pseudo-galenus.de-optima-secta-ad-thrasybulum-liber 28
Τὴν δὲ ῥύσιν ὁριζόμενοί φασιν εἶναι ἄμετρον ἀραίωσιν τῶν σωμάτων , καὶ ἀπόκρισιν τῶν ὑπομονῆς δεομένων . ὅτι μὲν οὖν ἄμετρος ἀραίωσις ἐξ αὑτῆς οὐ καταλαμβάνεται , δέδεικται . τὰ δὲ ἀποκρινόμενα , εἴτε δεῖ ὑπομένειν , εἴτε καὶ μὴ , πόθεν καταλαμβάνουσιν ; ἐξ ἑαυτῶν γὰρ οὐ πέφυκε καταλαμβάνεσθαι · δῆλον ὅτι οὐδὲ ἡ ῥύσις αὐτόθεν ἂν καταλαμβάνοιτο . ἵνα μὲν γὰρ τὴν ῥύσιν ἐπιγνῶμεν , δεῖ προκαταλαβεῖν τὸ οἰκεῖον · τὸ δ’ οἰκεῖον ἐκ τῆς χρείας κριθῆναι δεῖ · τὴν δὲ χρείαν ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων πολλῶν , καὶ τούτων ἐξ ἑαυτῶν , μὴ καταλαμβανομένης τῆς ῥύσεως γιγνωσκομένης . πῶς οὖν εὔλογον φαίνεσθαι αὐτὴν λέγειν ; καὶ σχεδὸν ὅπερ οἱ Λογικοὶ δυσκολώτατόν φασιν εἶναι καταλαμβάνειν , τοῦτο οἱ Μεθοδικοὶ φαίνεσθαι λέγουσιν . οὐδενὶ γὰρ , ἢ ὀνόματι διαφέρει ἡ ὑπὸ τούτων καλουμένη ῥύσις τῆς ὑπὸ τῶν ἀρχαίων συντήξεως ὀνομαζομένης . οὕτω δὲ δυσδιάκριτα οἱ ἀρχαῖοι ἐνόμιζον εἶναι σύντηξίν τε καὶ ἔκκρισιν , ὡς ὁ μὲν Ἐρασίστρατος καὶ ἄντικρυς τὴν χαλεπωτάτην τῆς κρίσεως ὁμολογεῖ . λέγει δὲ οὕτως · χαλεπὸν δὲ πάνυ ἐστὶ διακρίνειν ἔκκρισίν τε καὶ σύντηξιν . ὁ δ’ Ἱπποκράτης περὶ τὴν εὐφορίαν καὶ δυσφορίαν ἀναπέμπει τὴν κρίσιν , λέγων · ἢν μὲν , οἷα δεῖ καθαίρεσθαι , καθαίρωνται , ξυμφέρει τε καὶ εὐφόρως φέρουσι . δύο οὖν παλαιῶν ἀνδρῶν , περὶ τῶν πρωτείων ἁμιλλωμένων , καὶ ἀμφοτέρων ὁμογνωμονούντων περὶ τοῦ δυσδιάκριτον εἶναι ἔκκρισιν ἀπὸ συντήξεως , καὶ τοῦ μὲν οὐδὲ σημεῖον τῆς ἐκκρίσεως ἐκθεμένου , ἀλλὰ μόνην τὴν χαλεπότητα τοῦ πράγματος ὑποδείξαντος , τοῦ δ’ ἐπὶ κανόνα δυσκατάληπτον ἀνενεγκόντος τὴν κρίσιν , οἱ Μεθοδικοὶ τοῦτο φαίνεσθαι νομίζουσιν . ἔτι δ’ ἐπὶ τῶν κατὰ τὸ ἄδηλον διαφορουμένων , πόθεν καταλαμβάνειν φήσουσι τὴν ῥύσιν ; ἀπὸ γὰρ τῆς συμπτώσεως οὐ δύνανται , ὅτι σύμπτωσις οὐ μόνον ἐπὶ ῥύσει κενουμένων τῶν σωμάτων γίνεται , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ στεγνώσει ἐμμήνων ἐπεχομένων . καὶ γὰρ διόγκωσις οὐκ ἐπὶ στεγνώσει μόνον ἐπεχομένων τῶν ἀποκρίσεως δεομένων γίγνεται , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ῥύσει χεομένων τῶν ὑγρῶν καὶ διατεινόντων τὰ σώματα . ὅτι δ’ οὐ ταὐτόν ἐστι σύμπτωσις αἰσθητὴ καὶ ῥύσις , δῆλον ἄν ἐκ τοῦδε γένοιτο . εἰ ἡ σύμπτωσις αἰσθητὴ , τῇ δὲ συμπτώσει ἐναντία ἐστὶν ἡ διόγκωσις , καὶ ἓν ἑνί ἐστιν ἐναντίον · τῇ ῥύσει οὐχ ἡ διόγκωσις , ἀλλ’ ἡ στέγνωσις ἐναντίον ἔσται . ἐὰν δὲ λέγωσιν , ὅτι ταὐτόν ἐστι τῇ στεγνώσει ἡ διόγκωσις , ἐπιδεῖξαι δεῖ αὐτοῖς τὴν τῶν ὅρων ἐναντιότητα . λέγουσι γὰρ , τὴν στέγνωσιν πίλησιν καὶ σφίγξιν τῶν σωμάτων εἶναι . ἔστι τοίνυν σφίγξις καὶ πίλησις τῶν σωμάτων ἡ στέγνωσις . ἡ δὲ διόγκωσις χύσις καὶ διάτασίς ἐστι τῶν σωμάτων . διατείνεται δὲ τὰ σώματα ἢ διὰ πλῆθος , ἢ διὰ χύσιν . φαίνεται οὖν , ὅτι οὐ ταὐτόν ἐστι στέγνωσις καὶ διόγκωσις . ἐὰν δ’ ὁμολογῶσιν , ἕτερόν τι τὴν σύμπτωσιν τῆς ῥύσεως εἶναι , καὶ τὴν διόγκωσιν τῆς στεγνώσεως εἶναι , λέγουσιν , ὅτι οὐκ ἐκ τούτων καταλαμβάνονται αἱ κοινότητες , καὶ ὁμολογοῦσιν , ὅτι ἐξ ἑτέρων καὶ οὐκ ἐξ ἑαυτῶν αἱ διαθέσεις καταλαμβάνονται , εἴπερ ἐκ συμπτώσεως καὶ διογκώσεως καταλαμβάνουσιν , ἅπερ ἕτερά ἐστι τῶν διαθέσεων .
Lemmas: ὁ δέ ῥύσις ὁρίζω φημί εἰμί ἄμετρος ἀραίωσις ὁ σῶμα , καί ἀπόκρισις ὁ ὑπομονή δήω . ὅτι μέν οὖν ἄμετρος ἀραίωσις ἐκ ἑαυτοῦ οὖον καταλαμβάνω , δείκνυμι . ὁ δέ ἀποκρίνω , εἴτε δεῖ ὑπομένω , εἴτε καί μή , πόθεν καταλαμβάνω ; ἐκ ἑαυτοῦ γάρ οὖον φύω καταλαμβάνω · δῆλος ὅτι οὐδέ ὁ ῥύσις αὐτόθεν εἄν καταλαμβάνω . ἵνα μέν γάρ ὁ ῥύσις ἐπιγιγνώσκω , δεῖ προκαταλαμβάνω ὁ οἰκέω · ὁ δέ οἰκέω ἐκ ὁ χρεία κρίνω δεῖ · ὁ δέ χρεία ἐκ ὁ ἀποτέλεσμα πολύς , καί οὗτος ἐκ ἑαυτοῦ , μή καταλαμβάνω ὁ ῥύσις γιγνώσκω . πῶς οὖν εὔλογος φαίνω αὐτός λέγω ; καί σχεδόν ὅσπερ ὁ λογικός δυσκόλος φημί εἰμί καταλαμβάνω , οὗτος ὁ μεθοδικός φαίνω λέγω . οὐδείς γάρ , ἢ ὄνομα διαφέρω ὁ ὑπό οὗτος καλέω ῥύσις ὁ ὑπό ὁ ἀρχαῖος