pseudo-galenus.de-optima-secta-ad-thrasybulum-liber 2
Τὸ μὲν οὖν ἀληθὲς κρίνεται τῇ τοῦ λόγου συμφωνίᾳ πρὸς τὰ ὑποκείμενα . ἀλλ’ ἐπεὶ τῶν ὑποκειμένων ἃ μὲν φαίνεται , ἃ δὲ κρύπτεται , καὶ τῶν φαινομένων ἃ μὲν εἰσὶν ἐξ αὐτῶν καταληπτὰ , ὡς τὸ λευκὸν καὶ τὸ μέλαν , ἃ δ’ οὐκ ἐξ αὐτῶν , ἀλλ’ ἐξ ἑτέρων ἐστὶ καταληπτὰ , ὡς τὰ διὰ σημείων καταλαμβανόμενα · πάλιν δ’ αὖ τῶν κεκρυμμένων ἃ μὲν ἐναργῆ ἐστι καὶ λέγεται , ὡς τὰ δὶς δύο τέτταρα , ἃ δὲ διὰ ἀποδείξεως καταλαμβάνεται , ὡς τὸ , ᾧ ἐστιν εὖ καὶ κακῶς χρήσασθαι , καὶ τὰ ἑξῆς · δεῖ ἐπαναφέρειν ἀεὶ τὸν λόγον καὶ τὸ θεώρημα ἐπὶ τὸ εἶδος τοῦ ὑποκειμένου πράγματος , περὶ οὗ ἐστι καὶ ὁ λόγος , ἢ ἐφ’ ᾧ γέγονε τὸ θεώρημα . καὶ ἐὰν μὲν περί τινος τῶν φαινομένων ᾖ , πρὸς ἐκεῖνο ἁρμόζειν · ἐὰν δὲ περί τινος τῶν κεκρυμμένων , σκοπεῖν χρὴ , εἰ σύμφωνόν ἐστί τινι τῶν κεκρυμμένων . κρίσεις δὲ τῶν φαινομένων καὶ . τῶν κεκρυμμένων διάφοροι . ὅσα μὲν γὰρ τῶν φαινομένων ἐξ ἑαυτῶν ἐστι καταληπτὰ , αἰσθήσει κρίνεται , ὡς τὸ λευκὸν καὶ τὸ μέλαν . ὅθεν καταγελᾷν δεῖ τῶν ἰατρῶν , ὅσοι τὴν τῶν φαινομένων κρίσιν οὐχὶ τοῖς αἰσθητηρίοις , ἀλλ’ ἀποδείξει τινὶ πειρῶνται ποιεῖσθαι · ὥσπερ ἀμέλει καὶ Ἀσκληπιάδης περὶ τῶν ἐπιπεφυκότων τῇ καρδίᾳ ὑμένων διαλεγόμενος Ἐρασίστρατον πεπλανᾶσθαί φησιν · Ἡρόφιλον γὰρ πολλὰ ἀνατετμηκότα μὴ ἑωρακέναι , παρὸν αὐτὸν ἐπὶ τὴν τῶν φαινομένων ἐξέτασιν κατὰ τὸ προσῆκον ἐλθόντα ἀποφήνασθαι περὶ τοῦ πράγματος , καὶ μὴ δόξαις ἠλιθίαις ἀποπιστεῦσαι . τῶν τοίνυν φαινομένων , ὅσα οὐκ ἐξ ἑαυτῶν καταλαμβάνεται , κριτήρια , ὡς ἔφην , ἐστὶ τὰ αἰσθητήρια . τῶν δὲ φαινομένων μὲν , μὴ ἐξ ἑαυτῶν δὲ , ἀλλ’ ἐξ ἑτέρων καταλαμβανομένων , κριτήριόν ἐστιν ἡ συμπαρατήρησις . λέγω δὴ τῶν διὰ σημείων καταλαμβανομένων . πάλιν αὖ τῶν κεκρυμμένων , ὥσπερ πλείους αἱ διαφοραὶ , οὕτω καὶ τὰ κριτήρια διάφορα . ἐπὶ δὲ τῶν κεκρυμμένων ἃ μὲν ἐναργῆ ἐστιν , ὡς τὸ ἀδύνατόν ἐστι τὸν αὐτὸν ἄνθρωπον ἅμα ἐν Ἀθήναις τε εἶναι καὶ ἐν Αἰγύπτῳ , ἃ δὲ δι’ ἀποδείξεως καταλαμβάνεται . τῶν μὲν ἐναργῶν ἐπίκρισις ἡ κοινὴ πάντων ἀνθρώπων ἔννοια · τῶν δὲ δι’ ἀποδείξεως καταλαμβανομένων ἐπίκρισις ἡ πρὸς τὰ ὁμολογούμενα συμφωνία . σχίζεται δ’ αὖ πάλιν ἡ τοῦ ὁμολογουμένου ἐπίκρισις εἰς πλείονα . ἤτοι γὰρ τῇ πρὸς τὰ φαινόμενα τὸ ὁμολογούμενον κρίνεται , ἢ τῇ πρὸς τὰ ἐναργῆ , ἢ τῇ πρὸς τὰ ἀποδεδειγμένα . πῶς μὲν οὖν δεῖ κρίνειν τὸ ἀληθές τε καὶ τὰ φέροντα πρὸς τὴν τοῦ ἀληθοῦς κρίσιν , εἴρηται .
