scholia-in-dionysium-periegetam.scholia-in-dionysii-periegetae-orbis-descriptionem-scholia-vetera vita
Διονύσιος ὁ Περιηγητὴς γέγονεν υἱὸς Διονυσίου Ἀλεξανδρέως . Γέγονε δὲ ἐπὶ τῶν Ῥωμαῖκῶν χρόνων μετὰ Αὔγουστον Καίσαρα ἢ ἐπʼ αὐτοῦ . Οἱ δὲ κατὰ Νέρωνα τὸν Ῥωμαίων βασιλέα φασὶ γενέσθαι . Ἄδηλον δὲ πόθεν γέγονε καὶ τίνων γονέων . Φέρονται δὲ αὐτοῦ καὶ ἄλλα συγγράμματα , Λιθιακά τε καὶ Ὀρνιθιακὰ καὶ Βασσαρικά . Ὧν τὰ μὲν Λιθιακὰ ἐκρίθησαν ἴδια Διονυσίου καὶ αὐτὰ διὰ τὴν τοῦ χαρακτῆρος ὁμοιότητα · τὰ δὲ Βασσαρικὰ διὰ τὴν τραχύτητα οὐκ ἄξια τούτου κριθέντα εἰς τὸν Σάμιον ἀνενέχθησαν Διονύσιον · τὰ δὲ Ὀρνιθιακὰ εἰς ἄλλον τινὰ Φιλαδελφέα Διονύσιον . Τὸ δὲ παρὸν ποίημα ἱστορικόν τινες ἐκάλεσαν , συγκείμενον ἐκ τοπικοῦ καὶ πραγματικοῦ καὶ χρονικοῦ καὶ γενεαλογικοῦ , εἰς ἃ τὴν ἱστορίαν φασὶ διαιρεῖσθαι . τὰ ἔπη , ὡς ἐν τοῖς αὐτοῦ Λιθιακοῖς ἀποδέδεικται · ποτὲ δὲ τῷ γλαφυρῷ διατορεύων , ὡς ἐκ τοῦ παρακειμένου βιβλίου σαφες . Ὅτι δὲ διαβέβληται τὸ παχὺ , σαφῶς ὁ Καλλίμαχος ἐν τοῖς Ἐπιγράμμασι δηλοῖ · διασύρων γὰρ Ἀντιμάχου τὸ ποίημα τὴν Λύδην ἔφη · Λύδη καὶ παχὺ γράμμα καὶ οὐ τορόν . Κρημνοποιός τε καὶ στόμφαξ παρὰ τοῖς τραγικοῖς Αἰσχύλος εἴρηται , ἐπεὶ μὴ κέχρηται καθαρᾷ καὶ ἀνειμένῃ τῇ λέξει . Τί δεῖ παραλαμβάνειν Ἀριστοφάνην , τὰ φαῦλα τῶν ποιημάτων ἐν τοῖς Βατράχοις οὐ μετρίως κωμῳδήσαντα ; Τοῦ πράγματος οὖν ἐπείγοντος ἡμᾶς ἥκειν ἐπὶ τὴν ἐξήγησιν , ἄλλως τε καὶ τὸ κρίνειν οὐχ ἡμῶν ( ἡ γὰρ μείζων ἐπαγγελλομένη τοῦτο φιλοσοφία τῇ τῶν ἐλέγχων ἀληθείᾳ τὸν ἐπιχειρεῖν ἐθέλοντα δυσωπεῖ ) , τοιγαροῦν ἴωμεν ἐπὶ τὴν ἐξήγησιν . Κατὰ τί διαφέρει γεωγραφία χωρογραφίας ; ὅτι ἐν μὲν τῇ γεωγραφίᾳ τὰ καθόλου λέγεται , οὐχὶ δὲ τὰ μερικά · οἷον λέγει περὶ τῆς Αἰγύπτου , οὔχὶ δὲ μέμνηται καὶ τῶν κατὰ μέρος τόπων , οἷον πάσης πόλεως καὶ παντὸς ποταμοῦ · ἐν δὲ τῇ χωρογραφίᾳ πάντων μέμνηται τῶν πόλεων καὶ τῶν ποταμῶν . Τίνες πρότερον ἐν πίνακι τὴν οἰκουμένην ἔγραψαν ; Πρῶτος Ἀναξίμανδρος · δεύτερος Μιλήσιος Ἑκαταῖος · τρίτος Δημόκριτος Θαλοῦ μαθητῆς · τέταρτος Εὔδοξος . Οὗτοι οἱ μὲν στρογγυλοειδῆ ἔγραψαν , Δημόκριτος προμήκη , Κράτης ἡμικύκλιον , Ἵππαρχος τραπεζοειδῆ , ἄλλοι δὲ οὐροειδῆ .
