pseudo-galenus.de-affectuum-renibus-insidentium-dignotione-et-curatione-liber 6
Πολλῶν ὄντων τῶν τῆς ὑγείας περιποιητικῶν ἀπὸ τροφῆς ἀναγκαίας ἀρκτέον . τοῖς μὲν γὰρ ἄλλοις βοηθήμασιν οὐκ ἐν παντὶ καιρῷ χρώμεθα , τροφῆς δὲ χωρὶς οὐχ οἷόν τε ζῆν οὔτε ὑγιαίνοντας οὔτε νοσοῦντας . ἐπεὶ δὲ μία ἐστὶν ἀσφαλεστέρα ἡ ἐπιτομωτάτη ὁδὸς εἰς ἀπαλλαγὴν τοῦ πάθους ἡ δίαιτα . ἡ δὲ τῶν ἄλλων φαρμάκων κατάχρησις καὶ ἐπαλληλία πολλοῖς πολλάκις οἶδα ἐπιτρίβεσθαι νόσους . τοίνυν ἐπειδὴ θερμοτέρας καὶ ὑγροτέρας κράσεως μετείληφας , ἥλιε τῆς ἐμῆς ψυχῆς , καὶ ἡλικίας παιδικῆς καὶ δυνάμεως ἀσθενοῦς καὶ ἕξεως ἰσχνῆς καὶ σχέσεως ἀραιᾶς καὶ πρὸς τούτοις εὐαισθησίας , δεῖ σε διὰ μὲν τὴν κρᾶσιν καὶ τὴν ἡλικίαν τὴν ἕξιν τε καὶ σχέσιν λαμβάνειν τὰ ὅμοια κατὰ ποιότητα ἐν τροφαῖς καὶ πόμασι καὶ ὅσα πέψαι δύνῃ , διὰ δὲ τὴν ἀσθένειαν τῆς δυνάμεως ὀλίγας καὶ πολλάκις . ὀλίγα μὲν διὰ τὴν ἀσθένειαν . πρὸς γὰρ τὸν ἐργάτην δεῖ εἶναι καὶ τὸ φορτίον . πολλάκις καὶ διὰ τὴν κατεπείγουσαν χρείαν . τοὺς γὰρ γυμναστὰς καὶ ὁδοιπόρους πολεμιστάς τε πάντας τοὺς τὰ σφοδρὰ γυμνάσια μετιόντας καὶ ἀμέμπτως ὑγιαίνοντας οὐκ ἐγχωρεῖ διακρίνειν , ἃ δεῖ προσφέρεσθαί τε καὶ σιτία καὶ ποτά . χρῆσθαι γὰρ ἀναγκαῖον αὐτοῖς οἷα ἂν εὐπορήσωσιν . οὐ μόνον δὲ τούτοις δεῖ οὕτως διαιτᾶσθαι , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐν ἀσχολίαις πολιτικαῖς ὄντας ἢ τῷ καλουμένῳ περιστατικῷ βίῳ . ἐπεὶ δὲ σήμερον ἰδιοπραγῇ , τοῦ μὲν χειμῶνος ἐσθίειν ὡς πλεῖστα . πλεῖστα δὲ λέγω οὐ πρὸς τὴν δύναμίν σου , ἀλλὰ πρὸς τὰς λοιπὰς ὥρας . τοῦτο καὶ Ἱπποκράτης ὁ τῆς ἡμετέρας τέχνης καθηγητής φησι . θέρους καὶ φθινοπώρου σιτία δυσφορώτατα φέρουσι , χειμῶνος ῥήϊστα , ἦρος δεύτερον . ὁ αὐτὸς πάλιν ἐν ἑτέρῳ λέγει . αἱ κοιλίαι χειμῶνος καὶ ἦρος θερμότεραι φύσει καὶ ὕπνοι μακρότατοι . ἐν ταύταις οὖν ταῖς ὥραις καὶ τὰ προσάρματα πλείω δοτέον . καὶ γὰρ τὸ ἔμφυτον θερμὸν πολὺ , τροφῆς οὖν πλείονος δέονται . σημεῖον αἱ ἡλικίαι καὶ οἱ ἀθληταί . πίνειν δὲ καὶ ἐλάχιστα πρὸς τὰς λοιπὰς ὥρας . εἶναι δὲ τὸ πόμα οἶνον λευκὸν καὶ λεπτὸν καὶ μὴ ἄγαν παλαιόν . τὰ δὲ ὄψα ἐν ταύτῃ τῇ ὥρᾳ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ὀπτά . τῶν δὲ λαχάνων καὶ τῶν ὀσπρίων ὀλίγον χρῆσθαι . ταῦτα δὲ τὰ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον θερμὰ καὶ ξηρὰ οὐ διὰ τὴν κρᾶσιν καὶ τὴν ἡλικίαν δεῖ σε λαμβάνειν , ἀλλὰ διὰ τὴν ἀμετρίαν τῆς κατὰ τὴν ὥραν κράσεως . ὅταν δὲ τὸ ἔαρ ἐπιλαμβάνῃ , χρὴ τὸ πόμα πλέον καὶ ὑδαρέστερον κατ’ ὀλίγον προσίεσθαι καὶ τὰ σιτία μαλακώτερα καὶ ὀλιγώτερα εἶναι . καὶ τὰ ὄψα ἐκ τῶν ὀπτῶν ἑφθὰ ποιεῖσθαι καὶ λάχανα κατάλληλα . ἐπὶ δὲ τὴν τούτων μετάληψιν οὐκ ἀθρόως , ἀλλὰ κατὰ μέρος δεῖ σε προσέρχεσθαι ἵνα μὴ ἐκ τῆς ἀθρόας μεταβολῆς βλαβήσῃ , ὡς Ἱπποκράτης φησί . τὸ κατὰ πολὺ καὶ ἐξαπίνης κενοῦν ἢ πληροῦν ἢ θερμαίνειν ἢ ψύχειν ἢ ἄλλως ὁκωσοῦν τὸ σῶμα κινέειν σφαλερόν . καὶ γὰρ πᾶν τὸ πολὺ τῇ φύσει πολέμιον . τὸ δὲ κατ’ ὀλίγον ἀσφαλές . καὶ ἄλλως καὶ ἤν τις ἐφ’ ἕτερον μεταβαίνῃ . πλεῖον λέγω καὶ ὑδαρέστερον τὸ πόμα εἶναι , οὐ πλεῖστον δὲ οὐδὲ ὑδαρέστατον . τὸ γὰρ πλεῖστον καὶ ὑδαρέστατον τῷ θέρει κελεύω πίνειν γε ὡς ἐναντίον τούτου . τὸ γὰρ ἔαρ ὥσπερ ἐν τῷ μεταξὺ τῶν ἄκρων ἔχει , οὕτως καὶ διαίτης μέσης δεῖται . αὕτη γὰρ ἡ δίαιτα πρόσφορός σοι μὴ μόνον τῇ ὥρᾳ , ἀλλὰ καὶ τῇ κράσει καὶ τῇ ἡλικίᾳ πρόσεστι . καὶ ἐν τῷ ἔαρι ταύτης ἔχεσθαι δεῖ σε . ἐν δὲ τοῖς λοιποῖς καιροῖς ὀλίγον τῶν ἐναντίων οὐ διὰ τὴν ἡλικίαν καὶ κρᾶσιν , ἀλλὰ διὰ τὴν τῶν ὡρῶν δυσκρασίαν . ὥσπερ αἱ διαφοραὶ τῶν ὡρῶν διάφορον ἐνδείκνυται δίαιταν , οὕτως καὶ αἱ τοῦ σώματος ἕξεις . τοὺς μὲν πολυσάρκους καὶ μαλακοὺς καὶ ψυχροὺς καὶ ὑγροὺς ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ξηροτέρας δεῖσθαι τροφῆς . τοὺς δ’ ἐναντίον ἔχοντας τῆς ἐναντίας . ἐπεὶ δὲ σὺ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον μέσου καὶ εὔκρατον , εὔκρατον δεῖ σε , τὸ πλεῖστον τοῦ χρόνον διαιτᾶσθαι δίαιταν . τὰ γὰρ κατὰ φύσιν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον τῶν ὁμοίων δεῖται , τὰ δὲ παρὰ φύσιν τῶν ἐναντίων . ἡ γὰρ τῶν παίδων κρᾶσις θερμή ἐστι καὶ ὑγρὰ καὶ δυναμένης τῆς αὐξήσεως καὶ διαπλάσεως ἐν ἑτέρᾳ κράσει γενέσθαι ἢ ἐν τῇ παιδικῇ , διὰ τοῦτ’ οὖν χρὴ λαμβάνειν σε ὁμοίας τροφὰς καὶ πολλὰς , ἵν’ ἐθίσῃς πολλὰ καὶ παντοδαπὰ πέπτειν . οὕτω γὰρ εὐρύχωρον τὴν γαστέρα καὶ τὸ ἧπαρ ἀπεργάσεται ἡ φύσις καὶ πάντα τὰ μόρια . εἰ καὶ πλεῖον πρὸς ὑγιεινὴν ἕξεις ποτὲ τὸ ὑγρὸν , ὅμως οὐ χρή σε ξηραίνεσθαι , καθάπερ ἐπὶ τῶν ἄλλων . ἡ γὰρ ξηρότης ἐναντιοῦται τῇ αὐξήσει , τούτου χάριν τὰ ξηραίνοντα καὶ θερμαίνοντα καὶ λεπτύνοντα φευκτέον ἐπί σε . ὥστε ἀβλαβῶς φέρῃ ἡ κατά σε φύσις ταῦτα . οἱ δὲ γέροντες διὰ μὲν τὰ στερεὰ μόριά εἰσι οἱ ψυχροὶ καὶ ξηροί . διὰ δὲ τὰ περιττώματα ψυχροὶ καὶ ὑγροί . καὶ χρὴ διὰ μὲν ψυχρότητα τῶν στερεῶν τὰ ἐναντία τῶν ἐναντίων ἔχεσθαι , ἔν τε σιτίοις καὶ πόμασι καὶ τοῖς λοιποῖς . κένωσιν δὲ τῶν κατ’ ἀλλήλων διὰ τὰ αὐτὰ περιττώματα . ἡ δὲ τροφὴ ἐπ’ αὐτῶν ὀλίγη ἔστω διὰ τὴν ἀσθένειαν τῆς δυνάμεως , ὡς Ἱπποκράτης εἶπε . τὰ αὐξανόμενα πλεῖστον ἔχει τὸ ἔμφυτον θερμόν . πλείστης οὖν δεῖται τροφῆς . ἢν δὲ μὴ , τὸ σῶμα ἀναλίσκεται . γέρουσι δὲ ὀλίγον θερμὸν , διὰ τοῦτο ἄρα ὀλίγων ὑπεκκαυμάτων δέονται . ὁ αὐτὸς πάλιν . γέροντες εὐφορώτατα νηστείην φέρουσι . διαφέρουσιν οἱ ἄρτοι τῇ ὕλῃ , τῇ ζυμώσει καὶ τῇ ὀπτήσει . καὶ ὁ μὲν πρῶτος αὐτῶν ὀνομάζεται σιλιγνίτης · ὁ δὲ ἐφεξῆς αὐτῷ σεμιδαλίτης . τρίτος δὲ ὁ αὐτόπυρος , ὃς καὶ συγκόμιστος . καὶ τέταρτος ὁ πιτύριος . ἐγὼ δὲ καὶ τὰς τούτων βλάβας καὶ ἐνεργείας λέξω . τροφιμώτατος μὲν αὐτῶν ἐστι πάντων ὁ σιλιγνίτης καὶ ἐπιμονώτατος καὶ δυναμώτατος , δεύτερος δὲ κατὰ πάντα ὀ σεμιδαλίτης . ἥττων δὲ τούτων ὁ μέσος καὶ συγκόμιστος . πάντων δ’ ἀσθενέστερος ὁ πιτυρίας . σὺ δὲ , ὥστε μία μοι κεφαλὴ , ὑγιαίνων μὲν χρῶ τῷ σιλιγνίτῃ . εἰ δὲ καὶ νεφρῖτις γένηταί σοι , ὅπερ ἀπέχομαι ἐν νόσῳ ὑπὸ ταύτης κατέχῃ , ἐὰν ὄρεξις νύττῃ σε , ἀβλαβῶς χρῶ τοῖς πιτυρίαις καὶ τοῖς μέσοις αὐτῶν , εἰ μηδέν τι προσιστάμενον εἴη , πρόσφορος οὗτός σοι πλέον , ὀλιγότροφος ὢν καὶ περίττωμα ἐν τῇ γαστρὶ ποιεῖν εἰωθώς . διὰ τοῦτο καὶ ῥᾳδίως ὑπερχόμενος . τῆς γὰρ ῥυπτικῆς δυνάμεως τὸ πίτυρον μετέχει καὶ τοῦτο ταχέως διαχωρεῖ , πρὸ τὴν ἔκκρισιν ἐρεθιζομένων τῶν ἐντέρων . τὴν γαστέρα γὰρ εὔλυτον ἔχειν ἀεὶ καλόν . ταύτης γὰρ καλῶς ὑπιούσης καθαρώτεραι αἱ οὐρήσεις γένοιντο ἄν . οἱ δὲ ἕτεροι ὅ τε σιλιγνίτης καὶ ὁ σεμιδαλίτης , τοὐναντίον ἐφεκτικοὶ , δυσέκκριτοι καὶ ἐμφρακτικοὶ ἥπατός τε καὶ νεφρῶν , εἰ καὶ πολύτροφος καὶ δυναμικώτεροι . ἀπὸ δὲ τῶν πτυνῶν τὰ μέσα τῶν λεπτυνόντων καὶ παχυνόντων . εἰσὶ δὲ ταῦτα πέρδικες , ἀτταγῆνες , ἀλεκτρυόνες , ἀλεκτορίδες , περιστεραὶ καὶ τῶν φασιανῶν ζώων πλῆθος καὶ τῶν στρουθῶν καὶ μᾶλλον τῶν ἄλλων οἱ πυργίται καλούμενοι . φυσικὴν γὰρ ἐνέργειαν κέκτηνται . ἀπὸ δὲ τῶν πεζῶν τὸ χοίρειον κρέας εὐχυμώτατον καὶ πάντων μάλιστα ἀνθρώποις οἰκειότατον καὶ τροφιμώτατον , διὰ τοῦτο καὶ δυναμικώτατον . γλίσχρον δέ τι καὶ παχὺ ἔχει . πλεονάζοντος γοῦν ἐν ταῖς ἐδωδαῖς αὐτοῦ ἐμφρακτικὸν ἥπατός τε καὶ νεφρῶν καὶ χρὴ ἐκ μακρῶν διαλειμμάτων τούτου ἀπέχεσθαι . τῶν δὲ μικρῶν χοιρείων κρεῶν ἐὰν ὀλίγῳ καὶ συχνῶς , οὐδὲν βλαβήσῃ . φευκτέον δὲ καὶ τὸ τῆς ἐλάφου ὡς σκληρὸν καὶ δύσπεπτον καὶ μελαγχολικὸν , καὶ τὸ τῶν προβάτων ἐκ διαλειμμάτων ὡς περιττωματικώτερον καὶ κακόχυμον . τὸ δὲ ἀρνῶν καὶ ἐρίφων ὁσάκις ἂν βουληθείης . ἀπὸ δὲ τῶν ἐνύδρων ζώων οἱ πετραῖοι καλούμενοι ἰχθύες λυσιτελεῖς σοι γενήσονται προσφερόμενοι αὐτοί · εἰσὶ δὲ ταῦτα κωβίοι , τρίγλαι , σελάχια καὶ τὰ λοιπὰ εὔχυμα . καί τινα τῶν πελαγίων καὶ τὰ μαλακόστρακα , ἀστακοὶ , πάγουροι , καρκίνοι , κάραβοι , καραβίδες καί τινα τῶν ὀστρακοδέρμων . περὶ δὲ τῶν ὀπωρῶν τί χρὴ καὶ λέγειν ; οὐδὲ γὰρ ὡς τροφὴ τὰ πλεῖστα μυσὰ ἡμῖν αὐτῶν ἐστὶν , ἀλλ’ ὡς φάρμακα ῥωστικὰ στομάχου τε καὶ γαστρὸς παραλαμβάνεται . καὶ περὶ μὲν βρώσεως τοσοῦτον . περὶ δὲ πομάτων νῦν ἤδη λεκτέον καὶ πρῶτόν γε περὶ οἴνου . τὰ μὲν γὰρ ἄλλα ὑγρὰ ἢ οὐδὲν πρὸς ἀνάτρεψιν συντελοῦσιν ἢ καὶ ἐναντιοῦνται τὰ πλείω . μόνος δὲ ὁ οἶνος δύναται τρέφειν , ἐπειδὴ πάντων ὑγρῶν πλείστην οἰκειότητα ἔχει πρὸς τὰ ἡμέτερα σώματα . ἔχει γάρ τινα καὶ τὸ ἔλαιον καὶ μέλι , ἀλλ’ οὐ τοσαύτην , ὅσην ὁ οἶνος . διαφοραῖς δὲ κρίνεται . καὶ πρώτη μὲν αὐτοῦ διαφορὰ ἡ κατὰ χρόαν . δευτέρα δὲ ἡ κατὰ τὴν γευστικὴν ποιότητα . τρίτη ἡ κατὰ τὴν σύστασιν . τετάρτη ἡ κατὰ τὴν ὀσμήν . πέμπτη