publius-herennius-dexippus.fragmenta 3.20
Ἐκ τῶν Δεξίππου . Πολιορκία Φιλιππουπόλεως . Τὴν Φιλιππούπολιν , ἔστι δὲ ἡ πόλις αὕτη μεθόριος μὲν τῆς Θρᾳκῶν καὶ Μακεδόνων γῆς , κεῖται δὲ ἐπὶ τῷ Ἕβρῳ ποταμῷ , οἰκιστὴν δὲ αὐτῇ γενέσθαι λέγουσι Φίλιππον τὸν Ἀμύντου , Μακεδόνων ἄρχοντα , ἀφ’ οὗ δὴ καὶ τὸ ὄνομα τῇ πόλει ἐγένετο · ( 2 ) ταύτῃ δὴ οἱ Σκύθαι ὡς ἀρχαιοτάτῃ καὶ μεγίστῃ προσέβαλλον ἐς πολιορκίαν . Ἐπολεμεῖτο δὲ αὐτοῖς ὁ πόλεμος ὧδε . ( 3 ) Ὑπερφέροντες τῶν κεφαλῶν τὰς ἀσπίδας τῶν μεθιεμένων ἐν σκέπῃ εἶναι , κύκλῳ τῆς πόλεως περιῄεσαν , καταθεώμενοι ὅπῃ εὐαποτείχιστον ἢ καὶ ἐπίβατον ἐν τῇ προσαγωγῇ τῶν κλιμάκων ὑπάρχοι διὰ στενότητα ἢ καὶ χθαμαλότητα τῶν τειχῶν . ( 4 ) Καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἐποιοῦντο προσβολὰς ἐπ’ ἀκροβολισμοῖς καὶ τοξείαις · οἱ δὲ ἄνωθεν ἠμύνοντο καρτερῶς , ὅπῃ πελάζοιεν οἱ πολέμιοι . ( 5 ) Αὖθις δὲ αὖ τῆς πόλεως ἐπείραζον , κλίμακας πηξάμενοι καὶ μηχανάς · τὰ δὲ μηχανήματα ἦν ξύλα πεπηγότα τετράγωνα , ἐπιτεχνήματα οἰκίσκοις ἐμφερῆ · καὶ αὐτῶν βύρσας ὑπερτείνοντες , ὡς παντὸς τοῦ μεθιεμένου ἀβλαβῶς ἔχειν προσπίπτοντες ταῖς πύλαις , σφῶν δὲ τὰς ἀσπίδας προβεβλημένοι , καὶ μετακινοῦντες αὐτὰ τροχοῖς καὶ μοχλίαις . ( 6 ) Οἱ δέ τινες ξύλα προμήκη , σιδήρῳ καταπεφραγμένα , ὡς μὴ ἀποθραύεσθαι ἐν τῇ προσβολῇ , μετεωρίζοντες ἐπείρων ἀναράσσειν τῷ τείχει · ἕτεροι δὲ κλίμακας προσερείδοντες τὰς μὲν ἐπ’ εὐθὺ πεπηγυίας , τὰς δὲ ὑποτρόχους , κινουμένας ἐπὶ θάτερα · αἳ δὴ ὅτε προσάγοιντο , κάλοις ἀπ’ ἄκρων τῶν κλιμάκων ἠρτημένοις ἀνέπτυσσον ὡς ὀρθουμένας ἐπιβάλλειν τοῖς τείχεσιν . ( 7 ) Ἦσαν δὲ οἳ καὶ πύργους ξυλίνους τῷ τείχει ὑποτρόχους ἐπῆγον , ὡς ὅτε πελάσαιεν , ἐπιβολῇ γεφυρῶν τὴν διάβασιν ἀπὸ τούτων ἐξ ἰσοπέδου ποιήσοντες . Καὶ ἥδε μὲν αὐτοῖς ἀφθονία μηχανημάτων . ( 8 ) Ἀντήρκουν