scholia-in-homerum.scholia-in-iliadem-scholia-vetera 3.6.237
488 . * Πορφυρίου . ἐζήτησάν τινες πῶς ἐνταῦθα ἀπαράβατον λέγει τὴν μοῖραν ὁ ποιητὴς , ἐν δὲ τῇ Ὀδυσσείᾳ παραβατὸν ὑφίστα - ται , ὅταν λέγῃ “ ὡς καὶ νῦν Ἀτρείδαο ὑπὲρ μόρον Ἀτρείδαο γῆμʼ ἄλοχον ” ( Od . 1 , 35 ) . λύεται δὲ τοῦτο ἐκ τοῦ δείκνυσθαι ὅτι τριχῶς ἡ μοῖρα παρὰ τῷ ποιητῇ λέγεται , ἡ εἱμαρμένη , ἡ μερὶς καὶ τὸ καθῆκον . ὅταν οὖν λέγῃ “ μοίρας δασσάμενοι δαίνυντʼ ἐρικυδέα δαῖτα ” ( Od . 3 , 66 ) . τὰς μερίδας λέγει . ὅταν δὲ λέγῃ “ ἔλλαχε πορφύρεος θάνατος καὶ μοῖρα κραταιή ” ( Il . 5 , 83 ) , τὴν εἱμαρμένην σημαίνει . ὅταν δὲ ἐπὶ τῶν Τρώων φευγόντων λέγῃ “ οὐ κατὰ μοῖραν τάφρον διεπέρων ” ( Il . 16 , 367 ) , οὐ κατὰ τὸ καθῆκον διεπέρων τὴν τάφρον λέγει , ἀλλʼ αἰσχρῶς . καὶ ἐπὶ τῶν οὖν προκειμένων , ἐν μὲν τῷ “ μοῖραν δʼ οὔ τινά φημι πεφυγμένον ἔμμεναι ἀνδρῶν ” τὴν εἱμαρμένην λέγει · ὅταν δὲ “ ὡς καὶ νῦν Αἴγισθος ὑπὲρ μόρον , ” οὐ τὸ σημαῖνον τὴν εἱμαρμένην λέγει , ἀλλὰ τὸ ὑπὲρ τὸ καθῆκον · οὐ γάρ ἐστι νῦν πρέπον οὐδὲ καθῆκον τὰς ἄλλοις νόμῳ συνῳκισμένας φθείρειν γυναῖκας . ἄλλως τε οὐκ ἐκ τοῦ ποιητοῦ οἱ λόγοι , ἐκ προσ - ώπων δὲ διαφόρων , εἰς μίμησιν παραληφθέντων . ποτὲ μὲν γὰρ λέγει πρὸς Ἀνδρομάχην ὁ Ἕκτωρ , ποτὲ δὲ ὁ Ζεύς · διαφωνεῖν δὲ πρὸς ἄλληλα οὐδὲν ἀπεικὸς τὰ διάφορα πρόσωπα . ὡσαύτως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν Ἑλλήνων ὅταν λέγῃ “ ἔνθα κεν Ἀργείοισιν ὑπέρμορα νόστος ἐτύχθη ” ( Il . 2 , 155 ) , παρὰ τὸ καθῆκον ἀκουσόμεθα . Ὅμηρος μέντοι ἀπαράβατον τὴν μοῖραν τὴν κατὰ τὴν εἱμαρμένην οἶδεν ἐν οἷς φησὶ “ καὶ δὲ σοὶ αὐτῷ μοῖρα , θεοῖς ἐπιείκελʼ Ἀχιλλεῦ , τείχει ὕπο Τρώων εὐηγενέων ἀπολέσθαι ” ( Il . 23 , 80 ) καὶ πάλιν “ ἀλλά ἑ μοῖρα ἦγ᾿ ἐπικουρήσαντα μετὰ Πρίαμόν τε καὶ υἶας ” ( ll . 5 , 613 ) . κρατεῖν δʼ οὐ μόνον ἀνθρώπων , ἀλλὰ καὶ θεῶν ἀποφαίνεται , ὥς που καὶ ὁ Ἄρης φησὶν “ εἴ πέρ μοι καὶ μοῖρα Διὸς πληγέντι κεραυνῷ κεῖσθαι ὁμοῦ νεκύεσσι ” ( Il . 