ἡ κατὰ τὴν δύναμιν . ἀλλὰ περὶ τούτων κατὰ μέρος διεξιέναι περιττόν . ῥητέον τε ἰδικώτερον ποῖος τῶν οἴνων σοι πρόσφορος . ἄλλος γὰρ ἄλλοις λυσιτελεῖ καὶ ἑτέρῳ πάλιν οὐχ ὁ αὐτός . σοὶ δὲ φημὶ συμφέρει τὸ λεπτὸν καὶ λευκὸν καὶ ὀλιγοφόρον . ὁ γὰρ τοιοῦτος τῶν οἴνων εὐανάδοτός τέ ἐστι καὶ λεπτύνει τοὺς ἐν ἡμῖν χυμοὺς καὶ δι’ οὔρων ἐκκρίνει καὶ τὴν δύναμιν ῥώννυσιν . ἀσύμφοροι δὲ οἱ λοιποὶ , ὥσπερ ἐπὶ ἄλλων ὠφέλιμοι .
Lemmas: πολλες εἰμί ὁ ὁ ὑγεία περιποιητικός ἀπό τροφή ἀναγκαῖος ἀρκτέος . ὁ μέν γάρ ἄλλος βοήθημα οὐ ἐν πᾶς καιρός χράω , τροφή δέ Χωρὶς οὐ οἷος τε ζῶ οὔτε ὑγιαίνω οὔτε νοσέω . ἐπεί δέ εἷς εἰμί ἀσφαλής ὁ ἐπίτομος ὁδός εἰς ἀπαλλαγή ὁ πάθος ὁ δίαιτα . ὁ δέ ὁ ἄλλος φάρμακον κατάχρησις καί ἐπαλληλία πολύς πολλάκις οἶδα ἐπιτρίβω νόσος . τοίνυν ἐπεί θερμός καί ὑγρός κρᾶσις μεταλαμβάνω , ἥλιος ὁ ἐμός Ψυχή , καί ἡλικία παιδικός καί δύναμις ἀσθενής καί ἕξις ἰσχνός καί σχέσις ἀραιός καί πρός οὗτος εὐαισθησία , δεῖ σύ διά μέν ὁ κρᾶσις καί ὁ ἡλικία ὁ ἕξις τε καί σχέσις λαμβάνω ὁ ὅμοιος κατά ποιότης ἐν τροφή καί πόμα καί ὅσος πέσσω δύναμαι , διά δέ ὁ ἀσθένεια ὁ δύναμις ὀλίγος καί πολλάκις . ὀλίγος μέν διά ὁ ἀσθένεια . πρός γάρ ὁ ἐργάτης δεῖ εἰμί καί ὁ φορτίον . πολλάκις καί διά ὁ κατεπείγω χρεία . ὁ γάρ γυμναστής καί ὁδοίπορος πολεμιστής τε πᾶς ὁ ὁ σφοδρός γυμνάσιον μέτειμι1 καί ἄμεμπτος ὑγιαίνω οὐ ἐγχωρέω διακρίνω , ὁ δεῖ προσφέρω τε καί σιτίον καί ποτός . χράω γάρ ἀναγκαῖος αὐτός οἷος εἄν εὐπορέω . οὖον μόνος δέ οὗτος δεῖ οὕτως διαιτάω , ἀλλά καί ὁ ἐν ἀσχολία πολιτικός εἰμί ἢ ὁ καλέω περιστατικός βίος . ἐπεί δέ σήμερον ἰδιοπραγέω , ὁ μέν χειμών ἐσθίω ὡς πλεῖστος . πλεῖστος δέ λέγω οὖον πρός ὁ δύναμις σύ , ἀλλά πρός ὁ λοιπάς ὥρα . οὗτος καί Ἱπποκράτης ὁ ὁ ἡμέτερος τέχνη καθηγητής φημί . θέρος καί φθινόπωρον σιτίον δύσφορος φέρω , χειμών ῥᾴδιος , ἔαρ δύο . ὁ αὐτός πάλιν ἐν ἕτερος λέγω . ὁ κοιλία χειμών καί ἔαρ θερμός φύσις καί ὕπνος μακρός . ἐν οὗτος οὖν ὁ ὥρα καί ὁ πρόσαρμα πλείων δοτέος . καί γάρ ὁ ἔμφυτος θερμός πολύς , τροφή οὖν πλείων δήω . σημεῖον ὁ ἡλικία καί ὁ ἀθλητής . πίνω