pseudo-galenus.de-remediis-parabilibus-libri-iii 1.8
[ Πρὸς πάσας τὰς ἐν τῷ στόματι καὶ τῷ κίονι καὶ τῷ φάρυγγι φλεγμονὰς καὶ διαθέσεις , κᾂν ἕλκος γένηται , καὶ ἐσχάρα καὶ σηπεδών . ] Κοινὸν μὲν παράγγελμα , ὡς τὸ ἐκ τῆς κεφαλῆς ἐπιῤῥέον κατ᾿ ἀρχὰς ἀναστέλλειν καὶ ἀποκρούεσθαι προσήκει , τὸ δὲ μετὰ τὴν ἀργὴν ἄχρι τοῦ τέλους ἐκ μικτοῦ τινος εἶναι , τοῦ τε ἀποκρουομένου καὶ τοῦ διαφοροῦντος . χρὴ δὲ ἀποκρούεσθαι βουλομένους τῷ διὰ μόρων ὀνομαζομένῳ φαρμάκῳ . χρήσῃ δὲ καὶ ὄμφακος χυλῷ , μέλιτι βραχεῖ προσπλέκων , ἢ ῥόδων ἄνθος , ἢ αὐτὰ τὰ ῥόδα ξηρὰ ὕδατι ἀφέψων , ἢ πίτυος φλοιοῦ ἀφεψήματι . μετὰ δὲ τὴν ἀρχὴν , ὅτε κᾀκ τῆς κεφαλῆς ἐπιῤῥέοιτο ῥεῦμα , ἄλλης διαφορήσεως χρεία , προσπλέκων ἀφρόνιτρα ἑνὶ τῶν εἰρημένων , ἢ νίτρον , τὸ βερονικάριον λεγόμενον · ἢ ἐψήματι ἐνεψούμενον γλήχωνα , ἢ θύμβραν , ἢ θύμον , ἢ καλαμίνθην . δυνήσεται γάρ τις καὶ ἀθρόως ἐμπίπτοντος τοῦ χυμοῦ γινώσκειν τὰ τοσαῦτα τῶν βοηθημάτων , ἐάν τε κυνηγετῇ κατ᾿ ἀγρὸν , ἐάν τε διαπράττηταί τι τῶν κατ᾿ ἀγρὸν ἔργων , ἐάν τε ἐν ὁδοιπορίαις τότε ἀπορῇ φαρμάκων , ἢ διὰ βάτου χυλοῦ , ἢ διά τινος τῶν εἰρημένων δύναται πορίσασθαι παραμυθίαν , καὶ καθόλου σχεδὸν τὰ στύφοντα τοῖς στοματικοῖς πάθεσιν ἐπιτήδεια . χρησιμώτατον δὲ φάρμακον ταῖς περὶ στόμα διαθέσεσι καρύων χλωρῶν τοῦ φλοιοῦ χυλὸς ὀλίγῳ μέλιτι συνεψούμενος . χρήσιμον δὲ καὶ τὸ τῶν κυδωνίων ἀφέψημα , εἰ προσβάλῃς βραχύ τι μέλιτος · χρησιμώτατον δὲ καὶ τὸ διὰ τοῦ χλωροῦ τῶν καρύων , καὶ πρὸς τὰς σφοδρὰς φλεγμονὰς τῶν ἀντιάδων καὶ τοὺς πνιγμούς . ἄλλο . ῥοιὰς γλυκείας σὺν τοῖς λεπύροις κόψας , καὶ ἐκλειώσας διήθησον , καὶ ἕξ μέρεσι τοῦ χυλοῦ πρόσβαλε μέρος ἕν μέλιτος καὶ ἑψήσας ὡς μέλιτος πάχος ἔχειν , χρῶ . ἄλλο . γλεύκους ξέστην ἕψει μέχρις ἂν τὸ τρίτον λειφθῇ , καὶ μίξον ῥοὸς βυρσοδεψικοῦ γο . δ΄ . καὶ ἀπάρας χρῶ . ἄλλο . κηκίδας λ΄ . κόψας , καὶ ἐνεψήσας ξέστην α΄ . μέλιτος , χρῶ . [ Στοματικὴ καλλίστη . ] Ἄνθους ῥόδων γο . β΄ . πιτυΐδων γο . α΄ . λεάνας σὺν μέλιτι χρῶ . [ Πρὸς παρίσθμια καὶ σταφυλὴν φλεγμαίνουσαν καὶ σηπεδόνας τὰς ἐν στόματι . ] Μόρων χυλοῦ ἢ βάτου γο . α΄ . ῥόδων ξηρῶν γο . α΄ . μέλιτι μίξας , καὶ ἐπ᾿ ὀλίγον ἑψήσας , διάχριε . ἄλλο . κυδωνίων στύφων χυλὸν ἐν ἴσῳ μέλιτι ἑψήσας διάχριε . ἄλλο . ῥοιὰς στυφούσας μετὰ τοῦ λέπους κόψας ἕψει ἐν γλυκεῖ , διηθήσας , χρῶ . ἄλλο . εἰς ἕψημα ἐμβαλὼν γλήχωνα ἢ θύμον ἢ ὀρίγανον ἢ ὕσσωπον ἢ καλαμίνθην , καὶ συνεψήσας αὐτάρκως καὶ διηθήσας δίδου διακρατεῖν . [ Πρὸς τὰς ἐν τῷ στόματι σηπεδόνας καὶ ἐσχάρας . ] Κυνείαν λευκήν τινα ( ἔστω δὲ τοῦτο ἐὰν ὀστᾶ μόνα πρὸ μιᾶς οἱ κύνες φαγόντες φλαχθῶσι ) μετὰ μέλιτος διάχριε . ἢ ῥοὸς τοῦ βυρσοδεψικοῦ τὸ ὕδωρ μέχρι γλοιῶδες γίνηται , ἑψήσας μέλιτι . ἢ χελιδόνων κεκαυμένων μετὰ μέλιτος διάχριε . [ Πρὸς κιονίδας φλεγμαινούσας καὶ κεχαλασμένας . ] Φοίνικας ἑψήσας ἐν ὕδατι καὶ βραχέος μέλιτος προσβαλὼν , δίδου ἀναγαργαρίζεσθαι καὶ διακρατεῖν . ἢ ῥόδων , ἢ ἑλίκων ἀμπέλου , ἢ βάτου , ἢ κυνοσβάτου , ἢ μήλων στύφων , ἢ οὔων ἀώρων , ἢ ῥοῦ , τοῦ τ᾿ ἐπὶ τὰ ὄψα καὶ τοῦ βυρσοδεψικοῦ , ἢ μυρίκης καρποῦ , καθ᾿ ἑαυτό τε ἕκαστον καὶ σὺν ἀλλήλοις ἀφεψηθὲν ἐν ὕδατι ἀνακογχυλιαζέσθω · ἢ ξηρῷ τινὶ τῶν προειρημένων εὖ μάλα λειωθέντι προσάπτεσθαι τοῦ γαργαρεῶνος , ἠρέμα πως ἀνάγονται . ἐμβάλλειν δὲ αὐτὰ κοχλιαρίῳ , καὶ οὕτως προστιθέναι τῇ κιονίδι . καὶ οἱ χυλοὶ δὲ τῶν προειρημένων ἁπάντων τῶν τε φυτῶν καὶ τῶν καρπῶν αὐτῶν ὁμοίως μέλιτι ὀλίγῳ μιγνύμενοι καὶ διαχριόμενοι ὠφελοῦσιν . ἄλλο . ποιοῦσι πρὸς . τὰς κιονίδος φλεγμονὰς ἅλες λεῖοι μετὰ μέλιτος διαχριόμενοι . ἄλλο . φοινίκων ὀστᾶ καὶ καρύων ἁπαλῶν χλωρῶν καὶ ξηρῶν , ἑκατέρου ἴσον , καύσας καὶ λειοτριβήσας , χρῶ ἁπτόμενος . ἄλλο . ῥόδα ξηρὰ πάνυ λειώσας σὺν μέλιτι διάχριε . [ Πρὸς ἄφθας . ] Ἀνδράχνην εἰς μέλι βάπτων μασάσθω , ἢ ἐλαίας φύλλοις ἐν οἴνῳ ἡψημένοις διακλυζέσθω . [ Πρὸς ἄφθας μελαίνας καὶ νεμομένας . ] Ἀποσμήξας ὀροβίνοις ἀλεύροις καὶ κηκῖδος διάχριε μετὰ μέλιτος , ἢ λυκίου ἀφεψήματι ἀναγαργαριζέσθω , ἢ τρυγὶ οἴνου μετὰ μέλιτος διαχριέσθω . ἢ μυρίκης καρπὸν λειώσας μετὰ μέλιτος διάχριε . [ Πρὸς νεμομένας ἄφθας . ] Κηκίδων ἀφέψημα εἰς ἴσον μέλιτι μίξας καὶ ἀναζέσας χρῶ . [ Πρὸς λευκὰς ἄφθας . ] Χαλκῖτιν ἐλαίῳ ζέσας διάχριε πτερῷ , καὶ παραχρῆμα αἴρει . ἐπὰν δὲ καθαρὰ γένηται , μυρίκης καρπὸν λεάνας καὶ διεὶς μελικράτῳ ἢ οἴνῳ διάχριε πτερῷ , καὶ παραχρῆμα αἴρει . [ Πρὸς μελαίνας ἄφθας . ] Σταφίδι ἐκγεγιγαρτισμένῃ καὶ ἀνίσῳ λείοις κατάχριε μετὰ μέλιτος . ἢ φύλλα κοκκυμηλέας κόψας καὶ γάλακτι μίξας ὀνείῳ , διάκλυζε . ποιεῖ καὶ πρασίου χυλὸς ἢ φακοῦ ἀφέψημα , ἢ βάτου , ἢ κέρας ἐλάφειον λεάνας παράτριβε . [ Πρὸς ἄφθας βρεφῶν . ] Φακὴν μετὰ βραχέος ἄρτου καὶ κυδωνίων ὀπῷ μίξας , δίδου , καὶ ῥόδων ἄνθος , καὶ αὐτὰ τὰ ῥόδα ξηρὰ , καὶ διακλύσματι διὰ τῶν μετρίως στυφόντων . ἔλαιον δὲ ἐναντιώτατόν ἐστι τῇ διαθέσει τῆς ἄφθης , καὶ τὰ πάνυ δριμέα · τὸ μὲν γὰρ ὑγραίνει τε καὶ ῥυπαίνει , τῇ τήξει δὲ τὰ δριμέα βλάπτει .
Lemmas: [ πρός πᾶς ὁ ἐν ὁ στόμα καί ὁ κίων καί ὁ φάρυγξ φλεγμονή καί διάθεσις , κἄν ἕλκος γίγνομαι , καί ἐσχάρα καί σηπεδών . ] κοινός μέν παράγγελμα , ὡς ὁ ἐκ ὁ κεφαλή ἐπιρρέω κατά ἀρχή ἀναστέλλω καί ἀποκρούω προσήκω , ὁ δέ μετά ὁ ἀργός ἄχρι ὁ τέλος ἐκ μικτός τις εἰμί , ὁ τε ἀποκρούω καί ὁ διαφορέω . χρή δέ ἀποκρούω βούλομαι ὁ διά μόρον ὀνομάζω φάρμακον . χράω δέ καί ὄμφαξ χυλός , μέλι βραχύς προσπλέκω , ἢ ῥόδον ἄνθος , ἢ αὐτός ὁ ῥόδον ξηρός ὕδωρ ἀφέψω , ἢ πίτυς φλόος ἀφέψημα . μετά δέ ὁ ἀρχή , ὅτε κατά ὁ κεφαλή ἐπιρρέω ῥεῦμα , ἄλλος διαφόρησις χρεία , προσπλέκω ἀφρόνιτρον εἷς ὁ εἴρω , ἢ νίτρον , ὁ βερονικαριος λέγω · ἢ ἔψημα