pseudo-galenus.de-optima-secta-ad-thrasybulum-liber 17
Ἐρωτᾶν οὖν ἄξιόν ἐστιν αὐτοὺς , πρῶτον μὲν ἐπὶ τῶν βοηθημάτων , πῶς κέχρηνται , πότερον τῇ ὁμοιότητι τῆς δυνάμεως . προσέχοντες , ἢ τῇ τῶν προσόντων συμπτωμάτων ὁμοιότητι , οἷον ὅταν τὸ μέσπιλον ἀντὶ τοῦ μήλου παραλαμβάνωσιν ; πότερον κατὰ τὴν στύψιν ὁμοίως ταῦτα εἶναι νομίζοντες παραλαμβάνουσιν , ἢ ὁρῶντες , ὅτι στρογγύλα ἐστὶν ἄμφω , καὶ τῇ χροιᾷ καὶ τῇ ἁφῇ ὅμοια ; εἰ μὲν γὰρ τῇ δυνάμει , λέγω δὴ τῇ στύψει προσέχοντες , μεταβαίνειν φήσουσιν , ὁμολογοῦσιν ἐπιζητεῖν στύψεως τὰς αἰτίας , καθ’ ἃς ὠφελεῖ τὰ ὠφελοῦντα . συγκαταλαμβάνεται δὴ τῇ τῶν ὠφελούντων δυνάμει καὶ ἡ τῶν βλαπτόντων δύναμις . ἀλλὰ καὶ πλέον τι ἐπιζητῆσαι αὐτοὺς δεῖ , οὐ μόνον ὅτι στύφει , πολλὰ γὰρ στύφει μὲν , οὐ τὸ αὐτὸ δὲ ποιεῖ , ὡς ἡ λεπὶς στύφουσα καθαίρει καὶ τὰ μόρια . ἐὰν γὰρ γνωσθῇ , ὅτι πέπερι κατὰ τὸ θερμαίνειν ὠφελεῖ , κατείληπται , ὅτι τὸ βλάπτον νῦν κατὰ τὸ ψύχον βλάπτει . εἰ δὲ τῇ ὁμοιότητι τῶν συμπτωμάτων φήσουσι προσέχοντες αἱρεῖσθαι τὰ ὅμοια , πότερον , φήσομεν , ἂν πάντα τὰ συμπτώματα ὅμοια ᾖ , οὕτω τὴν ὁμοιότητα λογίζεσθε ; ἀλλ’ ἀδύνατόν ἐστι πάντα τὰ συμπτώματα ὅμοιά τινων εἶναι . οὕτω γὰρ ἂν τὰ αὐτὰ εἴη , καὶ οὐχ ὅμοια . ἀλλὰ δηλονότι τῇ τινων συμπτωμάτων ὁμοιότητι προσέχοντες , φήσουσι . ἤτοι οὖν τοῖς πλείοσιν , ἢ τοῖς ἴσοις , ἢ τοῖς ἐλάττοσι προσέχοντες , φήσομεν , μεταβαίνετε . εἰ μὲν τοῖς ἐλάττοσι , πάντα σχεδὸν ὅμοια ἂν εἴη · κατά τι γάρ ἐστιν ἐμφερῆ πάντα · εἰ δὲ τοῖς ἴσοις , καὶ τοῖς πλείοσι , διὰ τί ἐπὶ τῶν αἱμοῤῥαγούντων , φήσομεν , ὥσπερ κόμῃ πράσου κέχρησθε , οὕτως οὐχὶ καὶ σκορόδου καὶ κρομμύου κέχρησθε κόμῃ ; ὅμοια γὰρ ταῦτα κατὰ τὰ πλεῖστα . καὶ ἐπὶ τῶν χειμέθλων , διὰ τί , ὥσπερ γογγύλῃ , οὐχὶ καὶ ῥαφανίσι ; καὶ ἐπὶ τῶν στομαχικῶν , διὰ τί , ἀψινθίου μὴ παρόντος , κἀνταῦθα χυλῷ οὐ κέχρηνται πρασίου ; σχεδὸν γὰρ ἀπαράλλακτα ταῦτα · καὶ ἐπὶ τῶν ὑδρωπικῶν , διὰ τί ἀντὶ ῥαφανίδος πολλάκις γογγυλίδι οὐ κέχρηνται ; καὶ ἁπλῶς σκοπεῖσθαι χρὴ τοῖς τετηρημένοις ὅμοιόν τι ἐναντίον δυνάμενον , καὶ πυνθάνεσθαι παρ’ αὐτῶν , εἰ διὰ τὴν ὁμοιότητα ἐπὶ τῶν αὐτῶν χρηστέον τούτοις · κρῖναι δὲ τὴν ὁμοιότητα ταῖς αἰσθήσεσιν , ὡς ἐκεῖνοι ἀξιοῦσιν . τῷ δ’ αὐτῷ ἄν τις ἐπιχειρήματι χρήσαιτο ἐπὶ τῶν λοιπῶν . αὐτίκα γὰρ παραδεικτέον αὐτοῖς , ὅτι οὐδ’ ἀπὸ συμπτωμάτων ἐπὶ συμπτώματα , οὔτ’ ἀπὸ παθῶν ἐπὶ πάθη μεταβῆναι δύνανται . πότερον γὰρ , φήσομεν , τῇ κατὰ τὴν δύναμιν ὁμοιότητι τῶν συμπτωμάτων προσέχετε ; ἀλλ’ οὐ φήσουσιν . οὐ γὰρ ἐξετάζουσι τὴν δύναμιν , ἀλλὰ τὴν κατὰ τὴν αἴσθησιν τῶν συμπτωμάτων ὁμοιότητα . πότερον οὖν , ἐὰν κατὰ πλείω , ἢ κατὰ τὰ ἴσα τῶν συμπτωμάτων ὅμοια ᾖ ; ἀλλὰ κατὰ τὰ πλεῖστα ὅμοιά ἐστι φλεγμονὴ καὶ σκίῤῥος . ἐναντίας δὲ σχεδὸν , καὶ κατ’ οὐδένα ὁμοίας δεῖται ἀγωγῆς . καὶ οἴδημα , καὶ κήλη , καὶ χοιρὰς , καὶ μελικηρὶς , πολλὴν μὲν ὁμοιότητα σώζει πρὸς ἄλληλα , ὅμως δ’ ἡ θεραπεία πάμπολλα διαλλάττει . ἔτι τε οἱ διὰ ῥῆξιν αἷμα ἀνάγοντες τοῖς κατὰ ἀνάβρωσιν ἢ ἀναστόμωσιν ὁμοιότατα . πάντα σχεδὸν ἔχουσι τὰ συμπτώματα , οὐ μὴν ἡ αὐτὴ θεραπεία ἁρμόζει πᾶσιν . οὕτω μὲν οὖν ἐστιν ἐπιδεῖξαι , ὅτι ἀδύνατος κατὰ τοὺς Ἐμπειρικοὺς ἡ τοῦ ὁμοίου μετάβασις .
Lemmas: ἐρωτάω οὖν ἄξιος εἰμί αὐτός , πρῶτος μέν ἐπί ὁ βοήθημα , πῶς χράομαι , πότερος ὁ ὁμοιότης ὁ δύναμις . προσέχω , ἢ ὁ ὁ πρόσειμι σύμπτωμα ὁμοιότης , οἷος ὅταν ὁ μέσπιλον ἀντί ὁ μῆλον παραλαμβάνω ; πότερος κατά ὁ στῦψις ὁμοίως οὗτος εἰμί νομίζω παραλαμβάνω , ἢ ὁράω , ὅτι στρογγύλος εἰμί ἄμφω , καί ὁ χροιά καί ὁ ἁφή ὅμοιος ; εἰμί μέν γάρ ὁ δύναμις , λέγω δή ὁ στῦψις προσέχω , μεταβαίνω φημί , ὁμολογέω ἐπιζητέω στῦψις ὁ αἴτιος , κατά ὅς ὠφελέω ὁ ὠφελέω . συγκαταλαμβάνω δή ὁ ὁ ὠφελέω δύναμις καί ὁ ὁ βλάπτω δύναμις . ἀλλά καί πλέω τίς ἐπιζητέω αὐτός δεῖ , οὖον μόνος ὅτι στύφω , πολύς γάρ στύφω μέν , οὖον ὁ αὐτός δέ ποιέω , ὡς ὁ λεπίς στύφω καθαίρω καί ὁ μόριον . ἐάν γάρ γιγνώσκω , ὅτι πέπερι κατά ὁ θερμαίνω ὠφελέω , καταλαμβάνω , ὅτι ὁ βλάπτω νῦν κατά ὁ ψύχω βλάπτω . εἰμί δέ ὁ ὁμοιότης