pseudo-galenus.de-remediis-parabilibus-libri-iii 1.preface
Προοίμιον . [ Τοῖς ἔξω πόλεων παραμένουσι καὶ τοῖς κατ᾿ ἀγροὺς καὶ τοὺς ἐρήμους τόπους διατρίβουσι τῶν εὐπορίστων χρῆσιν προσήκουσαν εἶναι . ] Τὴν ἰατρικὴν τέχνην , οὐ πόλεσιν οὐδὲ δημοσίοις τόποις , ἢ ἀνδράσι πλουσίοις καὶ εὐγενέσιν ἄρχουσί τε καὶ μεγάλως δυναμένοις ὁριζομένην , διὰ δὲ τὸ φιλάνθρωπον καὶ πολύχρηστον αὐτῆς ποικίλως ἐπὶ πάντας ἀνθρώπους διήκουσαν καὶ ἄχρις ἀγροικίας καὶ ἐρήμων τόπων φθάνουσαν μὲν ὁρῶν τῇ δυνάμει , ἐλλείπουσαν δὲ τῇ ἐνεργείᾳ διὰ τὸν ἀμελέτητον τῆς περὶ αὐτὴν φιλοτιμίας , δίκαιον ᾠήθην κατ᾿ ἐμὴν δύναμιν εἰσενέγκασθαι ἐπικουρίαν τοῖς ἐν ὁδοῖς , μάλιστα καὶ κατ᾿ ἀγροὺς καὶ κατά τινας ἐρήμους τόπους διατρίβουσιν , ἐφ᾿ ὧν τὰ μὲν πάθη ῥᾳδίαν καὶ ἀπροσδόκητον ἔχει τὴν κατὰ τῶν σωμάτων φορὰν καὶ δύναμιν , οὐκ ἔτι δὲ καὶ τὴν ἐκ τῶν ἰαμάτων ἐπικουρίαν εὔπορον . οὔτε γὰρ φαρμάκων πολυτελῶν ἐν παντὶ τόπῳ ῥᾴδιον εὐπορεῖν οὔτε τοὺς χρησομένους αὐτοῖς ἰατροὺς ἀφθόνως ἔχειν ἐπιτηδείους , οὔτε μὴν τὰς περιστάσεις παρεῖναι τῆς ὑποπροσθέσεως καὶ ἀναβολῆς καιροὺς διδούσας , οἷον ἐπὶ συνάγχης καὶ δηλητηρίων φαρμάκων καὶ τῶν ἰοβόλων , αἱμοῤῥαγίας τε καὶ χολέρας καὶ τῶν τούτοις παραπλησίων . διὰ ταῦτ᾿ οὖν οὐκ ἀκριβῶς καὶ ἐπιστημονικῶς θεραπείαν καὶ πάντη τοῖς οἰκείοις θεωρήμασι συνεκπληρουμένην ἐνθάδε λέγειν προυθέμην , ἀλλ᾿ ὅπως ἄν τις καὶ ἰδιώτης ἐκ τοῦ παραχρῆμα βοηθεῖν ἕλῃ τοῖς κινδυνεύουσιν ἢ ἄλλως πάσχουσι κατὰ τὸ ἐνδεχόμενον ἐκ τῶν ὡς οἷόν τε ἐπ᾿ ἀπόροις εὐπορουμένων βοῃθημάτων , ὑποθέσθαι δίκαιον ᾠήθην τὸ μὲν ἀκριβὲς ἄγαν τῆς κατὰ τὴν τέχνην ὕλης καὶ τῆς ἐπιστημονικῆς χρήσεως τῶν βοηθημάτων , ἐν οἶς φαρμάκων καὶ ἰατρῶν εὐπορία καὶ τὰ πάθη συγχωρεῖ , ἀναγκαῖον εἶναι κρίνει , ὅπου δὲ ὀξὺς ὁ καιρὸς καὶ οὐκ εὔπορος ἡ τῶν βοηθημάτων εὐπορία καὶ ἀφθονία , τὴν ἐκ τῶν εὐπορίστων φαρμάκων δύναμιν ἀναγκαιοτάτην εἶναι λογιζόμενος τοῖς ὁτιοῦν μέρος τοῦ σώματος πάσχουσιν . ἀναγράψω τοιγαροῦν εὐπορίστων βοηθημάτων ὕλης σπανίως που πολυτελεστέρων μὲν , συνήθων δὲ τοῖς πολλοῖς , καὶ διὰ τοῦτο εὐπορουμένων φαρμάκων