pseudo-galenus.de-historia-philosophica 10
Πρὸ τῶν τεσσάρων στοιχείων θραύσματα βραχύτατα ἢ ψήγματα οἶον στοιχεῖα ἀπὸ στοιχείων ὁμοιομερῆ νομίζουσιν εἶναί τινες τὰ λεγόμενα ἐλάχιστα . Ἡράκλειτος εἰσάγει ταῦτα νοήσει μόνον ληπτά . Χρῶμά ἐστι ποιότης σώματος ὁρατόν . οἱ Πυθαγόρειοι δὲ χροιὰν καὶ χρῶμα ἐκάλουν τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ σώματος . Ἐμπεδοκλῆς δὲ τὸ τοῖς πόροις τῆς ὄψεως ἐναρμόττον . Πλάτων φλόγα ἀπὸ τῶν σωμάτων σύμμετρα μόρια ἔχουσαν πρὸς τὴν ὄψιν . Ζήνων δὲ ὁ Στωϊκὸς τὰ χρώματα ἐπίχρωσιν τῆς ὕλης πρώτους εἶναι σχηματισμούς . οἱ δὲ ἀπὸ Πυθαγόρου τὰ γένη τῶν χρωμάτων λευκόν τε καὶ μέλαν καὶ ἐρυθρὸν καὶ ὠχρὸν νομίζουσι . τὰς δ’ ἄλλας διαφορὰς παρὰ τὰς ποιὰς μίξεις τῶν στοιχείων , τὰς δὲ τῶν ζώων παρὰ τὰς τῶν τόπων καὶ τῶν ἀέρων . Οἱ μὲν παλαιότεροι τὰς τῶν στοιχείοιν μίξεις κατ’ ἀλλοίωσιν ἤτοι κρᾶσιν ὠήθησαν γίνεσθαι , οἱ δὲ περὶ Ἀναξαγόραν καὶ Δημόκριτον κατὰ παράθεσιν . Ἐμπεδοκλῆς δὲ ἐκ μικροτάτων οἴεται τὰ στοιχεῖα συγκρίνειν . Πλάτων δὲ τὰ μὲν τρία εἶναι τρεπτὰ εἰς ἄλληλα λέγει , πῦρ , ἀέρα , ὕδωρ , τὴν δὲ γῆν ἀμετάβλητον μόνην . Οἱ ἀπὸ Πυθαγόρου καὶ οἱ φυσικοὶ πάντες μέχρι Πλάτωνος ἐν τῷ κόσμῳ κενὸν εἶναι λέγουσι . Ἐμπεδοκλῆς οὐδέ τι παντὸς κενὸν πέλει οὐδὲ περιττόν . Λεύκιππος δὲ καὶ Δημόκριτος καὶ Ἐπίκουρος καὶ τὰ μὲν ἄτομα ἀπέραντα πλήθει , τὸ δὲ κενὸν ἄπειρον τῷ μεγέθει . οἱ Στωϊκοὶ δὲ ἐντὸς μὲν τοῦ κόσμου κενὸν οὐδὲν εἶναι νομίζουσιν , ἔξωθεν δ’ αὐτοῦ ἄπειρον . Ἀριστοτέλης δὲ τοσοῦτον εἶναι κενὸν ἔξω τοῦ οὐρανοῦ , ὥστ’ ἀναπνεῖν εἰς αὐτὸν τὸν οὐρανόν . ἔνδοθεν γὰρ εἶναι τόπον πυρινόν . Οἱ Στωϊκοὶ καὶ Ἐπικούρειοι διαλλάττειν τὸν τόπον τῆς χώρας ἐνόμισαν . καὶ τὸν μὲν τόπον ὑπὸ σώματος κατέχεσθαι , τὴν δὲ χώραν ἐκ μέρους , ὥσπερ ἐπὶ τῆς τοῦ οἴνου πιθάκνης . Τὸν χρόνον εἶναι Πυθαγόρας ὑπείληφε τὴν σφαῖραν τοῦ περιέχοντος ἡμᾶς οὐρανοῦ . Πλάτων δὲ αἰῶνος εἰκόνα κινητὴν ἢ διάστημα τῆς τοῦ κόσμου κινήσεως . Ἐρατοσθένης δὲ τὴν τοῦ ἡλίου πορείαν . Τοῦ δὲ χρόνου τὴν οὐσίαν οἱ Στωϊκοὶ ἡλίου τὴν κίνησιν νομίζουσι . Πλάτων δὲ τὴν πορείαν ταύτην . καί τινες μὲν