pseudo-hecataeus.fragmenta 2.14
Ἑκαταῖος δὲ ὁ Ἀβδηρίτης , ἀνὴρ φιλόσοφος ἅμα καὶ περὶ τὰς πράξεις ἱκανώτατος , Ἀλεξάνδρῳ τῷ βασιλεῖ συνακμάσας καὶ Πτολεμαίῳ τῷ Λάγου συγγενόμενος οὐ παρέργως , ἀλλὰ περὶ αὐτῶν Ἰουδαίων συγγέγραφε βιβλίον , ἐξ οὗ βούλομαι καφαλαιωδῶς ἐπιδραμεῖν ἔνια τῶν εἰρημένων . Καὶ πρῶτον ἐπιδείξω τὸν χρόνον · μνημονεύει γὰρ τῆς Πτολεμαίου περὶ Γάζαν πρὸς Δημήτριον μάχης · αὕτη δὲ γέγονεν ἑνδεκάτῳ μὲν ἔτει τῆς Ἀλεξάνδρου τελευτῆς , ἐπὶ δὲ Ὀλυμπιάδος ἑβδόμης καὶ δεκάτης καὶ ἑκατοστῆς , ὡς ἱστορεῖ Κάστωρ . Προσθεὶς γὰρ ταύτην τὴν Ὁλυμπιάδα φησὶν , Ἐπὶ ταύτης Πτολεμαῖος ὁ Λάγου ἐνίκα κατὰ Γάζαν μάχῃ Δημήτριον τὸν Ἀντιγόνου , τὸν ἐπικληθέντα Πολιορκητήν . » Ἀλέξανδρον δὲ τεθνάναι πάντες ὁμολογοῦσιν ἐπὶ τῆς ἑκατοστῆς τεσσαρεσκαιδεκάτης Ὀλυμπιάδος . Δῆλον οὖν ὅτι καὶ κατ’ ἐκεῖνον καὶ κατὰ Ἀλέξανδρον ἤκμαζεν ἡμῶν τὸ ἔθνος . Λέγει τοίνυν ὁ Ἑκαταῖος πάλιν τάδε , ὅτι « μετὰ τὴν ἐν Γάζῃ μάχην ὁ Πτολεμαῖος ἐγένετο τῶν περὶ Συρίαν τόπων ἐγκρατής · καὶ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων πυνθανόμενοι τὴν ἠπιότητα καὶ φιλανθρωπίαν τοῦ Πτολεμαίου , συναπαίρειν εἰς Αἴγυπτον αὐτῷ καὶ κοινωνεῖν τῶν πραγμάτων ἠβουλήθησαν . Ὧν εἶς ἦν , φησὶν , Ἐζεκίας ὁ ἀρχιερεὺς τῶν Ἰουδαίων , ἄνθρωπος τὴν μὲν ἡλικίαν ὡς ἑξήκοντα ἓξ ἐτῶν , τῷ δ’ ἀξιώματι τῷ παρὰ τοῖς ὁμοέθνοις μέγας καὶ τὴν ψυχὴν οὐκ ἀνόητος , ἔτι δὲ καὶ λέγειν δυνατὸς καὶ [ τοῖς περὶ]τῶν πραγμάτων , εἴπερ τις ἄλλος , ἔμπειρος · καίτοι , φησὶν , οἱ πάντες ἱερεῖς τῶν Ἰουδαίων , οἱ τὴν δεκάτην τῶν γινομένων λαμβάνοντες , καὶ τὰ κοινὰ διοικοῦντες , περὶ χιλίους μάλιστα καὶ πεντακοσίους εἰσίν . » Πάλιν δὲ τοῦ προειρημένου μνημονεύων ἀνδρὸς , « Οὗτος , φησὶν , ὁ ἄνθρωπος τετευχὼς τῆς τιμῆς ταύτης καὶ συνήθης ἡμῖν γενόμενος , παραλαβών τινας τῶν μεθ’ ἑαυτοῦ , τὴν διαφορὰν ἀνέγνω πᾶσαν αὐτοῖς , εἶχε γὰρ τὴν κατοίκησιν αὐτῶν καὶ τὴν πολιτείαν γεγραμμένην . » Εἶτα Ἑκαταῖος δηλοῖ πάλιν πῶς