷ καταλαμπομένῳ τὸ καταλάμπον , κυλίνδρου δίκην ἡ σκιὰ πρὸς ἴσον ἐν ταῖς ἑκατέρωθεν ἔχει γραμμαῖς . βουλόμενος οὖν Ὀμηρος τὸν ἥλιον ἄλλως μείζονα τῆς γῆς κατὰ τὴν τῶν πλείστων φιλοσόφων ἔννοιαν ἀποδεῖξαι , εὐλόγως θοὴν τὴν νύκτα προσηγόρευ - σεν , εἰς ὀξὺ τὸ πρὸς τῷ πέρατι σχῆμα λήγουσαν , ἄτε οἶμαι μήτε κυλινδροειδῶς μήτε καλαθοειδῶς τῆς σκιᾶς πίπτειν δυναμένης , ἀλλὰ τὸν λεγόμενον κῶνον ἀποτελούσης . ὃ δὴ πρῶτος θμηρος ἐκ μιᾶς λέξεως ὑπαινιξάμενος τὰς μυρίας τῶν φιλοσόφων ἁμίλλας ἐπιτέ - τμηται . καὶ μὴν αἱ φοραὶ τῶν ἐναντίων ἀνέμων δηλοῦσι τὸ τοῦ κόσμου σφαιροειδές . Βορέας μὲν γὰρ ἀπὸ τῆς ἄρκτου πνέων μετέωρος “ μέγα κῦμα κυλίνδει ” ( Od . 5 , 296 ) · τὴν γὰρ ἀπὸ τοῦ μεταρσίου φορὰν ἐπὶ τὸ ταπεινότερον ἐκ μιᾶς λέξεως κατεκύλισεν ὁ στίχος . τοὔμπ - αλιν δὲ ὲπὶ τοῦ νότου , πνέοντος ἀπὸ τῶν κάτω τόπων , ἱστόρηκεν · “ ἔνθα νότος μέγα κῦμα ποτὶ σκαιὸν ῥίον ἀθεςῖʼ ( Od . 3 , 295 ) , τὴν ἀπὸ τοῦ ταπεινοτέρου κἱνησιν εἰς τὸ μετέωρον ἀνακυκλοῖ .
Lemmas: 366 . * θοός διά νύξ ] ὁ θοός νύξ οὐ ἄλλος τίς σημαίνω πλήν ὁ σφαιροειδής ὅλος ὁ πόλος σχῆμα · ὁ γάρ αὐτός ἥλιος δρόμος ὁ νύξ ἀνύω , καί πᾶς ὁ καταλείπω ὑπό ἐκεῖνος τόπος εὐθύς ὑπό οὗτος ἐκμελαίνομαι . σαφῶς γοῦν ἑτέρωθι ποῦ οὗτος μηνύω φημί “ ἔ , δέ πίπτω λκεανῷ λαμπρός φάος ἥλιος , ἕλκω νύξ μέλας ἐπί ζείδωρος ἄρουρα ” ( Il . 8 , 485 ) · ὥσπερ γάρ ἀπαρτάω ἑαυτοῦ ὁ νύξ κατόπιν ἐφέλκω , σύγχρονος εἰμί ὁ ἥλιος τάχος . εἰκότως οὖν αὐτός Ὅμηρος εἴρω θοός . δύναμαι γε μήv πιθανός τις ἐπιχειρέω θοός ὀνομάζω μεταληπτικός οὖον ὁ κατά κίνησις ὀξύς , ἀλλά ὁ κατά σχῆμα . καί γάρ ἑτέρωθι πού φημί “ ἔνθεν δέ αὗ νῆσος ἐπιπροίημι θοός ” ( Od . 15 , 299 ) · οὖον ὁ τάχος ὁ ῥιζόω νῆσος ( λίθιον γάρ ) δηλόω σπουδάζω , ἀλλά ὁ σχῆμα πρός ὀξύς ἀπολήγω ἀποτελέω γραμμή . εἰκότως οὖν νύξ θοός λέγω ὁ ἐπί ὀξύς2 τέλος ὁ ἔσχατος σκιά ἀποτερ - ματίζω . φυσικός δέ περί οὗτος ὁ λόγος ἀποδείκνυμι ὅτι σφαιροειδής εἰμί ὁ κόσμος . τριχῆ γάρ ὁ μαθηματικός ὁ σχῆμα ὁ σκιά φημί ἀποπίπτω . ἐπειδάν γάρ ἐλάσσων εἰμί ὁ περί - λάμπω ὁ καταλάμπω , ὁ σκιά συμβαίνω καλαθοειδῶς ὑπό ὁ ὕστερος πλατύνω βάσις , ἀπό λεπτός ἀνίστημι ὁ κατά κορυφή ἀρχή εἰς λεπτόν ἀποστενόω πέρας . ἐπειδάν γε μήv ἴσος ὁ ὁ καταλάμπω ὁ καταλάμπω , κύλινδρος δίκη ὁ σκιά πρός ἴσος ἐν ὁ ἑκατέρωθεν ἔχω γραμμή . βούλομαι οὖν Ὅμηρος ὁ ἥλιος ἄλλως μείζων ὁ γῆ κατά ὁ ὁ πλεῖστος φιλόσοφος ἔννοια ἀποδείκνυμι , εὔλογος θοός ὁ νύξ προσαγορεύω - Σεν , εἰς ὀξύς2 ὁ πρός ὁ πέρας σχῆμα λήγω , αὔγ-ασμα οἴομαι μήτε κυλινδροειδής μήτε καλαθοειδῶς ὁ σκιά πίπτω δύναμαι , ἀλλά ὁ λέγω κῶνος ἀποτελέω . ὅς δή πρῶτος θμηρος ἐκ εἷς λέξις ὑπαινίσσομαι ὁ μυρίος ὁ φιλόσοφος ἅμιλλα ἔπειμι - τμητής . καί μήv ὁ φορά ὁ ἐναντίος ἄνεμος δηλόω ὁ ὁ κόσμος σφαιροειδής . Βορέας μέν γάρ ἀπό ὁ ἄρκτος πνέω μετέωρος “ μέγας κῦμα κυλίνδω ” ( Od . 5 , 296 ) · ὁ γάρ ἀπό ὁ μετάρσιος φορά ἐπί ὁ ταπεινός ἐκ εἷς λέξις κατακυλίνδω ὁ στίχος . Τουμπ - Ἆλιν δέ έπι ὁ νότος , πνέω ἀπό ὁ κάτω τόπος , ἱστορέω · “ ἔνθα νότος μέγας κῦμα πρός σκαιός Ῥίον ἀθής ( Od . 3 , 295 ) , ὁ ἀπό ὁ ταπεινός κίνησις εἰς ὁ μετέωρος ἀνακυκλέω .