pseudo-galenus.de-ponderibus-et-mensuris 7
Κεράτιον τὸ ἰδιωτικῶς λεγόμενον κόκκιόν ἐστιν α , ὥσπερ δὴ καὶ ἡ μονὰς ἐπὶ ἀριθμῶν . Ὁ ὀβολὸς ἔχει κεράτια ἤτοι κόκκια τρία . Τὸ γράμμα ὀβολοὺς δύο . Ἡ δραχμὴ γράμματα τρία . Τὸ δηνάριον δραχμὴν μίαν , ἥμισυ . Τὸ ἀσσάριον , δηνάριον ἤτοι στάγιον ἓν , ἥμισυ . Ὁ στατὴρ , ἀσσάρια δύο . Ἡ οὐγγία , στατῆρας δύο . Ἡ ὁλκὴ , οὐγγίας δύο . Ἡ λίτρα , ὁλκὰς ἕξ . Ἡ Ἰταλικὴ μνᾶ λίτραν μίαν , ἥμισυ . ἡ δὲ Ἀττικὴ στάγια τρία · ἡ Πτολεμαικὴ λίτραν μίαν καὶ ἡμίσειαν . Τὸ κοχλιάριον , δηνάριον ἤτοι στάγιον ἥμισυ . Τὸ μικρὸν μύστρον καὶ τὸ σίκλον , κοχλιάρια δύο . Ὁ κύαθος , μικρὰ μύστρα τέσσαρα . Τὸ ὀξύβαφον καὶ τὸ μέγα μύστρον , κυάθους τρεῖς . Ἡ κοτύλη καὶ τὸ τρυβλίον , ὀξύβαφα δύο . Ὁ ξέστης , κοτύλας δύο . Ὁ χοῦς , ξέστας ἕξ . Τὸ Ἰταλικὸν κεράμιον , χόας ὀκτώ . Δεῖ γινώσκειν , ὡς οἱ ἐνταῦθα καταγεγραμμένοι σταθμοὶ ἐπὶ τῶν ὑγρῶν μέτρων ἐπὶ τοῦ οἴνου καὶ τοῦ ὕδατος συνετέθησαν . ἐπὶ δὲ ἐλαίου καὶ ὕδατος ἀναλογίζεσθαι χρὴ ἕκαστον σταθμὸν ἐπὶ τῶν ὑγρῶν μέτρων , κατ’ ἀναλογίαν τῆς τοῦ βάρους ἑκάστου εἴδους διαφορᾶς κατὰ τὴν ἔκπαλαι γενομένην ἀπόπειραν καὶ δοκιμασίαν τοῦ βάρους ἑκάστου εἴδους τῶν ὑγρῶν . ἔχει δὲ οὕτω . Τὸ ὕδωρ καὶ οἶνος ἰσόσταθμα λογίζονται . ἤγουν λίτρα τοῦ ἐλαίου ἐὰν εἰς ἀγγεῖον εἰσαχθῇ καὶ πληρώσῃ τοῦτο , εἶτα εἰς τὸ αὐτὸ ἀγγεῖον εἰσαχθῇ ὕδωρ ἢ οἶνος , πλέον τῆς λίτρας καὶ ἕτερα ἕξ στάγια εὐρεθήσεται , διὰ τὸ φύσει εἶναι καὶ τὸν οἶνον καὶ τὸ ὕδωρ βαρύτερον τοῦ ἐλαίου . εἰ δὲ εἰς τὸ αὐτο ἐμβληθῇ μέλι , πλέον πάλιν τῶν ἑβδομήκοντα ὀκτὼ σταγίων καὶ ἕτερα στάγια δεκάπεντε ἥμισυ εὑρεθήσονται . ἤγουν τὸ αὐτὸ ἀγγεῖον , ὅπερ χωρὶς ἐλαίου λίτραν ἐχώρει , ἤτοι στάγια ἑβδομηκονταδύο ὕδατος μὲν καὶ οἴνου , ἑβδομηκονταοκτὼ στάγια πάντως χωρήσει . μέλιτος δὲ στάγια εἰκοσιεννέα . καὶ δεῖ διὰ τοῦτο κατ’ ἀναλογίαν ἑκάστου εἴδους ἢ προστιθέναι ἢ ἀφαιρεῖν ἀπὸ τοῦ ποσοῦ τῶν ἀναγεγραμμένων σταθμῶν , ἐπεὶ ἐπὶ οἴνου καὶ ὕδατος , ὡς ἔφαμεν κατεγράφησαν . οἷς καὶ δεῖ προσέχειν ἐπιμελῶς , ἵνα μὴ βλάβη μεγίστη ἐν ταῖς σκευασίαις προσγένηται . Ἡ μεγάλη κοτύλη ἴση τῷ ὀξυβάφῳ . Ἡ χοῖνιξ ἔχει κοτύλας τρεῖς . Ὁ ἀμφορεὺς ξέστας τριακονταέξ . Ὁ μετρητὴς ξέστας ἑβδομηκονταδύο · κατὰ δὲ Σύρους ἑκατὸν εἴκοσιν . Ὁ μέδιμνος ξέστας ἑκατὸν δύο .