ἀγέννητον τὸν χρόνον εἶναι , Πλάτων δὲ γεννητὸν κατ’ ἐπίνοιαν . Οἱ περὶ Παρμενίδην καὶ Μέλισσον καὶ Ζήνωνα τὸν ἐλεάτην γένεσιν καὶ φθορὰν ἀνῃρήκασιν ἀκίνητον εἶναι τὸ πᾶν ὑπολαβόντες . Ἐμπεδοκλῆς δὲ καὶ Ἐπίκουρος καὶ ὅσοι κατὰ συναθροισμὸν τῶν λεπτῶν σωμάτων κοσμοποιοῦσι , σύγκρισιν μὲν καὶ διάκρισιν εἰσάγουσι . γενέσεις δὲ καὶ φθορὰς οὐκ οἰκείως , οὐ γὰρ κατὰ ποιὰν ἀλλοίωσιν , ἀλλὰ κατὰ παράθεσιν καὶ συναθροισμὸν γίνεσθαι τὰ πάντα νομίζουσι . Πυθαγόρας δὲ καὶ ὅσοι παθητὴν ὕλην ὑποτίθενται , κυρίως γένεσιν καὶ φθορὰν λέγουσι γίνεσθαι καὶ ἀλλοιώσεις καὶ τροπὰς στοιχείων καὶ διαλύσεις . Τὴν ἀνάγκην Θαλῆς ἰσχυροτάτην εἶναί φησι . κρατεῖν γὰρ αὐτὴν τοῦ παντός . Πυθαγόρας δὲ τῷ κόσμῳ τὴν ἀνάγκην περικεῖσθαι ὑπολαμβάνει . Παρμενίδης δὲ καὶ Δημόκριτος πάντα κατὰ ἀνάγκην συμβαίνειν εἰρήκασιν . εἶναι δὲ τὴν αὐτὴν εἱμαρμένην καὶ δίκην καὶ πρόνοιαν . Πλάτων δὲ τὰ μὲν εἰς πρόνοιαν , τὰ δὲ εἰς ἀνάγκην ἀνάγεσθαι . Τῶν ἀρχῶν δὲ καὶ τῶν στοιχείων αἰτίαν χρηστικὴν τὴν ἀνάγκην Ἐμπεδοκλῆς ἡγεῖται . Δημόκριτος δὲ τὴν ἀντιτυπίαν καὶ φορὰν καὶ πληγὴν τῆς ὕλης . Πλάτων δὲ ὁτὲ μὲν τὴν ὕλην , ὁτὲ δὲ τὴν τοῦ ποιοῦντος πρὸς αὐτὴν σχέσιν . Ἡράκλειτος οὐσίαν εἱμαρμένης λόγον διὰ παντὸς διήκοντα . ἠ δὲ εἱμαρμένη ἐστὶν αἰθέριον σῶμα , σπέρμα τῆς τῶν πάντων γενέσεως . Πλάτων λόγον ἀΐδιον καὶ νόμον ἀΐδιον τῆς τοῦ παντὸς φύσεως . Χρύσιππος δύναμιν πνευματικὴν καὶ τάξιν τοῦ παντὸς διοικητικήν . καὶ πάλιν ἐν τοῖς ὅροις λέγει τὴν εἱμαρμένην , καθ’ ἣν τὰ μὲν γεγονότα γέγονε , τὰ δὲ γινόμενα γίνεται , τὰ δὲ γενησόμενα γενήσεται . οἱ δὲ ἄλλοι Στωϊκοὶ εἱρμόν . Ποσειδώνιος δὲ τρίτον ἀπὸ Διός . πρῶτον γὰρ εἶναι τὸν Δία , εἶτα τὴν φύσιν , εἶτα τὴν εἱμαρμένην . Πλάτων αἰτίαν ἐν προαιρετικοῖς κατὰ συμβεβηκὸς καὶ παρακολούθημα . Ἀριστοτέλης αἰτίαν κατὰ συμβεβηκὸς ἐν τοῖς καθ’ ὁρμὴν ἕνεκά τινος γινομένοις ἄδηλον καὶ ἄστατον . διαφέρειν δὲ τῆς τύχης τὸ αὐτόματον · τὸ μὲν γὰρ ἀπὸ τύχης κατ’ αὐτομάτου εἶναι ἐν τοῖς πρακτέοις πάντως , τὸ δ’ αὐτόματον οὐκ ἀπὸ τύχης . ἐν γὰρ τοῖς ἔξω πράξεως καὶ τὴν μὲν τύχην τῶν λογικῶν καὶ τῶν ἀλόγων ζώων καὶ τῶν ἀψύχων σωμάτων . Ἐπίκουρος ἀσύστατον αἰτίαν προσώποις , χρόνοις , τρόποις . Ἀναξαγόρας δὲ καὶ Στωϊκοὶ αἰτίαν ἄδηλον ἀνθρωπίνῳ λογισμῷ · καὶ τὰ μὲν εἶναι κατὰ ἀνάγκην , τὰ δὲ καθ’ εἱμαρμένην , τὰ δὲ κατὰ προαίρεσιν · τὰ δὲ κατὰ τύχην , τὰ κατὰ αὐτόματον .
