quintus-fabius-pictor.fragmenta 3.1
Περὶ δὲ τῶν ἐκ τῶν Ἰλίας γενομένων Κόϊντος μὲν Φάβιος ὁ Πίκτωρ λεγόμενος , ᾧ Λεύκιός τε Κίγκιος καὶ Κάτων Πόρκιος καὶ Πείσων Καλπούρνιος καὶ τῶν ἄλλων συγγραφέων οἱ πλείους ἠκολούθησαν , τῇδε γράφει · « Ὡς κελεύσαντος Ἀμουλίου τὰ βρέφη λαβόντες ἐν σκάφῃ κείμενα τῶν ὑπηρετῶν τινες ἔφερον ἐμβαλοῦντες εἰς τὸν ποταμὸν ἀπέχοντα ἀπὸ τῆς πόλεως ἀμφὶ ἑκατὸν εἴκοσι σταδίους . Ἐπεὶ δὲ ἐγγὺς ἐγένοντο καὶ εἶδον ἔξω τοῦ γνησίου ῥείθρου τὸν Τίβεριν ὑπὸ χειμώνων συνεχῶν ἐκτετραμμένον εἰς τὰ πεδία , καταβάντες ἀπὸ τοῦ Παλαντίου τῆς κορυφῆς ἐπὶ τὸ προσεχέστατον ὕδωρ · οὐ γὰρ ἔτι προσωτέρω χωρεῖν οἷοί τ’ ἦσαν · ἔνθα πρῶτον ἡ τοῦ ποταμοῦ πλήμμη τῆς ὑπωρείας ἥπτετο , τίθενται τὴν σκάφην ἐπὶ τοῦ ὕδατος · ἡ δὲ μέχρι μέν τινος ἐνήχετο , ἔπειτα τοῦ ῥείθρου κατὰ μικρὸν ὑποχωροῦντος ἐκ τῶν περὶ ἔσχατα , λίθου προσπταίσει περιτραπεῖσα ἐκβάλλει τὰ βρέφη . Τὰ μὲν δὴ κνυζόμενα κατὰ τοῦ τέλματος ἐκυλινδοῦντο . Λύκαινα δὲ τις ἐπιφανεῖσα , νεοτόκους σπαργῶσα τοὺς μαστοὺς ὑπὸ γάλακτος , ἐδίδου τὰς θηλὰς τοῖς στόμασιν αὐτῶν , καὶ τῇ γλώττῃ τὸν πηλὸν , οὗ κατάπλεω ἦσαν , ἀπελίχμα . Ἐν δὲ τούτῳ τυγχάνουσιν οἱ νομεῖς ἐξελαύνοντες τὰς ἀγέλας ἐπὶ νομήν · ἤδη γὰρ ἐμβατὸν ἦν τὸ χωρίον · καί τις αὐτῶν ἰδὼν τὴν λύκαιναν , ὡς ἠσπάζετο τὰ βρέφη , τέως μὲν ἀχανὴς ἦν ὑπὸ θάμβους καὶ ἀπιστίας τῶν θεωρουμένων · ἔπειτα ἐλθὼν καὶ συλλέξας οὓς ἐδύνατο πλείστους τῶν ἀγχοῦ νεμόντων ( οὐ γὰρ ἐπιστεύετο λέγων ) , ἄγει τοὔργον αὐτοὺς θεασομένους . Ὥς δὲ κἀκεῖνοι πλησίον ἐλθόντες ἔμαθον τὴν μὲν ὥσπερ τέκνα περισπῶσαν , τὰ δ’ ὡς μητρὸς ἐξεχόμενα , δαιμόνιόν τι χρῆμα ὁρᾶν ὑπολαβόντες , ἐγγυτέρω προσῄεσαν ἀθρόοι , δεδιττόμενοι βοῇ τὸ θηρίον . Ἡ δὲ λύκαινα οὐ μάλα ἀγριαίνουσα τῶν ἀνθρώπων τῇ προσόδῳ , ἀλλ’ ὥσπερ ἂν χειροήθης , ἀποστᾶσα τῶν βρεφῶν ἠρέμα καὶ κατὰ πολλὴν ἀλογίαν τοῦ ποιμενικοῦ ὁμίλου ἀπῄει . Καὶ ἦν γάρ τις οὐ πολὺ ἀπέχων ἱερὸς χῶρος ὕλῃ βαθείᾳ συνηρεφὴς , καὶ πέτρα κοίλη πηγὰς ἀνιεῖσα · ἐλέγετο δὲ Πανὸς εἶναι τὸ νάπος , καὶ βωμὸς ἦν αὐτόθι τοῦ θεοῦ · εἰς τοῦτο τὸ χωρίον ἐλθοῦσα ἀποκρύπτεται . Τὸ μὲν οὖν ἄλσος οὐκέτι διαμένει · τὸ δὲ ἄντρον ἐξ οὗ ἡ λιβὰς ἐκδίδοται , τῷ Παλαντίῳ προσῳκοδομημένον δείκνυται κατὰ τὴν ἐπὶ τὸν ἱππόδρομον φέρουσαν ὁδόν · καὶ τέμενός ἐστιν αὐτοῦ πλησίον , ἔνθα εἰκὼν κεῖται τοῦ πάθους , λύκαινα παιδίοις δυσὶ τοὺς μαστοὺς ἐπέχουσα , χάλκεα ποιήματα παλαιᾶς ἐργασίας . Ἦν δὲ τὸ χωρίον τῶν σὺν Εὐάνδρῳ ποτὲ οἰκισάντων αὐτὸ Ἀρκάδων ἱερὸν , ὡς λέγεται . Ὡς δὲ ἀπέστη τὸ θηρίον , αἴρουσιν οἱ νομεῖς τὰ βρέφη , σπουδὴν ποιούμενοι τρέφειν , ὡς θεῶν αὐτὰ σώζεσθαι βουλομένων . Ἦν δέ τις ἐν αὐτοῖς συφορβίων βασιλικῶν ἐπιμελούμενος , ἐπιεικὴς ἀνὴρ , Φαυστύλος ὄνομα , ὃς ἐν τῇ πόλει κατὰ δή τι ἀναγκαῖον ἐγεγόνει καθ’ ὃν χρόνον ἡ φθορὰ τῆς Ἰλίας καὶ ὁ τόκος ἠλέγχετο · καὶ μετὰ ταῦτα κομιζομένων ἐπὶ τὸν ποταμὸν τῶν βρεφῶν , τοῖς φέρουσιν αὐτὰ κατὰ θείαν τύχην ἅμα διεληλύθει τὴν αὐτὴν ὁδὸν , εἰς τὸ Παλάντιον ἰών · ὃς ἥκιστα τοῖς ἄλλοις καταφανὴς γενόμενος ὡς ἐπίσταταί τι τοῦ πράγματος , ἀξιώσας αὑτῷ συγχωρηθῆναι τὰ βρέφη , λαμβάνει τε αὐτὰ παρὰ τοῦ κοινοῦ καὶ φέρων ὡς τὴν γυναῖκα ἔρχεται . Τετοκυῖαν δὲ καταλαβὼν καὶ ἀχθομένην ὅτι νεκρὸν αὐτῇ τὸ βρέφος ἦν , παραμυθεῖται καὶ δίδωσιν ὑποβάλλεσθαι τὰ παιδία , πᾶσαν ἐξ ἀρχῆς διηγησάμενος τὴν κατασχοῦσαν αὐτὰ τύχην . Αὐξομένοις δὲ αὐτοῖς ὄνομα τίθεται , τῷ μὲν Ῥωμύλον , τῷ δὲ Ῥῶμον . Οἱ δὲ ἀνδρωθέντες γίνονται κατά τε ἀξίωσιν μορφῆς καὶ φρονήματος ὄγκον οὐ συφορβοῖς καὶ βουκόλοις · ἐοικότες , ἀλλ’ οἵους ἄν τις ἀξιώσειε τοὺς ἐκ βασιλείου τε φύντας γένους , καὶ ἀπὸ δαιμόνων σπορᾶς γενέσθαι νομιζομένους , ὡς ἐν τοῖς πατρίοις ὕμνοις ὑπὸ Ῥωμαίων ἔτι καὶ νῦν ᾄδεται . Βίος δ’ αὐτοῖς ἦν βουκολικὸς καὶ δίαιτα αὐτουργὸς , ἐν ὄρεσι τὰ πολλὰ πηξαμένοις διὰ ξύλων καὶ καλάμων σκηνὰς αὐτωρόφους · ὧν ἔτι καὶ εἰς ἐμὲ ἦν τις ἐκ τοῦ Παλαντίου ἐπὶ τῆς πρὸς τὸν ἱππόδρομον στρεφούσης λαγόνος , Ῥωμύλου λεγομένη , ἣν φυλάττουσιν ἱερὰν οἷς τούτων ἐπιμελὲς , οὐδὲν ἐπὶ τὸ σεμνότερον ἐξάγοντες · εἰ δέ τι πονήσειεν ὑπὸ Χειμῶνος ἢ χρόνου , τὸ λεῖπον ἐξακούμενοι , καὶ τῷ πρόσθεν ἐξομοιοῦντες εἰς δύναμιν . Ἐπεὶ δὲ ἀμφὶ τὰ ὀκτωκαίδεκα ἔτη γεγονότες ἦσαν , ἀμφίλογόν τι περὶ τῆς νομῆς αὐτοῖς γίνεται πρὸς τοὺς Νομίτορος βουκόλους , οἱ περὶ τὸ Αὐέντιον ὅρος ἀντικρὺ τοῦ Παλαντίου κείμενον εἶχον τὰς βουστάσεις . Ἠτιῶντο δὲ ἀλλήλους θάτεροι θαμινὰ ἢ τὴν μὴ προσήκουσαν ὀργάδα κατανέμειν , ἢ τὴν κοινὴν μόνους διακρατεῖν ἢ ὅ τι δήποτε τύχοι . Ἐκ δὲ τῆς ἁψψαχίας ταύτης ἑγένοντο πληγαί ποτε διὰ χειρῶν , εἶτα δι’ ὅπλων . Τραύματα δὲ πολλὰ πρὸς τῶν μειρακίων λαμβάνοντες οἱ τοῦ Νουμίτορος καί τινας ἀπολέσαντες τῶν σφετέρων καὶ τῶν χωρίων κατὰ κράτος ἐξειργόμενοι , παρασκευάζονται δόλον τινὰ ἐπ’ αὐτούς . Προλοχίσαντες γὰρ τῆς φάραγγος τὸ ἀφανὲς , καὶ συνθέμενοι τοῖς λοχῶσι τὰ μειράκια τὸν τῆς ἐπιθέσεως καιρὸν , οἱ λοποὶ κατὰ πλῆθος ἐπὶ τὰ μανδρεύματα αὐτῶν νόκτ ( ?? ) ἐπέβαλον . Ῥωμύλος μὲν οὖν τὸν χρόνον τοῦτον τυγχάνει ἅμα τοῖς ἐπιφανεστάτοις τῶν κωμητῶν πεπορευμένος εἴς τι χωρίον Καινινᾶν ὀνομαζόμενον , ἱερὰ ποιήσων ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ πάτρια · Ῥῶμος δὲ τὴν ἔφοδον αὐτῶν αἰσθόμενος ἐξεβοήθει , τὰ ὅπλα λαβὼν διὰ ταχέων , ὀλίγους τῶν ἐκ τῆς κώμης φθασάντων καθ’ ἓν γενέσθαι παραλαβών . Κἀκεῖνοι οὐ δέχονται αὐτὸν , ἀλλὰ φεύγουσιν ὑπαγόμενοι ἔνθα ἔμελλον ἐν καλῷ ὑποστρέψαντες ἐπιθήσεσθαι . Ὁ δὲ Ῥῶμος κατ’ ἄγνοιαν τοῦ μηχανήματος , ὡς ἄχρι πολλοῦ διώκων αὐτοὺς , παραλλάττει τὸ λελοχισμένον χωρίον , καὶ ἐν τούτῳ ὅ τε λόχος ἀνίσταται καὶ οἱ φεύγοντες ὑποστρέφουσι . Κυκλωσάμενοι δὲ αὐτοὺς καὶ πολλοῖς ἀράττοντες λίθοις , λαμβάνουσιν ὑποχειρίους . Ταύτην γὰρ εἶχον ἐκ τῶν δεσποτῶν τὴν παρακέλευσιν , ζῶντας αὐτοῖς τοὺς νεανίσκους ἀποκομίσαι . Οὕτω μὲν δὴ χειρωθεὶς ὁ Ῥῶμος ἀπήγετο . Interponitur Aelii Tuberonis de eadem hac re narratio . Deinde pergit Dionysius hunc in modum : 80 . Ὁ μὲν οὖν Ῥῶμος ἐπὶ τοῖς πολεμίοις γενόμενος οὕτως εἴθ’ ὡς ὁ Φάβιος παραδέδωκε , δέσμιος εἰς τὴν Ἄλβαν ἀπήγετο . Ῥωμύλος δ’ ἐπεὶ τὸ περὶ τὸν ἀδελφὸν ἔγνω πάθος , διώκειν εὐθὺς ᾤετο δεῖν τοὺς ἀκμαιοτάτους ἔχων τῶν νομέων , ὡς ἔτι κατὰ τὴν ὁδὸν ὄντα καταληψόμενος τὸν Ῥῶμον . Ἀποτρέπεται δ ̔ ὑπὸ τοῦ Φαυστύλου ὁρῶντος αὐτοῦ τὴν σπουδὴν μανικωτέραν οὖσαν . Νομισθεὶς γὰρ γὰρ πατὴρ , τὸν ἔμπροσθεν χρόνον ἀπόρρητα ποιούμενος τοῖς μειρακίοις διετέλεσεν , ὡς μὴ θᾶττον ὁρμήσωσι παρακινδυνεῦσαί τι πρὶν ἐν τῷ κρατίστῳ τῆς ἀκμῆς γενέσθαι · τότε δὲ πρὸς τῆς ἀνάγκης βιασθεὶς μονωθέντι τῷ Ῥωμύλῳ λέγει . Μαθόντι δὲ τῷ νεανίσκῳ πᾶσαν ἐξ ἀρχῆς τὴν κατασχοῦσαν αὐτοὺς τύχην , τῆς τε μητρὸς οἶκτος εἰσέρχεται καὶ Νομίτορος φροντίς · καὶ πολλὰ βουλευσαμένῳ μετὰ τοῦ Φαυστύλου , τῆς μὲν αὐτίκα ὁρμῆς ἐπισχεῖν ἐδόκει , πλείονι δὲ παρασκευῇ δυνάμεως χρησάμενον ὅλον ἀπαλλάξαι τὸν οἶκον τῆς Ἀμουλίου παρανομίας , κίνδυνόν τε τὸν ἔσχατον ὑπὲρ τῶν μεγίστων ἄθλων ἀναρρῖψαι , πράττειν δὲ μετὰ τοῦ μητροπάτορος ὅ τι ἂν ἐκείνῳ δοκῇ . 