ενεψουμενω γλήχων , ἢ Θύμβρα , ἢ θύμος , ἢ καλαμίνθη . δύναμαι γάρ τις καί ἀθρόος ἐμπίπτω ὁ χυμός γιγνώσκω ὁ τοσοῦτος ὁ βοήθημα , ἐάν τε κυνηγετέω κατά ἀγρός , ἐάν τε διαπράσσω τίς ὁ κατά ἀγρός ἔργον , ἐάν τε ἐν ὁδοιπορία τότε ἀπορέω φάρμακον , ἢ διά βάτος χυλός , ἢ διά τις ὁ εἴρω δύναμαι πορίζω παραμυθία , καί καθόλου σχεδόν ὁ στύφω ὁ στοματικός πάθος ἐπιτήδειος . χρήσιμος δέ φάρμακον ὁ περί στόμα διάθεσις κάρυον χλωρός ὁ φλόος χυλός ὀλίγος μέλι συνέπομαι . χρήσιμος δέ καί ὁ ὁ κυδώνιον ἀφέψημα , εἰμί προσβάλλω βραχύς τίς μέλι · χρήσιμος δέ καί ὁ διά ὁ χλωρός ὁ κάρυον , καί πρός ὁ σφοδρός φλεγμονή ὁ ἀντιάς καί ὁ πνιγμός . ἄλλος . ῥόα γλυκύς σύν ὁ λέπυρον κόπτω , καί ἐκλειόω διηθέω , καί ἕξ μέρος ὁ χυλός προσβάλλω μέρος εἷς μέλι καί ψάω ὡς μέλι πάχος ἔχω , χράω . ἄλλος . γλεῦκος ξέστης ἕπω μέχρι εἄν ὁ τρίτος λείπω , καί μίγνυμι ῥοῦς βυρσοδεψικός γος . Δ΄ . καί ἀπαίρω χράω . ἄλλος . κηκίς Λ΄ . κόπτω , καί ἐνέψω ξέστης Α΄ . μέλι , χράω . [ στοματικός καλός . ] Ἄνθος ῥόδον γος . Β΄ . πιτυΐς γος . Α΄ . λεαίνω σύν μέλι χράω . [ πρός παρίσθμιον καί σταφυλή φλεγμαίνω καί σηπεδών ὁ ἐν στόμα . ] Μόρων χυλός ἢ βάτος γος . Α΄ . ῥόδον ξηρός γος . Α΄ . μέλι μίγνυμι , καί ἐπί ὀλίγος ψάω , διαχρίω . ἄλλος . κυδώνιον στύφω χυλός ἐν ἴσος μέλι ψάω διαχρίω . ἄλλος . ῥόα στύφω μετά ὁ λέπος κόπτω ἕπω ἐν γλυκύς , διηθέω , χράω . ἄλλος . εἰς ἕψημα ἐμβάλλω γλήχων ἢ θύμος ἢ ὀρίγανον ἢ ὕσσωπος ἢ καλαμίνθη , καί συνέψω αὐτάρκης καί διηθέω δίδωμι διακρατέω . [ πρός ὁ ἐν ὁ στόμα σηπεδών καί ἐσχάρα . ] κύνειος λευκός τις ( ἵστημι δέ οὗτος ἐάν ὀστέον μόνος πρό εἷς ὁ κύω ἐσθίω φλάσσω ) μετά μέλι διαχρίω . ἢ ῥοῦς ὁ βυρσοδεψικός ὁ ὕδωρ μέχρι γλοιώδης γίγνομαι , ψάω μέλι . ἢ χελιδών καίω μετά μέλι διαχρίω . [ πρός κιονίς φλεγμαίνω καί χαλάω . ] Φοῖνιξ ψάω ἐν ὕδωρ καί βραχύς μέλι προσβάλλω , δίδωμι