ἔχομεν πρὸς τοὺς νόμους , ὅτι πάντα πάσχειν ὑπὲρ τοῦ μὴ παραβῆναι τούτους προαιρούμεθα , καλὸν εἶναι νομίζοντες . « Τοιγαροῦν , φησὶ , καὶ κακῶς ἀκούοντες ὑπὸ τῶν ἀστυγειτόνων καὶ τῶν εἰσαφικνουμένων πάντων , καὶ προπηλακιζόμενοι πολλάκις ὑπὸ τῶν Περσικῶν βασιλέων καὶ σατραπῶν , οὐ δύνανται μεταπεισθῆναι τῇ διανοίᾳ , ἀλλὰ γεγυμνωμένως περὶ τούτων καὶ αἰκίαις καὶ θανάτοις δεινοτάτοις μάλιστα πάντων ἀπαντῶσι μὴ ἀρνούμενοι τὰ πατρῷα . » Παρέχεται δὲ καὶ τεκμήρια τῆς ἰσχυρογνωμοσύνης τῆς περὶ τῶν νόμων οὐκ ὀλίγα . Φησὶ γὰρ , « Ἀλεξάνδρου ποτὲ ἐν Βαβυλῶνι γενομένου καὶ προελομένου τὸ τοῦ Βήλου πεπτωκὸς ἱερὸν ἀνακαθᾶραι , καὶ πᾶσιν αὐτοῦ τοῖς στρατιώταις ὁμοίως φέρειν τὸν χοῦν προστάξαντος , μόνους τοὺς Ἰουδαίους οὐ προσσχεῖν , ἀλλὰ καὶ πολλὰς ὑπομεῖναι πληγὰς καὶ ζημίας ἀποτῖσαι μεγάλας , ἕως αὐτοῖς συγγνόντα τὸν βασιλέα δοῦναι τὴν ἄδειαν . ** « Τῶν γε μὴν εἰς τὴν χώραν , φησὶ , πρὸς αὐτοὺς ἀφικνουμένων καὶ νεὼς καὶ βωμοὺς κατασκευασάντων , ἅπαντα ταῦτα κατέσκαπτον , καὶ τῶν μὲν ζημίαν τοῖς σατράπαις ἐξέτινον , περὶ τινῶν δὲ καὶ συγγνώμης μετελάμβανον . » Καὶ προσεπιτίθησιν ὅτι δίκαιον ἐπὶ τούτοις αὐτούς ἐστι θαυμάζειν . Λέγει δέ καὶ περὶ τοῦ πολυανθρωπότατον γεγονέναι ἡμῶν τὸ ἔθνος · « Πολλὰς μὲν γὰρ ἡμῶν , φησὶν , ἀνασπάστους εἰς Βαβυλῶνα Πέρσαι πρότερον αὐτῶν ἐποίησαν μυριάδας , οὐκ ὀλίγαι δὲ καὶ μετὰ τὸν Ἀλεξάνδρου θάνατον εἰς Αἴγυπτον καὶ Φοινίκην μετέστησαν , διὰ τὴν ἐν Συρίᾳ στάσιν . » Ὁ δὲ αὐτὸς οὗτος ἀνὴρ καὶ τὸ μέγεθος τῆς χώρας , ἣν κατοικοῦμεν , καὶ τὸ κάλλος ἱστόρηκε . « Τριακοσίας γὰρ μυριάδας ἀρουρῶν σχεδὸν τῆς ἀρίστης καὶ παμφορωτάτης χώρας νέμονται , φησίν · ἡ γὰρ Ἰουδαία τοσαύτη πλάτος ἐστίν . » Ἀλλὰ μὴν ὅτι καὶ τὴν πόλιν αὐτὴν τὰ Ἱεροσόλυμα καλλίστην τε καὶ μεγίστην ἐκ παλαιοτάτου κατοικοῦμεν , καὶ περὶ πλήθους ἀνδρῶν , καὶ περὶ τῆς τοῦ νεὼ κατασκευῆς , οὕτως αὐτὸς διηγεῖται · « Ἔστι γὰρ τῶν Ἰουδαίων τὰ μὲν πολλὰ ὀχυρώματα κατὰ τὴν χώραν