81 . Ὡς δὲ ταῦτα κράτιστα εἶναι ἔδοξε , συγκαλέσας τοὺς κωμήτας ἅπαντας ὁ Ῥωμύλος καὶ δεηθεὶς εἰς τὴν Ἄλβαν ἐπείγεσθαι διὰ ταχέων , μὴ κατὰ τὰς αὐτὰς πύλας ἅπαντας , μηδ’ ἀθρόους εἰσιόντας , μή τις ὑπόνοια πρὸς τοὺς ἐν τῇ πόλει γένηται , καὶ περὶ τὴν ἀγορὰν ὑπομένοντας ἑτοίμους εἶναι δρᾶν τὸ κελευόμενον , ἀπῄει πρῶτος εἰς τὴν πόλιν . Οἱ δὲ τὸν Ῥῶμον ἄγοντες ἐπειδὴ κατέστησαν ἐπὶ τὸν βασιλέα , τάς τε ὕβρεις ἁπάσας , ὅσας ἦσαν ὑβρισμένοι πρὸς τῶν μειρακίων , κατηγόρουν , καὶ τοὺς τραυματίας σφῶν ἐπεδείκνυσαν , τιμωρίας εἰ μὴ τεύξονται καταλείψειν προλέγοντες τὰ συφόρβια . Ἀμούλιος δὲ τοῖς χωρίταις κατὰ πλῆθος ἐληλυθόσι χαρίζεσθαι βουλόμενος καὶ τῷ Νομίτορι ( παρὼν γὰρ ἐτύγχανε συναγανακτῶν τοῖς πελάταις ) , εἰρήνην τε ἀνὰ τὴν χώραν σπεύδων εἶναι , καὶ ἅμα τὸ αὔθαδες τοῦ μειρακίου , ὡς ἀκατάπληκτον ἦν ἐν τοῖς λόγοις , δι’ ὑποψίας λαμβάνων , καταψηφίζεται τὴν δίκην · τῆς δὲ τιμωρίας τὸν Νομίτορα ποιεῖ κύριον , εἰπὼν ὡς τῷ δράσαντι δεινὰ τὸ ἀντιπαθεῖν οὐ πρὸς ἄλλου τινὸς μᾶλλον ἢ τοῦ πεπονθότος ὀφείλεται . Ἐν ὅσῳ δὲ ὁ Ῥῶμος ὑπὸ τῶν τοῦ Νομίτορος βουκόλων ἤγετο , δεδεμένος τε ὀπίσω τὼ χεῖρε καὶ πρὸς τῶν ἀγόντων ἐπικερτομούμενος , ἀκολουθῶν ὁ Νομίτωρ τοῦ τε σώματος τὴν εὐπρέπειαν ἀπεθαύμαζεν , ὡς πολὺ τὸ βασιλικὸν εἶχε , καὶ τοῦ φρονήματος τὴν εὐγένειαν ἐνεθυμεῖτο , ἣν παρὰ τὰ δεινὰ διέσωσεν , οὐ πρὸς οἶκτον ἢ λιπαρήσεις , ὡς ἅπαντες ἐν ταῖς τοιαῖσδε ποιοῦσι τύχαις , τραπόμενος , ἀλλὰ σὺν εὐκόσμῳ σιωπῇ ἐπὶ τὸν μόρον ἀπιών . Ὡς δ’ εἰς τὴν οἰκίαν ἀφίκοντο , μεταστῆσαι τοὺς ἄλλους κελεύσας , μονωθέντα τὸν Ῥῶμον εἴρετο τίς εἴη , καὶ τίνων · ὡς οὐκ ἂν ἐκ τῶν τυχόντων γε ἄνδρα τοιοῦτον γενόμενον . Εἰπόντος δὲ τοῦ Ῥώμου τοσοῦτον εἰδέναι μόνον κατὰ πίστιν τοῦ τρέφοντος , ὅτι σὺν ἀδελφῷ διδύμῳ ἐκτεθείη βρέφος εἰς νάπην εὐθὺς ἀπὸ γονῆς , καὶ πρὸς τῶν νομέων ἀναιρεθεὶς ἐκτραφείη , βραχὺν ἐπισχὼν χρόνον , εἴτε ὑποτυπωθείς τι τῶν ἀληθῶν εἴτε τοῦ δαίμονος ἄγοντος εἰς τοὔμφανες τὸ πρᾶγμα , λέγει πρὸς αὐτόν · « Ὅτι μὲν ἐπ’ ἐμοὶ γέγονας , ὦ Ῥῶμε , παθεῖν ὅ τι ἂν δικαιώσω , καὶ ὡς περὶ πολλοῦ ποιήσαιντο ἂν οἱ κομίσαντές σε δεῦρο , πολλὰ καὶ δεινὰ παθόντες , ἀποθανεῖν , οὐδὲν δεῖ πρὸς εἰδότα λέγειν . Εἰ δέ σε θανάτου τε καὶ ἄλλου παντὸς ἐκλυσαίμην κακοῦ , ἆρα ἂν εἰδείης μοι χάριν καὶ δεομένῳ ὑπουργήσειας ὃ κοινὸν ἀμφοῖν ἔσται ἀγαθόν ; » Ἀποκριναμένου δὲ τοῦ μειρακίου ὁπόσα τοὺς ἐν ἀπογνώσει βίου κειμένους ἡ τοῦ σωθῆναι ἐλπὶς τοῖς κυρίοις τούτου λέγειν καὶ ὑπισχνεῖσθαι ἐπαίρει , λῦσαι κελεύσας αὐτὸν ὁ Νομίτωρ καὶ ἅπαντας ἐκποδὼν ἀπελθεῖν , φράζει τὰς αὑτοῦ τύχας , ὡς ὁ Ἀμούλιος αὐτὸν ἀδελφὸς ὢν ἀπεστέρησε τῆς βασιλείας , ὀρφανὸν δὲ τέκνων ἔθηκε , τὸν μὲν ἐπὶ θήρᾳ κρύφα διαχειρισάμενος , τὴν δὲ θυγατέρα εἱρκτῇ δεδεμένην φυλάττων , τά τε ἄλλα ὅσα δεσπότης χρώμενος δούλῳ . 82 . Ταῦτ’ εἰπὼν καὶ πολὺν θρῆνον ἅμα τοῖς λόγοις καταχεόμενος ἠξίου τιμωρὸν τοῖς κατοίκοις αὐτοῦ τὸν Ῥῶμον γενέσθαι . Ἀσμένως δὲ ὑποδεξαμένου τὸν λόγον τοῦ μειρακίου , καὶ πάλαι τάττειν αὐτὸν ἐπὶ τὸ ἔργον ἀξιοῦντος , ἐπαινέσας ὁ Νομίτωρ τὴν προθυμίαν , « Τῆς μὲν πράξεως , ἔφη , τὸν καιρὸν ἐγὼ ταμιεύσομαι , σὺ δὲ τέως πρὸς τὸν ἀδελφὸν ἀπόρρητον τοῖς ἄλλοις ἅπασιν ἀγγελίαν πέμψον , ὅτι σώζῃ τε δηλῶν καὶ διὰ ταχέων αὐτὸν ἥξειν ἀξιῶν . » Ἐκ δὲ τούτου πέμπεταί τις ἐξευρεθεὶς , ὃς ἐδόκει ὑπηρετήσειν , καὶ περιτυχὼν οὐ πρόσω τῆς πόλεως ὄντι Ῥωμύλῳ , διασαφεῖ τὰς ἀγγελίας . Ὁ δὲ περιχαρὴς γενόμενος ἔρχεται σπουδῇ πρὸς Νομίτορα , καὶ περιπλακεὶς ἀμφοῖν ἀσπάζεται μὲν πρῶτον , ἔπειτα φράζει τὴν ἔκθεσιν σφῶν καὶ τροφὴν καὶ τἄλλα ὅσα παρὰ τοῦ σωματοφύλακος ἐπύθετο . Τοῖς δὲ βουλομένοις τε καὶ οὐ πολλῶν ἴνα πιστεύσειαν τεκμηρίων δεομένοις καθ’ ἡδονὰς τὸ λεγόμενον ἦν . Ἐπεὶ δὲ ἀνέγνωσαν ἀλλήλους , αὐτίκα συνετάττοντο καὶ διεσκόπουν ὅστις ἔσται τρόπος ἢ καιρὸς εἰς τὴν ἐπίθεσιν ἐπιτήδειος . Ἐν ᾧ δὲ οὗτοι περὶ ταῦτα ἦσαν , ὁ Φαυστύλος ἀπάγεται πρὸς Ἀμούλιον · δεδοικὼς γὰρ μὴ οὐ πιστὰ δόξῃ τῷ Νομίτορι λέγειν ὁ Φαυστύλος ἄνευ σημείων ἐμφανῶν μεγάλου πράγματος μηνυτὴς γενόμενος , τὸ γνώρισμα τῆς ἐκθέσεως τῶν βρεφῶν τὴν σκάφην ἀναλαβὼν , ὀλίγου ὕστερον ἐδίωκεν εἰς τὴν πόλιν . Διερχόμενον δ’ αὐτὸν τὰς πύλας ταραχωδῶς πάνυ καὶ περὶ πολλοῦ ποιούμενον μηδενὶ ποιῆσαι καταφανὲς τὸ λεγόμενον , τῶν φυλάκων τις καταμαθὼν ( ἦ δὲ πολεμίων ἐφόδου δέος , καὶ τὰς πύλας οἱ μάλιστα πιστευόμενοι πρὸς τοῦ βασιλέως ἐφρούρουν ) συλλαμβάνει τε καὶ τὸ κρυπτὸν ὅ τι δήποτ’ ἦν καταμαθεῖν ἀξιῶν ἀποκαλύπτει βίᾳ τὴν περιβολήν . Ὡς δὲ τὴν σκάφην ἐθεάσατο καὶ τὸν ἄνθρωπον ἔμαθεν ἀπορούμενον , ἠξίου λέγειν τίς ἡ ταραχὴ καὶ τί τὸ βούλημα τοῦ μὴ φανερῶς ἐκφέρειν σκεῦος οὐδὲν δεόμενον ἀπορρήτου φορᾶς . Ἐν δὲ τούτῳ πλείους τῶν φυλάκων συνέρρεον καί τις αὐτῶν γνωρίζει τὴν σκάφην , αὐτὸς ἐν ἐκείνῃ τὰ παιδία κομίσας ἐπὶ τὸν ποταμὸν , καὶ φράζει πρὸς τοὺς παρόντας . Οἱ δὲ συλλαβόντες τὸν Φαυστύλον ἄγουσιν ἐπὶ τὸν βασιλέα . Ἀμούλιος δὲ ἀπειλῇ βασάνων καταπληξάμενος τὸν ἄνθρωπον , εἰ μὴ λέξῃ τὰς ἀληθείας ἑκὼν , πρῶτον μὲν εἰ ζῶσιν οἱ παῖδες ἤρετο · ὡς δὲ τοῦτ’ ἔμαθεν , ὅστις αὐτοῖς ὁ τρόπος τῆς σωτηρίας ἐγένετο , διηγησαμένου αὐτοῦ πάντα ὡς ἐπράχθη , « Ἄγε δὴ , φησὶν ὁ βασιλεὺς , ἐπειδὴ ταῦτα ἀληθεύσας ἔχεις , φράσον ὅπου ἂν νῦν εὑρεθεῖεν · οὐ γὰρ ἔτι δίκαιοί εἰσιν ἐν βουκόλοις καὶ ἀδόξῳ βίῳ ζῆν , ἔμοιγε ὄντες συγγενεῖς , ἄλλως τε καὶ θεῶν προνοίᾳ σωζόμενοι . » 83 . Φαυστύλος δὲ τῆς ἀλόγου πρᾳότητος ὑποψίᾳ κινηθεὶς μὴ φρονεῖν αὐτὸν ὅμοια τοῖς λόγοις , ἀποκρίνεται ὧδε · « Οἱ μὲν παῖδές εἰσιν ἐν τοῖς ὄρεσι βουκολοῦντες , ὥσπερ ἐκείνων βίος · ἐγὼ δ’ ἐπέμφθην ὑπ’ αὐτῶν τῇ μητρὶ δηλώσων ἐν αἷς εἰσι τύχαις · ταύτην δὲ παρά σοι φυλάττεσθαι ἀκούων , δεήσεσθαι τῆς θυγατρὸς τῆς σῆς ἔμελλον , ἵνα με πρὸς αὐτὴν ἀγάγοι . Τὴν δὲ σκάφην ἔφερον , ἵν’ ἔχω δεικνύναι τεκμήριον ἐμφανὲς ἅμα τοῖς λόγοις . Νῦν οὖν ἐπειδὴ δέδοκταί σοι τοὺς νεανίσκους δεῦρο κομίσαι , χαίρω τε καὶ πέμψον οὕστινας βούλει σὺν ἐμοί . Δείξω μὲν οὖν τοῖς ἐλθοῦσι τοὺς παῖδας ἐγὼ , φράσουσι δ’ αὐτοῖς ἐκεῖνοι τὰ παρὰ σοῦ . » Ὁ μὲν δὴ ταῦτ’ ἔλεγεν , ἀναβολὴν εὑρέσθαι βουλόμενος τοῖς παισὶ τοῦ θανάτου , καὶ ἅμα αὐτὸς ἀποδρᾶσαι τοὺς ἄγοντας , ἐπειδὰν ἐν τοῖς ὄρεσι γένηται , ἐλπίσας . Ἀμούλιος δὲ τοῖς πιστοτάτοις τῶν ὁπλοφόρων ἐπιστείλας κρύφα , οὓς ἂν ὁ συφορβὸς αὐτοῖς δείξῃ συλλαβόντας ὡς αὐτὸν ἄγειν , ἀποστέλλει διὰ ταχέων . Ταῦτα δὲ διαπραξάμενος αὐτίκα γνώμην