δὲ πρὸς ἕκαστα οἱ Θρᾷκες , τὰ μέν τινα τῶν μηχανῶν λίθοις μεγάλοις ἁμαξιαίοις συναράσσοντες αὐτοῖς ἀνδράσι , τὰ δὲ καὶ καταπιμπράντες δᾳσὶ καὶ θείῳ καὶ πίσσῃ · τῶν δὲ κλιμάκων κατεκυλίνδουν δοκοὺς ἐγκαρσίας καὶ λίθους , ὡς ὑπὸ τῇ βιαίᾳ φορᾷ τάς τε ἀσπίδας τῶν ἐπαγόντων καὶ τὰς κλίμακας ἐν τῇ ἐμβολῇ ἀποθραύεσθαι . ( 9 ) Ὡς δὲ οὐδὲν ἐπλεονέκτουν ταῖς μηχαναῖς οἱ πολέμιοι , ἀθυμίᾳ δὴ εἴχοντο , καὶ βουλὴν τιθεμένοις ᾗ δεῖ πολεμεῖν , ἐδόκει χώματα χοῦν μετέωρα πρὸς τὴν πόλιν , ὡς εἶναι σφίσιν ἐπίσου πρὸς τοὺς ἐναντίους μάχεσθαι . ( 10 ) Ἔχουν δὲ ὧδε · ξύλα ἐκ τῶν πέριξ οἰκοδομημάτων συνεφόρουν , καὶ προβαλλόμενοι πρὸ σφῶν τὰς ἀσπίδας , ἐνέβαλλον αὐτὰ εἰς τὴν τάφρον κατ’ εὐθὺ καὶ περάλληλα , ὅπῃ συμβαίνει . ( 11 ) Ποιήσαντες δὲ ταῦτα , χοῦν καὶ ὅλην παντοίαν ἐπεφόρουν μεταξὺ τοῦ χείλους ἑκατέρου τῆς τάφρου . Καὶ οὕτω ταχεῖαν εἰργάσαντο τοῦ χώματος τὴν αὔξησιν . ( 12 ) Ὁρῶντες δὲ τὸ πραττόμενον οἱ Θρᾷκες , καὶ ὅτι πρὸς σφὰς τὸ χῶμα ἀντετειχίζετο , ξύλα πηξάμενοι καὶ τούτοις σανίδας προσαρτήσαντες , πρόβλημα μετέωρον ἐπὶ τῷ τειχίσματι ἤγειρον . ( 13 ) Καὶ ἐπὶ τῷδε ἐμηχανήσαντο τοιόνδε · καθῆκαν ἀπὸ τοῦ τείχους νύκτωρ ἀπὸ κάλων , ὑπ’ αὐτό που τὸ ἡσυχάζον , ἄνδρα εὔτολμόν τε καὶ γενναῖον , δόντες αὐτῷ φέρειν ἐπὶ τὸ χῶμα δᾷδα ἡμμένην καὶ σκεῦος , ἵνα πίττα τε ἦν καὶ θεῖον καὶ τὰ τοιαῦτα . ( 14 ) Ἐμβάλλει δὴ οὖν τὸ πῦρ τοῖς ἀνέχουσι τὸ χῶμα ξύλοις , καὶ ἀθρόα γίνεται καέντων τοῦ χώματος ἡ κατάπτωσις . ( 15 ) Ἐπεὶ δὲ καὶ ἐν τούτοις μεῖον εἶχον οἱ Σκύθαι , ἐδόκει αὐτοῖς κτείνειν τὰ ἀχρεῖα τῶν ὑποζυγίων καὶ τῶν αἰχμαλώτων ὅσοι νόσῳ ἢ χρόνῳ διὰ γῆρας ἐκακοπάθουν · κτείναντες [ δ’ ] ἐνέβαλον εἰς τὴν τάφρον , καὶ ὕλην παντοίαν ἐπεφόρουν . Τὰ δὲ σώματα ἄρτι τριταῖα γινόμενα ὕψος οὐ μέτριον παρεῖχον ἐξοιδοῦντα τῷ χώματι . ( 16 ) Οἱ δὲ Θρᾷκες μέρος τι τοῦ τείχους διακόψαντες , ὅσον ἐς μέγεθος πυλίδος στενῆς , εἰσεφόρουν κατὰ τοῦτο παρὰ σφὰς ὅσαι νύκτες τὸν χοῦν · ὡς δὲ πάντῃ ἄποροι τῇ γνώμῃ ἐγίνοντο οἱ βάρβαροι , ἐδόκει ἀναχωρεῖν . Καὶ τοῦτο τῇ πολιορκίᾳ τέλος τοῖς Σκύθαις ἐγένετο .
