scholia-in-aristophanem.scholia-in-acharnenses-scholia-vetera-et-recentiora-triclinii scholia_aristoph_dubner_0249.5
1214 . τῶν κατακτῶν κοττάδων : Διττὸς ὁ τρόπος τῶν κοττάδων , ὧν ὁ μὲν ἕτερος τοιούτος · ἵστασαν ξύλον τι λυγίωι παραπλήσιον ἐν μέσῳ τοῦ συμποσίου , καὶ ἀπ’ ἐκείνου ἥρτητο ἀγγείων ὁμοῖον δεξυδάφωι , εἰς ὁ τὸ καταλειπόμενον ἐν τοῦ ποτηρίου ἠκοντίζον , καὶ ὁ ἐπιτυχὼν ἐνίκα . ὁ δὲ ἕτερος τοιούτος · κατὰ τοῦ συμποσίου ἐτίθεσαν ἀγγείων ὁμοῖον λεκάνῃ , ὕδατος πλήρες , καὶ ἐν τῷ ἀγγείωι τούτῳ ὁμοῖον τῖ ποτήριον περιεπλήγνυσαν , καὶ κύκλωι τῆς λεκάνης μυστοῖσαι , καὶ ἐβαλλον εἰς τὸ ποτήριον ἐκεῖνο τὸ ἀπολειπόμενον , καὶ ὁ καταδύσας τὸ ποτήριον ἐνίκα . νῦν δὲ αὐτὸ τὸ ἀγγεῖον ἤσταιδον εἰρῆκεν ἀπὸ τοῦ καταγεῖν . Ἄλλως . τῶν κοττάδων δύο ἦσαν εἴδη , ἐν μὲν τοῦ κατακτοῦ λεγομένου . ἥν δὲ σὼν λυγίνωι ὑψηλόν , ἔχον ἐν αὐτῷ πρόσοπον , ὁ μάνην ἐκαλοῦν , ἐφ’ οὗ ἔδει πεσεῖν καταβαλλομένην τὴν πλάστιγγα . ἕτερον δὲ ἀγγείων τι δοικᾶς λουτῆρι πλήρες ὕδατος , ἐν ᾧ ὀξυδάφωι ἥν ἐπιπλέων τὸ πλήθος , ὅπερ καταδύειν τοῖς λάταξιν ἐπειρώντο . Ἄλλως , κότταβος Ἀθηναῖος ἐν τῷ ιε’ [ p . 666 ] φησὶν ὅτι Σικελικὴ τις ἐστὶ παιδία , πρώτων εὕροντων Σικελῶν , ὡς φησιν Κριτίας ὁ Καλλικράτου ἐν τοῖς ἐλεγείοις « κότταβος ἐκ Σικελῆς ἐστὶ χὐνοῦς , ἐκπρεπὲς ἔργον . » Δικαιάρχος δὲ ὁ ὁ Μεσσήνιος , Ἀριστοτέλους μαθητής , ἐν τῷ περὶ Ἀλκαίου καὶ τῆι λάτακα αὐτῆι εἶναι φησι Σικελικὸν ὄνομα . λάταξ δὲ ἐστὶ τὸ ὑπολειπόμενον ἐκ τοῦ ἐκποθέντος ποτηρίου ὑγρόν , ὁ συνεστραμμένην τὴν χειρὶ ἀνοῦθεν ἐρρίπτον οἱ παίζοντες εἰς τὸ κοττάδιον . κότταβος δὲ ἐκαλεῖτο καὶ τὸ τιθέμενον ἄθλον τοῖς νικώσις ἐν τῷ πότῳ , καὶ τὸ ἀγγεῖον εἰς ὁ ἐνεβάλλον τοὺς λάτακας , ὡς Κρατῖνος ἐν Νεμέσει δείκνυσιν . ὅτι δὲ καὶ γαλκοῦν ἥν , Εὐπόλις ἐν Βάπταις λέγει « γαλκῶι περὶ κοττάδου . » Πλάτων δὲ ἐν Δὶ κακοῦμένῳ παιδίας εἶδος παροίνιον τὸν κότταβον εἶναι ἀποδίδωσιν , ἐν ᾧ ἐξίσταντο καὶ τῶν ἀκροαρίων οἱ διαχυθεύοντες . ἐκαλοῦν δὲ ἀγκύλην τὴν τοῦ κοττάδου πρόσιν , διὰ τὸ ἐπαγκυλοῦν τὴν δεξιὰν χεῖρα ἐν τοῖς ἀποκοτταδισμοῖς . καὶ ἀγκυλητοὺς ἐλεγον κοττάδους . οἱ δὲ ἄλλοι προέκειντο τῷ προσκένῳι , προσέπιμεν . ἐλέγοντο δὲ τινες καὶ κατακτοὶ κότταδοι . ἥν δὲ λυγίνωι ἀγόμενον , πάλιν τε συμπίπτον , ὑψηλόν ἔχον τὸν μάνην καλούμενον , ἐφ’ ᾧ τὴν καταβαλλομένην ἐπιπεσεῖν πλάστιγγα , ἐντεύθεν δὲ ἐμπίπτειν εἰς λεκάνην ὑποκειμένην πληγεῖσαν τῷ κοττάδῳ . καὶ τις ἥν ἀχριβὴς εὐχέρεια τῆς βολῆς . τοῦ δὲ μάνου πολλοὶ μέμνηνται . ἥν δὲ ἕτερον εἶδος παιδιᾶς τῆς ἐν λεκάνῃ . αὐτὴ δὲ ὕδατος πληρούται . ἐπέκειτο δὲ ἐπ’ αὐτῇ ὀξυδάφα κενά , ἐφ’ ᾧ βάλλοντες τὰς λάτακας ἐκ χαργησίων ἐπειρῶντο καταδύειν . ἀναιρεῖτο δὲ τὰ κοττάδια ὁ πλεῖον καταδύσας . ὅτι δὲ τῶν ἐρωμένων ἐμέμνηντο ἀριέντες ἐπ’ αὐτοῖς τοὺς λεγομένους κοττάδους , ὅηλον ποιεῖ Ἀγίας ἐν Λίμνῳ καὶ Καλλίμαχος « πολλοὶ καὶ φιλέοντες ἀκόν - » τιον ἤκον ἐρᾶς οἰνοπόται Σικελὰς ἐκ κυλίνδων λά - « τακας . » Σικελὰς δὲ αὐτὰς οὐκ ἀπεικτότως ὠνόμασεν , ἐπεὶ , ὡς προείπομεν , Σικελῶν τὸ εὕρεμα , καὶ ἐσπουδασται σφόδρα παρ’ αὐτοῖς ὁ κότταβος .
Lemmas: 1214 . ὁ κατακτός κοττάς : δισσός ὁ τρόπος ὁ κοττάς , ὅς ὁ μέν ἕτερος τοιούτος · ἵστημι ξύλον τίς λύγιον παραπλήσιος ἐν μέσος ὁ συμπόσιον , καί ἀπό ἐκεῖνος ἀρτάω ἀγγεῖον ὅμοιος δεξυδάφωι , εἰς ὁ ὁ καταλείπω ἐν ὁ ποτήριον ἀκοντίζω , καί ὁ ἐπιτυγχάνω νικάω . ὁ δέ ἕτερος τοιούτος · κατά ὁ συμπόσιον τίθημι ἀγγεῖον ὅμοιος λεκάνη , ὕδωρ πλήρης , καί ἐν ὁ ἀγγεῖον οὗτος ὅμοιος τίω ποτήριον περιεπληγνυσαω , καί κύκλος ὁ λεκάνη μυστοισος , καί βάλλω εἰς ὁ ποτήριον ἐκεῖνος ὁ ἀπολείπω , καί ὁ καταδύω ὁ ποτήριον νικάω . νῦν δέ αὐτός ὁ ἀγγεῖον ἤσταιδον εἴρω ἀπό ὁ κατάγω . ἄλλος . ὁ κοττάς δύο εἰμί εἶδος , ἐν μέν ὁ κατάκτης λέγω . ὅς δέ σός λύγινος ὑψηλός , ἔχω ἐν αὐτός προσοπως , ὁ μάνης καλέω , ἐπί ὅς ἐσθίω πίπτω καταβάλλω ὁ πλάστιγξ . ἕτερος δέ ἀγγεῖον τίς Δόικας λουτήρ πλήρης ὕδωρ , ἐν ὅς ὀξυδάφωι ὅς ἐπιπλέω ὁ πλήθος , ὅσπερ καταδύω ὁ λάταξ πειράω . ἄλλος , κότταβος Ἀθηναῖος ἐν ὁ ἵημι [ p . 