καὶ κῶμαι · μία δὲ πόλις ὀχυρὰ πεντήκοντα μάλιστα σταδίων τὴν περίμετρον , ἣν οἰκοῦσι μὲν ἀνθρώπων περὶ δώδεκα μυριάδες . Καλοῦσι δ’ αὐτὴν Ἱεροσόλυμα . Ἐνταῦθα δ’ ἐστὶ κατὰ μέσον μάπλεθρος , εὖρος δὲ πηχῶν ἑκατὸν , ἔχων διπλᾶς πύλας . Ἐν ᾧ βωμός ἐστι τετράγωνος , οὐκ ἐκ τμητῶν , ἀλλ’ ἐκ συλλέκτων ἀργῶν λίθων οὕτω συγκείμενος · πλευρὰν μὲν ἑκάστην εἴκοσι πηχῶν , ὕψος δὲ δεκάπηχυ . Καὶ παρ’ αὐτὸν οἴκημα μέγα , οὗ βωμός ἐστι καὶ λυχνίον , ἀμφότερα χρυσᾶ , δύο τάλαντα τὴν ὁλκήν . Ἐπὶ τούτων φῶς ἐστιν ἀναπόσβεστον καὶ τὰς νύκτας καὶ τὰς ἡμέρας . Ἄγαλμα δὲ οὐκ ἔστιν οὐδὲ ἀνάθημα τὸ παράπαν · οὐδὲ φύτευμα παντελῶς οὐδὲν , οἷον ἀλσῶδες ἤ τι τοιοῦτον . Λιατρίβουσι δ’ ἐν αὐτῷ καὶ τὰς νύκτας καὶ τὰς ἡμέρας ἱερεῖς , ἁγνείας τινὰς ἁγνεύοντες , καὶ τὸ παράπαν οἶνον οὐ πίνοντες ἐν τῷ ἱερῷ . » Ἔτι γε μὴν ὅτι καὶ Ἀλεξάνδρῳ τῷ βασιλεῖ συνεστρατεύομεν καὶ μετὰ ταῦτα τοῖς διαδόχοις αὐτοῦ μεμαρτύρηκεν · οἷς δ’ αὐτὸς παρατυχεῖν ὑπ’ ἀνδρὸς Ἰουδαίου κατὰ τὴν στρατείαν γενομένοις , τοῦτο παραθήσομαι . Λέγει δ’ οὕτως · « Ἐμοῦ γοῦν ἐπὶ τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν βαδίζοντος συνηκολούθει τις μετὰ τῶν ἄλλων τῶν παραπεμπόντων ἡμᾶς ἱππέων Ἰουδαίων , ὄνομα Μοσόλλαμος , ἄνθρωπος ἱκανὸς κατὰ ψυχὴν , εὔρωστος , καὶ τοξότης ὑπὸ δὴ πάντων ὁμολογούμενος καὶ τῶν Ἑλλήνων καὶ τῶν βαρβάρων ἄριστος . Οὗτος οὖν ὁ ἄνθρωπος , διαβαδιζόντων πολλῶν κατὰ τὴν ὁδὸν , καὶ μάντεώς τινος ὀρνιθευομένου καὶ πάντας ἐπισχεῖν ἀξιοῦντος , ἠρώτησε διὰ τί προσμένουσι . Δείξαντος δὲ τοῦ μάντεως αὐτῷ τὸν ὄρνιθα καὶ φήσαντος , ἐὰν μὲν αὐτοῦ μένῃ , προσμένειν συμφέρειν πᾶσιν , ἐὰν δ’ ἀναστὰς εἰς τοὔμπροσθεν πέτηται , προάγειν , ἐὰν δὲ εἰς τοὔπισθεν , ἀναχωρεῖν αὖθις , σιωπήσας καὶ παρελκύσας τὸ τόξον ἔβαλε , καὶ τὸν ὄρνιθα πατάξας ἀπέκτεινεν . Ἀγανακτούντων δὲ τοῦ μάντεως καί τινων ἄλλων καὶ καταρωμένων αὐτῷ , Τί μαίνεσθε , ἔφη , κακοδαιμονέστατον ὄρνιθα λαβόντες εἰς τὰς χεῖρας ; πῶς γὰρ οὗτος τὴν αὑτοῦ σωτηρίαν οὐ προῖδὼν , περὶ τῆς ἡμετέρας πορείας ἡμῖν ἄν τι ὑγιὲς ἀπήγγελλεν ; εἰ γὰρ ἠδύνατο προγινώσκειν τὸ μέλλον , εἰς τὸν τόπον τοῦτον οὐκ ἂν ἦλθε , φοβούμενος μὴ τοξεύσας αὐτὸν ἀποκτείνῃ Μοσόλλαμος Ἰουδαῖος . » Ἀλλὰ τῶν μὲν Ἑκαταίου μαρτυριῶν ἅλις · τοῖς γὰρ βουλομένοις πλείω μαθεῖν τῷ βιβλίῳ ῥᾴδιόν ἐστιν ἐντυχεῖν .
Lemmas: Ἑκαταῖος δέ ὁ Ἀβδηρίτης , ἀνήρ φιλόσοφος ἅμα καί περί ὁ πρᾶξις ἱκανός , Ἀλέξανδρος ὁ βασιλεύς συνακμάζω καί Πτολεμαῖος ὁ Λᾶγος συγγίγνομαι οὐ πάρεργος , ἀλλά περί αὐτός Ἰουδαῖος συγγράφω βιβλίον , ἐκ ὅς βούλομαι καφαλαιώδης ἐπιτρέχω ἔνιοι ὁ λέγω . καί πρῶτος ἐπιδείκνυμι ὁ χρόνος · μνημονεύω γάρ ὁ Πτολεμαῖος περί Γάζα πρός Δημήτριος μάχη · οὗτος δέ γίγνομαι ἑνδέκατος μέν ἔτος ὁ Ἀλέξανδρος τελευτή , ἐπί δέ Ὀλυμπιάς ἕβδομος καί δέκατος καί ἑκατοστός , ὡς ἱστορέω Κάστωρ . προστίθημι γάρ οὗτος ὁ Ὀλυμπιάς φημί , ἐπί οὗτος Πτολεμαῖος ὁ Λᾶγος νικάω κατά Γάζα μάχη Δημήτριος ὁ Αντιγόνου , ὁ ἐπικαλέω Πολιορκητής . » Ἀλέξανδρος δέ θνήσκω πᾶς ὁμολογέω ἐπί ὁ ἑκατοστός τεσσαρεσκαιδέκατος Ὀλυμπιάς . Δῆλος οὖν ὅτι καί κατά ἐκεῖνος καί κατά Ἀλέξανδρος ἀκμάζω ἐγώ ὁ ἔθνος . λέγος τοίνυν ὁ Ἑκαταῖος πάλιν ὅδε , ὅτι « μετά ὁ ἐν Γάζα μάχη ὁ Πτολεμαῖος γίνομαι ὁ περί Συρία τόπος ἐγκρατής · καί πολύς ὁ ἄνθρωπος πυνθάνομαι ὁ ἠπιότης καί φιλανθρωπία ὁ Πτολεμαῖος , συναπαίρω εἰς Αἴγυπτος αὐτός καί κοινωνέω ὁ πρᾶγμα βούλομαι . ὅς εἷς εἰμί , φημί , Ἐζεκίας ὁ ἀρχιερεύς ὁ Ἰουδαῖος , ἄνθρωπος ὁ μέν ἡλικία ὡς ἑξήκοντα ἓξ ἔτος , ὁ δέ ἀξίωμα ὁ παρά ὁ ὁμόεθνος μέγας καί ὁ ψυχή οὐ ἀνόητος , ἔτι δέ καί λέγω δυνατός καί [ ὁ περάω πρᾶγμα , εἴπερ τις ἄλλος , ἔμπειρος · καίτοι , φημί , ὁ πᾶς ἱερεύς ὁ Ἰουδαῖος , ὁ ὁ δέκατος ὁ γίγνομαι λαμβάνω , καί ὁ κοινός διοικέω , περί χίλιοι μάλιστα καί πεντακόσιοι εἰμί . » πάλιν δέ ὁ προερέω μνημονεύω ἀνήρ , « οὗτος , φημί , ὁ ἄνθρωπος τυγχάνω ὁ τιμή οὗτος καί συνήθης ἐγώ γίγνομαι , παραλαμβάνω τις ὁ μετά ἑαυτοῦ , ὁ διαφορά ἀναγιγνώσκω πᾶς αὐτός , ἔχω γάρ ὁ κατοίκησις αὐτός καί ὁ πολιτεία γράφω . » εἶτα Ἑκαταῖος δηλόω πάλιν πῶς ἔχω πρός ὁ νόμος , ὅτι πᾶς πάσχω ὑπέρ ὁ μή παραβαίνω οὗτος προαιρέω , καλός ἔρχομαι νομίζω . « τοιγάρ , φημί , καί κακῶς ἀκούω ὑπό ὁ ἀστυγείτων καί ὁ εἰσαφικνέομαι πᾶς , καί προπηλακίζω πολλάκις ὑπό ὁ Περσικός βασιλεύς καί σατράπης , οὐ δύναμαι μεταπείθω ὁ διάνοια , ἀλλά γεγυμνωμένως περί οὗτος καί αἰκία καί θάνατος δεινός μάλιστα πᾶς ἀπαντάω μή ἀρνέομαι ὁ πατρῷος . » παρέχω δέ καί τεκμήριον ὁ ἰσχυρογνωμοσύνη ὁ περί ὁ νόμος οὐ ὀλίγος . φημί γάρ , « Ἀλέξανδρος ποτέ ἐν Βαβυλών γίγνομαι καί προαιρέω ὁ ὁ Βῆλος πίπτω ἱερόν ἀνακαθαίρω , καί πᾶς αὐτός ὁ στρατιώτης ὅμοιος φέρω ὁ χοῦς προστάσσω , μόνος ὁ Ἰουδαῖος οὐ προσέχω , ἀλλά καί πολύς ὑπομένω πληγή καί ζημία ἀποτίνω μέγας , ἠώς αὐτός συγγιγνώσκω ὁ βασιλεύς δίδωμι ὁ ἄδεια . ** « Τῶν γε μήν εἰς ὁ χώρα , φημί , πρός αὐτός ἀφικνέομαι καί ναός καί βωμός κατασκευάζω , ἅπας οὗτος κατασκάπτω , καί ὁ μέν ζημία ὁ σατράπης ἐκτίνω , περί τις δέ καί συγγνώμη μεταλαμβάνω . » καί προσεπιτίθημι ὅτι δίκαιος ἐπί οὗτος αὐτός εἰμί θαυμάζω . Λέγος δέ καί περί ὁ πολυάνθρωπος γίγνομαι ἐγώ ὁ ἔθνος · « Πολύς μέν γάρ ἐγώ , φημί , ἀνασπαστός εἰς Βαβυλών Πέρσης πρότερος αὐτός ποιέω μυριάς , οὐ ὀλίγος δέ καί μετά ὁ Ἀλέξανδρος θάνατος εἰς Αἴγυπτος καί Φοινίκη μεθίστημι , διά ὁ ἐν Συρία στάσις . » ὁ δέ αὐτός οὗτος ἀνήρ καί ὁ μέγεθος ὁ χώρα , ὅς κατοικέω , καί ὁ κάλλος ἱστορέω . « τριακόσιοι γάρ μυριάς ἄρουρα σχεδόν ὁ ἀγαθός καί πάμφορος χώρα νέμω , φημί · ὁ γάρ Ἰουδαία τοσοῦτος πλάτος εἰμί . » ἀλλά μήν ὅτι καί ὁ πόλις αὐτός ὁ Ἱερουσαλήμ καλός τε καί μέγας ἐκ παλαιός κατοικέω , καί περί πλῆθος ἀνήρ , καί περί ὁ ὁ ναός κατασκευή , οὕτως αὐτός διηγέομαι · « εἰμί γάρ ὁ Ἰουδαῖος ὁ μέν πολύς ὀχύρωμα κατά ὁ χώρα καί κώμη · εἷς δέ πόλις ὀχυρός πεντήκοντα μάλιστα στάδιον ὁ περίμετρον , ὅς οἰκέω μέν ἄνθρωπος περί δώδεκα μυριάς . καλέω δέ αὐτός Ἱερουσαλήμ . ἐνταῦθα δέ εἰμί κατά μέσος μάπλεθρος , εὖρος δέ πῆχυς ἑκατόν , ἔχω διπλόος πύλη . ἐν ὅς βωμός εἰμί τετράγωνος , οὐ ἐκ τμητός , ἀλλά ἐκάς σύλλεκτος ἀργός λίθος οὕτως σύγκειμαι · πλευρά μέν ἕκαστος εἴκοσι πῆχυς , ὕψος δέ δεκάπηχυς . καί παρά αὐτός οἴκημα μέγας , ὅς βωμός εἰμί καί λυχνίον , ἀμφότερος χρύσεος , δύο τάλαντον ὁ ὁλκή . ἐπί οὗτος φάος εἰμί ἀναπόσβεστος καί ὁ νύξ καί ὁ ἡμέρα . ἄγαλμα δέ οὐ εἰμί οὐδέ ἀνάθημα ὁ παράπαν · οὐδέ φύτευμα παντελής οὐδείς , οἷος ἀλσώδης ἤ τίς τοιοῦτος . λιατριβους δέ ἐν αὐτός καί ὁ νύξ καί ὁ ἡμέρα ἱερεύς , ἁγνεία τις ἁγνεύω , καί ὁ παράπαν οἶνος οὐ πίνω ἐν ὁ ἱερός . » ἔτι γε μήν ὅτι καί Ἀλέξανδρος ὁ βασιλεύς συστρατεύω καί μετά οὗτος ὁ διάδοχος αὐτός μαρτυρέω · ὅς δέ αὐτός παρατυγχάνω ὑπό ἀνήρ Ἰουδαῖος κατά ὁ στρατεία γίγνομαι , οὗτος παρατίθημι . Λέγος δέ οὕτως · « ἐμέω γοῦν ἐπί ὁ Ἐρυθραί θάλασσα βαδίζω συνακολουθέω τις μετά ὁ ἄλλος ὁ παραπέμπω ἐγώ ἱππεύς Ἰουδαῖος , ὄνομα Μοσόλλαμος , ἄνθρωπος ἱκανός κατά ψυχή , εὔρωστος , καί τοξότης ὑπό δή πᾶς ὁμολογέω καί ὁ Έλληνας καί ὁ βάρβαρος ἀγαθός . οὗτος οὖν ὁ ἄνθρωπος , διαβαδίζω πολύς κατά ὁ ὁδός , καί μάντις τις ὀρνιθεύω καί πᾶς ἐπέχω ἄξιος , ἐρωτάω διά τίς προσμένω . δείκνυμι δέ ὁ μάντις αὐτός ὁ ὄρνις καί φημί , ἐάν μέν αὐτοῦ μένω , προσμένω συμφέρω πᾶς , ἐάν δέ ἀνίστημι εἰς ἔμπροσθεν πέτομαι , προάγω , ἐάν δέ εἰς ὄπισθεν , ἀναχωρέω αὖθις , σιωπάω καί παρέλκω ὁ τόξον βάλλω , καί ὁ ὄρνις πατάσσω ἀποκτείνω . ἀγανακτέω δέ ὁ μάντις καί τις ἄλλος καί καταράομαι αὐτός , τις μαίνομαι , φημί , κακοδαίμων ὄρνις λαμβάνω εἰς ὁ χείρ ; πῶς γάρ οὗτος ὁ αὐτός σωτηρία οὐ προοράω , περί ὁ ἡμέτερος πορεία ἐγώ ἄν τίς ὑγιής ἀπαγγέλλω ; εἰμί γάρ δύναμαι προγιγνώσκω ὁ μέλλω , εἰς ὁ τόπος οὗτος οὐ ἄν ἔρχομαι , φοβέω μή τοξεύω αὐτός ἀποκτείνω Μοσόλλαμος Ἰουδαῖος . » ἀλλά ὁ μέν Ἑκαταῖος μαρτυρία ἅλις · ὁ γάρ βούλομαι πλείων μανθάνω ὁ βιβλίον ῥᾴδιος εἰμί ἐντυγχάνω .