scholia-in-euripidem.scholia-in-euripidis-orestem-scholia-vetera-et-scholia-recentiora-thomae-magistri-triclinii-moschopuli-et-anonyma sch.414.2
ἀλλ’ ἔστιν ἡμῖν ἀναφορά : τῶν συμβάντων πραγμάτων . ἐπεὶ εἶπεν ὁ Μενέλαος οὐ δεινὰ πάσχειν δεινὰ τοὺς εἰργασμένους καὶ κατέκρινεν αὐτὸν , ὁ Ὀρέστης φησὶν ἀλλ’ ἔστιν ἡμῖν τῆς συμβάσης τύχης ἀναφορά , ὅ ἐστι , δυνάμεθα τοῦ συμβάντος πράγματος τὴν αἰτίαν ἀναγαγεῖν εἴς τινα , ὥστε μὴ εἶναι ἡμᾶς αἰτίους δεινῶν πράξεων . εἶτα ὁ Μενέλαος μὴ θάνατον εἴπῃς τοῦ πατρός · οὐ γὰρ σοφόν . εἰ γὰρ καὶ διὰ τὸν πατέρα ἀνεῖλες τὴν μητέρα , δεινὰ πέπραχας · σὺ γὰρ οὐκ ὤφειλες θάνατον ἐπαγαγεῖν τῇ μητρὶ , ἀλλ’ ἡ δημοσία κρίσις . εἶτα Ὀρέστης λέγων ὅτι ὁ Ἀπόλλων ἔκρινε , καὶ διὰ τοῦτο οὐ δεινὰ διεπραξάμην , εἴ γε θεὸς ὁ κρίνας καὶ κελεύσας , εἶτα ὁ Μενέλαος · τοῦτο τὸ δεινὸν ἔκρινεν ἀμαθὴς ὤν . εἶτα Ὀρέστης · εἴτε ἀμαθεῖς εἴτε σοφοὶ οἱ θεοὶ οὐκ οἶδα , τοῦτο δὲ οἶδα , ὅτι δουλεύομεν καὶ πειθόμεθα αὐτοῖς , ὁποῖοι ἂν εἰσὶν , εἴτε σοφοὶ εἴτε φαῦλοι . εἶτα ὁ Μενέλαος · εἰ αὐτός σοι ἐκέλευσε , πῶς οὐκ ἐλεεῖ νοσοῦντα καὶ μαινόμενον ; εἶτα Ὀρέστης · ἴσως ἐλεήσει · ἀεὶ γὰρ βραδύνει τὸ θεῖον . Ἄλλως . ὅρα τὸ εὐφυὲς τοῦ ποιητοῦ , πῶς δι’ ἀμφοτέρων τῶν προσώπων τούτων τοῦ Ὀρέστου καὶ τοῦ Μενελάου τὰς ἐναντίας τῶν ἀνθρώπων δόξας ὑποδηλοῖ . ἐπεὶ γὰρ οἱ μὲν τῶν ἀνθρώπων λέγουσι τιμωρεῖν τὸ θεῖον τοῖς πάσχουσιν , οἱ δ’ ἀδιαφοροῦσι , διὰ μὲν τοῦ Ὀρέστου τὸ βοηθεῖσθαι παρὰ τοῦ θείου τοὺς κάμνοντας συνίστησι , διὰ δὲ τοῦ Μενελάου σοφιστικῶς ἀπαγορεύει , ἐκεῖθεν δὲ τὴν ὑφὴν τοῦ λόγου προὐκατεσκεύασεν . εἰπόντος γὰρ τοῦ Μενελάου ἀπὸ τοῦ οἶδα μὲν αὐτὰς , ὀνομάσαι δ’ οὐ βούλομαι καὶ καθεξῆς τοῦ Ὀρέστου εἰς μομφὴν τῶν Εὐμενίδων κινηθέντος ὁ Μενέλαος τρόπον τινὰ τοῦτον ἀπεστρέψατο εἰπὼν αὗταί σε βακχεύουσι συγγενεῖ φόνῳ , δηλονότι ἃς κατευτελίζεις καὶ οὐ θέλεις καλεῖσθαι Εὐμενίδας λέγων , εὐπαίδευτα δ’ ἀποτρέπου λέγειν , ἤτοι ἀπόφευγε τὸ προστιθέμενον αὐταῖς ὄνομα τὸ Εὐμενίδες , παρὰ τὸ εὖ πεπαιδευμένων καὶ σοφῶν λέγειν , καὶ λέγε δήπουθεν τὸ οἰκεῖον