ἐποιεῖτο καλέσας τὸν ἀδελφὸν ἐν φυλακῇ ἀδέσμῳ ἔχειν , ἕως ἂν εὖ θῆται τὰ παρόντα · καὶ αὐτὸν ὡς ἐπ’ ἄλλῳ δή τινι ἐκάλει . Ὁ δὲ ἀποσταλεὶς ἄγγελος εὐνοίᾳ τε τοῦ κινδυνεύοντος καὶ ἐλέῳ τῆς τύχης ἐπιτρέψας , κατήγορος γίνεται τῷ Νομίτορι τῆς Ἀμουλίου γνώμης . Ὁ δὲ τοῖς παισὶ δηλώσας τὸν κατειληφότα κίνδυνον αὐτοὺς , καὶ παρακελευσάμενος ἄνδρας ἀγαθοὺς γενέσθαι , παρῆν ἄγων ὡπλισμένους ἐπὶ τὰ βασίλεια τῶν τε ἄλλων πελατῶν καὶ ἑταίρων καὶ θεραπείας πιστῆς χεῖρα οὐκ ὀλίγην . Ἡκον δὲ καὶ οἱ ἐκ τῶν ἀγρῶν συνελθόντες εἰς τὴν πόλιν , ἐκλείποντες τὴν ἀγορὰν , ἔχοντες ὑπὸ ταῖς περιβολαῖς ἑαυτῶν ξίφη κεκρυμμένα , στῖφος κρατερόν . Βιασάμενοι δὲ τὴν εἴσοδον ἀθρόᾳ ὁρμῇ πάντες , οὐ πολλοῖς ὁπλίταις φρουρουμένην , ἀποσφάττουσιν εὐπετῶς τὸν Ἀμούλιον καὶ μετὰ τοῦτο τὴν ἄκραν καταλαμβάνονται . Ταῦτα μὲν οὖν τοῖς τοῖς περὶ τὸν Φάβιον εἴρηται .
Lemmas: περι δέ ὁ ἐκ ὁ Ἰλία γίνομαι Κόϊντος μέν Φάβιος ὁ Πίκτωρ λέγω , ὅς Λεύκιος τε Κίγκιος καί Κάτων Πόρκιος καί Πείσων Καλπούρνιος καί ὁ ἄλλος συγγραφεύς ὁ πολύς ἀκολουθέω , τῇδε γράφω · « ὡς κελεύω Ἀμούλιος ὁ βρέφος λαμβάνω ἐν σκάφη κεῖμαι ὁ ὑπηρέτης τις φέρω ἐμβάλλω εἰς ὁ ποταμός ἀπέχω ἀπό ὁ πόλις ἀμφί ἑκατόν εἴκοσι στάδιον . ἐπεί δέ ἐγγύς γίνομαι καί ὁράω ἔξω ὁ γνήσιος ῥεῖθρον ὁ Τίβερις ὑπό χειμών συνεχής ἐκτρέπω εἰς ὁ πεδίον , καταβαίνω ἀπό ὁ Παλάντιου ὁ κορυφή ἐπί ὁ προσεχής ὕδωρ · οὐ γάρ ἔτι πρόσω χωρέω οἷος τε ἥδω · ἔνθα πρῶτος ὁ ὁ ποταμός πλήμη ὁ ὑπώρεια ἅπτω , τίθημι ὁ σκάφη ἐπί ὁ ὕδωρ · ὁ δέ μέχρι μέν τις νήχω , ἔπειτα ὁ ῥεῖθρον κατά μικρός ὑποχωρέω ἐκ ὁ περί ἔσχατος , λίθος πρόσπταισις περιτρέπω ἐκβάλλω ὁ βρέφος . Τά μέν δή κνύζομαι κατά ὁ τέλμα κυλινδέω . Λύκαινα δέ τις ἐπιφαίνω , νεοτόκος σπαργάω ὁ μαστός ὑπό γάλα , δίδωμι ὁ θηλή ὁ στόμα αὐτός , καί ὁ γλῶττα ὁ πηλός , οὗ κατάπλεος ἥδω , ἀπολιχμάομαι . ἐν δέ οὗτος τυγχάνω ὁ νομεύς ἐξελαύνω ὁ ἀγέλη ἐπί νομή · ἤδη γάρ ἐμβατός εἰμί ὁ χωρίον · καί τις αὐτός ὁράω ὁ λύκαινα , ὡς ἀσπάζομαι ὁ βρέφος , τέως μέν ἀχανής εἰμί ὑπό θάμβος καί ἀπιστία ὁ θεωρέω · ἔπειτα ἔρχομαι καί συλλέγω ὅς δύναμαι πλεῖστος ὁ ἀνξοῦ νέμω ( οὐ γάρ πιστεύω λέγω ) , ἄγω ἔργον αὐτός θεάομαι . ὥ δέ ἐκεῖνος πλησίος ἔρχομαι μανθάνω ὁ μέν ὥσπερ τέκνον περισπάω , ὁ δέ ὡς μήτηρ ἐξέχω , δαιμόνιος τίς χρῆμα ὁράω ὑπολαμβάνω , ἐγγυτέρω προσέρχομαι ἀθρόος , δειδίσσομαι βοή ὁ θηρίον . ὁ δέ λύκαινα οὐ μάλα ἀγριαίνω ὁ ἄνθρωπος ὁ πρόσοδος , ἀλλά ὥσπερ ἄν χειροήθης , ἀφίστημι ὁ βρέφος ἠρέμα καί κατά πολύς ἀλογία ὁ ποιμενικός ὅμιλος ἀπέρχομαι . καί εἰμί γάρ τις οὐ πολύς ἀπέχω ἱερός χῶρος ὕλη βαθύς συνηρεφής , καί πέτρα κοῖλος πηγή ἀνίημι · λέγω δέ Πάν ἔρχομαι ὁ νάπη , καί βωμός εἰμί αὐτόθι ὁ θεός · εἰς οὗτος ὁ χωρίον ἔρχομαι ἀποκρύπτω . Τέ μέν οὖν ἄλσος οὐκέτι διαμένω · ὁ δέ ἄντρον ἐκ ὅς ὁ λιβάς ἐκδίδωμι , ὁ Παλάντιος προσοικοδομέω δείκνυμι κατά ὁ ἐπί ὁ ἱππόδρομος φέρω ὁδός · καί τέμενος εἰμί αὐτός πλησίος , ἔνθα εἰκών κεῖμαι ὁ πάθος , λύκαινα παιδίον δύο ὁ μαστός ἐπέχω , χάλκεος ποίημα παλαιός ἐργασία . Ἦς δέ ὁ χωρίον ὁ σύν Εὔανδρος ποτέ οἰκίζω αὐτός Ἀρκάς ἱερός , ὡς λέγω . ὡς δέ ἀφίστημι ὁ θηρίον , ἀείρω ὁ νομεύς ὁ βρέφος , σπουδή ποιέω τρέφω , ὡς θεός αὐτός σῴζω βούλομαι . Ἦς δέ τις ἐν αὐτός συφόρβιον βασιλικός ἐπιμελέομαι , ἐπιεικής ἀνήρ , Φαυστύλος ὄνομα , ὅς ἐν ὁ πόλις κατά δή τίς ἀναγκαῖος γίγνομαι κατά