pseudo-galenus.de-historia-philosophica 15
Ἀναξίμανδρος κύκλον εἶναι ἐννεακαιδεκαπλασίονα τῆς γῆς . Ξενοφάνης δὲ εἶναι νέφος πεπιλημένον . οἱ Στωϊκοὶ μικτὴν εἶναι τὴν σελήνην ἐκ πυρὸς καὶ γεώδους ᾠήθησαν . Πλάτων ἐκ πλείονος πυρός . Ἀναξαγόρας καὶ Δημόκριτος στερέωμα διάπυρον , ἔχον ἐν ἑαυτῷ πεδία καὶ ὄρη καὶ φάραγγας . Ἡράκλειτος , γῆν ὁμίχλῃ περιειλημμένην . Πυθαγόρας κατὰ τὸ πυροειδὲς σῶμα σελήνης . Οἱ Στωϊκοὶ μείζονα τῆς γῆς νομίζουσι τὴν σελήνην ὡς καὶ τὸν ἥλιον . Παρμενίδης ἴσην τῷ ἡλίῳ καὶ ἐξ αὐτοῦ φωτίζεσθαι . Οἱ Στωϊκοὶ τὴν σελήνην σφαιροειδῆ ὡς καὶ τὸν ἥλιον νομίζουσιν . Ἡράκλειτος δὲ σκαφοειδῆ . Ἐμπεδοκλῆς δὲ δισκοειδῆ , ἄλλοι δὲ κυλινδροειδῆ . σχηματίζεται δὲ ἡ σελήνη ἑπταχῶς · ὅτε γὰρ τίκτεται , δοκεῖ φαίνεσθαι μηνοειδὴς , εἶτα διχότομος , εἶτ’ ἀμφίκυρτος , εἶτα πανσέληνος , εἶτα πάλιν ἐπαναχωροῦσα αὖθις γίνεται ἀμφίκυρτος , εἶτα διχότομος καὶ ὕστερον μηνοειδὴς , εἶτ’ ἀφανὴς κατὰ τὴν καινήν . πλεῖστος γίνεται περὶ αὐτῆς λόγος . λέγεται τοῦτον σχηματίζεσθαι τὸν τρόπον , σκιαζούσης ἑκάστοτε τῆς γῆς πρῶτον μὲν κατὰ τὸ μόριον ἑαυτῆς , ποτὲ δὲ κατὰ παντελὲς ὑποῤῥεούσης τῆς σελήνης εἰς τὸ κοῖλον τῆς γῆς . Ἀναξίμανδρος ἴδιον ἔχειν αὐτὴν φῶς εἴρηκεν · ἀραιότερον δέ πως . Ἀντιφῶν ἰδίῳ φέγγει λάμπειν τὴν σελήνην . τὸ δὲ ἀποκρυπτόμενον περὶ αὐτὴν ὑπὸ τῆς προσβολῆς τοῦ ἡλίου ἀμαυροῦσθαι · πεφυκότος τοῦ ἰσχυροτέρου πυρὸς τὸ ἀσθενέστερον ἀμαυροῦν · ὃ δὴ συμβαίνει τὰ περὶ τὰ ἄλλα ἄστρα . Θαλῆς καὶ οἱ ἀπ’ αὐτοῦ ὑπὸ τοῦ ἡλίου φωτίζεσθαι τὴν σελήνην . Ἡράκλειτος τὸ αὐτὸ πεπονθέναι τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην . σκαφοειδεῖς γὰρ ὄντας τοῖς σχήμασι τοὺς ἀστέρας , δεχομένους δὲ τὰ ἀπὸ τῆς ὑγρᾶς ἀναθυμιάσεως , αὐτὰ φωτίζεσθαι πρὸς τὴν φαντασίαν , λαμπρότερον μὲν τὸν ἥλιον · ἐν καθαρωτέρῳ γάρ ἀέρι φέρεσθαι . τὴν δὲ σελήνην ἐν θαλερωτέρῳ , διὰ τοῦτο καὶ ἀμαυροτέραν φαίνεσθαι . Ἀναξίμανδρος μὲν ὑπέλαβε τοῦ στομίου τοῦ περὶ τὸν τροχὸν ἐπιφραττομένου καὶ τὴν σελήνην ἐκλείπειν . Βήρωσσος κατὰ τὴν πρὸς ἡμᾶς ἐπιστροφὴν