αὐταῖς ὄνομα , ἤ αἱ ἀλάστορες , αἱ Τελχῖνες , αἱ φονεύτριαι . πρὸς τὸ βακχεύουσιν ὁ Ὀρέστης ἐπιτακτικῶς εἶπε τὸ οἴμοι διωγμῶν οἷς ἐλαύνομαι τάλας , ὁ δ’ ἀντεῖπεν οὐ δεινὰ πάσχειν δεινὰ τοὺς εἰργασμένους , ἤγουν μὴ τὰς θεὰς μέμφου , ἑαυτὸν δὲ τὸν αἴτιον τοῦ πάσχειν τὰ δεινὰ ὡς δεινὰ ἐργασάμενον . εἶτα ἐκείνου φεύγοντος τὴν πρᾶξιν καὶ πρὸς τὸν Φοῖβον ταύτην ἀναφέροντος ὁ Μενέλαος ἀπεπέμψατο μὴ εἶναι λέγων τὸ θεῖον ἀμαθὲς τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ δικαίου , ἐκείνου δὲ ἐπιμείναντος τῇ ἐνστάσει καὶ λέξαντος ὅτι δουλεύομεν τοῖς θεοῖς , ἤτοι ποιοῦμεν ἃ παρ’ αὐτῶν κελευόμεθα , κἂν μὴ λίαν ἐπιστάμεθα τί πρᾶγμά εἰσιν οἱ θεοὶ , ὁ Μενέλαος τὸν οἰκεῖον βουλόμενος συστῆσαι λόγον ὅτι οὐκ ἐκ θεοῦ ἐκεῖνος , ἀλλ’ ἐκ θυμοῦ τὸ πραχθὲν , φησὶν ὅτι πάντως ἂν ἐβοήθησέ σοι ὁ θεὸς , εἴπερ καὶ προσέταξεν . ὡς δ’ εἶπεν ἐκεῖνος μέλλει τὸ θεῖον , ἤτοι βραδύνει , ἐν ταῖς ἀντιδόσεσι ταῖς φαύλαις τε καὶ ταῖς ἀγαθαῖς ὡς ὂν φύσει τοιοῦτον , σοφιστικῶς ἐκεῖνος ἐπήγαγε τὸ ὡς ταχὺ μετῆλθόν σ’ αἷμα μητρὸς αἱ θεαί , ἤτοι ἀπῄτησαν . ἔκλεψε δ’ αὐτὸν διὰ τῆς μέσης ἐρωτήσεως τῆς πόσον χρόνον δὲ μητρὸς οἴχονται πνοαί , ἀποκριθέντος ἐκείνου τὸ πόσον τοῦ καιροῦ ἀνεῖλεν ἐκεῖ τὸ μέλλει τὸ θεῖον διὰ τοῦ ὡς ταχὺ μετῆλθον αἷμα μητρός .
Lemmas: ἀλλά εἰμί ἐγώ ἀναφορά : ὁ συμβαίνω πρᾶγμα . ἐπεί εἶπον ὁ Μενέλαος οὖον δεινός πάσχω δεινός ὁ ἐργάζομαι καί κατακρίνω αὐτός , ὁ Ὀρέστης φημί ἀλλά εἰμί ἐγώ ὁ συμβαίνω τυγχάνω ἀναφορά , ὅς εἰμί , δύναμαι ὁ συμβαίνω πρᾶγμα ὁ αἴτιος ἀνάγω εἰς τις , ὥστε μή εἰμί ἐγώ αἴτιος δεινός πρᾶξις . εἶτα ὁ Μενέλαος μή θάνατος εἶπον ὁ πατήρ · οὖον γάρ σοφός . εἰμί γάρ καί διά ὁ πατήρ ἀναιρέω ὁ μήτηρ , δεινός πράσσω · σύ γάρ οὐ ὀφείλω θάνατος ἐπάγω ὁ μήτηρ , ἀλλά ὁ δημόσιος κρίσις . εἶτα Ὀρέστης λέγω ὅτι ὁ Ἀπόλλων κρίνω , καί διά οὗτος οὖον δεινός διαπράσσω , εἰμί γε θεός ὁ κρίνω καί κελεύω , εἶτα ὁ Μενέλαος · οὗτος ὁ δεινός κρίνω ἀμαθής εἰμί . εἶτα Ὀρέστης · εἴτε ἀμαθής εἴτε σοφός ὁ θεός οὐ οἶδα , οὗτος δέ οἶδα , ὅτι δουλεύω καί πείθω αὐτός , ὁποῖος