pseudo-galenus.de-optima-secta-ad-thrasybulum-liber 38
Οἱ τῶν βοηθημάτων καιροὶ λαμβάνονται οὐκ ἐκ τῆς τοῦ αἰτίου κινήσεως καὶ οὐσίας · τὸ αὐτὸ γὰρ ἂν ἀεὶ παρελαμβάνετο , οἷον ἐν πάσῃ ἀρχῇ νοσήματος φλεβοτομία . καὶ ὁ εἰπὼν δὲ , ἀρχομένων τῶν νούσων , ἤν τι δοκέῃ κινεῖν , κίνει , ἀκμαζουσῶν δὲ , ἡσυχίην ἔχειν , οὐκ ἀπὸ τοῦ καιροῦ ὁρμώμενος ἐκκρίνει τὰ βοηθήματα . ᾔδει γὰρ , ὅτι κατὰ τὰς ἀρχὰς τῶν νοσημάτων ἡ δύναμις οὐ καθῄρηται , καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἐμποδίζει τῇ παραλήψει τῶν βοηθημάτων , ἐν δὲ τῇ τοῦ νοσήματος ἀκμῇ κεκμηκυῖα ἤδη τὴν ἀπὸ τῶν βοηθημάτων κίνησιν οὐ φέρει . οὐκ ἀπὸ τοῦ καιροῦ τοίνυν ὁρμώμενος ὁ Ἱπποκράτης , ἀλλὰ παρὰ τῆς δυνάμεως τὴν τῶν βοηθημάτων ἐκκρίνει παράληψιν . οὐδὲ μὴν ἐκ τοῦ διαστήματος τῶν κατὰ νοσήματα καιρῶν , ὥς τινες οἴονται , ὁ τοῦ βοηθήματος καιρὸς εὑρίσκεται . κατὰ πολὺ γὰρ διαφερόντων τῶν διαστημάτων , ποίων ἄν τις ὑπαγόρευσιν διάστημα φαίη , οὐκ ἔστιν εἰπεῖν . λαμβάνονται τοίνυν οἱ καιροὶ τῶν μὲν καθόλου βοηθημάτων ἔκ τε τῆς παρουσίας τῶν ἀπαιτούντων τὰ βοηθήματα · ταῦτα δ’ ἐστὶ τὰ αἴτια · καὶ ἐκ τῆς ἀπουσίας τοῦ κωλῦσαι δυναμένου · τοῦτο δ’ ἐστὶν ἀσθένεια δυνάμεων . οἱ δ’ ἐπὶ τῶν ἐπὶ μέρους βοηθημάτων καιροὶ οὐκ ἐκ τούτων μόνων , ἀλλὰ καὶ ἐξ ἑτέρων , ἅπερ γράφεσθαι ἀδύνατόν ἐστι . ἐπεὶ γὰρ μάλιστα μὲν ἐν ταῖς ἀνέσεσι παραλαμβάνεται τὰ βοηθήματα , τότε γὰρ τὸ ἀπαιτοῦν πάρεστιν , καὶ ἡ δύναμις ἀνέχεται , οὐ τὸ αὐτὸ δὲ τῆς ἀνέσεώς ἐστι διάστημα ἐπὶ πάντων . ἀλλ’ ἔστω γε ἓξ ὡρῶν τὸ διάστημα τῆς ἀνέσεως . ποῖον οὖν τινα τούτων ὡρῶν τάξομεν καιρὸν τοῦ ἐπὶ μέρους βοηθήματος , οὐχ ὁμοίως ἁπάντων διακειμένων ; ἔστω γὰρ ἀπαιτεῖν τὴν περίστασιν φλεβοτομίαν , καὶ ἡ δύναμις μὴ ἐναντιούσθω , ὅσον ἐπὶ τούτῳ χρὴ παραλαβεῖν τὴν φλεβοτομίαν ; ἅμα δέ τινα μετὰ τὴν φλεβοτομίαν καὶ τροφὴν παραθεῖναι , διὰ τὸ μὴ φέρειν ἀσιτίαν τὸν κάμνοντα , ἑτέρῳ δ’ ἀσιτῆσαι συμφέρει , ἄλλοι δ’ ὕπνου πρὸ τῆς φλεβοτομίας δέονται , ἄλλοι δ’ ἄλλως , ἅπερ ἅπαντα ἀναγράφειν ἐστὶν ἀδύνατον . ἐν οὖν τοσαύτη ποικιλίᾳ , ποῖόν τις μέρος ὥρας καιρὸν ἁρμόζοντα παντὶ ἐπιτάξει βοηθήματι , ἢ ποῖόν τις σκοπὸν ἀναγράφοι , ἐξ οὗ ληφθείη ἂν ὁ ἐπὶ μέρους καιρὸς , οὐκ ἔστιν εἰπεῖν , ἄλλα γὰρ ἐπ’ ἄλλων τὰ συμπίπτοντά ἐστιν . ἐπεὶ τοίνυν καὶ τὰ διαστήματα τῶν ἀνέσεων , ἐν οἶς παραλαμβάνομεν τὰ βοηθήματα , οὐκ ἴσα ἐπὶ πασῶν ἀνέσεων , καὶ αἱ περιστάσεις ἀνόμοιαι , καὶ τὰ συμπτώματα διαφέροντα , καθ’ ἕκαστον δὲ τούτων ἐξαλλάσσεται καὶ ὁ ἐπὶ μέρους καιρὸς τοῦ βοηθήματος , δῆλον ὡς ἀναγράφειν μὲν σκοπόν τινα , ἐξ οὖ ληφθείη ἂν , ἀδύνατόν ἐστιν . ὁ δ’ ἐφεστηκὼς ἐκ τῶν παρόντων τε καὶ ἀπαιτούντων τὰ βοηθήματα ὁρμώμενος , καὶ ἐκ τῆς ἀπουσίας τῶν ἐμποδίζειν δυναμένων , καὶ ἐκ συλλογισμῶν τῶν μετὰ τοῦτο ὀφειλόντων παραλαμβάνεσθαι βοηθημάτων , ἐκλήψεται στοχασμὸν τῶν ἐπὶ μέρους καιρῶν τοῦ βοηθήματος , μήποτε οὖν σκοποὶ ὑποστάσει οὐ διαφέρουσι . ἐπεὶ οὖν οἱ σκοποὶ , ἐξ ὧν μὲν οἱ καθόλου καιροὶ τῶν βοηθημάτων λαμβάνονται , ἀναγράφονται , ἐξ ὧν δ’ οἱ ἐπὶ μέρους καταλαμβάνονται , ἀναγράφεσθαι οὐ δύνανται , διὰ τοῦτ’ εὐλόγως λέγουσι , τῶν μὲν καθόλου βοηθημάτων τοὺς καιροὺς ἀναγράφεσθαι , τῶν δ’ ἐπὶ μέρους μηκέτι . τούτου δὲ φανεροῦ γεγονότος , εὔδηλος ἂν εἴη καὶ κατὰ τοῦτο ἡ διαφορὰ τῶν κατὰ τὰ νοσήματα καιρῶν καὶ τῶν κατὰ τὰ βοηθήματα εἰ γὰρ καὶ μηδ’ ὑποστάσει διέφερον , ὁμοίως ἂν τοῖς τῶν νοσημάτων καιροῖς καὶ οἱ τῶν βοηθημάτων ἀμφότεροι ἀναγράφεσθαι ἐδύναντο . διαφερόντων δὲ τῶν σκοπῶν , ἐξ ὧν οἱ καιροὶ λαμβάνονται , κατὰ πολὺ καὶ τοὺς καιροὺς διαφέρειν ἀλλήλων εὔλογον . ὡς γὰρ οἱ σκοποὶ τῶν κατὰ τὰ νοσήματα καιρῶν ὑποστάσει διαφέρουσι τῶν κατὰ τὰ βοηθήματα σκοπῶν , οὕτω καὶ αὐτοὺς τοὺς καιροὺς ὑποστάσει διαφέρειν πιθανόν ἐστι . ταῦτα μὲν οὖν περὶ τῶν καιρῶν ἐχρῆν προεγνωκέναι .
Lemmas: ὁ ὁ βοήθημα καιρός λαμβάνω οὐ ἐκ ὁ ὁ αἴτιος κίνησις καί οὐσία · ὁ αὐτός γάρ εἄν ἀεί παραλαμβάνω , οἷος ἐν πᾶς ἀρχή νόσημα φλεβοτομία . καί ὁ εἶπον δέ , ἄρχω ὁ νοῦσος , ἐάν τίς δοκέω κινέω , κινέω , ἀκμάζω δέ , ἡσυχία ἔχω , οὐ ἀπό ὁ καιρός ὁρμάω ἐκκρίνω ὁ βοήθημα . οἶδα γάρ , ὅτι κατά ὁ ἀρχή ὁ νόσημα ὁ δύναμις οὖον καθαιρέω , καί διά οὗτος οὐ ἐμποδίζω ὁ παραλαμβάνω ὁ βοήθημα , ἐν δέ ὁ ὁ νόσημα ἀκμή κάμνω ἤδη ὁ ἀπό ὁ βοήθημα κίνησις οὖον φέρω . οὐ ἀπό ὁ καιρός τοίνυν ὁρμάω ὁ Ἱπποκράτης , ἀλλά παρά ὁ δύναμις ὁ ὁ βοήθημα ἐκκρίνω παράληψις . οὐδέ μήv ἐκ ὁ διάστημα ὁ κατά νόσημα καιρός , ὅς τις οἴομαι , ὁ ὁ βοήθημα καιρός εὑρίσκω . κατά πολύς γάρ διαφέρω ὁ διάστημα , ποῖος ἄν τις ὑπαγόρευσις διάστημα φημί , οὐ εἰμί εἶπον . λαμβάνω τοίνυν ὁ καιρός ὁ μέν καθόλου βοήθημα ἐκ τε ὁ παρουσία ὁ ἀπαιτέω ὁ βοήθημα · οὗτος δέ εἰμί ὁ αἴτιος · καί ἐκ ὁ ἀπουσία