ὅς χρόνος ὁ φθορά ὁ Ἰλία καί ὁ τόκος ἐλέγχω · καί μετά οὗτος κομίζω ἐπί ὁ ποταμός ὁ βρέφος , ὁ φέρω αὐτός κατά θεῖος τύχη ἅμα διέρχομαι ὁ αὐτός ὁδός , εἰς ὁ Παλάντιος ἔρχομαι · ὅς ἦκα ὁ ἄλλος καταφανής γίγνομαι ὡς ἐπίσταμαι τίς ὁ πρᾶγμα , ἀξιόω ἑαυτοῦ συγχωρέω ὁ βρέφος , λαμβάνω τε αὐτός παρά ὁ κοινός καί φέρω ὡς ὁ γυνή ἔρχομαι . τίκτω δέ καταλαμβάνω καί ἄχθομαι ὅτι νεκρός αὐτός ὁ βρέφος εἰμί , παραμυθέομαι καί δίδωμι ὑποβάλλω ὁ παιδίον , πᾶς ἐκ ἀρχή διηγέομαι ὁ κατέχω αὐτός τύχη . αὐξάνω δέ αὐτός ὄνομα τίθημι , ὁ μέν Ῥωμύλος , ὁ δέ Ῥῶμος . ὁ δέ ἀνδρόω γίγνομαι κατά τε ἀξίωσις μορφή καί φρόνημα ὄγκος οὐ συφορβός καί βουκόλος · ἔοικα , ἀλλά οἷος ἄν τις ἀξιόω ὁ ἐκ βασίλειος τε φύω γένος , καί ἀπό δαίμων σπορά γίγνομαι νομίζω , ὡς ἐν ὁ πάτριος ὕμνος ὑπό Ῥωμαῖος ἔτι καί νῦν ἀείδω . Βίος δέ αὐτός εἰμί βουκολικός καί δίαιτα αὐτουργός , ἐν ὄρος ὁ πολύς πήγνυμι διά ξυλών καί κάλαμος σκηνή αὐτώροφος · ὅς ἔτι καί εἰς ἐγώ εἰμί τις ἐκ ὁ Παλάντιου ἐπί ὁ πρός ὁ ἱππόδρομος στρέφω λαγών , Ῥώμυλος λέγω , ὅς φυλάσσω ἱερός ὅς οὗτος ἐπιμελής , οὐδείς ἐπί ὁ σεμνός ἐξάγω · εἰμί δέ τίς πονέω ὑπό χειμών ὁ χρόνος , ὁ λείπω ἐξακέομαι , καί ὁ πρόσθεν ἐξομοιόω εἰς δύναμις . Ἐπεί δέ ἀμφί ὁ ὀκτωκαίδεκα ἔτος γίγνομαι ἥδω , ἀμφίλογος τίς περί ὁ νομή αὐτός γίγνομαι πρός ὁ Νόμιτορ βουκόλος , ὁ περί ὁ Αὐέντιον ὅρος ἀντικρύ ὁ Παλάντιου κεῖμαι ἔχω ὁ βούστασις . αἰτιάομαι δέ ἀλλήλων θάτεροι θαμινός ἢ ὁ μή προσήκω ὀργάς κατανέμω , ἢ ὁ κοινός μόνος διακρατέω ἢ ὁ τίς δήποτε τυγχάνω . ἐκ δέ ὁ ἁψψαχίας οὗτος γίνομαι πληγή ποτέ διά χείρ , εἶτα διά ὅπλον . τραῦμα δέ πολύς πρός ὁ μειράκιον λαμβάνω ὁ ὁ Νουμίτορος καί τις ἀπόλλυμι ὁ σφέτερος καί ὁ χωρίον κατά κράτος ἐξέργω , παρασκευάζω δόλος τις ἐπί αὐτός . προλοχίζω γάρ ὁ φάραγξ ὁ ἀφανής , καί συντίθημι ὁ λοχάω ὁ μειράκιον ὁ ὁ ἐπίθεσις καιρός , ὁ λοπός κατά πλῆθος ἐπί ὁ μάνδρευμα αὐτός νόκτ ( ?? ) ἐπιβάλλω . Ῥωμύλος μέν οὖν ὁ χρόνος οὗτος τυγχάνω ἅμα ὁ ἐπιφανής ὁ κωμήτης πορεύω εἰς τίς χωρίον καινιναω ὀνομάζω , ἱερόν ποιέω ὑπέρ ὁ κοινός πάτριος · Ῥῶμος δέ ὁ ἔφοδος αὐτός αἰσθάνομαι ἐκβοηθέω , ὁ ὅπλον λαμβάνω διά ταχύς , ὀλίγος ὁ ἐκ ὁ κώμη φθάνω κατά εἷς γίγνομαι παραλαμβάνω . ἐκεῖνος οὐ δέχομαι αὐτός , ἀλλά φεύγω ὑπάγω ἔνθα μέλλω ἐν καλός ὑποστρέφω ἐπιτίθημι . ὁ δέ Ῥῶμος κατά ἄγνοια ὁ μηχάνημα , ὡς ἄχρι πολύς διώκω αὐτός , παραλλάσσω ὁ λοχίζω χωρίον , καί ἐν οὗτος ὁ τε λόχος ἀνίστημι καί ὁ φεύγω ὑποστρέφω . κυκλόω δέ αὐτός καί πολύς ἀράσσω λίθος , λαμβάνω ὑποχείριος . Ταύτη γάρ ἔχω ἐκ ὁ δεσπότης ὁ παρακέλευσις , ζάω αὐτός ὁ νεανίσκος ἀποκομίζω . οὕτως μέν δή χειρόω ὁ Ῥῶμος ἀπάγω . Interponitur Aelii Tuberonis de eadem hac re narratio . Deinde pergit Dionysius hunc in modum : 80 . ὁ μέν οὖν Ῥῶμος ἐπί ὁ πολέμιος γίγνομαι οὕτως ἔτι ὡς ὁ Φάβιος παραδίδωμι , δέσμιος εἰς ὁ Ἄλβα ἀπάγω . Ῥωμύλος δέ ἐπεί ὁ περί ὁ ἀδελφός γινώσκω πάθος , διώκω εὐθύς οἴομαι δεῖ ὁ ἀκμαῖος ἔχω ὁ νομεύς , ὡς ἔτι κατά ὁ ὁδός εἰμί καταλαμβάνω ὁ Ῥῶμος . ἀποτρέπω δ ̔ ὑπό ὁ Φαύστυλος ὁράω αὐτός ὁ σπουδή μανικός εἰμί . νομίζω γάρ γάρ πατήρ , ὁ ἔμπροσθεν χρόνος ἀπόρρητος ποιέω ὁ μειράκιον διατελέω , ὡς μή ταχύς ὁρμάω παρακινδυνεύω τίς πρίν ἐν ὁ ἀγαθός ὁ ἀκμή γίγνομαι · τότε δέ πρός ὁ ἀνάγκη βιάζω μονόω ὁ Ῥώμυλος λέγω . μανθάνω δέ ὁ νεανίσκος πᾶς ἐκ ἀρχή ὁ κατέχω αὐτός τύχη , ὁ τε μήτηρ οἶκτος εἰσέρχομαι καί Νόμιτορ φροντίς · καί πολύς βουλεύω μετά ὁ Φαύστυλος , ὁ μέν αὐτίκα ὁρμή ἐπέχω δοκέω , πολύς δέ παρασκευή δύναμις χράω ὅλος ἀπαλλάσσω ὁ οἶκος ὁ Ἀμούλιος παρανομία , κίνδυνος τε ὁ ἔσχατος ὑπέρ ὁ μέγας ἆθλον ἀναρρίπτω , πράσσω δέ μετά ὁ μητροπάτωρ ὁ τίς ἄν ἐκεῖνος δοκέω . 81 . ὡς δέ οὗτος ἀγαθός ἔρχομαι δοκέω , συγκαλέω ὁ κωμήτης ἅπας ὁ Ῥωμύλος καί δέω εἰς ὁ Ἄλβα ἐπείγω διά ταχύς , μή κατά ὁ αὐτός πύλη ἅπας , μηδέ ἀθρόος εἰσέρχομαι , μή τις ὑπόνοια πρός ὁ ἐν ὁ πόλις γίγνομαι , καί περί ὁ ἀγορά ὑπομένω ἑτοῖμος ἔρχομαι δράω ὁ κελεύω , ἀπέρχομαι πρῶτος εἰς ὁ πόλις . ὁ δέ ὁ Ῥῶμος ἄγω ἐπεί καθίστημι ἐπί ὁ βασιλεύς , ὁ τε ὕβρις ἅπας , ὅσος ἥδω ὑβρίζω πρός ὁ μειράκιον , κατηγορέω , καί ὁ τραυματίας σφεῖς ἐπιδείκνυμι , τιμωρία εἰμί μή τυγχάνω καταλείπω προλέγω ὁ συφόρβιον . Ἀμούλιος δέ ὁ χωρίτης κατά πλῆθος ἔρχομαι χαρίζω βούλομαι καί ὁ Νομίτορι ( πάρειμι γάρ τυγχάνω συναγανακτέω ὁ πελάτης ) , εἰρήνη τε ἀνά ὁ χώρα σπεύδω ἔρχομαι , καί ἅμα ὁ αὔθαδες ὁ μειράκιον , ὡς ἀκατάπληκτος εἰμί ἐν ὁ λόγος , διά ὑποψία λαμβάνω , καταψηφίζομαι ὁ δίκη · ὁ δέ τιμωρία ὁ Νομίτωρ ποιέω κύριος , λέγω ὡς ὁ δράω δεινός ὁ ἀντιπαθέω οὐ πρός ἄλλος τις μᾶλλον ἢ ὁ πάσχω ὀφείλω . ἐν ὅσος δέ ὁ Ῥῶμος ὑπό ὁ ὁ Νόμιτορ βουκόλος ἄγω , δέω τε ὀπίσω ὁ χείρ καί πρός ὁ ἄγω ἐπικερτομέω , ἀκολουθέω ὁ Νομίτωρ ὁ τε σῶμα ὁ εὐπρέπεια ἀποθαυμάζω , ὡς πολύς ὁ βασιλικός ἔχω , καί ὁ φρόνημα ὁ εὐγένεια ἐνθυμέομαι , ὅς παρά ὁ δεινός διασῴζω , οὐ πρός οἶκτος ἢ λιπάρησις , ὡς ἅπας ἐν ὁ τοιόσδε ποιέω τύχη , τρέπω , ἀλλά σύν εὔκοσμος σιωπή ἐπί ὁ μόρος ἀπέρχομαι . ὡς δέ εἰς ὁ οἰκία ἀφικνέομαι , μεθίστημι ὁ ἄλλος κελεύω , μονόω ὁ Ῥῶμος ἔρομαι τίς εἰμί , καί τίς · ὡς οὐ ἄν ἐκ ὁ τυγχάνω γε ἀνήρ τοιοῦτος γίγνομαι . εἶπον δέ ὁ Ῥῶμος τοσοῦτος οἶδα μόνος κατά πίστις ὁ τρέφω , ὅτι σύν ἀδελφός δίδυμος ἐκτίθημι βρέφος εἰς νάπη εὐθύς ἀπό γονεύς , καί πρός ὁ νομεύς ἀναιρέω ἐκτρέφω , βραχύς ἐπέχω χρόνος , εἴτε ὑποτυπόω τίς ὁ ἀληθής εἴτε ὁ δαίμων ἄγω εἰς τοὔμφανες ὁ πρᾶγμα , λέγω πρός αὐτός · « ὅτι μέν ἐπί ἐγώ γίγνομαι , ὦ Ῥῶμος , πάσχω ὁ τίς εἄν δικαιόω , καί ὡς περί πολύς ποιέω ἄν ὁ κομίζω σύ δεῦρο , πολύς καί δεινός πάσχω , ἀποθνῄσκω , οὐδείς δέω πρός οἶδα λέγω . εἰμί δέ σύ θάνατος τε καί ἄλλος πᾶς ἐκλύω κακός , ἆρα ἄν οἶδα ἐγώ χάρις καί δέω ὑπουργέω ὁ κοινός ἄμφω εἰμί ἀγαθός ; » ἀποκρίνω δέ ὁ μειράκιον ὁπόσος ὁ ἐν ἀπόγνωσις βίος κεῖμαι ὁ ὁ σῴζω Ἐλπὶς ὁ κύριος οὗτος λέγω καί ὑπισχνέομαι ἐπαίρω , λύω κελεύω αὐτός ὁ Νομίτωρ καί ἅπας ἐκποδών ἀπέρχομαι , φράζω ὁ αὐτός τύχη , ὡς ὁ Ἀμούλιος αὐτός ἀδελφός εἰμί ἀποστερέω ὁ βασίλεια , ὀρφανός δέ τέκνον τίθημι , ὁ μέν ἐπί θήρα κρύφα διαχειρίζω , ὁ δέ θυγάτηρ εἱρκτή δέω φυλάσσω , ὁ τε ἄλλος ὅσος δεσπότης Χράομαι δοῦλος . 82 . ταῦτα λέγω καί πολύς θρῆνος ἅμα ὁ λόγος κατηχέω ἀξιόω τιμωρός ὁ κάτοικος αὐτός ὁ Ῥῶμος γίγνομαι . Ἄσμενος δέ ὑποδείκνυμι ὁ λόγος ὁ μειράκιον , καί πάλαι τάσσω αὐτός ἐπί ὁ ἔργον ἄξιος , ἐπαινέω ὁ Νομίτωρ ὁ προθυμία , « ὁ μέν πρᾶξις , φημί , ὁ καιρός ἐγώ ταμιεύω , σύ δέ τέως πρός ὁ ἀδελφός ἀπόρρητος ὁ ἄλλος ἅπας ἀγγελία πέμπω , ὅτι σώζω τε δηλόω καί διά ταχύς αὐτός ἥκω ἄξιος . » ἐκ δέ οὗτος πέμπω τις ἐξευρίσκω , ὅς δοκέω ὑπηρετέω , καί περιτυγχάνω οὐ πρόσω ὁ πόλις εἰμί Ῥώμυλος , διασαφέω ὁ ἀγγελία . ὁ δέ περιχαρής γίγνομαι ἔρχομαι