εἄν εἰμί , εἴτε σοφός εἴτε φαῦλος . εἶτα ὁ Μενέλαος · εἰμί αὐτός σύ κελεύω , πῶς οὐ ἐλεέω νοσέω καί μαίνομαι ; εἶτα Ὀρέστης · ἴσως ἐλεέω · ἀεί γάρ βραδύνω ὁ θέω . ἄλλος . ὁράω ὁ εὐφυής ὁ ποιητής , πῶς διά ἀμφότερος ὁ πρόσωπον οὗτος ὁ Ὀρέστης καί ὁ Μενέλαος ὁ ἐναντίος ὁ ἄνθρωπος δόξα ὑποδηλόω . ἐπεί γάρ ὁ μέν ὁ ἄνθρωπος λέγω τιμωρέω ὁ θέω ὁ πάσχω , ὁ δέ ἀδιαφορέω , διά μέν ὁ Ὀρέστης ὁ βοηθέω παρά ὁ θεῖον ὁ κάμνω συνίστημι , διά δέ ὁ Μενέλαος σοφιστικός ἀπαγορεύω , ἐκεῖθεν δέ ὁ ὑφή ὁ λόγος προκατασκευάζω . εἶπον γάρ ὁ Μενέλαος ἀπό ὁ οἶδα μέν αὐτός , ὀνομάζω δέ οὖον βούλομαι καί καθεξῆς ὁ Ὀρέστης εἰς μομφή ὁ Εὐμενίς κινέω ὁ Μενέλαος τρόπος τις οὗτος ἀποστρέφω εἶπον οὗτος σύ βακχεύω συγγενής φόνος , δηλονότι ὅς κατευτελίζω καί οὖον ἐθέλω καλέω Εὐμενίς λέγω , εὐπαίδευτος δέ ἀποτρέπω λέγω , ἤτοι ἀποφεύγω ὁ προστίθημι αὐτός ὄνομα ὁ Εὐμενίς , παρά ὁ εὕω παιδεύω καί σοφός λέγω , καί λέγω δήπουθεν ὁ οἰκέω αὐτός ὄνομα , ἤ ὁ ἀλάστωρ , ὁ Τελχίν , ὁ φονεύτρια . πρός ὁ βακχεύω ὁ Ὀρέστης ἐπιτακτικός εἶπον ὁ οἴμοι διωγμός ὅς ἐλαύνω τάλας , ὁ δέ ἀντιλέγω οὖον δεινός πάσχω δεινός ὁ ἐργάζομαι , ἤγουν μή ὁ θεά μέμφομαι , ἑαυτοῦ δέ ὁ αἴτιος ὁ πάσχω ὁ δεινός ὡς δεινός ἐργάζομαι . εἶτα ἐκεῖνος φεύγω ὁ πρᾶξις καί πρός ὁ Φοῖβος οὗτος ἀναφέρω ὁ Μενέλαος ἀποπέμπω μή εἰμί λέγω ὁ θέω ἀμαθής ὁ καλός καί ὁ Δίκαιος , ἐκεῖνος δέ ἐπιμένω ὁ ἔνστασις καί λέγω ὅτι δουλεύω ὁ θεός , ἤτοι ποιέω ὁ παρά αὐτός κελεύω , κἀν μή λίαν ἐπίσταμαι τίς πρᾶγμα εἰμί ὁ θεός , ὁ Μενέλαος ὁ οἰκέω βούλομαι συνίστημι λόγος ὅτι οὐ ἐκ θεός ἐκεῖνος , ἀλλά ἐκ θυμός ὁ πράσσω , φημί ὅτι πάντως εἄν βοηθέω σύ ὁ θεός , εἴπερ καί προστάσσω . ὡς δέ εἶπον ἐκεῖνος μέλλω ὁ θέω , ἤτοι βραδύνω , ἐν ὁ ἀντίδοσις ὁ φαῦλος τε καί ὁ ἀγαθός ὡς εἰμί φύσις τοιοῦτος , σοφιστικός ἐκεῖνος ἐπάγω ὁ ὡς ταχύς μετέρχομαι σός αἷμα μήτηρ ὁ θεός , ἤτοι ἀπαιτέω . κλέπτω δέ αὐτός διά ὁ μέσος ἐρώτησις ὁ πόσος χρόνος δέ μήτηρ οἴχομαι πνοή , ἀποκρίνω ἐκεῖνος ὁ πόσος ὁ καιρός ἀναιρέω ἐκεῖ ὁ μέλλω ὁ θέω διά ὁ ὡς ταχύς μετέρχομαι αἷμα μήτηρ .