τοῦ ἀπυρώτου μέρους . Ἡράκλειτος κατὰ τὴν τοῦ σκαφοειδοῦς συστροφήν . τῶν Πυθαγορείων δέ τινες κατὰ ἀνταύγειαν καὶ ἐπίφραξιν τῆς τε γῆς καὶ ἀντίχθονος . Πλάτων δὲ καὶ Ἀριστοτέλης καὶ οἱ Στωϊκοὶ καὶ οἱ μαθηματικοὶ τὰς μὲν μηνιαίας ἀποκρύψεις συνοδεύουσαν αὐτὴν τῷ ἡλίῳ καὶ περιλαμπομένην ποιεῖσθαι , τὰς δὲ ἐκλείψεις σκιαζομένην ὑπὸ τῆς γῆς μεταξὺ μὲν ἀμφοτέρων τῶν ἄστρων γινομένης , μᾶλλον δὲ τῆς σελήνης ἀντιφραττομένης . Οἱ Πυθαγόρειοι γεώδη φαίνεσθαι τὴν σελήνην οἴονται διὰ τὸ περιοικεῖσθαι ταύτην ὑπὸ μειζόνων ζώων καὶ φυτῶν καὶ καλλιόνων ἢ παρ’ ἡμῖν . εἶναι γὰρ πεντεκαιδεκαπλασίονα τὰ ἐπ’ αὐτῆς ζῶα τῇ δυνάμει μηδὲν περιττωματικὸν κοινὸν ἀποκρίνοντα · καὶ τὴν ἡμέραν τοσαύτην εἶναι τῷ μήκει . Ἀναξαγόρας ἀνωμαλότητα τοῦ συγκρίματος διὰ τὸ ψυχρομιγὲς ἅμα καὶ γεῶδες · περιμεμίχθαι δὲ τῷ πυρώδει τὸ ζοφῶδες , ὅθεν ψευδοφανῆ λέγεσθαι τὸν ἀστέρα . οἱ Στωϊκοὶ διὰ τὸ ἑτεροειδὲς τῆς οὐσίας μὴ εἶναι αὐτῆς ἀκήρατον τὸ σύγκριμα . Ἐμπεδοκλῆς διπλάσιον ἀπέχειν τὴν σελήνην ἀπὸ τοῦ ἡλίου ἤπερ ἀπὸ τῆς γῆς · οἱ μαθηματικοὶ ὀκτωκαιδεκαπλάσιον . Ἐρατοσθένης τὸν ἥλιον ἀπέχειν τῆς γῆς σταδίων μυριάδας τετρακοσίας καὶ στάδια ὀκτάκις μύρια · τὴν δὲ σελήνην τῆς γῆς ἀπέχειν σταδίων μυριάδας ἑβδομηκονταοκτώ .
Lemmas: Ἀναξίμανδρος κύκλος εἰμί ἐννεακαιδεκαπλασίων ὁ γῆ . Ξενοφάνης δέ εἰμί νέφος πιλέω . ὁ στωϊκός μικτός εἰμί ὁ σελήνη ἐκ πυρός καί γεώδης οἴομαι . Πλάτων ἐκ πλείων πῦρ . Ἀναξαγόρας καί Δημόκριτος στερέωμα διάπυρος , ἔχω ἐν ἑαυτοῦ πεδίον καί ὄρος καί φάραγξ . Ἡράκλειτος , γῆ ὁμίχλη περιλαμβάνω . Πυθαγόρας κατά ὁ πυροειδής σῶμα σελήνη . ὁ στωϊκός μείζων ὁ γῆ νομίζω ὁ σελήνη ὡς καί ὁ ἥλιος . Παρμενίδης ἴσος ὁ ἥλιος καί ἐκ αὐτός φωτίζω . ὁ στωϊκός ὁ σελήνη σφαιροειδής ὡς καί ὁ ἥλιος νομίζω . Ἡράκλειτος δέ σκαφοειδής . Ἐμπεδοκλῆς δέ δισκοειδής , ἄλλος δέ κυλινδροειδής . σχηματίζω δέ ὁ σελήνη ἑπταχῶς · ὅτε γάρ τίκτω , δοκέω φαίνω μηνοειδής , εἶτα διχότομος , εἶτα ἀμφίκυρτος , εἶτα πανσέληνος , εἶτα πάλιν ἐπαναχωρέω αὖθις γίγνομαι ἀμφίκυρτος , εἶτα