ἀναγαργαρίζω καί διακρατέω . ἢ ῥόδον , ἢ ἕλιξ ἄμπελος , ἢ βάτος , ἢ κυνόσβατος , ἢ μῆλον στύφω , ἢ οὖς ἄωρος , ἢ ῥόος , ὁ τε ἐπί ὁ ὄψον καί ὁ βυρσοδεψικός , ἢ μυρίκη καρπός , κατά ἑαυτοῦ τε ἕκαστος καί σύν ἀλλήλων ἀφέψω ἐν ὕδωρ ἀνακογχυλιάζω · ἢ ξηρός τις ὁ προερέω εὕω μάλα λειόω προσάπτω ὁ γαργαρεών , ἠρέμα πως ἀνάγω . ἐμβάλλω δέ αὐτός κοχλιάριον , καί οὕτως προστίθημι ὁ κιονίς . καί ὁ χυλός δέ ὁ προερέω ἅπας ὁ τε φυτός καί ὁ καρπός αὐτός ὁμοίως μέλι ὀλίγος μείγνυμι καί διαχρίω ὠφελέω . ἄλλος . ποιέω πρός . ὁ κιονίς φλεγμονή ἅλς λεῖος μετά μέλι διαχρίω . ἄλλος . Φοῖνιξ ὀστέον καί κάρυον ἁπαλός χλωρός καί ξηρός , ἑκάτερος ἴσος , καίω καί λειοτριβέω , χράω ἅπτω . ἄλλος . ῥόδον ξηρός πάνυ λειόω σύν μέλι διαχρίω . [ πρός ἄφθα . ] ἀνδράχνη εἰς μέλι βάπτω μασάομαι , ἢ ἐλαία φύλλον ἐν οἶνος ἑψέω διακλύζω . [ πρός ἄφθα μέλας καί νέμω . ] ἀποσμήχω ὀρόβινος ἄλευρον καί κηκίς διαχρίω μετά μέλι , ἢ Λύκιος ἀφέψημα ἀναγαργαρίζω , ἢ τρύξ οἶνος μετά μέλι διαχρίω . ἢ μυρίκη καρπός λειόω μετά μέλι διαχρίω . [ πρός νέμω ἄφθα . ] κηκίς ἀφέψημα εἰς ἴσος μέλι μίγνυμι καί ἀναζέω χράω . [ πρός λευκός ἄφθα . ] χαλκῖτις ἔλαιον ζέω διαχρίω πτερόν , καί παραχρῆμα ἀείρω . ἐπάν δέ καθαρός γίγνομαι , μυρίκη καρπός λεαίνω καί διΐημι μελίκρατον ἢ οἶνος διαχρίω πτερόν , καί παραχρῆμα ἀείρω . [ πρός μέλας ἄφθα . ] Σταφίς ἐκγιγαρτίζω καί ἄνισος λεῖος καταχρίω μετά μέλι . ἢ φύλλον κοκκυμηλέα κόπτω καί γάλα μίγνυμι Ὄνειον , διακλύζω . ποιέω καί πράσινος χυλός ἢ φακός ἀφέψημα , ἢ βάτος , ἢ κέρας ἐλάφειος λεαίνω παρατρίβω . [ πρός ἄφθα βρέφος . ] Φακή μετά βραχύς ἄρτος καί κυδώνιον ὄψ μίγνυμι , δίδωμι , καί ῥόδον ἄνθος , καί αὐτός ὁ ῥόδον ξηρός , καί διάκλυσμα διά ὁ μέτριος στύφω . ἔλαιον δέ ἐναντίος εἰμί ὁ διάθεσις ὁ ἄφθα , καί ὁ πάνυ δριμύς · ὁ μέν γάρ ὑγραίνω τε καί ῥυπαίνω , ὁ τήκω δέ ὁ δριμύς βλάπτω .