pseudo-plutarchus.de-musica-1131b-1147a 33
φανερὸν δʼ ἂν γένοιτο , εἴ τις ἑκάστην ἐξετάζοιτο τῶν ἐπιστημῶν , τίνος ἐστὶ θεωρητική δῆλον γὰρ ὅτι ἡ μὲν ἁρμονικὴ γενῶν τε τῶν τοῦ ἡρμοσμένου καὶ διαστημάτων καὶ συστημάτων καὶ φθόγγων καὶ τόνων καὶ μεταβολῶν συστηματικῶν ἐστι γνωστική · πορρωτέρω δʼ οὐκέτι ταύτῃ προελθεῖν οἷόν τε ὥστʼ οὐδὲ ζητεῖν παρὰ ταύτης τὸ διαγνῶναι δύνασθαι , πότερον οἰκείως εἴληφεν ὁ ποιητὴς ὅμοἷον εἰπεῖν ἐν μούσοις τὸν Ὑποδώριον τόνον ἐπὶ τὴν ἀρχὴν ἢ τὸν Μιξολύδιόν τε καὶ Δώριον ἐπὶ τὴν ἔκβασιν ἢ τὸν Ὑποφρύγιόν τε καὶ Φρύγιον ἐπὶ τὴν μέσην . οὐ γὰρ διατείνει τῇ ἁρμονικὴ πραγματεία πρὸς τὰ τοιαῦτα , προσδεῖται δὲ πολλῶν ἑτέρων · τὴν γὰρ τῆς οἰκειότητος δύναμιν ἀγνοεῖ . οὔτε γὰρ τὸ χρωματικὸν γένος οὔτε τὸ ἐναρμόνιον ἣξει ποτʼ ἔχον τὴν τῆς οἰκειότητος δύναμιν τελείαν καὶ καθʼ ἣν τὸ τοῦ πεποιημένου μέλους ἦθος ἐπιφαίνεται ἀλλὰ τοῦτο τοῦ τεχνίτου ἔργον . φανερὸν δὴ ὅτι ἑτέρα τοῦ συστήματος ἡ φωνὴ τῆς ἐν τῷ συστήματι κατασκευασθείσης μελοποιίας , περὶ ἧς οὐκ ἔστι θεωρῆσαι τῆς ἁρμονικῆς · πραγματείας . ὁ αὐτὸς δὲ λόγος καὶ περὶ τῶν ῥυθμῶν · οὐδεὶς γὰρ ῥυθμὸς τὴν τῆς τελείας οἰκειότητος δύναμιν ἣξει ἔχων ἐν αὑτῷ · τὸ γὰρ οἰκείως ἀεὶ λεγόμενον πρὸς ἦθός τι βλέποντες λέγομεν . τούτου δέ φαμεν αἰτίαν εἶναι σύνθεσίν τινα ἢ μῖξιν ἢ ἀμφότερα . οἷον Ὀλύμπῳ τὸ ἐναρμόνιον γένος ἐπὶ Φρυγίου τόνου τεθὲν παίωνι ἐπιβατῷ μιχθέν · τοῦτο γὰρ τῆς ἀρχῆς · τὸ ἦθος ἐγέννησεν ἐπὶ τῷ τῆς Ἀθηνᾶς νόμῳ προσληφθείσης γὰρ μελοποιίας καὶ ῥυθμοποιίας τεχνικῶς τε μεταληφθέντος τοῦ ῥυθμοῦ μόνον αὐτοῦ καὶ γενομένου τροχαίου ἀντὶ παίωνος , συνέστη τὸ Ὀλύμπου ἐναρμόνιον γένος . ἀλλὰ μὴν καὶ τοῦ ἐναρμονίου γένους καὶ τοῦ Φρυγίου τόνου διαμενόντων καὶ πρὸς τούτοις τοῦ συστήματος παντός , μεγάλην ἀλλοίωσιν ἔσχηκε τὸ ἦθος · ἡ γὰρ καλουμένη ἁρμονία ἐν τῷ τῆς Ἀθηνᾶς νόμῳ πολὺ διέστηκε κατὰ τὸ ἦθος τῆς ἀναπείρας . εἰ οὖν προσγένοιτο τῷ τῆς μουσικῆς ἐμπείρῳ τὸ κριτικόν , δῆλον ὅτι οὗτος ἂν εἴη ὁ ἀκριβὴς ἐν μουσικῇ ὁ γὰρ εἰδὼς τὸ Δωριστὶ ἄνευ τοῦ κρίνειν ἐπίστασθαι τὴν τῆς χρήσεως αὐτοῦ οἰκειότητα οὐκ εἴσεται ὃ ποιεῖ · ἀλλʼ οὐδὲ τὸ ἦθος σῴσει · ἐπεὶ καὶ περὶ αὐτῶν τῶν Δωρίων μελοποιιῶν ἀπορεῖται , πότερόν ἐστι διαγνωστικὴ ἡ ἁρμονικὴ πραγματεία , καθάπερ τινὲς οἴονται , τῶν Δωρίων , ἢ οὔ . ὁ αὐτὸς δὲ λόγος καὶ περὶ τῆς ῥυθμικῆς ἐπιστήμης ; πάσης · ὁ γὰρ εἰδὼς ; τὸν παίωνα τὴν τῆς χρήσεως αὐτοῦ οἰκειότητα οὐκ εἴσεται διὰ τὸ αὐτὴν μόνην εἰδέναι τὴν τοῦ παίωνος ξύνθεσιν ἐπεὶ καὶ περὶ αὐτῶν τῶν παιωνικῶν ῥυθμοποιιῶν ἀπορεῖται , πότερόν ἐστι διαγνωστικὴ ἡ ῥυθμικὴ πραγματεία τούτων , καθάπερ τινές φασιν , ἢ οὐ διατείνει μέχρι τούτου . ἀναγκαῖον οὖν δύο τοὐλάχιστον γνώσεις ὑπάρχειν τῷ μέλλοντι διαγνώσεσθαι τὸ τʼ οἰκεῖον καὶ τὸ ἀλλότριον · πρῶτον μὲν τοῦ ἤθους , οὗ ἕνεκα ἡ σύνθεσις γεγένηται · ἔπειτα τούτων , ἐξ ὧν ἡ σύνθεσις . ὅτι μὲν οὖν οὔθʼ ἡ ἁρμονικὴ οὔθʼ ἡ ῥυθμικὴ οὔτʼ ἄλλη οὐδεμία τῶν καθʼ ἓν μέρος λεγομένων αὐτάρκης αὐτὴ καθʼ αὑτὴν τοῦ ἤθους εἶναι καὶ γνωστικὴ καὶ τῶν ἄλλων κριτική , ἀρκέσει τὰ εἰρημένα .
Lemmas: φανερός δέ ἄν γίγνομαι , εἰ τις ἕκαστος ἐξετάζω ὁ ἐπιστήμη , τίς εἰμί θεωρητικός δῆλος γάρ ὅτι ὁ μέν ἁρμονικός γένος τε ὁ ὁ ἁρμόζω καί διάστημα καί σύστημα καί φθόγγος καί τόνος καί μεταβολή συστηματικός εἰμί γνωστικός · πρόσω δέ οὐκέτι οὗτος προέρχομαι οἷος τε ὥστε οὐδέ ζητέω παρά οὗτος ὁ διαγιγνώσκω δύναμαι , πότερος οἰκεῖος λαμβάνω ὁ ποιητής ὅμοιος λέγω ἐν μουσόω ὁ Ὑποδώριος τόνος ἐπί ὁ ἀρχή ἤ ὁ Μιξολύδιος τε καί Δώριος ἐπί ὁ ἔκβασις ἤ ὁ Ὑποφρύγιος τε καί Φρύγιος ἐπί ὁ μέσος . οὐ γάρ διατείνω ὁ ἁρμονικός πραγματεία πρός ὁ τοιοῦτος , προσδέω δέ πολύς ἕτερος · ὁ γάρ ὁ οἰκειότης δύναμις ἀγνοέω . οὔτε γάρ ὁ χρωματικός γένος οὔτε ὁ ἐναρμόνιος ἥκω ποτέ ἔχω ὁ ὁ οἰκειότης δύναμις τέλειος καί κατά ὅς ὁ ὁ ποιέω μέλος ἦθος ἐπιφαίνω ἀλλά οὗτος ὁ τεχνίτης ἔργον . φανερός δή ὅτι