pseudo-galenus.de-optima-secta-ad-thrasybulum-liber 31
Οὐ δεῖ δὲ οἴεσθαι , ὅτι ἡμεῖς ὑπολαμβάνομεν διὰ τῶν θεωρημάτων ἀντικρὺ τὰ ἐνδεικτικὰ τῶν συμφερόντων καταλαμβάνεσθαι . οὐ γὰρ τὰ θεωρήματα τῶν κεκρυμμένων ἐστὶ δηλωτικὰ , ὧν χρείαν πρὸς τὴν θεραπείαν ὡς ἐνδεικνυμένων ἔχομεν , ἀλλὰ τὴν σχέσιν μηνύει τῶν κεκρυμμένων πρὸς τὰ φαινόμενα . οὕτω δ’ ἂν ἐπιμελέστερον τὴν τῶν θεωρημάτων χρείαν καταμάθοιμεν , ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ , κόποι αὐτόματοι φράζουσι νούσους , στήσαντες τὸν λόγον . ὅτι τοίνυν κόπος αὐτόματός ἐστιν ἐναργὴς , καὶ οἱ ἰδιῶται ἴσασιν . ὅτι δὲ διὰ τοῦ αὐτομάτου κόπου πλῆθος δηλοῦται , οἱ μὲν ἰδιῶται ἀγνοοῦσι , κέκρυπται γὰρ , οἱ δὲ τεχνῖται ἴσασιν , ἐκ τοῦ θεωρήματος κατειληφότες τὴν τοῦ αὐτομάτου πρὸς τὸ πλῆθος σχέσιν . ἀπὸ γὰρ τῆς σχέσεως αὐτοῦ τοῦ αὐτομάτου κόπου κινηθεὶς , πρὸς τὸ πλῆθος συνιστῶν τὸ θεώρημα καὶ καταλαμβάνων , ὅτι ἀποτέλεσμά ἐστι τοῦ πλήθους ὁ αὐτόματος κόπος , συνέστησεν αὐτό . ἐπεὶ γὰρ τῶν αἰτιῶν διττήν τινα γενικωτάτην διαφορὰν ἠπίστατο , καὶ ὅτι τῶν αἰτίων ἃ μὲν ἐκτός ἐστιν ἡμῖν , ἃ δ’ ἐν αὐτοῖς τοῖς σώμασιν , ἀναγκαῖον ἐνόμισεν εἶναι , ὁπόταν τι τῶν ἐκτὸς παραλυπῇ , μὴ ἂν ἄλλως ἡμᾶς ἐνοχλεῖσθαι , εἰ μὴ ἐν τοῖς σώμασιν ὑπάρχει τὸ αἴτιον . ἐπεὶ δὲ τῶν ἐν τῷ σώματι τὰ βαροῦντα κατὰ πλεονασμὸν οὐσίας βαρεῖ , ὥστε , εἰ σύμμετρον , οὔτε βαρεῖ , οὔτε λυπεῖ , συνθεὶς εἰς ἕνα λογισμὸν ταῦτα , ἐποίησε τὸ θεώρημα τοῦτο , κόποι αὐτόματοι φράζουσι πλῆθος . ἀφ’ ὧν γὰρ λογισμῶν κινηθεὶς ὁ συστήσας τὸ θεώρημα συνέστησεν , ἀπὸ τῶν αὐτῶν χρὴ καὶ τὴν χρείαν τοῦ θεωρήματος ὑποδείκνυσθαι . τοῦτο τοίνυν τὸ καθολικὸν δηλοῖ , ὅτι , ὅπου ἂν ᾖ κόπος αὐτόματος , ἐκεῖ παντὸς πλῆθος . οὐ μέντοι ἀπὸ τοῦ θεωρήματος κατέλαβε τὸ πλῆθος , ἀλλὰ τὴν σχέσιν τοῦ κόπου πρὸς τὸ πλῆθος · ἐκ δὲ τῆς σχέσεως τὸ πλῆθος . τρόπον οὖν τινα διὰ τοῦ κόπου κατέλαβε τὸ πλῆθος · ἵνα δὲ δι’ αὐτοῦ καταλάβῃ , τὸ θεώρημα γέγονεν αἴτιον . καὶ τῶν ἄλλων δὲ θεωρημάτων τὴν αὐτὴν χρείαν σκοποῦντες εὑρήσομεν . ἡμεῖς μὲν οὖν οὕτω καθόλου καὶ οἱονεὶ κοινὴν κατάληψιν ἡγούμεθα χρησιμεύειν .
