pseudo-galenus.de-optima-secta-ad-thrasybulum-liber 23
Ὅτι δὲ οὐκ ἐνδείκνυται τὰ πάθη τὸ συμφέρον , ὡς οἴονται οἱ Μεθοδικοὶ , δι’ ὧν αὐτοὶ ἐπειρῶντο ἀποφαίνειν ἄχρηστα τὰ συμπτώματα , διὰ τῶν αὐτῶν ἡμεῖς , ὅτι μηδ’ ἐνδείκνυται τὰ πάθη τὸ συμφέρον , ὑποδείξομεν . φαμὲν γὰρ , ὅτι τῶν αὐτῶν ὄντων παθῶν , διαφερουσῶν δὲ τῶν αἰτιῶν , οὐ τῇ αὐτῇ θεραπείᾳ χρώμεθα . ἰσχουρία γὰρ ἕν τι πάθος ἐστὶν , ἀλλ’ ἂν μὲν διὰ λίθον γένηται , λιθοτομοῦμεν , ἂν δὲ διὰ φλεγμονὴν , καταπλάσσομεν , ἂν δὲ δι’ ὑπερδιάτασιν κύστεως , καθετῆρι χρώμεθα , ἢ , ὥσπερ ὁ Ἐρασίστρατος , ἀναστήσαντες ἐπὶ γόνατα τὸν ἀῤῥωστοῦντα , ἀφρονίτρῳ ἄκρον τοῦ οὐρητῆρος προσαψάμενοι , καὶ τὰ ἑξῆς . εἰ δέ γε ἀπὸ τῶν παθῶν αἱ ἐνδείξεις τῶν συμφερόντων ἐγγίγνονται , τοῦ αὐτοῦ ὄντος πάθους , καὶ συμφέροντος τοῦ αὐτοῦ αἱ αὐταὶ ἐνδείξεις ἐγγίγνονται . οὐ γίνονται δὲ , οὐκ ἂν τὰ διαφέροντα πάθη τὸ αὐτὸ ἐνεδείκνυντο . νυνὶ δὲ , τῆς μὲν αὐτῆς οὔσης αἰτίας , τῶν δὲ παθῶν διαφερόντων , τὴν αὐτὴν θεραπείαν παραλαμβάνομεν . χολέρα γὰρ καὶ ἴκτερος , διαφέροντα πάθη , σχεδὸν ὁμολογοῦσι καὶ αὐτοὶ , ὅτι τὸ μὲν στεγνὸν , τὸ δὲ ῥοῶδες , ἀλλ’ ἐπ’ ἀμφοτέρων κένωσιν παραλαμβάνομεν . ἐπεὶ οὖν , ἀναιρουμένων τῶν αἰτιῶν , συναναιρεῖται καὶ τὰ παθήματα , καὶ συνισταμένων , συνίσταται . καὶ ἔτι διαφόρων μὲν ὄντων τῶν αἰτίων , κἂν τὰ αὐτὰ πάθη ᾖ , διαφόρῳ χρώμεθα τῇ θεραπείᾳ . τῶν δ’ αὐτῶν ὄντων αἰτίων , κἂν τὰ πάθη διάφορα ᾖ , τῇ αὐτῇ θεραπείᾳ χρώμεθα . διὰ τοῦτο τά τε πάθη καὶ τὰ αἴτια , καὶ τοὺς πεπονθότας τόπους ἐξετάζομεν . ἔστι δὲ καὶ ἐκ τῶνδε ὑποδεῖξαι τὸ ὅμοιον ὑπὸ διαφερουσῶν αἰτιῶν τὸ αὐτὸ πάθος γιγνόμενον , οἷον στεγνόν . πῦρ τε γὰρ προσπεσὸν ὑποπυκνοῖ τὴν ἐπιφάνειαν , καὶ κρύος ὁμοίως . ἀλλὰ , καίτοι τοῦ αὐτοῦ πάθους ὄντος , διαφόρῳ θεραπείᾳ χρώμεθα διὰ τὴν διαφορὰν τῶν αἰτιῶν . τὸ μὲν γὰρ ἀπὸ πυρὸς καταντλήσεσι καὶ καταπλάσμασι τοῖς τὰς ἐσχάρας ἀποστῆσαι δυναμένοις ἰώμεθα · τὸ δ’ ἀπὸ κρύους πυριάμασι , γογγύλης ἀποξέσμασι , καὶ ὁμοίοις τισίν . εἰ δὲ χαλαστικὴν φήσουσιν ἀπ’ ἀμφοτέρων καὶ τὴν αὐτὴν ἀγωγὴν παραλαμβάνεσθαι , φήσομεν , ὅτι , εἰ μηδὲν διαφέρουσα ἡ ἀγωγὴ , καὶ ἐναλλάττοντες οὐδὲν ἁμαρτήσομεν · ἀλλὰ καὶ τὸν ἀπὸ πυρὸς πυριάσομεν τοῖς αὐτοῖς , καὶ τὸν ἀπὸ κρύους καταπλάσομεν , καὶ τοῖς πρὸς τὰς ἐσχάρας ποιοῦσι φαρμάκοις χρησόμεθα ἐπ’ αὐτοῦ . ἀλλ’ οὐ ποιοῦμεν τοῦτο · βλάπτονται γάρ · διόπερ οὐ τὴν αὐτὴν θεραπείαν εἶναι ῥητέον . ἔτι καὶ τὸ αὐτὸ αἴτιον διάφορα ἀποτελεῖ πάθη . διὰ γὰρ πλῆθος οἱ μὲν φλεγμαίνουσιν , ἡ δὲ φλεγμονὴ στέγνωσίς ἐστιν · ἄλλοι δ’ αἱμοῤῥαγοῦσιν , αἱ δ’ αἱμοῤῥαγίαι ῥύσεις εἰσί · ἀλλὰ παρὰ τὴν διαφορὰν τῶν παθῶν οὐκ ἐξαλλάσσεται ἡ θεραπεία . κένωσις γὰρ ἐπ’ ἀμφοτέρων λύσις , ἐναντία τῷ πάθει . οὐ γὰρ ἀπὸ τῶν ἀποτελούντων , ἀλλ’ ἀπὸ τῶν ἀποτελουμένων , ὡς καὶ αὐτοὶ ὁμολογοῦσι , χρὴ τὰς ἐνδείξεις γίγνεσθαι . τὰ δὲ παραδέχονται μὲν ὡς αἴτια οἱ Μεθοδικοὶ , ἐπειδὴ τῶν συμπτωμάτων ἐστὶ ποιητικὰ , ἀλλ’ οὐχὶ ὡς αἴτια εἶναι , φασὶν , ἐνδείκνυται , ἀλλ’ ὡς κοινότητες . οὐδὲν δὲ κωλύει τὸ αὐτὸ ; φασὶ , καὶ ὡς αἴτιον εἶναι , καὶ ὡς κοινότητα , καὶ ὡς ἕτερα . ὡς γὰρ τὸ μῆλον γευστὸν καὶ ὁρατὸν καὶ ἁπτόν ἐστιν , ὅταν δὲ λέγωμεν γλυκὺ εἶναι , οὐ , καθ’ ὅσον τῇ ἁφῇ ὑποπίπτει , γλυκὺ λέγομεν , οὕτω καὶ τὰ πάθη οὐδὲν κωλύει εἶναι μὲν ἑτέρων ἀποτελέσματα , εἶναι δὲ καὶ ποιητικά τινων . ἀλλ’ ὅταν , φασὶ , λέγωμεν ἐνδείκνυσθαι αὐτὰ , οὔτε ᾗ ἀποτελέσματά ἐστιν , οὔτε ᾗ ποιητικά τινων , ἐνδείκνυσθαι λέγομεν , ἀλλ’ ὡς κοινότητας . ὡς οὖν τὰ συμπτώματα οἱ Μεθοδικοὶ , διὰ τὸ ἀπὸ διαφερόντων γίνεσθαι τὰ αὐτὰ , καὶ ἀπὸ τῶν αὐτῶν διαφέροντα , οὐδὲν ἐνδείκνυσθαι συμφέρον