δέ καί μικρός πρός ὁ λοιπάς ὥρα . εἰμί δέ ὁ πόμα οἶνος λευκός καί λεπτόν καί μή ἄγαν παλαιός . ὁ δέ ὄψον ἐν οὗτος ὁ ὥρα ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος ὀπτός . ὁ δέ λάχανον καί ὁ ὄσπριον ὀλίγος χράω . οὗτος δέ ὁ ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος θερμός καί ξηρός οὖον διά ὁ κρᾶσις καί ὁ ἡλικία δεῖ σύ λαμβάνω , ἀλλά διά ὁ ἀμετρία ὁ κατά ὁ ὥρα κρᾶσις . ὅταν δέ ὁ ἔαρ ἐπιλαμβάνω , χρή ὁ πόμα πλέω καί ὑδαρής κατά ὀλίγος προσίημι καί ὁ σιτίον μαλακός καί ὀλίγος εἰμί . καί ὁ ὄψον ἐκ ὁ ὀπτός ἑφθός ποιέω καί λάχανον κατάλληλος . ἐπί δέ ὁ οὗτος μετάληψις οὐ ἀθρόος , ἀλλά κατά μέρος δεῖ σύ προσέρχομαι ἵνα μή ἐκ ὁ ἀθρόος μεταβολεύς βλάπτω , ὡς Ἱπποκράτης φημί . ὁ κατά πολύς καί ἐξαπίνης κενόω ἢ πληρόω ἢ θερμαίνω ἢ ψύχω ἢ ἄλλως ὅκως ὁ σῶμα κινέω σφαλερός . καί γάρ πᾶς ὁ πολύς ὁ φύσις πολέμιος . ὁ δέ κατά ὀλίγος ἀσφαλής . καί ἄλλως καί ἐάν τις ἐπί ἕτερος μεταβαίνω . πλείων λέγω καί ὑδαρής ὁ πόμα εἰμί , οὖον πλεῖστος δέ οὐδέ ὑδαρής . ὁ γάρ πλεῖστος καί ὑδαρής ὁ θέρος κελεύω πίνω γε ὡς ἐναντίος οὗτος . ὁ γάρ ἔαρ ὥσπερ ἐν ὁ μεταξύ ὁ ἄκρος ἔχω , οὕτως καί δίαιτα μέσος δήω . οὗτος γάρ ὁ δίαιτα πρόσφορος σύ μή μόνος ὁ ὥρα , ἀλλά καί ὁ κρᾶσις καί ὁ ἡλικία πρόσειμι . καί ἐν ὁ ἔαρ οὗτος ἔχω δεῖ σύ . ἐν δέ ὁ λοιπός καιρός ὀλίγος ὁ ἐναντίος οὖον διά ὁ ἡλικία καί κρᾶσις , ἀλλά διά ὁ ὁ ὥρα δυσκρασία . ὥσπερ ὁ διαφορά ὁ ὥρα διάφορος ἐνδείκνυμι δίαιτα , οὕτως καί ὁ ὁ σῶμα ἔχω . ὁ μέν πολύσαρκος καί μαλακός καί ψυχρός καί ὑγρός ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος ξηρός δήω τροφή . ὁ δέ ἐναντίος ἔχω ὁ ἐναντίος . ἐπεί δέ σύ ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος μέσος καί εὔκρατος , εὔκρατος δεῖ σύ , ὁ πλεῖστος ὁ χρόνος διαιτάω δίαιτα . ὁ γάρ κατά φύσις ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος ὁ ὅμοιος δήω , ὁ δέ παρά φύσις ὁ ἐναντίος . ὁ γάρ ὁ παῖς κρᾶσις θερμός εἰμί καί ὑγρός καί δύναμαι ὁ αὔξησις καί διάπλασις ἐν ἕτερος κρᾶσις γίγνομαι ἢ ἐν ὁ παιδικός , διά οὗτος οὖν χρή λαμβάνω σύ ὅμοιος τροφή καί πολύς , ἵνα