pseudo-galenus.animal-sit-quod-est-in-utero 2
Ἀλλὰ καὶ ὅτι ἦν ὁ κόσμος ζῶον καὶ διὰ τοῦτο καὶ νῦν ἐστιν εἰρηκότες ἐπὶ τὸν περὶ ἀνθρώπου τοῦ μετ’ αὐτὸν κόσμον δευτέρου μετέλθωμεν λόγον . προδιωρισμένον ἡμῖν ἐστι ζῶον καὶ ἐξ ὧν μὲν , ὅτι τὴν τοῦ ζώου παρείχετο χρείαν , ὅτε ἦν καὶ ἐν τῇ μήτρᾳ τὸ παιδίον , εἰρηκότος γε δὴ καὶ προθεσπίζοντος καὶ προκηρύττοντος οἷον ἐκ Δελφικοῦ τρίποδος τοῦ τῶν Ἀσκληπιαδῶν Ἱπποκράτους . τὴν γὰρ πρώτην καταβολὴν αὐτοῦ καὶ οἱονεὶ ζωότητα συνίστησιν ἀπὸ τῶν ὅλων , εἰδὼς μὴ ἄλλως δυνήσεσθαι τὸ αὐτοτελὲς παρασχεῖν , εἰ μὴ τὴν ἀπὸ τῶν τελείων ζωογονίαν λάβοι . ἔρχεται μὲν ὁ γόνος , φησὶν , ἀπὸ παντὸς τοῦ σώματος , καὶ ἀπὸ μὲν τῶν ὑγιεινῶν ὑγιεινὸς , ἀπὸ δὲ τῶν νοσερῶν νοσερός . ἀπὸ παντὸς εἶπε μέρους καὶ ὅλον ἐξ ὅλου , καὶ τοσοῦτον ἐνεδέησε τοῦ μὴ ζῶον εἰπεῖν , ὥστε καὶ ἀπελύσατο τὰ ἐγκλήματα τοῦ φήσαντος ἂν πρὸς αὐτὸν τὰ ἀνάπηρα μὴ εἶναι τέλειον . βουλόμενος γὰρ μὴ ἀμφιβάλλειν ζῶον ἔφη . τοὺς μὲν ὑγιεινοὺς ἔχοντας τὸ πᾶν ἀνενδεὲς εἰς ἀρτιότητα τὸ σπέρμα καταβάλλεται , τοὺς κεκωλυμένους δὲ ἐλλείψει τοῦτο . οὗ τὴν ἀπορίαν οὐκ ἔχει . πῶς γὰρ αὐτὸ μὴ ὂν ἐν γενέσει ὑγιὲς ἂν γένοιτο . μόνου γάρ τοῦ ὄντος μὲν , οὐδέπω δὲ γενομένου , ὑγιοῦς δὲ δυνάμει ὄντος καὶ διὰ τοῦτο γένεσιν ἐπιδεχομένου . τῶν γὰρ οὐκ ὄντων ἐμφανῶς τὰ μὲν οὕτω γέγονεν , τὰ δὲ δύναται , ὥσπερ καὶ τὸ οὐδέτερον σπέρμα . τὸ μὲν δύνασθαι ζῶον γενέσθαι , ἔχει δὲ τότε καὶ ἐνέργεια , ἡνίκα ἀντ ἀνθρώπου παρέχηται . τὰ δὲ οὔτ’ ἐστὶν οὔτε δύναται γενέσθαι οὔτε λόγον ἔχει , ὥσπερ αὐτὸ φύσει μὴ ὄν . τοῦτο γὰρ οὔτε τὸν τοῦ ὄντος οὔτε τὸν τοῦ γενησομένου δέχεται λόγον . ὀρθώσας τοίνυν κατὰ τὸν Ἱπποκράτην ζῶον αὐτὸ κατὰ γαστρὸς λέγοιτο καὶ τοῦ σπείραντος αὐτὸ ἐξ ὅλων καὶ τὴν ὅλου παρέχοντος δύναμιν . οὐ μόνον δὲ ὅτι ἀπὸ παντὸς καὶ ὅτι ζῶον ἐδήλωσεν , ἀλλ’ ἔδειξεν ἐπὶ ποσότητος ὅτι τὰς τοῦ παντὸς ἀρχὰς ἔχει καὶ δύναται τὰ ὅμοια τῶν ἀφ’ ὧν τὴν ῥίζαν ἔσχεν λέγων · δίδυμα γίνεται μὲν ὑφ’ ἑνὸς λαγνεύματος , ἔχουσι δὲ κόλπους καὶ γόμφους αἱ μῆτραι . ἐνταῦθα γὰρ σαφῶς νοεῖν ἔνεστι δύνασθαι τούτου τὸ καταβληθὲν εἰς τὴν μήτραν σπέρμα , ὅπερ ἦν ζώου φύσις . ὀλίγον γὰρ ὄν τῷ πλήθει πολὺ τῇ δυνάμει γίνεται καὶ δείκνυσι τὴν ἀρχηγὸν αἴτιον καὶ τὴν τῆς ζωότητος οὐσίαν . καὶ ὥσπερ τὸ ἐν τοῖς πυρίταις πῦρ καὶ τὸ ἐν τιτάνῳ συνεσπαρμένον οὐκ ἄν τις φήσει μὴ εἶναι πῦρ , ὅτι μὴ καίει . γίνεται γὰρ ἐνεργείᾳ τότε καὶ τὸ πῦρ , ἡνίκα ἂν ὕλης λάβηται καὶ τῆς ἔξωθεν ἀπὸ τοῦ παντὸς εἰσπνοῆς . οὕτω καὶ τὸ καταβληθὲν εἰς τὰς γυναῖκας σπέρμα ἀληθεύσει τις ζῶον εἶναι λέγων . καὶ γὰρ τοῦτο δυνάμει μέν ἐστι ζῶον ἤδη · γίνεται δὲ καὶ ἐνεργείᾳ , ἡνίκα προελθὸν ἔξω τῆς μήτρας ἑαυτῷ συνάψει τῷ τὴν ἀρχὴν παρεσχηκότι . μόριον γὰρ καὶ ἀπόσπασμα ὂν τοῦ μεγάλου ζώου τοῦ κόσμου μένον μὲν ἐν μυχοