scholia-in-aristophanem.scholia-in-acharnenses-scholia-vetera-et-recentiora-triclinii scholia_aristoph_dubner_0038.3
Ἀριστοφάνης ὁ κωμωδιοποιός Φιλίππου μὲν ἦν παῖς Ἀθηναῖος , Κυδαθηναιεύς τῶν δήμων · ὃς πρῶτος δοκεῖ τὴν κωμωδίαν ἐκ πλανωμένην τῇ ἀρχαίᾳ ἀγυρτῇ ἐπὶ τὸ χρησιμώτερον καὶ σεμνότερον καταστήσασθαι , πρότερον Κρατῖνου καὶ Εὐπολίδος βλασφημοῦντων . πρῶτος δὲ καὶ τῆς νέας κωμωδίας τὸν τρόπον ἐπέδειξε τῷ Κωμάλῳ , ὃ Μένανδρός τε καὶ Φιλίμων δράματα συνέστησαν . εὐλαβὴς δὲ σφόδρα γεγονὼς ἄλλους τε καὶ ἑαυτὸν , τὰ μὲν πρῶτα διὰ Καλλιστράτου καὶ Φιλωνίδου καθῆκε δράματα . διὸ καὶ ἐκωπτόν αὐτὸν Ἀριστῶνυμος τε καὶ Ἀμελίης , τετράδι αὐτὸν γεγονέναι λέγοντες , κατὰ τὴν παροιμίαν , ἄλλοις πονοῦντα . ὕστερον δὲ καὶ αὐτὸς διηγωνίζατο . διεγρήσθας δὲ μάλιστα Κλέωνι τῷ στράτηγῳ καὶ γράψας κατ’ αὐτοῦ τοὺς Ὑππέας αὐτὸς ὑπεκρίνατο . ὁ δὲ ξενίας αὐτὸς κατ’ αὐτοῦ ἔγχημα ἔθετο . καὶ γὰρ δι’ ἣν φασί τινες αὐτὸν Ῥόδιον γεγονέναι , ἀπελύθη τὸ τὸ μὲν πρῶτον εἰπὼν μήτηρ μὲν τέ με φησι τοῦ ἐμμεναι , αὐτὰρ ἔγωγε οὐκ οἶδ’ · οὐ γὰρ πῶ τις ἐόν γόνον αὐτὸς ἀνέγνω . δεύτερον δὲ καὶ τρίτον συκοφαντηθεὶς ἀπέφυγεν . ὅθεν φασίν « αὐτὸς δ’ ἑμαυτὸν ὑπὸ Κλέωνος ἀπαθὼν ἐπι - « σταμαί διὰ τὴν πέρυσιν κωμωδίαν » εἰσελθὺς γὰρ « μ’ εἰς τὸ βουλευτήριον διεδάλλε . » φασι δὲ αὐτὸν εὐδοκιμήσαντα καταλύσαντα , οὓς ὀνόμασεν ἠπιάλους ἐν Σρῆζιν , ἐν οἷς φησιν « οἱ τοὺς πατέρας ἤγγον νύκτωρ « καὶ τοὺς πάππους ἀπέπνηγον . » μάλιστα δὲ ἐπηγνέθη καὶ ἐστεφανώθη θαλλοῖς τῆς ἱερᾶς ἑλαίας , ὃς νενοήσται ἰστίμενος χρυσῷ στεφάνῳ , εἰπὼν ἐκεῖνα ἐν τοῖς Βατραχοῖς περὶ τῶν ἀτίμων « τὸν ἱερὸν χορὸν δικαίων « ἐστι χρηστὰ τῇ πόλει συμπαρχειν . » τὴν δὲ ποίησιν αὐτοῦ οὕτως ἐνδοξὸν γενέσθαι , ὡς τὸν μὲν Περσῶν βασιλέα πυθάναντα παρ’ ὑποθέτοις εἶν ὁ κωμωδοποιός , Πλάτων δὲ Διονυσίῳ τῷ τυράννῳ βουληθέντι μαθεῖν τὴν Ἀθηναίων πολιτείαν , πέμψαι τὴν Ἀριστοφάνους ποίησιν , τὴν κατὰ Σωκράτους ἐν Νεφέλαις κατηγορίαν . τελευταῖον δὲ διδάξας τὸν Πλούτων συνσχολῇ ἀνωμαύθησαν . τινὲς δὲ οὕτως οὐ κατὰ τὸ ἔξης φασὶ διδόναι τὴν λύραν , ἀλλ’ ἐναλλάξ . διὰ τὴν σχολίαν οὖν καὶ μὴ ἐπ’ εὐδείας τῆς λύρας περιφέραντα σχολῇ ἐλέγετο . ) — Ὑποκριταὶ Ἀριστοφάνους Καλλίστρατος καὶ Φιλωνίδης , δι’ ὧν ἐδίδασκε τὰ δράματα ἑαυτοῦ , διὰ μὲν Φιλωνίδου τὰ δημοτικά , διὰ δὲ Καλλιστράτου τὰ ἰδιωτικά.—Πόσα μέρη κωμωδίας ; α’ . πρόλογος τὸ μέχρι τῆς εἰσόδου τοῦ χοροῦ μέρος . β’ . χορικὸν τὸ τοῦ [ τοῦ οἴν . V . ] χοροῦ διδόμενον [ fort . ἀδόμενον , μῆκος γ’ . ἐπισκοπὸν τὸ μεταξὺ δύο χορικῶν μελῶν . δ’ . ἐξοδὸν τὸ ἐπὶ τέλει λεγόμενον τοῦ χοροῦ . εἴρηται δὲ καὶ πᾶσα μέρη παραδόσεως . ἢ δὲ παράδοσις ( haec tria verba om . Ald . ) τοῦ χορικοῦ .