15 , 117 ) καὶ ὁ Ποσειδῶν πρὸς τὴν Ἴριν “ ἀλλὰ τόδʼ αἰνὸν ἄχος κραδίην καὶ θυμὸν ἱκάνει , ὁπόταν ἰσόμορον καὶ ὁμῇ πεπρωμένον αἴσῃ νεικείειν ἐθέλῃσι χολωτοῖσιν ἐπέεσσιν ” ( ib . 208 ) , ἀφʼ ὧν δηλοῖ ὡς τὴν πεπρωμένην καὶ αὐτῶν τῶν θεῶν ἐπικρατεῖν γινώσκει . διὸ καὶ ὑπείκειν αὐτῇ καὶ τὸν ὑπέρτατον θεὸν Δία , καὶ “ ἄνδρα θνητὸν ἐόντα πάλαι πεπρωμένον αἴσῃ ” ( Il . 16 , 441 ) αὐτοῦ τε υἱὸν νενομισμένον μὴ θελῆσαι θανάτοιο δυσηχέος ἐξαναλῦσαι , ἀλλὰ μᾶλλον αἱματοέσσας ψιάδας κατέχευεν ἔραζε , παῖδα φίλον τιμῶν . διὸ καὶ Πάτροκλος “ ἀλλά με μοῖρʼ ὀλοὴ καὶ Λητοῦς ἔκτανεν υἱός ” ( ib . 849 ) . οὕτω καὶ περὶ Ἡρακλέους λέγει “ οὐδὲ γὰρ οὐδὲ βίη Ἡρακλῆος , ὅς κεν φίλτατος ἔσκε Διὶ Κρονίωνι ἄνακτι , ἀλλά ἑ μοῖρα δάμασσε καὶ ἀργαλέος χόλος Ἥρης ” ( Il . 18 , 117 ) · καὶ ἀλλαχοῦ “ ἀλλʼ οὐ Ζεὺς ἄνδρεσσι νοήματα πάντα τελευτᾷ · ἄμφω γὰρ πέπρωται ὁμοίην γαῖαν ἐρεῦσαι ” ( ib . 328 ) . ἀλλὰ καὶ Ἡρακλῆος τὰ μὲν ὅπλα δοῦναι ὑπισχνεῖται , τὴν δὲ μοῖ - ραν παρατρέψαι ἀρνεῖται · “ αἰ γάρ μοι θανάτοιο δυσηχέος ὧδε δυναίμην νόσφιν ἀποκρύψαι , ὅτε μιν μόρος αἰνὸς ἱκάνοι ” ( ib . 464 ) , ἔστι δὲ καὶ ἄλλα μυρία ἀφʼ ὧν δείκνυται Ὅμηρος ἀπαράβατον λέγων τὴν τοῦ θανάτου μοῖραν .
Lemmas: 488 . * Πορφύριος . ζητέω τις πῶς ἐνταῦθα απαράβατος λέγω ὁ μοῖρα ὁ ποιητής , ἐν δέ ὁ Ὀδυσσεία παραβατός ὑφιστάω - ὁ , ὅταν λέγω “ ὡς καί νῦν Ἀτρείδης ὑπέρ μόρον Ἀτρείδης γαμέω ἄλοχος ” ( Od . 1 , 35 ) . λύω δέ οὗτος ἐκ ὁ δείκνυμι ὅτι τριχῶς ὁ μοῖρα παρά ὁ ποιητής λέγω , ὁ μείρομαι , ὁ μερίς καί ὁ καθήκω . ὅταν οὖν λέγω “ μοῖρα δατέομαι δαίνυμι ἐρικυδής δαίς ” ( Od . 3 , 66 ) . ὁ μερίς λέγω . ὅταν δέ λέγω “ λαγχάνω πορφύρεος θάνατος καί μοῖρα κραταιός ” ( Il . 5 , 83 ) , ὁ μείρομαι σημαίνω . ὅταν δέ ἐπί ὁ Τρώς φεύγω λέγω “ οὖον κατά μοῖρα τάφρος διαπεράω ” ( Il . 