Lemmas: ὁ μέν οὖν ἀληθής κρίνω ὁ ὁ λόγος συμφωνία πρός ὁ ὑπόκειμαι . ἀλλά ἐπεί ὁ ὑπόκειμαι ὁ μέν φαίνω , ὁ δέ κρύπτω , καί ὁ φαίνω ὁ μέν εἰμί ἐκ αὐτός καταληπτός , ὡς ὁ λευκός καί ὁ μέλας , ὁ δέ οὐ ἐκ αὐτός , ἀλλά ἐκ ἕτερος εἰμί καταληπτός , ὡς ὁ διά σημεῖον καταλαμβάνω · πάλιν δέ αὖος ὁ κρύπτω ὁ μέν ἐναργής εἰμί καί λέγω , ὡς ὁ δίς δύο τέσσαρες , ὁ δέ διά ἀπόδειξις καταλαμβάνω , ὡς ὁ , ὅς εἰμί εὕω καί κακῶς χράω , καί ὁ ἑξῆς · δεῖ ἐπαναφέρω ἀεί ὁ λόγος καί ὁ θεώρημα ἐπί ὁ εἶδος ὁ ὑπόκειμαι πρᾶγμα , περί ὅς εἰμί καί ὁ λόγος , ἢ ἐπί ὅς γίγνομαι ὁ θεώρημα . καί ἐάν μέν περί τις ὁ φαίνω εἰμί , πρός ἐκεῖνος ἁρμόζω · ἐάν δέ περί τις ὁ κρύπτω , σκοπέω χρή , εἰμί σύμφωνος εἰμί τις ὁ κρύπτω . κρίσις δέ ὁ φαίνω καί . ὁ κρύπτω διάφορος . ὅσος μέν γάρ ὁ φαίνω ἐκ ἑαυτοῦ εἰμί καταληπτός , αἴσθησις κρίνω , ὡς ὁ λευκός καί ὁ μέλας . ὅθεν καταγελάω δεῖ ὁ ἰατρός , ὅσος ὁ ὁ φαίνω κρίσις οὐ ὁ αἰσθητήριον , ἀλλά ἀποδείκνυμι τις πειράω ποιέω · ὥσπερ ἀμελέω καί Ἀσκληπιάδης περί ὁ ἐπιφύω ὁ Καρδία ὑμήν διαλέγω Ἐρασίστρατος πλανάω φημί · Ἡρόφιλος γάρ πολύς ἀνατέμνω μή ὁράω , πάρειμι αὐτός ἐπί ὁ ὁ φαίνω ἐξέτασις κατά ὁ προσήκω ἔρχομαι ἀποφαίνω περί ὁ πρᾶγμα , καί μή δόξα ἠλίθιος ἀποπιστεύω . ὁ τοίνυν φαίνω , ὅσος οὐ ἐκ ἑαυτοῦ καταλαμβάνω , κριτήριον , ὡς φημί , εἰμί ὁ αἰσθητήριον . ὁ δέ φαίνω μέν , μή ἐκ ἑαυτοῦ δέ , ἀλλά ἐκ ἕτερος καταλαμβάνω , κριτήριον εἰμί ὁ συμπαρατήρησις . λέγω δή ὁ διά σημεῖον καταλαμβάνω . πάλιν αὖος ὁ κρύπτω , ὥσπερ πλείων ὁ διαφορά , οὗτος καί ὁ κριτήριον διάφορος . ἐπί δέ ὁ κρύπτω ὁ μέν ἐναργής εἰμί , ὡς ὁ ἀδύνατος εἰμί ὁ αὐτός ἄνθρωπος ἅμα ἐν Ἀθῆναι τε εἰμί καί ἐν Αἴγυπτος , ὁ δέ διά ἀπόδειξις καταλαμβάνω . ὁ μέν ἐναργής ἐπίκρισις ὁ κοινός πᾶς ἄνθρωπος ἔννοια · ὁ δέ διά ἀπόδειξις καταλαμβάνω ἐπίκρισις ὁ πρός ὁ ὁμολογέω συμφωνία . σχίζω δέ αὖος πάλιν ὁ ὁ ὁμολογέω ἐπίκρισις εἰς πλείων . ἤτοι γάρ ὁ πρός ὁ φαίνω ὁ ὁμολογέω κρίνω , ἢ ὁ πρός ὁ ἐναργής , ἢ ὁ πρός ὁ ἀποδείκνυμι . πῶς μέν οὖν δεῖ κρίνω ὁ ἀληθής τε καί ὁ φέρω πρός ὁ ὁ ἀληθής κρίσις , εἴρω .