Lemmas: οὖον δεῖ δέ οἴομαι , ὅτι ἐγώ ὑπολαμβάνω διά ὁ θεώρημα ἀντικρύ ὁ ἐνδεικτικός ὁ συμφέρω καταλαμβάνω . οὖον γάρ ὁ θεώρημα ὁ κρύπτω εἰμί δηλωτικός , ὅς χρεία πρός ὁ θεραπεία ὡς ἐνδείκνυμι ἔχω , ἀλλά ὁ σχέσις μηνύω ὁ κρύπτω πρός ὁ φαίνω . οὗτος δέ εἄν ἐπιμελής ὁ ὁ θεώρημα χρεία καταμανθάνω , ἐπί αὐτός ὁ , κόπος αὐτόματος φράζω νοῦσος , ἵστημι ὁ λόγος . ὅτι τοίνυν κόπος αὐτόματος εἰμί ἐναργής , καί ὁ ἰδιώτης οἶδα . ὅτι δέ διά ὁ αὐτόματος κόπος πλῆθος δηλόω , ὁ μέν ἰδιώτης ἀγνοέω , κρύπτω γάρ , ὁ δέ τεχνίτης οἶδα , ἐκ ὁ θεώρημα καταλαμβάνω ὁ ὁ αὐτόματος πρός ὁ πλῆθος σχέσις . ἀπό γάρ ὁ σχέσις αὐτός ὁ αὐτόματος κόπος κινέω , πρός ὁ πλῆθος συνιστάω ὁ θεώρημα καί καταλαμβάνω , ὅτι ἀποτέλεσμα εἰμί ὁ πλῆθος ὁ αὐτόματος κόπος , συνίστημι αὐτός . ἐπεί γάρ ὁ αἰτία διττός τις γενικός διαφορά ἐπίσταμαι , καί ὅτι ὁ αἴτιος ὁ μέν ἐκτός εἰμί ἐγώ , ὁ δέ ἐν αὐτός ὁ σῶμα , ἀναγκαῖος νομίζω εἰμί , ὁπόταν τίς ὁ ἐκτός παραλυπέω , μή εἄν ἄλλως ἐγώ ἐνοχλέω , εἰμί μή ἐν ὁ σῶμα ὑπάρχω ὁ αἴτιος . ἐπεί δέ ὁ ἐν ὁ σῶμα ὁ βαρέω κατά πλεονασμός οὐσία βαρύς , ὥστε , εἰμί σύμμετρος , οὔτε βαρύς , οὔτε λυπέω , συντίθημι εἰς εἷς λογισμός οὗτος , ποιέω ὁ θεώρημα οὗτος , κόπος αὐτόματος φράζω πλῆθος . ἀπό ὅς γάρ λογισμός κινέω ὁ συνίστημι ὁ θεώρημα συνίστημι , ἀπό ὁ αὐτός χρή καί ὁ χρεία ὁ θεώρημα ὑποδείκνυμι . οὗτος τοίνυν ὁ καθολικός δηλόω , ὅτι , ὅπου εἄν εἰμί κόπος αὐτόματος , ἐκεῖ πᾶς πλῆθος . οὖον μέντοι ἀπό ὁ θεώρημα καταλαμβάνω ὁ πλῆθος , ἀλλά ὁ σχέσις ὁ κόπος πρός ὁ πλῆθος · ἐκ δέ ὁ σχέσις ὁ πλῆθος . τρόπος οὖν τις διά ὁ κόπος καταλαμβάνω ὁ πλῆθος · ἵνα δέ διά αὐτός καταλαμβάνω , ὁ θεώρημα γίγνομαι αἴτιος . καί ὁ ἄλλος δέ θεώρημα ὁ αὐτός χρεία σκοπός εὑρίσκω . ἐγώ μέν οὖν οὗτος καθόλου καί οἱονεί κοινός κατάληψις ἡγέομαι χρησιμεύω .