16 , 367 ) , οὖον κατά ὁ καθήκω διαπεράω ὁ τάφρος λέγω , ἀλλά αἰσχρῶς . καί ἐπί ὁ οὖν πρόκειμαι , ἐν μέν ὁ “ μοῖρα δέ οὖον τις φημί φεύγω εἰμί ἀνήρ ” ὁ μείρομαι λέγω · ὅταν δέ “ ὡς καί νῦν Αἴγισθος ὑπέρ μόρον , ” οὖον ὁ σημαίνω ὁ μείρομαι λέγω , ἀλλά ὁ ὑπέρ ὁ καθήκω · οὖον γάρ εἰμί νῦν πρέπω οὐδέ καθήκω ὁ ἄλλος νόμος συνοικίζω φθείρω γυνή . ἄλλως τε οὐ ἐκ ὁ ποιητής ὁ λόγος , ἐκ προς - βό-ωψ δέ διάφορος , εἰς μίμησις παραλαμβάνω . ποτέ μέν γάρ λέγω πρός Ἀνδρομάχη ὁ Ἕκτωρ , ποτέ δέ ὁ Ζεύς · διαφωνέω δέ πρός ἀλλήλων οὐδείς ἀπεοικώς ὁ διάφορος πρόσωπον . ὡσαύτως δέ καί ἐπί ὁ Ἕλλην ὅταν λέγω “ ἔνθα ἄν Ἀργεῖος ὑπέρμορον νόστος τεύχω ” ( Il . 2 , 155 ) , παρά ὁ καθήκω ἀκούω . Ὅμηρος μέντοι απαράβατος ὁ μοῖρα ὁ κατά ὁ μείρομαι οἶδα ἐν ὅς φημί “ καί δέ σύ αὐτός μοῖρα , θεός ἐπιείκελος Ἀχιλλεύς , τεῖχος ὑπό Τρώς εὐηγενής ἀπόλλυμι ” ( Il . 23 , 80 ) καί πάλιν “ ἀλλά ὅς μοῖρα ἄγω ἐπικουρέω μετά Πρίαμος τε καί υἱός ” ( ll . 5 , 613 ) . κρατέω δέ οὖον μόνος ἄνθρωπος , ἀλλά καί θεός ἀποφαίνω , ὅς ποῦ καί ὁ Ἄρης φημί “ εἰμί περ ἐγώ καί μοῖρα Ζεύς πλήσσω κεραυνός κεῖμαι ὁμοῦ νέκυς ” ( Il . 15 , 117 ) καί ὁ Ποσειδῶν πρός ὁ Ἴρις “ ἀλλά ὅδε αἰνός ἄχος Καρδία καί θυμός ἱκάνω , ὁπόταν ἰσόμορος καί ὁμός ἔπορον αἶσα νεικέω ἐθέλω χολωτός ἔπος ” ( ib . 208 ) , ἀπό ὅς δηλόω ὡς ὁ ἔπορον καί αὐτός ὁ θεός ἐπικρατέω γιγνώσκω . διό καί ὑπείκω αὐτός καί ὁ ὐπέρτατος θεός Ζεύς , καί “ ἀνήρ θνητός εἰμί πάλαι ἔπορον αἶσα ” ( Il . 16 , 441 ) αὐτός τε υἱός νομίζω μή ἐθέλω θάνατος δυσηχής ἐξαναλύω , ἀλλά μᾶλλον αἱματόεις ψιάς καταχέω ἔραζε , παῖς φίλος τιμή . διό καί Πάτροκλος “ ἀλλά ἐγώ μοῖρα ὀλοός καί Λητώ κτείνω υἱός ” ( ib . 849 ) . οὗτος καί περί Ἡρακλῆς λέγω “ οὐδέ γάρ οὐδέ βίαιος Ἡρακλῆς , ὅς ἄν φίλος εἰμί Ζεύς Κρονίων ἄναξ , ἀλλά ὅς μοῖρα δαμάζω καί ἀργαλέος χόλος Ἥρα ” ( Il . 18 , 117 ) · καί ἀλλαχοῦ “ ἀλλά οὖον Ζεύς ἀνήρ νόημα πᾶς τελευτάω · ἄμφω γάρ ἔπορον ὅμοιος γαῖα ἐρεύθω ” ( ib . 328 ) . ἀλλά καί Ἡρακλῆς ὁ μέν ὅπλον δίδωμι ὑπισχνέομαι , ὁ δέ ἐγώ - Ραν παρατρέπω ἀρνέομαι · “ ὁ γάρ ἐγώ θάνατος δυσηχής ὧδε δύναμαι νόσφι ἀποκρύπτω , ὅτε ὅς μόρος αἰνός ἱκάνω ” ( ib . 464 ) , εἰμί δέ καί ἄλλος μυρίος ἀπό ὅς δείκνυμι Ὅμηρος απαράβατος λέγω ὁ ὁ θάνατος μοῖρα .