ἕτερος ὁ σύστημα ὁ φωνή ὁ ἐν ὁ σύστημα κατασκευάζω μελοποιία , περί ὅς οὐ εἰμί θεωρέω ὁ ἁρμονικός · πραγματεία . ὁ αὐτός δέ λόγος καί περί ὁ ῥυθμός · οὐδείς γάρ ῥυθμός ὁ ὁ τέλειος οἰκειότης δύναμις ἥκω ἔχω ἐν ἑαυτοῦ · ὁ γάρ οἰκεῖος ἀεί λέγω πρός ἦθος τις βλέπω λέγω . οὗτος δέ φημί αἰτία εἰμί σύνθεσις τις ἤ μίξις ἤ ἀμφότερος . οἷον Ὄλυμπος ὁ ἐναρμόνιος γένος ἐπί Φρύγιος τόνος τίθημι παίων ἐπιβατός μείγνυμι · οὗτος γάρ ὁ ἀρχή · ὁ ἦθος γεννάω ἐπί ὁ ὁ Ἀθήνη νόμος προσλαμβάνω γάρ μελοποιία καί ῥυθμοποιία τεχνικός τε μεταλαμβάνω ὁ ῥυθμός μόνος αὐτός καί γίγνομαι τροχαῖος ἀντί παίων , συνίστημι ὁ Ὄλυμπος ἐναρμόνιος γένος . ἀλλά μήν καί ὁ ἐναρμόνιος γένος καί ὁ Φρύγιος τόνος διαμένω καί πρός οὗτος ὁ σύστημα πᾶς , μέγας ἀλλοίωσις ἔχω ὁ ἦθος · ὁ γάρ καλέω ἁρμονία ἐν ὁ ὁ Ἀθήνη νόμος πολύς διΐστημι κατά ὁ ἦθος ὁ ἀνάπειρα . εἰ οὖν προσγίγνομαι ὁ ὁ μουσικός ἔμπειρος ὁ κριτικός , δῆλος ὅτι οὗτος ἄν εἰμί ὁ ἀκριβής ἐν μουσική ὁ γάρ οἶδα ὁ Δωριστί ἄνευ ὁ κρίνω ἐπίσταμαι ὁ ὁ χρῆσις αὐτός οἰκειότης οὐ οἶδα ὅς ποιέω · ἀλλά οὐδέ ὁ ἦθος σῴζω · ἐπεί καί περί αὐτός ὁ Δώριος μελοποιία ἀφοράω , πότερος εἰμί διαγνωστικός ὁ ἁρμονικός πραγματεία , καθά τις οἴομαι , ὁ Δώριος , ἤ οὐ . ὁ αὐτός δέ λόγος καί περί ὁ ῥυθμικός ἐπιστήμη ; πᾶς · ὁ γάρ οἶδα ; ὁ παίων ὁ ὁ χρῆσις αὐτός οἰκειότης οὐ οἶδα διά ὁ αὐτός μόνος οἶδα ὁ ὁ παίων σύνθεσις ἐπεί καί περί αὐτός ὁ παιωνικός ῥυθμοποιία ἀφοράω , πότερος εἰμί διαγνωστικός ὁ ῥυθμικός πραγματεία οὗτος , καθά τις φημί , ἤ οὐ διατείνω μέχρι οὗτος . ἀναγκαῖος οὖν δύο ἐλαχύς γνῶσις ὑπάρχω ὁ μέλλω διαγιγνώσκω ὁ τε οἰκεῖος καί ὁ ἀλλότριος · πρῶτος μέν ὁ ἦθος , ὅς ἕνεκα ὁ σύνθεσις γίγνομαι · ἔπειτα οὗτος , ἐκ ὅς ὁ σύνθεσις . ὅτι μέν οὖν οὔτε ὁ ἁρμονικός οὔτε ὁ ῥυθμικός οὔτε ἄλλος οὐδείς ὁ κατά εἷς μέρος λέγω αὐτάρκης αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁ ἦθος εἰμί καί γνωστικός καί ὁ ἄλλος κριτικός , ἀρκέω ὁ λέγω .