ὁ σύμπτωμα φημί προσέχω αἱρέω ὁ ὅμοιος , πότερος , φημί , εἄν πᾶς ὁ σύμπτωμα ὅμοιος εἰμί , οὗτος ὁ ὁμοιότης λογίζομαι ; ἀλλά ἀδύνατος εἰμί πᾶς ὁ σύμπτωμα ὁμοῖος τίνω εἰμί . οὗτος γάρ εἄν ὁ αὐτός εἰμί , καί οὐ ὅμοιος . ἀλλά δηλονότι ὁ τίνω σύμπτωμα ὁμοιότης προσέχω , φημί . ἤτοι οὖν ὁ πλείων , ἢ ὁ ἴσος , ἢ ὁ μικρός προσέχω , φημί , μεταβαίνω . εἰμί μέν ὁ μικρός , πᾶς σχεδόν ὅμοιος εἄν εἰμί · κατά τίς γάρ εἰμί ἐμφερής πᾶς · εἰμί δέ ὁ ἴσος , καί ὁ πλείων , διά τίς ἐπί ὁ αἱμορραγέω , φημί , ὥσπερ κόμη πράσον χράομαι , οὕτως οὐ καί σκόροδον καί κρόμμυον χράομαι κόμη ; ὅμοιος γάρ οὗτος κατά ὁ πλεῖστος . καί ἐπί ὁ χείμεθλος , διά τίς , ὥσπερ γογγύλος , οὐ καί ῥαφανίς ; καί ἐπί ὁ στομαχικός , διά τίς , ἀψίνθιον μή πάρειμι , ἐνταῦθα χυλός οὖον χράομαι πράσινος ; σχεδόν γάρ ἀπαράλλακτος οὗτος · καί ἐπί ὁ ὑδρωπικός , διά τίς ἀντί ῥαφανίς πολλάκις γογγυλίς οὖον χράομαι ; καί ἁπλόος σκοπέω χρή ὁ τηρέω ὁμοῖος τίς ἐναντίος δύναμαι , καί πυνθάνομαι παρά αὐτός , εἰμί διά ὁ ὁμοιότης ἐπί ὁ αὐτός χρηστέον οὗτος · κρίνω δέ ὁ ὁμοιότης ὁ αἴσθησις , ὡς ἐκεῖνος ἀξιόω . ὁ δέ αὐτός ἄν τις ἐπιχείρημα χράω ἐπί ὁ λοιπός . αὐτίκα γάρ παραδεικτέον αὐτός , ὅτι οὐδέ ἀπό σύμπτωμα ἐπί σύμπτωμα , οὔτε ἀπό πάθος ἐπί πάθος μεταβαίνω δύναμαι . πότερος γάρ , φημί , ὁ κατά ὁ δύναμις ὁμοιότης ὁ σύμπτωμα προσέχω ; ἀλλά οὖον φημί . οὖον γάρ ἐξετάζω ὁ δύναμις , ἀλλά ὁ κατά ὁ αἴσθησις ὁ σύμπτωμα ὁμοιότης . πότερος οὖν , ἐάν κατά πλείων , ἢ κατά ὁ ἴσος ὁ σύμπτωμα ὅμοιος εἰμί ; ἀλλά κατά ὁ πλεῖστος ὁμοῖος εἰμί φλεγμονή καί σκῖρος . ἐναντίος δέ σχεδόν , καί κατά οὐδείς ὅμοιος δήω ἀγωγή . καί οἴδημα , καί κήλη , καί χοιράς , καί μελικηρίς , πολύς μέν ὁμοιότης σῴζω πρός ἀλλήλων , ὅμως δέ ὁ θεραπεία παμπολύς διαλλάσσω . ἔτι τε ὁ διά ῥῆξις αἷμα ἀνάγω ὁ κατά ἀνάβρωσις ἢ ἀναστόμωσις ὅμοιος . πᾶς σχεδόν ἔχω ὁ σύμπτωμα , οὖον μήv ὁ αὐτός θεραπεία ἁρμόζω πᾶς . οὗτος μέν οὖν εἰμί ἐπιδείκνυμι , ὅτι ἀδύνατος κατά ὁ Ἐμπειρικός ὁ ὁ ὁμοιόω μετάβασις .