pseudo-plutarchus.placita-philosophorum-874d-911c 4.22
Ἐμπεδοκλῆς τὴν πρώτην ἀναπνοὴν τοῦ πρώτου ζῴου γενέσθαι , τῆς μὲν ἐν τοῖς βρέφεσιν ὑγρασίας ἀποχώρησιν λαμβανούσης , πρὸς δὲ τὸ παρακενωθὲν ἐπεισόδου τοῦ ἐκτὸς ἀερώδους γινομένης εἰς τὰ παρανοιχθέντα τῶν ἀγγείων τὸ δὲ μετὰ τοῦτο ἤδη τοῦ ἐμφύτου θερμοῦ τῇ πρὸς τὸ ἐκτὸς ὁρμῇ τὸ ἀερῶδες ὑπαναθλίβοντος , τὴν ἐκπνοήν , τῇ δʼ εἰς τὸ ἐντὸς ἀνθυποχωρήσει τῷ ἀερώδει τὴν ἀντεπείσοδον παρεχομένου , τὴν εἰσπνοήν . τὴν δὲ νῦν κατέχουσαν φερομένου τοῦ αἵματος ὡς πρὸς τὴν ἐπιφάνειαν καὶ τὸ ἀερῶδες διὰ τῶν ῥινῶν ταῖς ἑαυτοῦ ἐπιρροίαις ἀναθλίβοντος κατὰ τὴν ἐκχώρησιν αὐτοῦ γίνεσθαι τὴν ἐκπνοήν · παλινδρομοῦντος δὲ καὶ τοῦ ἀέρος ἀντεπεισιόντος εἰς τὰ διὰ τοῦ αἵματος ἀραιώματα , τὴν εἰσπνοήν . ὑπομιμνήσκει δʼ αὐτὸ ἐπὶ τῆς κλεψύδρας . Ἀσκληπιάδης τὸν μὲν πνεύμονα χώνης δίκην συνίστησιν , αἰτίαν δὲ τῆς ἀναπνοῆς τὴν ἐν τῷ θώρακι λεπτομέρειαν ὑποτίθεται , πρὸς ἣν τὸν ἔξωθεν ἀέρα ῥεῖν τε καὶ φέρεσθαι παχυμερῆ ὄντα , πάλιν δʼ ἀπωθεῖσθαι , μηκέτι τοῦ θώρακος οἵου τʼ ὄντος μήτʼ ἐπεισδέχεσθαι μήθʼ ὑποστέγειν ὑπολειπομένου δέ τινος ἐν τῷ θώρακι λεπτομεροῦς ἀεὶ βραχέος ʽοὐ γὰρ ἅπαν ἐκκρίνεταἰ , πρὸς τοῦτο πάλιν τὸ εἴσω ὑπομένον βαρύτητα τοῦ ἐκτὸς ἀντεπεισφέρεσθαι . ταῦτα δὲ ταῖς σικύαις παρεικάζει · τὴν δὲ κατὰ προαίρεσιν ἀναπνοὴν γίνεσθαί φησι , συναγομένων τῶν ἐν τῷ πνεύμονι λεπτοτάτων πόρων καὶ τῶν βραγχίων στενουμένων τῇ γὰρ ἡμετέρᾳ ταῦθʼ ὑπακούει προαιρέσει . Ἡρόφιλος δυνάμεις ἀπολείπει περὶ τὰ σώματα τὰς κινητικὰς ἐν νεύροις ἐν ἀρτηρίαις ἐν μυσί · τὸν οὖν πνεύμονα νομίζει μόνον ὀρέγεσθαι διαστολῆς τε καὶ συστολῆς φυσικῶς · εἶτα δὲ καὶ τἆλλα . ἐνέργειαν μὲν οὖν εἶναι τοῦ πνεύμονος τὴν ἔξωθεν τοῦ πνεύματος ὁλκήν ὑπὸ δὲ τῆς πληρώσεως τῆς θύραθεν γινομένης ἐφέλκεται παρακειμένως δὲ διὰ τὴν δευτέραν ὄρεξιν ἐφʼ αὑτὸν ὁ θώραξ τὸ πνεῦμα μετοχετεύει , πληρωθεὶς δὲ καὶ μηκέτι ἐφέλκεσθαι δυνάμενος πάλιν εἰς τὸν πνεύμονα τὸ περιττὸν ἀντιμετερᾷ , διʼ οὗ πρὸς τὰ ἐκτὸς τὰ τῆς ἀποκρίσεως γίνεται , τῶν σωματικῶν μερῶν ἀντιπασχόντων ἀλλήλοις . ὅτε μὲν γὰρ διαστολὴ ὅτε δὲ συστολὴ γίνεται πνεύμονος , ταῖς ἀλλήλων ἀντιμεταλήψεσι πληρώσεώς τε καὶ κενώσεως γινομένης , ὡς τέσσαρας μὲν γίνεσθαι κινήσεις περὶ τὸν πνεύμονα , τὴν μὲν πρώτην καθʼ ἣν ἔξωθεν ἀέρα δέχεται , τὴν δὲ δευτέραν καθʼ ἣν τοῦθʼ ὅπερ ἐδέξατο θύραθεν ἐντὸς αὑτοῦ πρὸς τὸν θώρακα μετερᾷ , τὴν δὲ τρίτην καθʼ ἣν τὸ ἀπὸ τοῦ θώρακος συστελλόμενον αὖθις εἰς αὑτὸν ἐκδέχεται , τὴν δὲ τετάρτην καθʼ ἣν τὸ ἐξ ὑποστροφῆς ἐν αὐτῷ γινόμενον θύραζε ἐξερᾷ τούτων δὲ τῶν κινήσεων δύο μὲν εἶναι διαστολάς , τὴν τʼ ἔξωθεν τὴν τʼ ἀπὸ τοῦ θώρακοσΣ · δύο δὲ συστολάς , τὴν μὲν ὅταν ὁ θώραξ ἐφʼ αὑτὸν τὸ πνευματικὸν ἑλκύσῃ , τὴν δʼ ὅταν αὐτὸς εἰς τὸν ἐκτὸς ἀέρα ἀποκρίνῃ δύο γὰρ μόναι γίνονται περὶ τὸν θώρακα , διαστολὴ μὲν ὅταν ἀπὸ τοῦ πνεύμονος ἐφέλκηται , συστολὴ δʼ ὅταν τούτῳ πάλιν ἀνταποδιδῷ
Lemmas: Ἐμπεδοκλῆς ὁ πρῶτος ἀναπνοή ὁ πρῶτος ζῷον γίγνομαι , ὁ μέν ἐν ὁ βρέφος ὑγρασία ἀποχώρησις λαμβάνω , πρός δέ ὁ παρακενόω ἐπείσοδος ὁ ἐκτός ἀερώδης γίγνομαι εἰς ὁ παρανοίγνυμι ὁ ἀγγεῖον ὁ δέ μετά οὗτος ἤδη ὁ ἔμφυτος θερμός ὁ πρός ὁ ἐκτός ὁρμή ὁ ἀερώδης ὑπαναθλίβω , ὁ ἐκπνοή , ὁ δέ εἰς ὁ ἐντός ἀνθυποχώρησις ὁ ἀερώδης ὁ ἀντεπείσοδος παρέχω , ὁ εἰσπνοή . ὁ δέ νῦν κατέχω φέρω ὁ αἷμα ὡς πρός ὁ ἐπιφάνεια καί ὁ ἀερώδης διά ὁ ῥίς ὁ ἑαυτοῦ ἐπίρροια ἀναθλίβω κατά ὁ ἐκχώρησις αὐτός γίγνομαι ὁ ἐκπνοή · παλινδρομέω δέ καί ὁ ἀήρ ἀντεπείσειμι εἰς ὁ διά ὁ αἷμα ἀραίωμα , ὁ εἰσπνοή . ὑπομιμνῄσκω δέ αὐτός ἐπί ὁ κλεψύδρα . Ἀσκληπιάδης ὁ μέν πνεύμων χώνη δίκη συνίστημι , αἰτία δέ ὁ ἀναπνοή ὁ ἐν ὁ θώραξ λεπτομέρεια ὑποτίθημι , πρός ὅς ὁ ἔξωθεν ἀήρ ῥέω τε καί φέρω παχυμερής εἰμί , πάλιν δέ ἀπωθέω , μηκέτι ὁ θώραξ οἷος τε εἰμί μήτε ἐπεισδέχομαι μήτε ὑποστέγω ὑπολείπω δέ τις ἐν ὁ θώραξ λεπτομερής ἀεί βραχύς ὕω γάρ ἅπας ἐκκρίνω , πρός οὗτος πάλιν ὁ εἴσω ὑπομένω βαρύτης ὁ ἐκτός ἀντεπεισφέρω . οὗτος δέ ὁ σικύα παρεικάζω · ὁ δέ κατά προαίρεσις ἀναπνοή γίγνομαι φημί , συνάγω ὁ ἐν ὁ πνεύμων λεπτός πόρος καί ὁ βράγχιον στενόω ὁ γάρ ἡμέτερος οὗτος ὑπακούω προαίρεσις . Ἡρόφιλος δύναμις ἀπολείπω περί ὁ σῶμα ὁ κινητικός ἐν νεῦρον ἐν ἀρτηρία ἐν μῦς · ὁ οὖν πνεύμων νομίζω μόνος ὀρέγω διαστολεύς τε καί συστολή φυσικός · εἶτα δέ καί ἄλλος . ἐνέργεια μέν οὖν εἰμί ὁ πνεύμων ὁ ἔξωθεν ὁ πνεῦμα ὁλκή ὑπό δέ ὁ πλήρωσις ὁ θύραθεν γίγνομαι ἐφέλκω παρακειμένως δέ διά ὁ δεύτερος ὄρεξις ἐπί ἑαυτοῦ ὁ θώραξ ὁ πνεῦμα μετοχετεύω , πληρόω δέ καί μηκέτι ἐφέλκω δύναμαι πάλιν εἰς ὁ πνεύμων ὁ περισσός ἀντιμετεράω , διά ὅς πρός ὁ ἐκτός ὁ ὁ ἀπόκρισις γίγνομαι , ὁ σωματικός μέρος ἀντιπάσχω ἀλλήλων . ὅτε μέν γάρ διαστολή ὅτε δέ συστολή γίγνομαι πνεύμων , ὁ ἀλλήλων ἀντιμετάληψις πλήρωσις τε καί κένωσις γίγνομαι , ὡς τέσσαρες μέν γίγνομαι κίνησις περί ὁ πνεύμων , ὁ μέν πρῶτος κατά ὅς ἔξωθεν ἀήρ δέχομαι , ὁ δέ δεύτερος κατά ὅς οὗτος ὅς δέχομαι θύραθεν ἐντός ἑαυτοῦ πρός ὁ θώραξ μετεράω , ὁ δέ τρίτος κατά ὅς ὁ ἀπό ὁ θώραξ συστέλλω αὖθις εἰς ἑαυτοῦ ἐκδέχομαι , ὁ δέ τέταρτος κατά ὅς ὁ ἐκ ὑποστροφή ἐν αὐτός γίγνομαι θύραζε ἐξεράω οὗτος δέ ὁ κίνησις δύο μέν εἰμί διαστολή , ὁ τε ἔξωθεν ὁ τε ἀπό ὁ θώρακοσΣ · δύο δέ συστολή , ὁ μέν ὅταν ὁ θώραξ ἐπί ἑαυτοῦ ὁ πνευματικός ἕλκω , ὁ δέ ὅταν αὐτός εἰς ὁ ἐκτός ἀήρ ἀποκρίνω δύο γάρ μόνος γίγνομαι περί ὁ θώραξ , διαστολή μέν ὅταν ἀπό ὁ πνεύμων ἐφέλκω , συστολή δέ ὅταν οὗτος πάλιν ἀνταποδίδωμι