Lemmas: ἐκ ὁ Δέξιππος . πολιορκία Φιλιππούπολις . Τά Φιλιππούπολις , εἰμί δέ ὁ πόλις οὗτος μεθόριος μέν ὁ Θρᾷξ καί Μακεδών γῆ , κεῖμαι δέ ἐπί ὁ Ἕβρος ποταμός , οἰκιστής δέ αὐτός γίγνομαι λέγω Φίλιππος ὁ Ἀμύντας , Μακεδών ἄρχων , ἀπό ὅς δή καί ὁ ὄνομα ὁ πόλις γίνομαι · ( 2 ) ταύτῃ δή ὁ Σκύθης ὡς ἀρχαῖος καί μέγας προσβάλλω εἰς πολιορκία . πολεμέω δέ αὐτός ὁ πόλεμος ὧδε . ( 3 ) ὑπερφέρω ὁ κεφαλή ὁ ἀσπίς ὁ μεθίημι ἐν σκέπη ἔρχομαι , κύκλος ὁ πόλις περίειμι , κατατίθημι ὅπῃ εὐαποτείχιστος ἢ καί ἐπιβαίνω ἐν ὁ προσαγωγή ὁ κλῖμαξ ὑπάρχω διά στενότης ἢ καί χθαμαλότης ὁ τεῖχος . ( 4 ) καί ὁ μέν πρῶτος ποιέω προσβολή ἐπί ἀκροβόλισις καί τοξεία · ὁ δέ ἄνωθεν ἀμύνω καρτερός , ὅπῃ πελάζω ὁ πολέμιος . ( 5 ) αὖθις δέ αὖ ὁ πόλις πειράζω , κλῖμαξ πήγνυμι καί μηχανή · ὁ δέ μηχάνημα εἰμί ξύλο πήγνυμι τετράγωνος , ἐπιτέχνημα οἰκίσκος ἐμφερής · καί αὐτός βύρσα ὑπερτείνω , ὡς πᾶς ὁ μεθίημι ἀβλαβής ἔχω προσπίπτω ὁ πύλη , σφεῖς δέ ὁ ἀσπίς προβάλλω , καί μετακινέω αὐτός τροχός καί μοχλία . ( 6 ) ὁ δέ τις ξύλο προμήκης , σίδηρος καταφράσσω , ὡς μή ἀποθραύω ἐν ὁ προσβολή , μετεωρίζω πειράω ἀναρράσσω ὁ τεῖχος · ἕτερος δέ κλῖμαξ προσερείδω ὁ μέν ἐπί εὐθύς2 πήγνυμι , ὁ δέ ὑπότροχος , κινέω ἐπί ἕτερος · ὁ δή ὅτε προσάγω , καλός ἀπό ἄκρος ὁ κλῖμαξ ἀρτάω ἀναπτύσσω ὡς ὀρθόω ἐπιβάλλω ὁ τεῖχος . ( 7 ) ἥδω δέ ὅς καί πύργος ξύλινος ὁ τεῖχος ὑπότροχος ἐπάγω , ὡς ὅτε πελάζω , ἐπιβολή γέφυρα ὁ διάβασις ἀπό οὗτος ἐκ ἰσόπεδον ποιέω . καί ὅδε μέν αὐτός ἀφθονία μηχάνημα . ( 8 ) ἀνταρκέω δέ πρός ἕκαστος ὁ Θρᾷξ , ὁ μέν