Lemmas: Διονύσιος ὁ περιηγητής γίγνομαι υἱός Διονύσιος Ἀλεξανδρεύς . γίγνομαι δέ ἐπί ὁ ρωμαϊκός χρόνος μετά Αὔγουστος Καῖσαρ ἢ ἐπί αὐτός . ὁ δέ κατά Νέρων ὁ Ῥωμαῖος βασιλεύς φημί γίγνομαι . ἄδηλος δέ πόθεν γίγνομαι καί τίνω γονεύς . φέρω δέ αὐτός καί ἄλλος σύγγραμμα , Λιθιακός τε καί Ὀρνιθιακός καί Βασσαρικός . ὅς ὁ μέν Λιθιακός κρίνω ἴδιος Διονύσιος καί αὐτός διά ὁ ὁ χαρακτήρ ὁμοιότης · ὁ δέ Βασσαρικός διά ὁ τραχύτης οὐ ἄξιος οὗτος κρίνω εἰς ὁ Σάμιος ἀναφέρω Διονύσιος · ὁ δέ Ὀρνιθιακός εἰς ἄλλος τις Φιλαδελφέα Διονύσιος . ὁ δέ πάρειμι ποίημα ἱστορικός τις καλέω , σύγκειμαι ἐκ τοπικός καί πραγματικός καί χρονικός καί γενεαλογικός , εἰς ὁ ὁ ἱστορία φημί διαιρέω . ὁ ἔπος , ὡς ἐν ὁ αὐτός Λιθιακός ἀποδείκνυμι · ποτέ δέ ὁ γλαφυρός διατορεύω , ὡς ἐκ ὁ παράκειμαι βιβλίον σαφής . ὅτι2 δέ διαβάλλω ὁ παχύς , σαφῶς ὁ Καλλίμαχος ἐν ὁ ἐπίγραμμα δηλόω · διασύρω γάρ Ἀντίμαχος ὁ ποίημα ὁ Λύδη φημί · Λύδη καί παχύς γράμμα καί οὖον τορός . κρημνοποιός τε καί στόμφαξ παρά ὁ τραγικός Αἰσχύλος εἴρω , ἐπεί μή χράομαι καθαρός καί ἀνίημι ὁ λέγω . τις δεῖ παραλαμβάνω Ἀριστοφάνης , ὁ φαῦλος ὁ ποίημα ἐν ὁ Βάτραχος οὖον μέτριος κωμῳδέω ; ὁ πρᾶγμα οὖν ἐπείγω ἐγώ ἥκω ἐπί ὁ ἐξήγησις , ἄλλως τε καί ὁ κρίνω οὐ ἐγώ ( ὁ γάρ μείζων ἐπαγγέλλω οὗτος φιλοσοφία ὁ ὁ ἐλέγχω ἀλήθεια ὁ ἐπιχειρέω ἐθέλω δυσωπέω ) , τοιγάρ ἔρχομαι ἐπί ὁ ἐξήγησις . κατά τίς διαφέρω γεωγραφία χωρογραφία ; ὅτι ἐν μέν ὁ γεωγραφία ὁ καθόλου λέγω , οὐ δέ ὁ μερικός · οἷος λέγω περί ὁ Αἴγυπτος , οὐ δέ μιμνήσκω καί ὁ κατά μέρος τόπος , οἷος πᾶς πόλις καί πᾶς ποταμός · ἐν δέ ὁ χωρογραφία πᾶς μιμνήσκω ὁ πόλις καί ὁ ποταμός . τίνω πρότερος ἐν πίναξ ὁ οἰκέω γράφω ; Πρῶτος Ἀναξίμανδρος · δύο Μιλήσιος Ἑκαταῖος · τρίτος Δημόκριτος Θαλῆς μαθητής · τέταρτος Εὔδοξος . οὗτος ὁ μέν στρογγυλοειδής γράφω , Δημόκριτος προμήκης , Κράτης ἡμικύκλιον , Ἵππαρχος τραπεζοειδής , ἄλλος δέ οὐροειδής .