Lemmas: Ἀριστοφάνης ὁ κωμωδιοποιός Φίλιππος μέν εἰμί παῖς Ἀθηναῖος , Κυδαθηναιεύς ὁ δῆμος · ὅς πρῶτος δοκέω ὁ κωμῳδία ἐκ πλανάω ὁ ἀρχαῖος ἀγύρτης ἐπί ὁ χρήσιμος καί σεμνός καθίστημι , πρότερος Κρατῖνος καί Εὔπολις βλασφημέω . πρῶτος δέ καί ὁ νέος κωμῳδία ὁ τρόπος ἐπιδείκνυμι ὁ Κωμάλῳ , ὅς Μένανδρος τε καί φιλιμος δρᾶμα συνίστημι . εὐλαβής δέ σφόδρα γίγνομαι ἄλλος τε καί ἑαυτοῦ , ὁ μέν πρῶτος διά Καλλίστρατος καί Φιλωνίδης καθίημι δρᾶμα . διό καί κόπτω αὐτός Ἀριστώνυμος τε καί ἀμελία , τετράς αὐτός γίγνομαι λέγω , κατά ὁ παροιμία , ἄλλος πονέω . ὕστερος δέ καί αὐτός διαγωνίζομαι . διεγείρω δέ μάλιστα Κλέων ὁ στρατηγός καί γράφω κατά αὐτός ὁ ὄπεας αὐτός ὑποκρίνομαι . ὁ δέ Ξενίας αὐτός κατά αὐτός ἔγχημα τίθημι . καί γάρ διά ὅς φημί τις αὐτός Ῥόδιος γίγνομαι , ἀπολύω ὁ ὁ μέν πρῶτος εἶπον μήτηρ μέν τε ἐγώ φημί ὁ εἰμί , ἀτάρ ἔγωγε οὐ οἶδα · οὖον γάρ πῶ τις εἰμί γόνος αὐτός ἀναγιγνώσκω . δύο δέ καί τρίτος συκοφαντέω ἀποφεύγω . ὅθεν φημί « αὐτός δέ ἐμαυτοῦ ὑπό Κλέων ἀπαθής ἐπι - « σταμαί διά ὁ πέρυσι κωμῳδία » εἰσέρχομαι γάρ « εἷς εἰς ὁ βουλευτήριον διεδάλλε . » φημί δέ αὐτός εὐδοκιμέω καταλύω , ὅς ονομάζω ἠπίαλος ἐν Σρῆζιν , ἐν ὅς φημί « ὁ ὁ πατήρ ἐγγίγνομαι νύκτωρ « καί ὁ πάππος ἀποφέρω . » μάλιστα δέ ἔπειμι καί στεφανόω θαλλός ὁ ἱερός ἐλαία , ὅς νοέω ἰστίμενος χρυσός στέφανος , εἶπον ἐκεῖνος ἐν ὁ Βάτραχος περί ὁ ἄτιμος « ὁ ἱερόν χορός Δίκαιος « εἰμί χρηστός ὁ πόλις συμπαρχειν . » ὁ δέ ποίησις αὐτός οὕτως ἔνδοξος γίγνομαι , ὡς ὁ μέν Πέρσης βασιλεύς πυθάναντα παρά ὑπόθετος εἶμαι ὁ κωμωδοποιός , Πλάτων δέ Διονύσιος ὁ τύραννος βούλομαι μανθάνω ὁ Ἀθηναῖος πολιτεία , πέμπω ὁ Ἀριστοφάνης ποίησις , ὁ κατά Σωκράτης ἐν νεφέλη κατηγορία . τελευταῖος δέ διδάσκω ὁ Πλούτων συνέχω ανωμαυθημι . τις δέ οὕτως οὖον κατά ὁ ἔξειμι φημί δίδωμι ὁ λύρα , ἀλλά ἐναλλάξ . διά ὁ σκολιός οὖν καί μή ἐπί εὐδείας ὁ λύρα περιφέρω σχολή λέγω . ) — ὑποκριτής Ἀριστοφάνης Καλλίστρατος καί Φιλωνίδης , διά ὅς διδάσκω ὁ δρᾶμα ἑαυτοῦ , διά μέν Φιλωνίδης ὁ δημοτικός , διά δέ Καλλίστρατος ὁ ἰδιωτικά.—Πόσα μέρος κωμῳδία ; ὅς . πρόλογος ὁ μέχρι ὁ εἴσοδος ὁ χορός μέρος . βε . χορικός ὁ ὁ [ ὁ ὅς . V . ] χορός δίδωμι [ fort . ἀείδω , μῆκος γε . ἐπίσκοπος ὁ μεταξύ δύο χορικός μέλος . δέ . ἔξοδος ὁ ἐπί τέλος λέγω ὁ χορός . εἴρω δέ καί πᾶς μέρος παράδοσις . ἢ δέ παράδοσις ( haec tria verba om . Ald . ) ὁ χορικός .