pseudo-galenus.de-optima-secta-ad-thrasybulum-liber 37
Ῥητέον οὖν πρὸς αὐτοὺς , ὅτι , εἰ οἱ αὐτοί εἰσι καιροὶ τῶν βοηθημάτων καὶ τῶν νοσημάτων , καὶ ὑποστάσει μὴ διαφέρουσιν , ἐχρῆν ἐν ἅπαντι καιρῷ νοσήματος εἶναι καὶ καιρὸν βοηθήματος · οὐκ ἐν ἅπαντι δὲ καιρῷ νοσήματος προσάγομεν τὰ βοηθήματα · ἀρχομένων γὰρ , φησὶ , τῶν νούσων , ἤν τι δοκέῃ κινέειν , κίνει · ἀκμαζουσῶν δ’ , ἡσυχίην ἔχειν βέλτιον . οὐκ ἄρα οἱ αὐτοὶ καιροί εἰσι νοσημάτων καὶ βοηθημάτων . πολλάκις δὲ παραλαμβάνομεν βοηθήματα , οἷον κάθαρσιν , ἢ φλεβοτομίαν , οὐκ ὄντος μὲν νοσήματός τινος , ὑποπτευομένου δὲ ἔσεσθαι . ὥσπερ ἀμέλει οἱ χειρουργοὶ ἐπὶ τῶν κηλοτομουμένων , ὅταν ὁρῶσιν αὐτοὺς περιπληθεῖς ὄντας , παραλαμβάνουσι φλεβοτομίας . καὶ ὁ Ἱπποκράτης δὲ παραινεῖ λύειν τὴν ἄκραν εὐεξίαν μὴ βραδέως , ἡ δὲ λύσις διὰ βοηθημάτων γίγνεται . εἰ δ’ , ἀκμῆς παρούσης τῶν νοσημάτων , οὐκ εἰσὶ καιροὶ τῶν βοηθημάτων , καὶ μὴ ὄντων νοσημάτων , εἰσὶ καιροὶ βοηθημάτων , φανερὸν , ὅτι οὐκ ἐπινοίᾳ μόνον , ἀλλὰ καὶ ὑποστάσει διαφέρουσιν . ἔτι δὲ ἐν ἑνὶ καιρῷ νοσήματος πλείονας παραλαμβάνει τις βοηθημάτων καιρούς . ἐν γὰρ παρακμῇ , φέρε , νοσήματος κλυστὴρ παραλαμβάνεται , καὶ ἄλειμμα , καὶ κατάπλασμα καὶ τροφή . τούτων δ’ ἑκάστου ἴδιός ἐστι καιρός . καὶ ἐν πλείοσι δὲ νοσημάτων καιροῖς τὸ αὐτὸ ἔστιν ὅτε βοήθημα ἐκκρίνομεν . ἐν ἀρχῇ γὰρ τῶν νοσημάτων φλεβοτομία παραλαμβάνεται καὶ ἐν ἐπιδόσει . ἐκ τούτων οὖν φαίνεται , ὅτι κατὰ τὴν ὑπόστασίν ἐστί τις τῶν καιρῶν διαφορά . πρὸς δὲ τοῖς εἰρημένοις κἀκεῖνο γιγνώσκειν δεῖ , ὅτι τῶν μὲν νοσημάτων τέσσαρές εἰσι καιροὶ , ἀρχὴ , ἐπίδοσις , ἀκμὴ , καὶ παρακμή . τῶν δὲ βοηθημάτων · οὐκ εἰσὶν οὗτοι καιροί . οὔτε γὰρ ἀρχὴ , οὔτ’ ἐπίδοσις , οὔτ’ ἀκμὴ , οὔτε παρακμὴ καιροί εἰσιν βοηθήματος , ἔτι τε οἱ μὲν καιροὶ τῶν νοσημάτων γράφονται , οἱ καθόλου καὶ οἱ ἐπὶ μέρους . οἱ δὲ τῶν βοηθημάτων , οἱ μὲν καθόλου ἀναγράφεσθαι