scholia-in-euripidem.scholia-in-euripidis-phoenissas-scholia-vetera-et-scholia-recentiora-thomae-magistri-triclinii-moschopuli-et-anonyma sch.114.3
χαλκόδετά τ’ ἔμβολα : τοὺς μοχλοὺς τοὺς χαλκῷ δεδεμένους . τὸ αὐτὸ δὲ καὶ κλεῖθρα . ἔμβολα τινὲς τοὺς στροφεῖς , παρὰ τὸ ἐμβάλλεσθαι τῇ ὀπῇ τοῦ οὐδοῦ . χαλκόδετα δὲ , ἐπεὶ χαλκῷ περισφηκοῦνται οἱ στροφεῖς , διὰ τὸ μὴ προστριβόμενον ἐξασθενεῖν τὸ ξύλον . ἆρα οὖν , φησὶν , αἱ πύλαι καλῶς τοῖς κλῄθροις ἡρμοσμέναι εἰσὶ , καὶ οἱ στροφεῖς καλῶς ἐνηρμόσθησαν πρὸς τὸ λαΐνεον τεῖχος κατὰ τὰς ὀπὰς , ὅ ἐστι τὸ ἔργον τοῦ Ἀμφίονος . οὐ θαρσήσασα δὲ τοῖς κλῄθροις καὶ περὶ τῶν στροφέων φησὶ , μήποτε καὶ τοὺς στροφεῖς τῶν θυρῶν ἀναβαλεῖν δυνήσονται οἱ Ἀργεῖοι μὴ ἐν βάθει ἡρμοσμένους . ἄλλοι δὲ ἔμβολά φασι τοὺς καθέτας , τὰ νῦν καλούμενα πτερὰ , ἅπερ ἐστὶ τῇ κατασκευῇ τοιάδε . θύραν κατασκευάσαντες ἴσην κατά τε μῆκος καὶ πλάτος τῇ πύλῃ τοῦ τείχους ἔξωθεν αὐτῆς χαλκᾶ πέταλα καθηλοῦσιν , ὡς ὁλόχαλκον τὴν θύραν νομίζεσθαι . ταύτην ἐπάνω [ τῆς θύρας ] ἱστᾶσιν οὐχ ἑδραίαν , ἀλλ’ ὥσπερ κρεμαμένην . τῶν δὲ πυλῶν κλειομένων καθίεσαν ἄνωθεν τὴν κεχαλκωμένην θύραν , ἥτις μέχρι τοῦ ἐδάφους φθάνουσα ἐκάλυπτε τὰς πύλας , ὡς ἂν μηδεμίαν ἐπιβουλὴν γίνεσθαι ἔσθ’ ὅτε καὶ πυρὸς προσφερομένου ταῖς πύλαις ξυλίναις οὔσαις . καὶ πολεμίων μὲν πολιορκούντων τάς τε πύλας ἔκλειον καὶ τὰ ἔμβολα καθίεσαν · εἰρήνης δὲ οὔσης , διὰ τὸ τὰς πύλας οὔσας μεγάλας δυσχέρειαν παρέχειν ἔν τε τῷ κλείεσθαι καὶ ἀνοίγεσθαι , ταύτας μὲν εἴων ἀνεῳχμένας διὰ παντὸς , ἑσπέρας δ’ ἠρκοῦντο τῷ ἐμβόλῳ , διά τινος μηχανήματος αὐτὸ καθιέντες καὶ ἀνέλκοντες . ἔμβολον δὲ καλεῖ ἐκ τοῦ ἄνωθεν ἀπὸ τοῦ τείχους ἐμβάλλεσθαι ἔξωθεν τῶν πυλῶν · χαλκόδετον δὲ διὰ τὸ δεδέσθαι καὶ ἠσφαλίσθαι χαλκῷ . ὁ δὲ νοῦς , ἆρα αἱ πύλαι τοῖς κλῄθροις ἡρμοσμέναι εἰσὶ καὶ τὰ χαλκόδετα ἔμβολα ἥρμοσται τοῖς Ἀμφίονος λαϊνέοις τοῦ τείχους ὀργάνοις , τουτέστι τοῖς ὑπὸ Ἀμφίονος κατασκευασθεῖσι τείχεσιν . Κάδμος μὲν ἔκτισε τὰς Θήβας , Ἀμφίων δὲ καὶ Ζῆθος ἐτείχισαν .
Lemmas: χαλκόδετος τε ἔμβολον : ὁ μοχλός ὁ χαλκός δέω . ὁ αὐτός δέ καί κλεῖθρον . ἔμβολον τις ὁ στροφεύς , παρά ὁ ἐμβάλλω ὁ ὀπή ὁ οὐδός . χαλκόδετος δέ , ἐπεί χαλκός περισφηκόω ὁ στροφεύς , διά ὁ μή προστρίβω ἐξασθενέω ὁ ξύλον . ἆρα οὖν , φημί , ὁ Πύλαι καλῶς ὁ κλεῖθρον ἁρμόζω εἰμί , καί ὁ στροφεύς καλῶς ἐναρμόζω πρός ὁ λαΐνεος τεῖχος κατά ὁ ὀπή , ὅς εἰμί ὁ ἔργον ὁ Ἀμφίων . οὖον θαρσέω δέ ὁ κλεῖθρον καί περί ὁ στροφεύς φημί , μήποτε καί ὁ στροφεύς ὁ θύρα ἀναβάλλω δύναμαι ὁ Ἀργεῖος μή ἐν βάθος ἁρμόζω . ἄλλος δέ ἔμβολον φημί ὁ καθέτης , ὁ νῦν καλέω πτερόν , ὅσπερ εἰμί ὁ κατασκευή τοιόσδε . θύρα κατασκευάζω ἴσος κατά τε μῆκος καί πλάτος ὁ πύλη ὁ τεῖχος ἔξωθεν αὐτός χάλκεος πέταλος καθηλόω , ὡς ὁλόχαλκος ὁ θύρα νομίζω . οὗτος ἐπάνω [ ὁ θύρα ] ἵστημι οὐ ἑδραῖος , ἀλλά ὥσπερ κρεμάννυμι . ὁ δέ πύλη κλέω καθίημι ἄνωθεν ὁ χαλκόω θύρα , ὅστις μέχρι ὁ ἔδαφος φθάνω καλύπτω ὁ πύλη , ὡς εἄν μηδείς ἐπιβουλή γίγνομαι ἔστω ὅτε καί πυρός προσφέρω ὁ πύλη ξύλινος εἰμί . καί πολέμιος μέν πολιορκέω ὁ τε πύλη καλέω καί ὁ ἔμβολον καθίημι · εἰρήνη δέ εἰμί , διά ὁ ὁ πύλη εἰμί μέγας δυσχέρεια παρέχω ἐν τε ὁ καλέω καί ἀνοίγω , οὗτος μέν ἐάω ἀνοίγω διά πᾶς , ἑσπέρα δέ ἀρκέω ὁ ἔμβολον , διά τις μηχάνημα αὐτός καθίημι καί ἀνέλκω . ἔμβολον δέ καλέω ἐκ ὁ ἄνωθεν ἀπό ὁ τεῖχος ἐμβάλλω ἔξωθεν ὁ πύλη · χαλκόδετος δέ διά ὁ δήω καί ἀσφαλίζω χαλκός . ὁ δέ νόος , ἆρα ὁ Πύλαι ὁ κλεῖθρον ἁρμόζω εἰμί καί ὁ χαλκόδετος ἔμβολον ἁρμόζω ὁ Ἀμφίων λαίνεος ὁ τεῖχος ὄργανον , τουτέστι ὁ ὑπό Ἀμφίων κατασκευάζω τεῖχος . Κάδμος μέν κτίζω ὁ Θῆβαι , Ἀμφίων δέ καί Ζῆθος τειχίζω .