μνημονεύσομεν , ἀπὸ κεφαλῆς ἀρξάμενοι . αὕτη γὰρ καθάπερ τις ἀκρόπολίς ἐστι τοῦ σώματος καὶ τῶν τιμιωτάτων καὶ ἀναγκαιοτάτων ἀνθρώποις αἰσθήσεων οἰκητήριον , διὸ καὶ τὴν ἀρχὴν τῶν βοηθημάτων ἀπ᾿ αὐτῆς ποιησόμεθα τοῦ δυνατοῦ μάλιστα καὶ σαφῶς στοχαζόμενοι . πάσχει δὲ αὕτη ποικίλως , ἐγκαιομένη τε καὶ ψυχομένη , καὶ ὑπὸ ἀναθυμιάσεων τῶν ἐκ τῆς κοιλίας πληρουμένη , καὶ ἀπὸ τῶν ἔξωθεν , τῶν καρωδῶν καὶ δυσωδῶν , καὶ διὰ πολλὰ ἕτερα . ἐξ ἐπιμέτρου καὶ ταῖς κατὰ τὸ δέρμα καὶ τὰς τρίχας ἀπρεπείαις ἁλισκομένη , ἀλωπεκίαις , ὀφιάσεσι , διαφόροις ἑλκώσεσιν . ἐγκαύσεως μὲν οὖν καὶ ψύξεως καὶ τῆς ἀπὸ τῶν ἔξωθεν ἀναθυμιάσεως ἱκανὰ σημεῖα ταῦτα προκατάρχοντα αἴτια . ἤδη δὲ τοῖς ἐξ ἐγκαύσεων ἄλγημα παρακολουθεῖ σφυγματῶδες ὅλης σφακελιζούσης δοκεῖν τῆς κεφαλῆς μετὰ πυρώδους αἰσθήσεως καὶ διάτασις τῶν περὶ τὸ μέτωπον ἀγγείων καὶ ὀφθαλμῶν ἔρευθος , τὰ πολλὰ καὶ ἀγρύπνια · τοῖς δὲ ἀπὸ ψύξεως ναρκῶδες βάρος καὶ πῆξις καὶ τῶν μετὰ τὸ μέτωπον ἀγγείων σύμπτωσις · εἰ δὲ μεθ᾿ ὑγρότητος καταψύχοιντο , καὶ καταφορώδης ὕπνος · τοῖς δ᾿ ἐξ ἀναθυμιάσεων ἄλγημα νυγματῶδες καὶ σφυγμὸς τῶν περὶ τὸ μέτωπον ἀρτηριῶν , ἴλιγγοί τε καὶ παροράσεις καὶ ὤτων ἦχοι . ὁμοίως καὶ τοῖς ἀπὸ τῶν ἐντὸς ἀναθυμιάσεων πληρουμένοις τὰ αὐτὰ ταῦτα συμπίπτειν εἴωθεν .
Lemmas: Προοίμιος . [ ὁ ἔξω πόλις παραμένω καί ὁ κατά ἀγρός καί ὁ ἐρῆμος τόπος διατρίβω ὁ εὐπόριστος χρῆσις προσήκω εἰμί . ] ὁ ἰατρικός τέχνη , οὖον πόλις οὐδέ δημόσιος τόπος , ἢ ἀνήρ πλούσιος καί εὐγενής ἄρχω τε καί μέγας δύναμαι ὁρίζω , διά δέ ὁ φιλάνθρωπον καί πολύχρηστος αὐτός ποικίλως ἐπί πᾶς ἄνθρωπος διακούω καί ἄχρι ἀγροικία καί ἐρῆμος τόπος φθάνω μέν ὁράω ὁ δύναμις , ἐλλείπω δέ ὁ ἐνέργεια διά ὁ ἀμελέτητος ὁ περί αὐτός φιλοτιμία , Δίκαιος οἴομαι κατά ἐμός δύναμις εἰσφέρω ἐπικουρία ὁ ἐν ὁδός , μάλιστα καί κατά ἀγρός καί κατά τις ἐρῆμος τόπος διατρίβω , ἐπί ὅς ὁ μέν πάθος ῥᾴδιος καί ἀπροσδόκητος ἔχω ὁ κατά ὁ σῶμα φορά καί δύναμις , οὐ ἔτι δέ καί ὁ ἐκ ὁ ἴαμα ἐπικουρία εὔπορος . οὔτε γάρ φάρμακον πολυτελής ἐν πᾶς τόπος ῥᾴδιος εὐπορέω οὔτε ὁ χράω2 αὐτός ἰατρός ἄφθονος ἔχω ἐπιτήδειος , οὔτε μήv ὁ περίστασις πάρειμι ὁ ὑποπρόσθεσις καί ἀναβολή καιρός δίδωμι , οἷος ἐπί συνάγχη καί δηλητήριος φάρμακον καί ὁ ἰοβόλος , αἱμορραγία τε καί χολέρα καί ὁ οὗτος παραπλήσιος . διά αὐτός οὖν οὐ ἀκριβῶς καί ἐπιστημονικός θεραπεία καί πάντῃ ὁ οἰκέω θεώρημα συνεκπληρόω ἐνθάδε λέγω προτίθημι , ἀλλά ὅπως ἄν τις καί ἰδιώτης ἐκ ὁ παραχρῆμα βοηθέω αἱρέω ὁ κινδυνεύω ἢ ἄλλως πάσχω κατά ὁ ἐνδέχομαι ἐκ ὁ ὡς οἷος τε ἐπί ἄπορος εὐπορέω βοήθημα , ὑποτίθημι Δίκαιος οἴομαι ὁ μέν ἀκριβής ἄγαν ὁ κατά ὁ τέχνη ὕλη καί ὁ ἐπιστημονικός χρῆσις ὁ βοήθημα , ἐν οἶς φάρμακον καί ἰατρός εὐπορία καί ὁ πάθος συγχωρέω , ἀναγκαῖος εἰμί κρίνω , ὅπου δέ ὀξύς2 ὁ καιρός καί οὐ εὔπορος ὁ ὁ βοήθημα εὐπορία καί Ἀφθονία , ὁ ἐκ ὁ εὐπόριστος φάρμακον δύναμις ἀναγκαῖος εἰμί λογίζομαι ὁ ὁστισοῦν μέρος ὁ σῶμα πάσχω . ἀναγράφω τοιγάρ εὐπόριστος βοήθημα ὕλη σπανίως ποῦ πολυτελής μέν , συνήθης δέ ὁ πολύς , καί διά οὗτος εὐπορέω φάρμακον μνημονεύω , ἀπό κεφαλή ἄρχω . οὗτος γάρ καθάπερ τις ἀκρόπολις εἰμί ὁ σῶμα καί ὁ τίμιος καί ἀναγκαῖος ἄνθρωπος αἴσθησις οἰκητήριον , διό καί ὁ ἀρχή ὁ βοήθημα ἀπό αὐτός ποιέω ὁ δυνατός μάλιστα καί σαφῶς στοχάζομαι . πάσχω δέ οὗτος ποικίλως , ἐγκαίω τε καί ψύχω , καί ὑπό ἀναθυμίασις ὁ ἐκ ὁ κοιλία πληρόω , καί ἀπό ὁ ἔξωθεν , ὁ καρώδης καί δυσώδης , καί διά πολύς ἕτερος . ἐκ ἐπίμετρον καί ὁ κατά ὁ δέρμα καί ὁ θρίξ ἀπρέπεια ἁλίσκομαι , ἀλωπεκία , ὀφίασις , διάφορος ἕλκωσις . ἔγκαυσις μέν οὖν καί ψῦξις καί ὁ ἀπό ὁ ἔξωθεν ἀναθυμίασις ἱκανός σημεῖον οὗτος προκατάρχομαι αἴτιος . ἤδη δέ ὁ ἐκ ἔγκαυσις ἄλγημα παρακολουθέω σφυγματώδης ὅλος σφακελίζω δοκέω ὁ κεφαλή μετά πυρώδης αἴσθησις καί διάτασις ὁ περί ὁ μέτωπον ἀγγεῖον καί ὀφθαλμός ἔρευθος , ὁ πολύς καί αγρυπνία · ὁ δέ ἀπό ψῦξις ναρκώδης βάρος καί πῆξις καί ὁ μετά ὁ μέτωπον ἀγγεῖον σύμπτωσις · εἰμί δέ μετά ὑγρότης καταψύχω , καί καταφορώδης ὕπνος · ὁ δέ ἐκ ἀναθυμίασις ἄλγημα νυγματώδης καί σφυγμός ὁ περί ὁ μέτωπον ἀρτηρία , ἴλιγγος τε καί παρόρασις καί οὖς ἦχος . ὁμοίως καί ὁ ἀπό ὁ ἐντός ἀναθυμίασις πληρόω ὁ αὐτός οὗτος συμπίπτω εἴωθα .