διχότομος καί ὕστερος μηνοειδής , εἶτα ἀφανής κατά ὁ καινός . πλεῖστος γίγνομαι περί αὐτός λόγος . λέγω οὗτος σχηματίζω ὁ τρόπος , σκιάζω ἑκάστοτε ὁ γῆ πρῶτος μέν κατά ὁ μόριον ἑαυτοῦ , ποτέ δέ κατά παντελής ὑπολέγω ὁ σελήνη εἰς ὁ κοῖλος ὁ γῆ . Ἀναξίμανδρος ἴδιος ἔχω αὐτός φάος εἴρω · ἀραῖος δέ πως . Ἀντιφῶν ἴδιος φέγγος λάμπω ὁ σελήνη . ὁ δέ ἀποκρύπτω περί αὐτός ὑπό ὁ προσβολή ὁ ἥλιος ἀμαυρόω · φύζω ὁ ἰσχυρός πυρός ὁ ἀσθενής ἀμαυρόω · ὅς δή συμβαίνω ὁ περί ὁ ἄλλος ἄστρον . Θαλῆς καί ὁ ἀπό αὐτός ὑπό ὁ ἥλιος φωτίζω ὁ σελήνη . Ἡράκλειτος ὁ αὐτός πάσχω ὁ ἥλιος καί ὁ σελήνη . σκαφοειδής γάρ εἰμί ὁ σχῆμα ὁ ἀστήρ , δέχομαι δέ ὁ ἀπό ὁ ὑγρός ἀναθυμίασις , αὐτός φωτίζω πρός ὁ φαντασία , λαμπρός μέν ὁ ἥλιος · ἐν καθαρός γάρ ἀήρ φέρω . ὁ δέ σελήνη ἐν θαλερός , διά οὗτος καί ἀμαυρός φαίνω . Ἀναξίμανδρος μέν ὑπολαμβάνω ὁ στόμιον ὁ περί ὁ τροχός ἐπιφράσσω καί ὁ σελήνη ἐκλείπω . Βήρωσσος κατά ὁ πρός ἐγώ ἐπιστροφή ὁ ἀπύρωτος μέρος . Ἡράκλειτος κατά ὁ ὁ σκαφοειδής συστροφή . ὁ Πυθαγόρειος δέ τις κατά ἀνταύγεια καί ἐπίφραξις ὁ τε γῆ καί ἀντίχθων . Πλάτων δέ καί Ἀριστοτέλης καί ὁ στωϊκός καί ὁ μαθηματικός ὁ μέν μηνιαῖος ἀποκρύπτω συνοδεύω αὐτός ὁ ἥλιος καί περιλάμπω ποιέω , ὁ δέ ἔκλειψις σκιάζω ὑπό ὁ γῆ μεταξύ μέν ἀμφότερος ὁ ἄστρον γίγνομαι , μᾶλλον δέ ὁ σελήνη ἀντιφράσσω . ὁ Πυθαγόρειος γεώδης φαίνω ὁ σελήνη οἴομαι διά ὁ περιοικέω οὗτος ὑπό μείζων ζῷον καί φυτός καί καλός ἢ παρά ἐγώ . εἰμί γάρ πεντεκαιδεκαπλασίων ὁ ἐπί αὐτός ζῷον ὁ δύναμις μηδείς περισσωματικός κοινός ἀποκρίνω · καί ὁ ἡμέρα τοσοῦτος εἰμί ὁ μῆκος . Ἀναξαγόρας ἀνωμαλότης ὁ σύγκριμα διά ὁ ψυχρομιγής ἅμα καί γεώδης · περιμίγνυμι δέ ὁ πυρώδης ὁ ζοφώδης , ὅθεν ψευδοφανής λέγω ὁ ἀστήρ . ὁ στωϊκός διά ὁ ἑτεροειδής ὁ οὐσία μή εἰμί αὐτός ἀκήρατος ὁ σύγκριμα . Ἐμπεδοκλῆς διπλάσιος ἀπέχω ὁ σελήνη ἀπό ὁ ἥλιος ἤ2 ἀπό ὁ γῆ · ὁ μαθηματικός ὀκτωκαιδεκαπλάσιος . Ἐρατοσθένης ὁ ἥλιος ἀπέχω ὁ γῆ στάδιος μυριάς τετρακόσιοι καί στάδιος ὀκτώ μύριοι · ὁ δέ σελήνη ὁ γῆ ἀπέχω στάδιος μυριάς ἑβδομηκονταοκτώ .