ὁ κωλύω δύναμαι · οὗτος δέ εἰμί ἀσθένεια δύναμις . ὁ δέ ἐπί ὁ ἐπί μέρος βοήθημα καιρός οὐ ἐκ οὗτος μόνος , ἀλλά καί ἐκ ἕτερος , ὅσπερ γράφω ἀδύνατος εἰμί . ἐπεί γάρ μάλιστα μέν ἐν ὁ ἄνεσις παραλαμβάνω ὁ βοήθημα , τότε γάρ ὁ ἀπαιτέω πάρειμι , καί ὁ δύναμις ἀνέχω , οὖον ὁ αὐτός δέ ὁ ἄνεσις εἰμί διάστημα ἐπί πᾶς . ἀλλά ἵστημι γε ἓξ ὥρα ὁ διάστημα ὁ ἄνεσις . ποῖος οὖν τις οὗτος ὥρα τάσσω καιρός ὁ ἐπί μέρος βοήθημα , οὐ ὁμοίως ἅπας διάκειμαι ; ἵστημι γάρ ἀπαιτέω ὁ περίστασις φλεβοτομία , καί ὁ δύναμις μή ἐναντιόομαι , ὅσος ἐπί οὗτος χρή παραλαμβάνω ὁ φλεβοτομία ; ἅμα δέ τις μετά ὁ φλεβοτομία καί τροφή παρατίθημι , διά ὁ μή φέρω ἀσιτία ὁ κάμνω , ἕτερος δέ ἀσιτέω συμφέρω , ἄλλος δέ ὕπνος πρό ὁ φλεβοτομία δήω , ἄλλος δέ ἄλλως , ὅσπερ ἅπας ἀναγράφω εἰμί ἀδύνατος . ἐν οὖν τοσοῦτος ποικιλίας , ποῖος τις μέρος ὥρα καιρός ἁρμόζω πᾶς ἐπίταξις βοήθημα , ἢ ποῖος τις σκοπός ἀναγράφω , ἐκ ὅς λαμβάνω εἄν ὁ ἐπί μέρος καιρός , οὐ εἰμί εἶπον , ἄλλος γάρ ἐπί ἄλλος ὁ συμπίπτω εἰμί . ἐπεί τοίνυν καί ὁ διάστημα ὁ ἄνεσις , ἐν οἶς παραλαμβάνω ὁ βοήθημα , οὐ ἴσος ἐπί πᾶς ἄνεσις , καί ὁ περίστασις ἀνόμοιος , καί ὁ σύμπτωμα διαφέρω , κατά ἕκαστος δέ οὗτος ἐξαλλάσσω καί ὁ ἐπί μέρος καιρός ὁ βοήθημα , δῆλος ὡς ἀναγράφω μέν σκοπός τις , ἐκ οὖον λαμβάνω εἄν , ἀδύνατος εἰμί . ὁ δέ ἐφίστημι ἐκ ὁ πάρειμι τε καί ἀπαιτέω ὁ βοήθημα ὁρμάω , καί ἐκ ὁ ἀπουσία ὁ ἐμποδίζω δύναμαι , καί ἐκ συλλογισμός ὁ μετά οὗτος ὀφείλω παραλαμβάνω βοήθημα , ἐκλαμβάνω στοχασμός ὁ ἐπί μέρος καιρός ὁ βοήθημα , μήποτε οὖν σκοπός ὑπόστασις οὖον διαφέρω . ἐπεί οὖν ὁ σκοπός , ἐκ ὅς μέν ὁ καθόλου καιρός ὁ βοήθημα λαμβάνω , ἀναγράφω , ἐκ ὅς δέ ὁ ἐπί μέρος καταλαμβάνω , ἀναγράφω οὖον δύναμαι , διά οὗτος εὔλογος λέγω , ὁ μέν καθόλου βοήθημα ὁ καιρός ἀναγράφω , ὁ δέ ἐπί μέρος μηκέτι . οὗτος δέ φανερός γίγνομαι , Εὔδηλος εἄν εἰμί καί κατά οὗτος ὁ διαφορά ὁ κατά ὁ νόσημα καιρός καί ὁ κατά ὁ βοήθημα εἰμί γάρ καί μηδέ ὑπόστασις διαφέρω , ὁμοίως εἄν ὁ ὁ νόσημα καιρός καί ὁ ὁ βοήθημα ἀμφότερος ἀναγράφω δύναμαι . διαφέρω δέ ὁ σκοπός , ἐκ ὅς ὁ καιρός λαμβάνω , κατά πολύς καί ὁ καιρός διαφέρω ἀλλήλων εὔλογος . ὡς γάρ ὁ σκοπός ὁ κατά ὁ νόσημα καιρός ὑπόστασις διαφέρω ὁ κατά ὁ βοήθημα σκοπός , οὗτος καί αὐτός ὁ καιρός ὑπόστασις διαφέρω πιθανός εἰμί . οὗτος μέν οὖν περί ὁ καιρός χρή προγιγνώσκω .