σύντηξις ὀνομάζω . οὗτος δέ δυσδιάκριτος ὁ ἀρχαῖος νομίζω εἰμί σύντηξις τε καί ἔκκρισις , ὡς ὁ μέν Ἐρασίστρατος καί ἄντικρυς ὁ χαλεπός ὁ κρίσις ὁμολογέω . λέγω δέ οὕτως · χαλεπός δέ πάνυ εἰμί διακρίνω ἔκκρισις τε καί σύντηξις . ὁ δέ Ἱπποκράτης περί ὁ εὐφορία καί δυσφορία ἀναπέμπω ὁ κρίσις , λέγω · εἄν μέν , οἷος δεῖ καθαίρω , καθαίρω , συμφέρω τε καί εὔφορος φέρω . δύο οὖν παλαιός ἀνήρ , περί ὁ πρωτεῖος ἁμιλλάομαι , καί ἀμφότερος ὁμογνωμονέω περί ὁ δυσδιάκριτος εἰμί ἔκκρισις ἀπό σύντηξις , καί ὁ μέν οὐδέ σημεῖον ὁ ἔκκρισις ἐκτίθημι , ἀλλά μόνος ὁ χαλεπότης ὁ πρᾶγμα ὑποδείκνυμι , ὁ δέ ἐπί κανών δυσκατάληπτος ἀναφέρω ὁ κρίσις , ὁ μεθοδικός οὗτος φαίνω νομίζω . ἔτι δέ ἐπί ὁ κατά ὁ ἄδηλος διαφορέω , πόθεν καταλαμβάνω φημί ὁ ῥύσις ; ἀπό γάρ ὁ σύμπτωσις οὖον δύναμαι , ὅτι σύμπτωσις οὖον μόνος ἐπί ῥύσις κενόω ὁ σῶμα γίγνομαι , ἀλλά καί ἐπί στέγνωσις ἔμμηνος ἐπέχω . καί γάρ διόγκωσις οὐ ἐπί στέγνωσις μόνος ἐπέχω ὁ ἀπόκρισις δήω γίγνομαι , ἀλλά καί ἐπί ῥύσις χέω ὁ ὑγρός καί διατείνω ὁ σῶμα . ὅτι δέ οὖον αὐτός εἰμί σύμπτωσις αἰσθητός καί ῥύσις , δῆλος ἄν ἐκ ὅδε γίγνομαι . εἰμί ὁ σύμπτωσις αἰσθητός , ὁ δέ σύμπτωσις ἐναντίος εἰμί ὁ διόγκωσις , καί εἷς εἷς εἰμί ἐναντίος · ὁ ῥύσις οὐ ὁ διόγκωσις , ἀλλά ὁ στέγνωσις ἐναντίος εἰμί . ἐάν δέ λέγω , ὅτι αὐτός εἰμί ὁ στέγνωσις ὁ διόγκωσις , ἐπιδείκνυμι δεῖ αὐτός ὁ ὁ ὁράω ἐναντιότης . λέγω γάρ , ὁ στέγνωσις πίλησις καί σφίγξις ὁ σῶμα εἰμί . εἰμί τοίνυν σφίγξις καί πίλησις ὁ σῶμα ὁ στέγνωσις . ὁ δέ διόγκωσις χύσις καί διάτασις εἰμί ὁ σῶμα . διατείνω δέ ὁ σῶμα ἢ διά πλῆθος , ἢ διά χύσις . φαίνω οὖν , ὅτι οὖον αὐτός εἰμί στέγνωσις καί διόγκωσις . ἐάν δέ ὁμολογέω , ἕτερος τίς ὁ σύμπτωσις ὁ ῥύσις εἰμί , καί ὁ διόγκωσις ὁ στέγνωσις εἰμί , λέγω , ὅτι οὐ ἐκ οὗτος καταλαμβάνω ὁ κοινότης , καί ὁμολογέω , ὅτι ἐκ ἕτερος καί οὐ ἐκ ἑαυτοῦ ὁ διάθεσις καταλαμβάνω , εἴπερ ἐκ σύμπτωσις καί διόγκωσις καταλαμβάνω , ὅσπερ ἕτερος εἰμί ὁ διάθεσις .