Lemmas: πρό ὁ τέσσαρες στοιχεῖον θραῦσμα βραχύς ἢ ψῆγμα οἶος στοιχεῖον ἀπό στοιχεῖον ὁμοιομερής νομίζω εἰμί τις ὁ λέγω μικρός . Ἡράκλειτος εἰσάγω οὗτος νοέω μόνος ληπτός . χρῶμα εἰμί ποιότης σῶμα ὁρατός . ὁ Πυθαγόρειος δέ χροιά καί χρῶμα καλέω ὁ ἐπιφάνεια ὁ σῶμα . Ἐμπεδοκλῆς δέ ὁ ὁ πόρος ὁ ὄψις ἐναρμόζω . Πλάτων φλόξ ἀπό ὁ σῶμα σύμμετρος μόριον ἔχω πρός ὁ ὄψις . Ζήνων δέ ὁ στωϊκός ὁ χρῶμα ἐπίχρωσις ὁ ὕλη πρῶτος εἰμί σχηματισμός . ὁ δέ ἀπό Πυθαγόρας ὁ γένος ὁ χρῶμα λευκός τε καί μέλας καί ἐρυθρός καί ὠχρός νομίζω . ὁ δέ ἄλλος διαφορά παρά ὁ ποιός μίξις ὁ στοιχεῖον , ὁ δέ ὁ ζῷον παρά ὁ ὁ τόπος καί ὁ ἀήρ . ὁ μέν παλαιός ὁ ὁ στοιχεῖον μίξις κατά ἀλλοίωσις ἤτοι κρᾶσις οἴομαι γίγνομαι , ὁ δέ περί Ἀναξαγόρας καί Δημόκριτος κατά παράθεσις . Ἐμπεδοκλῆς δέ ἐκ μικρός οἴομαι ὁ στοιχεῖον συγκρίνω . Πλάτων δέ ὁ μέν τρεῖς εἰμί τρεπτός εἰς ἀλλήλων λέγω , πῦρ , ἀήρ , ὕδωρ , ὁ δέ γῆ ἀμετάβλητος μόνος . ὁ ἀπό Πυθαγόρας καί ὁ φυσικός πᾶς μέχρι Πλάτων ἐν ὁ κόσμος κενός εἰμί λέγω . Ἐμπεδοκλῆς οὐδέ τίς πᾶς κενός πέλω οὐδέ περισσός . Λεύκιππος δέ καί Δημόκριτος καί Ἐπίκουρος καί ὁ μέν ἄτομος ἀπέραντος πλῆθος , ὁ δέ κενός ἤπειρος ὁ μέγεθος . ὁ στωϊκός δέ ἐντός μέν ὁ κόσμος κενός οὐδείς εἰμί νομίζω , ἔξωθεν δέ αὐτός ἤπειρος . Ἀριστοτέλης δέ τοσοῦτος εἰμί κενός ἔξω ὁ οὐρανός , ὥστε ἀναπνέω εἰς αὐτός ὁ οὐρανός . ἔνδοθεν γάρ εἰμί τόπος πύρινος . ὁ στωϊκός καί Ἐπικούρειος διαλλάσσω ὁ τόπος ὁ χώρα νομίζω . καί ὁ μέν τόπος ὑπό σῶμα κατέχω , ὁ δέ χώρα ἐκ μέρος , ὥσπερ ἐπί ὁ ὁ οἶνος πιθάκνη . ὁ χρόνος εἰμί Πυθαγόρας ὑπολαμβάνω ὁ σφαῖρα ὁ περιέχω ἐγώ οὐρανός . Πλάτων δέ αἰών εἰκών κινητός ἢ διάστημα ὁ ὁ κόσμος κίνησις . Ἐρατοσθένης δέ ὁ ὁ ἥλιος πορεία . ὁ δέ χρόνος ὁ οὐσία ὁ στωϊκός ἥλιος ὁ κίνησις νομίζω . Πλάτων δέ ὁ πορεία οὗτος . καί τις μέν ἀγέννητος ὁ χρόνος εἰμί , Πλάτων δέ γεννητός κατά ἐπίνοια . ὁ περί Παρμενίδης καί Μέλισσος καί Ζήνων ὁ ἐλεάω γένεσις καί φθορά ἀναιρέω ἀκίνητος εἰμί ὁ πᾶς ὑπολαμβάνω . Ἐμπεδοκλῆς δέ καί Ἐπίκουρος καί ὅσος κατά συναθροισμός ὁ λεπτός σῶμα κοσμοποιέω , σύγκρισις μέν καί διάκρισις εἰσάγω . γένεσις δέ καί φθορά οὐ οἰκεῖος , οὖον γάρ κατά ποιός ἀλλοίωσις , ἀλλά κατά παράθεσις καί συναθροισμός γίγνομαι ὁ πᾶς νομίζω . Πυθαγόρας δέ καί ὅσος παθητός ὕλη ὑποτίθημι , κύριος γένεσις καί φθορά λέγω γίγνομαι καί ἀλλοιόω καί τροπή στοιχεῖον καί διαλύω . ὁ ἀνάγκη Θαλῆς ἰσχυρός εἰμί φημί . κρατέω γάρ αὐτός ὁ πᾶς . Πυθαγόρας δέ ὁ κόσμος ὁ ἀνάγκη περίκειμαι ὑπολαμβάνω . Παρμενίδης δέ καί Δημόκριτος πᾶς κατά ἀνάγκη συμβαίνω εἴρω . εἰμί δέ ὁ αὐτός μείρομαι καί δίκη καί πρόνοια . Πλάτων δέ ὁ μέν εἰς πρόνοια , ὁ δέ εἰς ἀνάγκη ἀνάγω . ὁ ἀρχή δέ καί ὁ στοιχεῖον αἴτιος χρηστικός ὁ ἀνάγκη Ἐμπεδοκλῆς ἡγέομαι . Δημόκριτος δέ ὁ ἀντιτυπία καί φορά καί πληγή ὁ ὕλη . Πλάτων δέ ὁτὲ μέν ὁ ὕλη , ὁτὲ δέ ὁ ὁ ποιέω πρός αὐτός σχέσις . Ἡράκλειτος οὐσία μείρομαι λόγος διά πᾶς διήκω . ὁ δέ μείρομαι εἰμί αἰθέριος σῶμα , σπέρμα ὁ ὁ πᾶς γένεσις . Πλάτων λόγος ἀΐδιος καί νόμος ἀΐδιος ὁ ὁ πᾶς φύσις . Χρύσιππος δύναμις πνευματικός καί τάξις ὁ πᾶς διοικητικός . καί πάλιν ἐν ὁ ὅρος λέγω ὁ μείρομαι , κατά ὅς ὁ μέν γίγνομαι γίγνομαι , ὁ δέ γίγνομαι γίγνομαι , ὁ δέ γίγνομαι γίγνομαι . ὁ δέ ἄλλος στωϊκός εἱρμός . Ποσειδώνιος δέ τρίτος ἀπό Ζεύς . πρῶτος γάρ εἰμί ὁ Ζεύς , εἶτα ὁ φύσις , εἶτα ὁ μείρομαι . Πλάτων αἴτιος ἐν προαιρετικός κατά συμβαίνω καί παρακολούθημα . Ἀριστοτέλης αἴτιος κατά συμβαίνω ἐν ὁ κατά ὁρμή ἕνεκα τις γίγνομαι ἄδηλος καί ἄστατος . διαφέρω δέ ὁ τυγχάνω ὁ αὐτόματος · ὁ μέν γάρ ἀπό τυγχάνω κατά αὐτόματος εἰμί ἐν ὁ πρακτέος πάντως , ὁ δέ αὐτόματος οὐ ἀπό τυγχάνω . ἐν γάρ ὁ ἔξω πρᾶξις καί ὁ μέν Τύχη ὁ λογικός καί ὁ ἄλογος ζῷον καί ὁ ἄψυχος σῶμα . Ἐπίκουρος ἀσύστατος αἴτιος πρόσωπον , χρόνος , τρόπος . Ἀναξαγόρας δέ καί στωϊκός αἴτιος ἄδηλος ἀνθρώπινος λογισμός · καί ὁ μέν εἰμί κατά ἀνάγκη , ὁ δέ κατά μείρομαι , ὁ δέ κατά προαίρεσις · ὁ δέ κατά Τύχη , ὁ κατά αὐτόματος .