λέγουσιν , οὕτω καὶ ἡμεῖς , ἐπειδήπερ ὁρῶμεν ὑπὸ διαφερόντων αἰτίων τὰ αὐτὰ πάθη γινόμενα , καὶ ἀπὸ τῶν αὐτῶν διαφέροντα , ἄχρηστά φαμεν αὐτὰ πρὸς ἔνδειξιν τῶν συμφερόντων εἶναι . οὐ γὰρ ἓν ἐνδείκνυται ἀεὶ τὸ αὐτό . ἰσχουρίας οὖν οὔσης δηλονότι , ἀεὶ ἂν τῇ αὐτῇ θεραπείᾳ χρῴμεθα . ὡς οὖν αὐτοὶ τὸ ἔρευθος μὴ ἐνδείκνυσθαι λέγουσι , τὸ εἶδος ἀποτελέσματος εἶναι νομίζοντες , οὕτω καὶ ἡμεῖς τὰ πάθη ἄχρηστα εἶναι πρὸς ἔνδειξιν ἐροῦμεν , ὁτὲ μὲν αἰτιῶν , ὁτὲ δὲ ἀποτελεσμάτων . καίτοι φαίη ἄν τις πρὸς αὐτοὺς , πῶς οὐκ ἐνδείκνυται τὸ ἔρευθος τὴν ἀλλοίωσιν αὐτοῦ ; καὶ γὰρ καὶ κοινότητα θεωρεῖσθαι ὑπ’ αὐτοῦ , ἐπὶ πλειόνων γὰρ διαφερόντων ὁρᾶσθαι . ἔστι δ’ ἡ κοινότης ταὐτότης ἐν πλείοσιν . εἰ τοίνυν καὶ ἐνδείκνυται , καὶ κοινόν ἐστι πλειόνων , διὰ τί οὐκ ἀπὸ τούτου καὶ τῶν τοιούτων συμπτωμάτων σαφῶς φαινομένων ποιεῖσθε τὰς ἐνδείξεις , ἀλλ’ ἀπὸ τῶν παθῶν , στεγνότητος καὶ ῥύσεως οὐδαμῶς φαινομένων ; καὶ ἀνεπιδείκνυται , ὅπερ πάθος ἐστὶ , γελοιότατον , πάθος ἀναίσθητον εἶναι λέγειν . εἰ μὲν οὖν ἡ ῥύσις καὶ ἡ στέγνωσις μόναι ἦσαν κοινότητες , εἶχεν ἄν τινα πιθανότητα τὸ ταύτας λέγειν ἐνδείκνυσθαι μόνας . ἐπειδὴ καὶ τὰ συμπτώματά ἐστι κοινὰ πλειόνων , διὰ τί μὴ καὶ ἀπὸ τῶν συμπτωμάτων ἔνδειξις γίνεται συμφερόντων ; οἱ δέ φασιν , ἀλλ’ ὅτι μή εἰσι προσεχῆ καὶ ἀναγκαῖα τοῖς ἰατρεύουσι κοινότητες , διὰ τοῦτο παραιτούμεθα τὰ συμπτώματα . τῶν γὰρ αὐτῶν ὄντων παθῶν , διαφερόντων δὲ τῶν συμπτωμάτων , τῇ αὐτῇ θεραπείᾳ χρώμεθα . καὶ διαφερόντων τῶν παθῶν , διαφερούσῃ ἀγωγῇ χρώμεθα , ὥς που δέδεικται . διὰ ταῦτα δὴ καὶ ἡμεῖς ὁρῶντες , φήσομεν , καὶ ἐπὶ τῶν παθῶν τὸ ὅμοιον τυγχάνειν , ὅπερ ὑμεῖς ἐπὶ τῶν συμπτωμάτων παρεφυλάξετε , ὡς ἄχρηστα νῦν αὐτὰ παραιτούμεθα . ἐκ περιουσίας γάρ ἐστι καὶ τοῦτο κατασκευάσαι , ὅτι ἄχρηστος ἡ κατάληψις τῶν παθῶν . ἐπαρκεῖ γὰρ πρὸς θεραπείαν αἰτίας κατάληψις , τόπου ἐπίγνωσις τοῦ ἐνοχλουμένου , καὶ δυνάμεως μέτρον . εἰ δὲ στέγνωσις , ἢ ῥύσις , περιττόν φημι καταλαμβάνειν . ἀλλ’ οὗτος μὲν ὁ λόγος ὕστερον εἰρήσεται , ὅταν διεξίωμεν , ἥντινα χρείαν ἡ κατάληψις τῶν παθῶν παρέχεται .
Lemmas: ὅτι2 δέ οὐ ἐνδείκνυμι ὁ πάθος ὁ συμφέρω , ὡς οἴομαι ὁ μεθοδικός , διά ὅς αὐτός πειράω ἀποφαίνω ἄχρηστος ὁ σύμπτωμα , διά ὁ αὐτός ἐγώ , ὅτι μηδέ ἐνδείκνυμι ὁ πάθος ὁ συμφέρω , ὑποδείκνυμι . φημί γάρ , ὅτι ὁ αὐτός εἰμί πάθος , διαφέρω δέ ὁ αἰτία , οὖον ὁ αὐτός θεραπεία χράω . ἰσχουρία γάρ εἷς τίς πάθος εἰμί , ἀλλά εἄν μέν διά λίθος γίγνομαι , λιθοτομέω , εἄν δέ διά φλεγμονή , καταπλήσσω , εἄν δέ διά ὑπερδιάτασις κύστις , καθετήρ χράω , ἢ , ὥσπερ ὁ Ἐρασίστρατος , ἀνίστημι ἐπί γόνυ ὁ αρρωστουειντα , ἀφρόνιτρον ἄκρος ὁ οὐρητήρ προσάπτω , καί ὁ ἑξῆς . εἰμί δέ γε ἀπό ὁ πάθος ὁ ἐνδείκνυμι ὁ συμφέρω ἐγγίγνομαι , ὁ αὐτός εἰμί πάθος , καί συμφέρω ὁ αὐτός ὁ αὐτός ἐνδείκνυμι ἐγγίγνομαι . οὖον γίγνομαι δέ , οὐ εἄν ὁ διαφέρω πάθος ὁ αὐτός ἐνδείκνυμι . νυνί δέ , ὁ μέν αὐτός εἰμί αἴτιος , ὁ δέ πάθος διαφέρω , ὁ αὐτός θεραπεία παραλαμβάνω . χολέρα γάρ καί ἴκτερος , διαφέρω πάθος , σχεδόν ὁμολογέω καί αὐτός , ὅτι ὁ μέν στεγνός , ὁ δέ ῥοώδης , ἀλλά ἐπί ἀμφότερος κένωσις παραλαμβάνω . ἐπεί οὖν , ἀναιρέω ὁ αἰτία , συναναιρέω καί ὁ πάθημα , καί συνίστημι , συνίστημι . καί ἔτι διάφορος μέν εἰμί ὁ αἴτιος , κἀν ὁ αὐτός πάθος εἰμί , διάφορος χράω ὁ θεραπεία . ὁ δέ αὐτός εἰμί αἴτιος , κἀν ὁ πάθος διάφορος εἰμί , ὁ αὐτός θεραπεία χράω . διά οὗτος ὁ τε πάθος καί ὁ αἴτιος , καί ὁ πάσχω τόπος ἐξετάζω . εἰμί δέ καί ἐκ ὅδε ὑποδείκνυμι ὁ ὅμοιος ὑπό διαφέρω αἰτία ὁ αὐτός πάθος γίγνομαι , οἷος στεγνός . πῦρ τε γάρ προσπίτνω ὑποπυκνόω ὁ ἐπιφάνεια , καί