τις ὁ μηχανή λίθος μέγας ἁμαξιαῖος συναράζω αὐτός ἀνήρ , ὁ δέ καί καταπίμπρημι δαίς καί θεῖος καί πίσσα · ὁ δέ κλῖμαξ κατακυλίνδω δοκός ἐγκάρσιος καί λίθος , ὡς ὑπό ὁ βίαιος φορά ὁ τε ἀσπίς ὁ ἐπάγω καί ὁ κλῖμαξ ἐν ὁ ἐμβολή ἀποθραύω . ( 9 ) ὡς δέ οὐδείς πλεονεκτέω ὁ μηχανή ὁ πολέμιος , ἀθυμία δή ἔχω , καί βουλή τίθημι ὅς δέω πολεμέω , δοκέω χῶμα χοῦς μετέωρος πρός ὁ πόλις , ὡς ἔρχομαι σφεῖς πῖσος πρός ὁ ἐναντίος μάχομαι . ( 10 ) χάω δέ ὧδε · ξύλο ἐκ ὁ πέριξ οἰκοδόμημα συνεφοράω , καί προβάλλω πρό σφεῖς ὁ ἀσπίς , ἐμβάλλω αὐτός εἰς ὁ τάφρος κατά εὐθύς2 καί περάλληλα , ὅπῃ συμβαίνω . ( 11 ) ποιέω δέ οὗτος , χοῦς καί ὅλος παντοῖος ἐπιφορέω μεταξύ ὁ χεῖλος ἑκάτερος ὁ τάφρος . καί οὕτως ταχύς ἐργάζομαι ὁ χῶμα ὁ αὔξησις . ( 12 ) ὁράω δέ ὁ πράσσω ὁ Θράκιος , καί ὅτι πρός σφός ὁ χῶμα αντετειχιζετος , ξύλο πήγνυμι καί οὗτος σανίδα προσαρτάω , πρόβλημα μετέωρος ἐπί ὁ τείχισμα ἀγείρω . ( 13 ) καί ἐπί ὅδε μηχανάομαι τοιόσδε · καθίημι ἀπό ὁ τεῖχος νύκτωρ ἀπό καλός , ὑπό αὐτός ποῦ ὁ ἡσυχάζω , ἀνήρ εὔτολμος τε καί γενναῖος , δίδωμι αὐτός φέρω ἐπί ὁ χῶμα δαΐς ἅπτω καί σκεῦος , ἵνα πίσσα τε εἰμί καί θεῖος καί ὁ τοιοῦτος . ( 14 ) ἐμβάλλω δή οὖν ὁ πῦρ ὁ ἀνέχω ὁ χῶμα ξύλον , καί ἀθρόος γίγνομαι καίω ὁ χῶμα ὁ κατάπτωσις . ( 15 ) ἐπεί δέ καί ἐν οὗτος μείων ἔχω ὁ Σκύθης , δοκέω αὐτός κτείνω ὁ ἀχρεῖος ὁ ὑποζύγιον καί ὁ αἰχμάλωτος ὅσος νόσος ἢ χρόνος διά γῆρας κακοπαθέω · κτείνω [ δέ ] ἐμβάλλω εἰς ὁ τάφρος , καί ὕλη παντοῖος ἐπιφορέω . Τά δέ σῶμα ἄρτι τριταῖος γίγνομαι ὕψος οὐ μέτριος παρέχω ἐξοιδέω ὁ χῶμα . ( 16 ) ὁ δέ Θράκιος μέρος τίς ὁ τεῖχος διακόπτω , ὅσον εἰς μέγεθος πυλίς στενός , εἰσφορέω κατά οὗτος παρά σφός ὅσος νύξ ὁ χοῦς · ὡς δέ πάντῃ ἄπορος ὁ γνώμη γίγνομαι ὁ βάρβαρος , δοκέω ἀναχωρέω . καί οὗτος ὁ πολιορκία τέλος ὁ Σκύθης γίνομαι .