σπουδή πρός Νομίτωρ , καί περιπλέκω ἄμφω ἀσπάζομαι μέν πρῶτος , ἔπειτα φράζω ὁ ἔκθεσις σφεῖς καί τροφή καί ἄλλος ὅσος παρά ὁ σωματοφύλαξ πυνθάνομαι . ὁ δέ βούλομαι τε καί οὐ πολύς ἵνα πιστεύω τεκμήριον δέω κατά ἡδονή ὁ λέγω εἰμί . Ἐπεί δέ ἀναγιγνώσκω ἀλλήλων , αὐτίκα συντάσσω καί διασκοπέω ὅστις εἰμί τρόπος ἢ καιρός εἰς ὁ ἐπίθεσις ἐπιτήδειος . ἐν ὅς δέ οὗτος περί οὗτος ἥδω , ὁ Φαυστύλος ἀπάγω πρός Ἀμούλιος · δείδω γάρ μή οὐ πιστός δοκέω ὁ Νομίτορι λέγω ὁ Φαυστύλος ἄνευ σημεῖον ἐμφανής μέγας πρᾶγμα μηνυτής γίγνομαι , ὁ γνώρισμα ὁ ἔκθεσις ὁ βρέφος ὁ σκάφη ἀναλαμβάνω , ὀλίγος ὕστερος διώκω εἰς ὁ πόλις . διέρχομαι δέ αὐτός ὁ πύλη ταραχώδης πάνυ καί περί πολύς ποιέω μηδείς ποιέω καταφανής ὁ λέγω , ὁ φύλαξ τις καταμανθάνω ( ἠμί δέ πολέμιος ἔφοδος δέος , καί ὁ πύλη ὁ μάλιστα πιστεύω πρός ὁ βασιλεύς φρουρέω ) συλλαμβάνω τε καί ὁ κρυπτός ὁ τίς δήποτε εἰμί καταμανθάνω ἄξιος ἀποκαλύπτω βία ὁ περιβολή . ὡς δέ ὁ σκάφη θεάομαι καί ὁ ἄνθρωπος μανθάνω ἀφοράω , ἀξιόω λέγω τίς ὁ ταραχή καί τίς ὁ βούλημα ὁ μή φανερός ἐκφέρω σκεῦος οὐδείς δέω ἀπόρρητος φορά . ἐν δέ οὗτος πολύς ὁ φύλαξ συρρέω καί τις αὐτός γνωρίζω ὁ σκάφη , αὐτός ἐν ἐκεῖνος ὁ παιδίον κομίζω ἐπί ὁ ποταμός , καί φράζω πρός ὁ πάρειμι . ὁ δέ συλλαμβάνω ὁ Φαυστύλος ἄγω ἐπί ὁ βασιλεύς . Ἀμούλιος δέ ἀπειλή βάσανος καταπλήσσω ὁ ἄνθρωπος , εἰμί μή λέγω ὁ ἀλήθεια ἑκών , πρῶτος μέν εἰμί ζάω ὁ παῖς ἔρομαι · ὡς δέ οὗτος μανθάνω , ὅστις αὐτός ὁ τρόπος ὁ σωτηρία γίνομαι , διηγέομαι αὐτός πᾶς ὡς πράσσω , « ἄγω δή , φημί ὁ βασιλεύς , ἐπεί οὗτος ἀληθεύω ἔχω , φράζω ὅπου ἄν νῦν εὑρίσκω · οὐ γάρ ἔτι δίκαιος εἰμί ἐν βουκόλος καί ἄδοξος βίος ζάω , ἐγώ ο συγγενής , ἄλλως τε καί θεός πρόνοια σώζω . » 83 . Φαυστύλος δέ ὁ ἄλογος πραότης ὑποψία κινέω μή φρονέω αὐτός ὅμοιος ὁ λόγος , ἀποκρίνω ὧδε · « ὁ μέν παῖς εἰμί ἐν ὁ ὄρος βουκολέω , ὥσπερ ἐκεῖνος βίος · ἐγώ δέ πέμπω ὑπό αὐτός ὁ μήτηρ δηλόω ἐν ὅς εἰμί τύχη · οὗτος δέ παρά σύ φυλάσσω ἀκούω , δέω ὁ θυγάτηρ ὁ σός μέλλω , ἵνα ἐγώ πρός αὐτός ἄγω . Τά δέ σκάφη φέρω , ἵνα ἔχω δείκνυμι τεκμήριον ἐμφανής ἅμα ὁ λόγος . νῦν οὖν ἐπεί δοκέω σύ ὁ νεανίσκος δεῦρο κομίζω , χαίρω τε καί πέμπω ὅστις βούλομαι σύν ἐγώ . δείκνυμι μέν οὖν ὁ ἔρχομαι ὁ παῖς ἐγώ , φράζω δέ αὐτός ἐκεῖνος ὁ παρά σύ . » ὁ μέν δή αὐτός λέγω , ἀναβολή εὑρίσκω βούλομαι ὁ παῖς ὁ θάνατος , καί ἅμα αὐτός ἀποδράω ὁ ἄγω , ἐπειδάν ἐν ὁ ὄρος γίγνομαι , ἐλπίζω . Ἀμούλιος δέ ὁ πιστός ὁ ὁπλοφόρος ἐπιστέλλω κρύφα , ὅς ἄν ὁ συφορβός αὐτός δείκνυμι συλλαμβάνω ὡς αὐτός ἄγω , ἀποστέλλω διά ταχύς . Ταΰς δέ διαπράσσω αὐτίκα γνώμη ποιέω καλέω ὁ ἀδελφός ἐν φυλακή ἄδεσμος ἔχω , ἠώς ἄν εὖ τίθημι ὁ πάρειμι · καί αὐτός ὡς ἐπί ἄλλος δή τις καλέω . ὁ δέ ἀποστέλλω ἄγγελος εὔνοια τε ὁ κινδυνεύω καί ἔλεος ὁ τύχη ἐπιτρέπω , κατήγορος γίγνομαι ὁ Νομίτορι ὁ Ἀμούλιος γνώμη . ὁ δέ ὁ παῖς δηλόω ὁ καταλαμβάνω κίνδυνος αὐτός , καί παρακελεύομαι ἀνήρ ἀγαθός γίγνομαι , πάρειμι ἄγω ὁπλίζω ἐπί ὁ βασίλεια ὁ τε ἄλλος πελάτης καί ἑταῖρος καί θεραπεία πιστός χείρ οὐ ὀλίγος . ἥκω δέ καί ὁ ἐκ ὁ ἀγρός συνέρχομαι εἰς ὁ πόλις , ἐκλείπω ὁ ἀγορά , ἔχω ὑπό ὁ περιβολή ἑαυτοῦ ξίφος κρύπτω , στῖφος καρτερός . βιάζω δέ ὁ εἴσοδος ἀθρόος ὁρμή πᾶς , οὐ πολύς ὁπλίτης φρουρέω , ἀποσφάζω εὐπετής ὁ Ἀμούλιος καί μετά οὗτος ὁ ἄκρος καταλαμβάνω . Ταΰς μέν οὖν ὁ ὁ περί ὁ Φάβιος λέγω .