666 ] φημί ὅτι Σικελικός τις εἰμί παιδίον , πρῶτος εὑρίσκω Σικελός , ὡς φημί Κριτίας ὁ Καλλικράτης ἐν ὁ ἐλεγεῖον « κότταβος ἐκ Σικελός εἰμί χυνοος , ἐκπρεπής ἔργον . » Δικαίαρχος δέ ὁ ὁ Μεσσήνιος , Ἀριστοτέλης μαθητής , ἐν ὁ περί Ἀλκαῖος καί ὁ λάταξ αὐτός εἰμί φημί Σικελικός ὄνομα . λάταξ δέ εἰμί ὁ ὑπολείπω ἐκ ὁ ἐκπίνω ποτήριον ὑγρός , ὁ συστρέφω ὁ χείρ ἀνοέω ῥίπτω ὁ παίζω εἰς ὁ κοττάς . κότταβος δέ καλέω καί ὁ τίθημι ἆθλος ὁ νικάω ἐν ὁ πότος , καί ὁ ἀγγεῖον εἰς ὁ ἐμβάλλω ὁ λάταξ , ὡς Κρατῖνος ἐν Νέμεσις δείκνυμι . ὅτι δέ καί γαλκοῦν ὅς , Εὔπολις ἐν βάπτης λέγω « γαλκῶι περί κοττάδου . » Πλάτων δέ ἐν Ζεύς κακόω Παιδίας εἶδος παροίνιος ὁ κότταβος εἰμί ἀποδίδωμι , ἐν ὅς ἐξίστημι καί ὁ ἀκροαρίων ὁ διαχέω . καλέω δέ ἀγκύλος ὁ ὁ κοττάδου Πρόσιν , διά ὁ ἐπαγκυλέω ὁ δεξιά χείρ ἐν ὁ αποκοτταδισμοω . καί ἀγκυλητός λέγω κοττάς . ὁ δέ ἄλλος πρόκειμαι ὁ προσκένῳι , προσπίνω . λέγω δέ τις καί κατακτός κότταδοι . ὅς δέ λύγινος ἄγω , πάλιν τε συμπίπτω , ὑψηλός ἔχω ὁ μάνης καλέω , ἐπί ὅς ὁ καταβάλλω ἐπιπίπτω πλάστιγξ , ἐντεῦθεν δέ ἐμπίπτω εἰς λεκάνη ὑπόκειμαι πλήσσω ὁ κοττάς . καί τις ὅς αχριβαινω εὐχέρεια ὁ βολή . ὁ δέ μάνης πολύς μιμνήσκω . ὅς δέ ἕτερος εἶδος παιδιά ὁ ἐν λεκάνη . αὐτός δέ ὕδωρ πληρόω . ἐπίκειμαι δέ ἐπί αὐτός ὀξυδάφα κενός , ἐπί ὅς βάλλω ὁ λάταξ ἐκ χαργησίων πειράω καταδύω . αναιρώ δέ ὁ κοττάδια ὁ πλείων καταδύω . ὅτι δέ ὁ ἐράω μιμνήσκω ἀριέντες ἐπί αὐτός ὁ λέγω κοττάς , ὅλος ποιέω Ἀγίας ἐν Λίμνος καί Καλλίμαχος « πολύς καί φίλος ἄκος - » Τῖον ἥκω ἐράω οἰνοπότης Σικελός ἐκ κυλίνδω λάω - « Τάκας . » Σικελός δέ αὐτός οὐ απεικτοος ὀνομάζω , ἐπεί , ὡς προεῖπον , Σικελός ὁ εὕρεμα , καί σπουδάζω σφόδρα παρά αὐτός ὁ κότταβος .