δύνανται , οἱ δ’ ἐπὶ μέρους οὐκ ἔτι διὰ τοιαύτην τινὰ αἰτίαν . οἱ μὲν τῶν νοσημάτων καιροὶ τῶν τε καθόλου καὶ τῶν ἐπὶ μέρους ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ ἐπικρίνονται κριτηρίῳ , καὶ τὸ κριτήριον ἀναγράφεσθαι δύναται . οἱ δὲ τῶν βοηθημάτων καιροὶ οὔτε τὸ αὐτὸ κριτήριον ἔχουσιν , οὔτε τῶν ἐπὶ μέρους καιρῶν δυνατόν ἐστιν ἀναγράψαι τὰ κριτήρια . ὅπως δὲ , νῦν ὑποδείξομεν . οἱ καιροὶ τῶν νοσημάτων κρίνονται τῇ ποιᾷ κινήσει τοῦ αἰτίου , καὶ ἔστιν ἀρχὴ , ἀνάβασις , ἀκμὴ καὶ παρακμὴ , ἅπερ τῶν νοσημάτων καιροὺς καλοῦμεν , ὀνόματα τῆς ποιᾶς κινήσεως τοῦ αἰτίου . ἐὰν δὲ ἡ μὴ οὖσα πρότερον κίνησις ἐν ἡμῖν ἄρχηται συνίστασθαι , καὶ ἀνιᾷ συνισταμένη , τὴν τοιαύτην κίνησιν ἀρχὴν νοσήματος λέγομεν · ἐὰν δ’ ἐπὶ τὸ μεῖζον ἡ κίνησις προκόπτῃ , ἐπίδοσιν · ἐὰν δὲ στάσιν λάβῃ ἡ ἐπίδοσις , ἀκμὴν ὀνομάζομεν · ἐὰν δὲ μειῶνται αἱ κινήσεις , παρακμὴν προσαγορεύομεν . ἐπεὶ οὖν τῶν καιρῶν τὰ αὐτά ἐστιν ὀνόματα , τῶν τε καθόλου νοσημάτων , καὶ τῶν ἐπὶ μέρους παροξυσμῶν , καὶ τὰ αὐτά ἐστι κριτήρια , ἐκ γὰρ τῆς ποιᾶς κινήσεως τοῦ αἰτίου γίνονται , δῆλον ὡς οἶόν τ’ ἐστὶν ἀμφοτέρους τοὺς καιροὺς ἀναγράφειν . οὕτω γὰρ λέγομεν ἀναγράφεσθαι ἕκαστα , οἷον τὰ αἴτια , τοὺς πεπονθότας τόπους , καὶ τὰ ὅμοια , ὅταν οἱ σκοποὶ , ἐξ ὧν καταλαμβάνεται τὰ ἐπὶ μέρους , ἀναγράφεσθαι δύνωνται . ὅτι δὲ τὰ διαστήματα τῶν νοσημάτων οὐκ εἰσὶν οἱ καιροὶ , οὐδ’ ἐκ διαστημάτων οἱ καιροὶ λαμβάνονται . οὔτε γὰρ τῶν καθόλου νοσημάτων , οὔτε τῶν ἐπὶ μέρους , ἐκ τοῦ μὴ ἐπὶ πάντων καιρῶν ταὐτὰ διαστήματα εἶναι , τὸ δ’ αὐτὸ καιροὺς λέγεσθαι , δῆλόν ἐστιν . ὅτι δὲ διαφέρουσιν οἱ καιροὶ τῶν τε ὅλων νοσημάτων καὶ τῶν ἐπὶ μέρους παροξυσμῶν , δῆλον ἐκ τοῦ ἐν ἑνὶ καιρῷ τοῦ καθόλου νοσήματος πλείονας συνίστασθαι καιροὺς τῶν ἐπὶ μέρους παροξυσμῶν . ἐν ἀρχῇ γὰρ εἰσβολῆς νοσήματος ἐπὶ μέρους τις παροξυσμὸς καὶ ἄρχεται , καὶ ἐπιδίδωσι , καὶ ἀκμάζει , καὶ παρακμάζει . καὶ ἀκμάζοντος δὲ ἤδη τοῦ ὅλου νοσήματος , ἐπὶ μέρους παροξυσμοῦ τις ἀρχὴν λαμβάνει . πῶς μὲν οὖν οἱ τῶν νοσημάτων καιροὶ ἀμφότεροι ἀναγράφεσθαι δύνανται , εἴρηται . τοὺς δὲ τῶν βοηθημάτων καιροὺς πῶς οὐκ ἔστιν ἀμφοτέρους ἀναγράψαι , νῦν ὑποδείξομεν .
Lemmas: ῥητέος οὖν πρός αὐτός , ὅτι , εἰμί ὁ αὐτός εἰμί καιρός ὁ βοήθημα καί ὁ νόσημα , καί ὑπόστασις μή διαφέρω , χρή ἐν ἅπας καιρός νόσημα εἰμί καί καιρός βοήθημα · οὐ ἐν ἅπας δέ καιρός νόσημα προσάγω ὁ βοήθημα · ἄρχω γάρ , φημί , ὁ νοῦσος , ἐάν τίς δοκέω κινέω , κινέω · ἀκμάζω δέ , ἡσυχία ἔχω ἀγαθός . οὐ ἄρα ὁ αὐτός καιρός εἰμί νόσημα καί βοήθημα . πολλάκις δέ παραλαμβάνω βοήθημα , οἷος κάθαρσις , ἢ φλεβοτομία , οὐ εἰμί μέν νόσημα τις , ὑποπτεύω δέ εἰμί . ὥσπερ ἀμελέω ὁ χειρουργός ἐπί ὁ κηλοτομέω , ὅταν ὁράω αὐτός περιπληθής εἰμί , παραλαμβάνω φλεβοτομία . καί ὁ Ἱπποκράτης δέ παραινέω λύω ὁ ἄκρος εὐεξία μή βραδύς , ὁ δέ λύσις διά βοήθημα γίγνομαι . εἰμί δέ , ἀκμή πάρειμι ὁ νόσημα , οὐ εἰμί καιρός ὁ βοήθημα , καί μή εἰμί νόσημα , εἰμί καιρός βοήθημα , φανερός , ὅτι οὐ ἐπίνοια μόνος , ἀλλά καί ὑπόστασις διαφέρω . ἔτι δέ ἐν εἷς καιρός νόσημα πλείων παραλαμβάνω τις βοήθημα καιρός . ἐν γάρ παρακμή , φέρω , νόσημα κλυστήρ παραλαμβάνω , καί ἄλειμμα , καί κατάπλασμα καί τροφή . οὗτος δέ ἕκαστος ἴδιος εἰμί καιρός . καί ἐν πλείων δέ νόσημα καιρός ὁ αὐτός εἰμί ὅτε βοήθημα ἐκκρίνω . ἐν ἀρχή γάρ ὁ νόσημα φλεβοτομία παραλαμβάνω καί ἐν ἐπίδοσις . ἐκ οὗτος οὖν φαίνω , ὅτι κατά ὁ ὑπόστασις εἰμί τις ὁ καιρός διαφορά . πρός δέ ὁ εἴρω ἐκεῖνος γιγνώσκω δεῖ , ὅτι ὁ μέν νόσημα τέσσαρες εἰμί καιρός , ἀρχή , Ἐπίδοσις , ἀκμή , καί παρακμή . ὁ δέ βοήθημα · οὐ εἰμί οὗτος καιρός . οὔτε γάρ ἀρχή , οὔτε Ἐπίδοσις , οὔτε ἀκμή , οὔτε παρακμή καιρός εἰμί βοήθημα , ἔτι τε ὁ μέν καιρός ὁ νόσημα γράφω , ὁ καθόλου καί ὁ ἐπί μέρος . ὁ δέ ὁ βοήθημα , ὁ μέν καθόλου ἀναγράφω δύναμαι , ὁ δέ ἐπί μέρος οὐ ἔτι διά τοιοῦτος τις αἴτιος . ὁ μέν ὁ νόσημα καιρός ὁ τε καθόλου καί ὁ ἐπί μέρος εἷς καί ὁ αὐτός ἐπικρίνω κριτήριον , καί ὁ κριτήριον ἀναγράφω δύναμαι . ὁ δέ ὁ βοήθημα καιρός οὔτε ὁ αὐτός κριτήριον ἔχω , οὔτε ὁ ἐπί μέρος καιρός δυνατός εἰμί ἀναγράφω ὁ κριτήριον . ὅπως δέ , νῦν ὑποδείκνυμι . ὁ καιρός ὁ νόσημα κρίνω ὁ ποιός κινέω ὁ αἴτιος , καί εἰμί ἀρχή , ἀνάβασις , ἀκμή καί παρακμή , ὅσπερ ὁ νόσημα καιρός καλέω , ὄνομα ὁ ποιός κίνησις ὁ αἴτιος . ἐάν δέ ὁ μή εἰμί πρότερος κίνησις ἐν ἐγώ ἄρχω συνίστημι , καί ἀνιάω συνίστημι , ὁ τοιοῦτος κίνησις ἀρχή νόσημα λέγω · ἐάν δέ ἐπί ὁ μείζων ὁ κίνησις προκόπτω , ἐπίδοσις · ἐάν δέ στάσις λαμβάνω ὁ Ἐπίδοσις , ἀκμή ὀνομάζω · ἐάν δέ μειόω ὁ κινέω , παρακμή προσαγορεύω . ἐπεί οὖν ὁ καιρός ὁ αὐτός εἰμί ὄνομα , ὁ τε καθόλου νόσημα , καί ὁ ἐπί μέρος παροξυσμός , καί ὁ αὐτός εἰμί κριτήριον , ἐκ γάρ ὁ ποιός κίνησις ὁ αἴτιος γίγνομαι , δῆλος ὡς οἶος τε εἰμί ἀμφότερος ὁ καιρός ἀναγράφω . οὗτος γάρ λέγω ἀναγράφω ἕκαστος , οἷος ὁ αἴτιος , ὁ πάσχω τόπος , καί ὁ ὅμοιος , ὅταν ὁ σκοπός , ἐκ ὅς καταλαμβάνω ὁ ἐπί μέρος , ἀναγράφω δύναμαι . ὅτι δέ ὁ διάστημα ὁ νόσημα οὐ εἰμί ὁ καιρός , οὐδέ ἐκ διάστημα ὁ καιρός λαμβάνω . οὔτε γάρ ὁ καθόλου νόσημα , οὔτε ὁ ἐπί μέρος , ἐκ ὁ μή ἐπί πᾶς καιρός αὐτός διάστημα εἰμί , ὁ δέ αὐτός καιρός λέγω , δῆλος εἰμί . ὅτι δέ διαφέρω ὁ καιρός ὁ τε ὅλος νόσημα καί ὁ ἐπί μέρος παροξυσμός , δῆλος ἐκ ὁ ἐν εἷς καιρός ὁ καθόλου νόσημα πλείων συνίστημι καιρός ὁ ἐπί μέρος παροξυσμός . ἐν ἀρχή γάρ εἰσβολή νόσημα ἐπί μέρος τις παροξυσμός καί ἄρχω , καί ἐπιδίδωμι , καί ἀκμάζω , καί παρακμάζω . καί ἀκμάζω δέ ἤδη ὁ ὅλος νόσημα , ἐπί μέρος παροξυσμός τις ἀρχή λαμβάνω . πῶς μέν οὖν ὁ ὁ νόσημα καιρός ἀμφότερος ἀναγράφω δύναμαι , εἴρω . ὁ δέ ὁ βοήθημα καιρός πῶς οὐ εἰμί ἀμφότερος ἀναγράφω , νῦν ὑποδείκνυμι .