Lemmas: κερατωνία ὁ ἰδιωτικός λέγω κοκκίον εἰμί α , ὥσπερ δή καί ὁ μονή ἐπί ἀριθμός . ὁ ὀβολός ἔχω κεράτιον ἤτοι κοκκίο τρεῖς . Τέ γράμμα ὀβολός δύο . ὁ δραχμή γράμμα τρεῖς . Τέ δηνάριον δραχμή εἷς , μισός . Τέ ἀσσάριον , δηνάριον ἤτοι στάγιον εἷς , μισός . ὁ στατήρ , ἀσσάριον δύο . ὁ οὐγγία , στατήρ δύο . ὁ ὁλκή , οὐγγία δύο . ὁ λίτρα , ὁλκάς ἕξ . ὁ Ἰταλικός μνᾶ λίτρα εἷς , μισός . ὁ δέ Ἀττικός στάγιον τρεῖς · ὁ Πτολεμαϊκός λίτρα Μία καί ἥμισυς . Τέ κοχλιάριον , δηνάριον ἤτοι στάγιον μισός . Τέ μικρός μύστρον καί ὁ σίκλος , κοχλιάριον δύο . ὁ κύαθος , μικρός μύστρον τέσσερα . Τέ ὀξύβαφον καί ὁ μέγας μύστρον , κύαθος τρεῖς . ὁ κοτύλη καί ὁ τρύβλιον , ὀξύβαφον δύο . ὁ ξέστης , κοτύλη δύο . ὁ χοῦς , ξέστης ἕξ . Τέ Ἰταλικός κεράμιον , χοῦς ὀκτώ . Δεύς γινώσκω , ὡς ὁ ἐνταῦθα καταγράφω σταθμός ἐπί ὁ ὑγρός μέτρον ἐπί ὁ οἶνος καί ὁ ὕδωρ συντίθημι . ἐπί δέ ἔλαιον καί ὕδωρ ἀναλογίζομαι χράω ἕκαστος σταθμός ἐπί ὁ ὑγρός μέτρον , κατά ἀναλογία ὁ ὁ βάρος ἕκαστος εἶδος διαφορά κατά ὁ ἔκπαλαι γίγνομαι ἀπόπειρα καί δοκιμασία ὁ βάρος ἕκαστος εἶδος ὁ ὑγρός . ἔχω δέ οὕτως . Τέ ὕδωρ καί οἶνος ἰσόσταθμος λογίζομαι . ἤγουν λίτρα ὁ ἔλαιον ἐάν εἰς ἀγγεῖον εἰσάγω καί πληρόω οὗτος , εἶτα εἰς ὁ αὐτός ἀγγεῖον εἰσάγω ὕδωρ ἢ οἶνος , πλείων ὁ λίτρο καί ἕτερος ἕξ στάγιον εὑρίσκω , διά ὁ φύσις ἔρχομαι καί ὁ οἶνος καί ὁ ὕδωρ βαρύς ὁ ἔλαιον . εἰμί δέ εἰς ὁ αὐτός ἐμβάλλω μέλι , πλείων πάλιν ὁ ἑβδομήκοντα ὀκτώ στάγιον καί ἕτερος στάγιον δεκαπέντε μισός εὑρίσκω . ἤγουν ὁ αὐτός ἀγγεῖον , ὅς Χωρὶς ἔλαιον λίτρα χωρέω , ἤτοι στάγιον ἑβδομηκονταδύο ὕδωρ μέν καί οἶνος , ἑβδομηκονταοκτὼ στάγιον πάντως χωρέω . μέλι δέ στάγιον εἰκοσιεννέα . καί δέω διά οὗτος κατά ἀναλογία ἕκαστος εἶδος ἢ προστίθημι ἢ ἀφαιρέω ἀπό ὁ ποσός ὁ ἀναγράφω σταθμός , ἐπεί ἐπί οἶνος καί ὕδωρ , ὡς φημί καταγράφω . ὅς καί δέω προσέχω ἐπιμελής , ἵνα μή βλάβη μέγας ἐν ὁ σκευασία προσγίγνομαι . ὁ μέγας κοτύλη ἴσος ὁ ὀξύβαφον . ὁ χοῖνιξ ἔχω κοτύλη τρεῖς . ὁ ἀμφορεύς ξέστης τριακονταέξʹ . ὁ μετρητής ξέστης ἑβδομηκονταδύο · κατά δέ Συροῦς ἑκατόν εἴκοσι . ὁ μέδιμνος ξέστης ἑκατόν δύο .