κρύος ὁμοίως . ἀλλά , καίτοι ὁ αὐτός πάθος εἰμί , διάφορος θεραπεία χράω διά ὁ διαφορά ὁ αἰτία . ὁ μέν γάρ ἀπό πυρός κατάντλησις καί κατάπλασμα ὁ ὁ ἐσχάρα ἀφίστημι δύναμαι ἰάομαι · ὁ δέ ἀπό κρύος πυρίαμα , γογγύλος ἀπόξεσμα , καί ὅμοιος τις . εἰμί δέ χαλαστικός φημί ἀπό ἀμφότερος καί ὁ αὐτός ἀγωγή παραλαμβάνω , φημί , ὅτι , εἰμί μηδείς διαφέρω ὁ ἀγωγή , καί ἐναλλάσσω οὐδείς ἁμαρτάνω · ἀλλά καί ὁ ἀπό πυρός πυριάζω ὁ αὐτός , καί ὁ ἀπό κρύος καταπλάσσω , καί ὁ πρός ὁ ἐσχάρα ποιέω φάρμακον χράω ἐπί αὐτός . ἀλλά οὖον ποιέω οὗτος · βλάπτω γάρ · διόπερ οὖον ὁ αὐτός θεραπεία εἰμί ῥητέος . ἔτι καί ὁ αὐτός αἴτιος διάφορος ἀποτελέω πάθος . διά γάρ πλῆθος ὁ μέν φλεγμαίνω , ὁ δέ φλεγμονή στέγνωσις εἰμί · ἄλλος δέ αιμορραγους , ὁ δέ αἱμορραγία ῥύσις εἰμί · ἀλλά παρά ὁ διαφορά ὁ πάθος οὐ ἐξαλλάσσω ὁ θεραπεία . κένωσις γάρ ἐπί ἀμφότερος λύσις , ἐναντίος ὁ πάθος . οὖον γάρ ἀπό ὁ ἀποτελέω , ἀλλά ἀπό ὁ ἀποτελέω , ὡς καί αὐτός ὁμολογέω , χρή ὁ ἐνδείκνυμι γίγνομαι . ὁ δέ παραδέχομαι μέν ὡς αἴτιος ὁ μεθοδικός , ἐπεί ὁ σύμπτωμα εἰμί ποιητικός , ἀλλά οὐ ὡς αἴτιος εἰμί , φημί , ἐνδείκνυμι , ἀλλά ὡς κοινότης . οὐδείς δέ κωλύω ὁ αὐτός ; φημί , καί ὡς αἴτιος εἰμί , καί ὡς κοινότης , καί ὡς ἕτερος . ὡς γάρ ὁ μῆλον γευστός καί ὁρατός καί ἁπτός εἰμί , ὅταν δέ λέγω γλυκύς εἰμί , οὖον , κατά ὅσος ὁ ἁφή ὑποπίπτω , γλυκύς λέγω , οὗτος καί ὁ πάθος οὐδείς κωλύω εἰμί μέν ἕτερος ἀποτέλεσμα , εἰμί δέ καί ποιητικός τίνω . ἀλλά ὅταν , φημί , λέγω ἐνδείκνυμι αὐτός , οὔτε ὅς ἀποτέλεσμα εἰμί , οὔτε ὅς ποιητικός τίνω , ἐνδείκνυμι λέγω , ἀλλά ὡς κοινότης . ὡς οὖν ὁ σύμπτωμα ὁ μεθοδικός , διά ὁ ἀπό διαφέρω γίγνομαι ὁ αὐτός , καί ἀπό ὁ αὐτός διαφέρω , οὐδείς ἐνδείκνυμι συμφέρω λέγω , οὗτος καί ἐγώ , ἐπεί ὁράω ὑπό διαφέρω αἴτιος ὁ αὐτός πάθος γίγνομαι , καί ἀπό ὁ αὐτός διαφέρω , ἄχρηστος φημί αὐτός πρός ἔνδειξις ὁ συμφέρω εἰμί . οὖον γάρ εἷς ἐνδείκνυμι ἀεί ὁ αὐτός . ἰσχουρία οὖν εἰμί δηλονότι , ἀεί εἄν ὁ αὐτός θεραπεία χράω . ὡς οὖν αὐτός ὁ ἔρευθος μή ἐνδείκνυμι λέγω , ὁ εἶδος ἀποτέλεσμα εἰμί νομίζω , οὗτος καί ἐγώ ὁ πάθος ἄχρηστος εἰμί πρός ἔνδειξις εἴρω , ὁτὲ μέν αἰτία , ὁτὲ δέ ἀποτέλεσμα . καίτοι φημί ἄν τις πρός αὐτός , πῶς οὐ ἐνδείκνυμι ὁ ἔρευθος ὁ ἀλλοίωσις αὐτός ; καί γάρ καί κοινότης θεωρέω ὑπό αὐτός , ἐπί πλείων γάρ διαφέρω ὁράω . εἰμί δέ ὁ κοινότης ταὐτότης ἐν πλείων . εἰμί τοίνυν καί ἐνδείκνυμι , καί κοινός εἰμί πλείων , διά τίς οὐ ἀπό οὗτος καί ὁ τοιοῦτος σύμπτωμα σαφῶς φαίνω ποιέω ὁ ἐνδείκνυμι , ἀλλά ἀπό ὁ πάθος , στεγνότης καί ῥύσις οὐδαμῶς φαίνω ; καί ἀνεπιδείκνυμι , ὅσπερ πάθος εἰμί , γελοῖος , πάθος ἀναίσθητος εἰμί λέγω . εἰμί μέν οὖν ὁ ῥύσις καί ὁ στέγνωσις μόνος εἰμί κοινότης , ἔχω ἄν τις πιθανότης ὁ οὗτος λέγω ἐνδείκνυμι μόνος . ἐπεί καί ὁ σύμπτωμα εἰμί κοινός πλείων , διά τίς μή καί ἀπό ὁ σύμπτωμα ἔνδειξις γίγνομαι συμφέρω ; ὁ δέ φημί , ἀλλά ὅτι μή εἰμί προσεχής καί ἀναγκαῖος ὁ ἰατρεύω κοινότης , διά οὗτος παραιτέομαι ὁ σύμπτωμα . ὁ γάρ αὐτός εἰμί πάθος , διαφέρω δέ ὁ σύμπτωμα , ὁ αὐτός θεραπεία χράω . καί διαφέρω ὁ πάθος , διαφέρω ἀγωγή χράω , ὅς ποῦ δείκνυμι . διά οὗτος δή καί ἐγώ ὁράω , φημί , καί ἐπί ὁ πάθος ὁ ὅμοιος τυγχάνω , ὅσπερ σύ ἐπί ὁ σύμπτωμα παραφυλάσσω , ὡς ἄχρηστος νῦν αὐτός παραιτέομαι . ἐκ περιουσία γάρ εἰμί καί οὗτος κατασκευάζω , ὅτι ἄχρηστος ὁ κατάληψις ὁ πάθος . ἐπαρκέω γάρ πρός θεραπεία αἴτιος κατάληψις , τόπος ἐπίγνωσις ὁ ἐνοχλέω , καί δύναμις μέτρον . εἰμί δέ στέγνωσις , ἢ ῥύσις , περισσός φημί καταλαμβάνω . ἀλλά οὗτος μέν ὁ λόγος ὕστερος εἴρω , ὅταν διεξέρχομαι , ὅστις χρεία ὁ κατάληψις ὁ πάθος παρέχω .