pythagoristae-d-k.testimonia-et-fragmenta anaxagoras_diels_vs1_0305.2
διαθέσεως αἰτίων γίνεσθαι . ἀλλὰ τοὺς ἀνθρώπους τὰ μὲν παραχρῆμα μεγάλης ἀλλοιώσεως αἰτία γινόμενα συνорάν , οἷον καὶ τὸν οἶνον , ὅτι πλεῖων προσενεχθεὶς μέχρι μὲν τινος ἱλαριωτέρους ποιεῖ . ἔπειτα μανικωτέρους καὶ ἀσχημονεστέρους · τὰ δὲ μὴ τοιαύτην ἐνδεικνύμενα δύναμιν ἀγνοεῖν · γίνεσθαι δὲ πᾶν τὸ προσενεχθὲν αἰτίων τινος ἰδίου διαθέσεως . διὸ δὴ καὶ μεγάλης σοφίας τὸ κατανοῆσαι τε καὶ συνιδεῖν . ποίοις τε καὶ πόσοις δεῖ χρῆσθαι πρὸς τὴν τροφήν . εἶναι δὲ ταύτην τὴν ἐπιστήμην τὸ μὲν ἐξ ἀρχῆς Ἀπόλλωνός τε καὶ Παιώνιος . ὕστερον δὲ τῶν περὶ τὸν Ἀσκληπιόν . 209 περὶ δὲ γεννήσεως τάδε λέγειν αὐτοὺς ἔφασαν . καθόλου μὲν ὡ̃ιοντο δεῖν φυλάττεσθαι τὸ καλοῦμενον προφερερές · οὔτε γὰρ τῶν φυτῶν τὰ προφερῆ οὔτε τῶν ζῴων εὐκαρπα γίνεσθαι . ( ἀλλὰ δεῖν γενέσθαι ) τινὰ χρόνον πρὸ τῆς καρποφορίας , ὅπως ἐξ ἰσχυόντων τε καὶ τετελειωμένων τῶν σωμάτων τὰ σπέρματα καὶ οἱ καρποὶ γίνυνται . δεῖν οὖν τοὺς τε παῖδας καὶ τὰς παρθένους ἐν πόνους τε καὶ γυμνασίαις καὶ καρτερίας ταῖς προσήκουσαις τρέφειν , τροφὴν προσφέροντας τὴν ἀρμόττουσαν φιλοπονίᾳ τε καὶ σώφρονι καὶ καρτερικῶ βίῳ . πολλὰ δὲ τῶν κατὰ τὸν ἀνθρώπινον βίον τοιαῦτα εἶναι , ἐν οἷς βελτίον ἐστιν ἡ ὀψιμαθία , ὧν εἶναι καὶ τὴν τῶν ἀφροδισίων χρείαν . 210 δεῖν οὖν τὸν παῖδα οὕτως ἀρεσθαι , ὥστε μὴ ζητεῖν ἐντὸς τῶν εἰκοσὶν ἐτῶν τὴν τοιαύτην συνουσίαν . ὅταν δ᾽ εἰς τοῦτο ἀφίκῃται , σπανίως εἶναι χρηστοὺν τοῖς ἀφροδισίοις · ἐξεσθαι δὲ τοῦτο . ἐὰν τιμῶν τε καὶ καλῶν εἶναι νομίζηται ἡ εὐεξία · ἀκρασίαν γὰρ ἄμα καὶ εὐεξίαν οὐ πάνυ γίνεσθαι περὶ τὸν αὐτόν . ἐπαινέσθαι δ᾽ αὐτοὺς ἔφασαν καὶ τὰ τοιάδε τῶν προὑπαρχόντων νομίων ἐν ταῖς Ἑλληνικαῖς πόλεσι . τὸ μήτε μητράσι συγγίνεσθαι μήτε θυγατρὶ μήτ᾽ ἀδελφῇ μήτ᾽ ἐν ἱερῷ μήτ᾽ ἐν τῷ φανερῷ · καλὸν τε γὰρ εἶναι καὶ σύμφορον τὸ ὡς πλεῖστα γίνεσθαι κωλύματα τῆς ἐνεργείας ταύτης . ὑπέλαμβανον δ᾽ , ὡς ἔοικεν , ἐκεῖνοι οἱ ἄνδρες περιαιρεῖν μὲν δεῖν τὰς τε παρὰ φύσιν γεννήσεις καὶ τὰς μεθ᾽ ὕβρεως γιγνομένας , καταλιμπάνειν δὲ τῶν κατὰ φύσιν τε καὶ μετὰ σωφροσύνης γινομένων τὰς ἐπὶ τεκνοποιίαν σώφρονί τε καὶ νομίμῳ γινομένας . 211 ὑπέλαμβανον δὲ δεῖν πολλὴν πρόνοιαν ποιεῖσθαι τοὺς τεκνοποιουμένους τῶν ἐσομένων ἐκγόνων . πρώτην μὲν οὖν εἶναι καὶ μεγίστην πρόνοιαν τὸ προσάγειν αὐτὸν πρὸς τὴν τεκνοποιίαν σωφρόνως τε καὶ ὑγιεινῶς βεβιωκότα τε καὶ ζῶντα . καὶ μήτε πληρώσει χρῶμενον τροφῆς ἀκαίρως μήτε προσφερόμενον τοιαῦτα , ἀφ᾽ ὧν χείρους αἱ τῶν σωμάτων ἔξεις γίνονται , μὴτι δὴ μεθύοντά γε . ἀλλ᾽ ἡκιστα πάντων · ὡ̃ιοντο γὰρ ἐκ φαύλης τε καὶ ἀσυμφώνου καὶ παραχώδους κράσεως μοχθηρὰ γίνεσθαι τὰ σπέρματα . 212 καθόλου δὲ παντελῶς ὡ̃ιοντο ῥαιθύμου τινὸς εἶναι καὶ ἀπροσκέπτου , τὸν μέλλοντα ζωιοποιεῖν καὶ ἄγειν τινὰ εἰς γένεσιν τε καὶ οὐσίαν . τοῦτον μὴ μετὰ σπουδῆς πάσης προορᾶν , ὅπως ἔσται ὡς χαριεστάτη τῶν γινομένων ἢ εἰς τὸ εἶναι τε καὶ ζῆν ἀφίξει , ἀλλὰ τοὺς μὲν φιλόκυνας μετὰ πάσης σπουδῆς ἐπιμελεῖσθαι τῆς σκυλακείας , ὅπως ἐξ ὧν δεῖ καὶ ὅτε δεῖ καὶ ὡς δεῖ διακειμένων προσηνὴ γίνεται τὰ σκυλάκια . ὡσαύτως δὲ καὶ τοὺς φιλόρνιθας , 213 δῆλον δ᾽ ὅτι καὶ τοὺς λοιποὺς τῶν ἐσπουδακότων περὶ τὰ γενναῖα τῶν ζῴων πᾶσαν ποιεῖσθαι σπουδὴν περὶ τοῦ μὴ εἰκῆ γίνεσθαι τὰς γεννήσεις αὐτῶν , τοὺς δ᾽ ἀνθρώπους μηδένα λόγον ποιεῖσθαι τῶν ἰδίων ἐκγόνων . ἀλλ᾽ ἄμα γεννᾶν εἰκῆ τε καὶ ὡς ἔτυχε σχεδιάζοντας πάντα τρόπον καὶ μετὰ ταῦτα τρέφειν τε καὶ παιδεύειν μετὰ πάσης ὀλιγωρίας . ταύτην γὰρ εἶναι τὴν ἰσχυροτάτην τε καὶ σαφεστάτην αἰτίαν τῆς τῶν πολλῶν ἀνθρώπων κακίας τε καὶ φαυλότητος · βόσκηματῶδη γὰρ καὶ εἰκαίαν τινὰ γίνεσθαι τὴν τεκνοποιίαν παρὰ τοῖς πολλοῖς . ( τοιαῦτα τὰ ὑφηγήματα καὶ ἐπιτηδεύματα παρὰ τοῖς ἀνδράσιν ἐκείνοις διὰ λόγων τε καὶ ἔργων ἠσκεῖτο περὶ σωφροσύνης , ἄνωθεν παρεῖληφόσιν αὐτοῖς τὰ παραγγέλματα ὡσπερ τινὰ πυθόχρηστα λόγια παρ᾽ αὐτοῦ Πυθαγόρου . )
Lemmas: διάθεσις αἴτιος γίγνομαι . ἀλλά ὁ ἄνθρωπος ὁ μέν παραχρῆμα μέγας ἀλλοίωσις αἰτία γίγνομαι συνорάν , οἷος καί ὁ οἶνος , ὅτι πλείων προσφέρω μέχρι μέν τις ἱλάριος ποιέω . ἔπειτα μανικός καί ἀσχήμων · ὁ δέ μή τοιοῦτος ἐνδείκνυμι δύναμις ἀγνοέω · γίγνομαι δέ πᾶς ὁ προσφέρω αἴτιος τις ἴδιος διάθεσις . διό δή καί μέγας σοφία ὁ κατανοέω τε καί συνοράω . ποῖος τε καί πόσος δεῖ χράω πρός ὁ τροφή . εἰμί δέ οὗτος ὁ ἐπιστήμη ὁ μέν ἐκ ἀρχή Ἀπόλλων τε καί Παιώνιος . ὕστερος δέ ὁ περί ὁ Ἀσκληπιός . 209 περί δέ γέννησις ὅδε λέγω αὐτός φημί . καθόλου μέν οἴομαι δήω φυλάσσω ὁ καλέω προφερής · οὔτε γάρ ὁ φυτός ὁ προφέρω οὔτε ὁ ζῷον εὐκαρπα γίγνομαι . ( ἀλλά δήω γίγνομαι ) τις χρόνος πρό ὁ καρποφορία , ὅπως ἐκ ἰσχύω τε καί τελειόω ὁ σῶμα ὁ σπέρμα καί ὁ καρπός γινυντ . δήω οὖν ὁ τε παῖς καί ὁ παρθένος ἐν πόνος τε καί γυμνασία καί καρτερία ὁ προσήκω τρέφω , τροφή προσφέρω ὁ ἀρμόζω φιλοπονία τε καί σώφρων καί καρτερικός βίος . πολύς δέ ὁ κατά ὁ ἀνθρώπινος βίος τοιοῦτος εἰμί , ἐν ὅς βελτίων εἰμί ὁ ὀψιμαθία , ὅς εἰμί καί ὁ ὁ Ἀφροδίσιος χρεία . 210 δήω οὖν ὁ παῖς οὕτως ἄρνυμαι , ὥστε μή ζητέω ἐντός ὁ εἴκοσι ἔτος ὁ τοιοῦτος συνουσία . ὅταν δέ εἰς οὗτος ἀφικνέομαι , σπανίως εἰμί χρηστός ὁ Ἀφροδίσιος · ἔχω δέ οὗτος . ἐάν τιμή τε καί καλός εἰμί νομίζω ὁ εὐεξία · ἀκράτεια γάρ ἄμη καί εὐεξία οὖον πάνυ γίγνομαι περί ὁ αὐτός . ἐπαινέω δέ αὐτός φημί καί ὁ τοιόσδε ὁ προυπάρχω νομίζω ἐν ὁ Ἑλληνικός πόλις . ὁ μήτε μήτηρ συγγίγνομαι μήτε θυγάτηρ μήτε ἀδελφός μήτε ἐν ἱερός μήτε ἐν ὁ φανερός · καλός τε γάρ εἰμί καί σύμφορος ὁ ὡς πλεῖστος γίγνομαι κώλυμα ὁ ἐνέργεια οὗτος . ὑπολαμβάνω δέ , ὡς ἔοικα , ἐκεῖνος ὁ ἀνήρ περιαιρέω μέν δήω ὁ τε παρά φύσις γεννάω καί ὁ μετά ὕβρις γίγνομαι , καταλιμπάνειν δέ ὁ κατά φύσις τε καί μετά σωφροσύνη γίγνομαι ὁ ἐπί τεκνοποιία σώφρων τε καί νόμιμος γίγνομαι . 211 ὑπολαμβάνω δέ δήω πολύς πρόνοια ποιέω ὁ τεκνοποιέω ὁ εἰμί ἔκγονος . πρῶτος μέν οὖν εἰμί καί μέγας πρόνοια ὁ προσάγω αὐτός πρός ὁ τεκνοποιία σωφρόνως τε καί ὑγιεινός βιόω τε καί ζῶ . καί μήτε πληρόω χράω τροφή ἄκαιρος μήτε προσφέρω τοιοῦτος , ἀπό ὅς χείρων ὁ ὁ σῶμα ξέω γίγνομαι , μῆτις δή μεθύω γε . ἀλλά ἥκιστος πᾶς · οἴομαι γάρ ἐκ φαῦλος τε καί ἀσυμφωνέω καί παραχώδους κρᾶσις μοχθηρός γίγνομαι ὁ σπέρμα . 212 καθόλου δέ παντελῶς οἴομαι ῥᾴθυμος τις εἰμί καί ἀπρόσκεπτος , ὁ μέλλω ζῳοποιέω καί ἄγω τις εἰς γένεσις τε καί οὐσία . οὗτος μή μετά σπουδή πᾶς προοράω , ὅπως εἰμί ὡς χαρίεις ὁ γίγνομαι ἢ εἰς ὁ εἰμί τε καί ζῶ ἀφικνέομαι , ἀλλά ὁ μέν φιλόκυνος μετά πᾶς σπουδή ἐπιμελέομαι ὁ σκυλακεία , ὅπως ἐκ ὅς δεῖ καί ὅτε δεῖ καί ὡς δεῖ διάκειμαι προσηνής γίγνομαι ὁ σκυλάκιον . ὡσαύτως δέ καί ὁ φίλορνις , 213 δῆλος δέ ὅτι καί ὁ λοιπός ὁ σπουδάζω περί ὁ γενναῖος ὁ ζῷον πᾶς ποιέω σπουδή περί ὁ μή εἰκῇ γίγνομαι ὁ γεννάω αὐτός , ὁ δέ ἄνθρωπος μηδείς λόγος ποιέω ὁ ἴδιος ἔκγονος . ἀλλά ἄμη γεννάω εἰκῇ τε καί ὡς τυγχάνω σχεδιάζω πᾶς τρόπος καί μετά οὗτος τρέφω τε καί παιδεύω μετά πᾶς ὀλιγωρία . οὗτος γάρ εἰμί ὁ ἰσχυρός τε καί σαφής αἴτιος ὁ ὁ πολύς ἄνθρωπος κακία τε καί φαυλότης · βόσκημα γάρ καί εἰκαῖος τις γίγνομαι ὁ τεκνοποιία παρά ὁ πολύς . ( τοιοῦτος ὁ ὑφήγημα καί ἐπιτήδευμα παρά ὁ ἀνήρ ἐκεῖνος διά λόγος τε καί ἔργον ἀσκέω περί σωφροσύνη , ἄνωθεν παραλαμβάνω αὐτός ὁ παράγγελμα ὡς τις Πυθόχρηστος λόγιος παρά αὐτός Πυθαγόρας . )