ἐθίζω πολύς καί παντοδαπός πέσσω . οὗτος γάρ εὐρύχωρος ὁ γαστήρ καί ὁ ἧπαρ ἀπεργάζομαι ὁ φύσις καί πᾶς ὁ μόριον . εἰμί καί πλείων πρός ὑγιεινός ἔχω ποτέ ὁ ὑγρός , ὅμως οὖον χρή σύ ξηραίνω , καθάπερ ἐπί ὁ ἄλλος . ὁ γάρ ξηρότης ἐναντιόομαι ὁ αὐξάνω , οὗτος χάρις ὁ ξηραίνω καί θερμαίνω καί λεπτύνω φευκτέος ἐπί σύ . ὥστε ἀβλαβής φέρω ὁ κατά σύ φύσις οὗτος . ὁ δέ γέρων διά μέν ὁ στερεός μόριον εἰμί ὁ ψυχρός καί ξηρός . διά δέ ὁ περίσσωμα ψυχρός καί ὑγρός . καί χρή διά μέν ψυχρότης ὁ στερεός ὁ ἐναντίος ὁ ἐναντίος ἔχω , ἐν τε σιτίον καί πόμα καί ὁ λοιπός . κένωσις δέ ὁ κατά ἀλλήλων διά ὁ αὐτός περίσσωμα . ὁ δέ τροφή ἐπί αὐτός ὀλίγος ἵστημι διά ὁ ἀσθένεια ὁ δύναμις , ὡς Ἱπποκράτης εἶπον . ὁ αὐξάνω πλεῖστος ἔχω ὁ ἔμφυτος θερμός . πλεῖστος οὖν δήω τροφή . εἄν δέ μή , ὁ σῶμα ἀναλίσκω . γέρων δέ ὀλίγος θερμός , διά οὗτος ἄρα ὀλίγος ὑπέκκαυμα δήω . ὁ αὐτός πάλιν . γέρων εὔφορος νηστεία φέρω . διαφέρω ὁ ἄρτος ὁ ὕλη , ὁ ζύμωσις καί ὁ ὀπτάω . καί ὁ μέν πρῶτος αὐτός ὀνομάζω σιλιγνίτης · ὁ δέ ἐφεξῆς αὐτός σεμιδαλίτης . τρίτος δέ ὁ αὐτόπυρος , ὅς καί συγκόμιστος . καί τέταρτος ὁ πιτύριος . ἐγώ δέ καί ὁ οὗτος βλάβη καί ἐνέργεια λέγω . τρόφιμος μέν αὐτός εἰμί πᾶς ὁ σιλιγνίτης καί ἐπίμονος καί δυνάμος , δύο δέ κατά πᾶς ὁ σεμιδαλίτης . κακός δέ οὗτος ὁ μέσος καί συγκόμιστος . πᾶς δέ ἀσθενής ὁ πιτυρίας . σύ δέ , ὥστε εἷς ἐγώ κεφαλή , ὑγιαίνω μέν χράω ὁ σιλιγνίτης . εἰμί δέ καί νεφρῖτις γίγνομαι σύ , ὅσπερ ἀπέχω ἐν νόσος ὑπό οὗτος κατέχω , ἐάν ὄρεξις νύσσω σύ , ἀβλαβής χράω ὁ πιτυρίας καί ὁ μέσος αὐτός , εἰμί μηδείς τίς προσίστημι εἰμί , πρόσφορος οὗτος σύ πλέω , ὀλιγότροφος εἰμί καί περίττωμα ἐν ὁ γαστήρ ποιέω εἴωθα . διά οὗτος καί ῥᾳδίως ὑπέρχομαι . ὁ γάρ ῥυπτικός δύναμις ὁ πίτυρον μετέχω καί οὗτος ταχέως διαχωρέω , πρό ὁ ἔκκρισις ἐρεθίζω ὁ ἔντερον . ὁ γαστήρ γάρ εὔλυτος ἔχω ἀεί καλός . οὗτος γάρ καλῶς ὑπέρχομαι καθαρός ὁ οὔρησις γίγνομαι ἄν . ὁ δέ ἕτερος ὅς τε σιλιγνίτης καί ὁ σεμιδαλίτης , ἐναντίος ἐφεκτικός , δυσέκκριτος καί εμφρακτικός ἧπαρ τε καί νεφρός , εἰμί καί πολύτροφος καί δυναμικός . ἀπό δέ ὁ πτυναω ὁ μέσος ὁ λεπτύνω καί παχύνω . εἰμί δέ οὗτος πέρδιξ , ἀτταγᾶς , ἀλεκτρυών , ἀλεκτορίς , περιστερά καί ὁ φασιανός ζῷον πλῆθος καί ὁ στρουθός καί μᾶλλον ὁ ἄλλος ὁ πυργίτης καλέω . φυσικός γάρ ἐνέργεια κτάομαι . ἀπό δέ ὁ πεζός ὁ χοίρειος κρέας εὔχυμος καί πᾶς μάλιστα ἄνθρωπος οἰκεῖος καί τρόφιμος , διά οὗτος καί δυναμικός . γλίσχρος δέ τίς καί παχύς ἔχω . πλεονάζω γοῦν ἐν ὁ ἐδωδή αὐτός ἐμφρακτικός ἧπαρ τε καί νεφρός καί χρή ἐκ μακρός διάλειμμα οὗτος ἀπέχω . ὁ δέ μικρός χοίρειος κρέας ἐάν ὀλίγος καί συχνός , οὐδείς βλάπτω . φευκτέος δέ καί ὁ ὁ ἔλαφος ὡς σκληρός καί δύσπεπτος καί μελαγχολικός , καί ὁ ὁ πρόβατον ἐκ διάλειμμα ὡς περισσωματικός καί εκόχυμος . ὁ δέ ἀμνός καί ἔριφος ὁσάκις εἄν βούλομαι . ἀπό δέ ὁ ἔνυδρος ζῷον ὁ πετραῖος καλέω ἰχθύς λυσιτελής σύ γίγνομαι προσφέρω αὐτός · εἰμί δέ οὗτος κωβιός , τρίγλη , σελάχιος καί ὁ λοιπάς εὔχυμος . καί τις ὁ πελάγιος καί ὁ μαλακόστρακος , ἀστακός , πάγουρος , καρκίνος , κάραβος , καραβίδα καί τις ὁ ὀστρακόδερμος . περί δέ ὁ ὀπώρα τίς χρή καί λέγω ; οὐδέ γάρ ὡς τροφή ὁ πλεῖστος μυσή ἐγώ αὐτός εἰμί , ἀλλά ὡς φάρμακον ῥωστικόν στόμαχος τε καί γαστήρ παραλαμβάνω . καί περί μέν βρῶσις τοσοῦτος . περί δέ πόμα νῦν ἤδη λεκτέος καί πρότερος γε περί οἶνος . ὁ μέν γάρ ἄλλος ὑγρός ἢ οὐδείς πρός ἀνάτρεψις συντελέω ἢ καί ἐναντιόομαι ὁ πλείων . μόνος δέ ὁ οἶνος δύναμαι τρέφω , ἐπεί πᾶς ὑγρός πλεῖστος οἰκειότης ἔχω πρός ὁ ἡμέτερος σῶμα . ἔχω γάρ τις καί ὁ ἔλαιον καί μέλι , ἀλλά οὖον τοσοῦτος , ὅσος ὁ οἶνος . διαφορά δέ κρίνω . καί πρῶτος μέν αὐτός διαφορά ὁ κατά χροιά . δύο δέ ὁ κατά ὁ γευστικός ποιότης . τρίτος ὁ κατά ὁ σύστασις . τέταρτος ὁ κατά ὁ ὀσμή . πέμπτος ὁ κατά ὁ δύναμις . ἀλλά περί οὗτος κατά μέρος διεξιέναι περισσός . ῥητέος τε ἰδικός ποῖος ὁ οἶνος σύ πρόσφορος . ἄλλος γάρ ἄλλος λυσιτελής καί ἕτερος πάλιν οὐ ὁ αὐτός . σύ δέ φημί συμφέρω ὁ λεπτόν καί λευκός καί ὀλιγοφόρος . ὁ γάρ τοιοῦτος ὁ οἶνος εὐανάδοτος τε εἰμί καί λεπτύνω ὁ ἐν ἐγώ χυμός καί διά ὅρος ἐκκρίνω καί ὁ δύναμις ῥώννυμι . ἀσύμφορος δέ ὁ λοιπός , ὥσπερ ἐπί ἄλλος ὠφέλιμος .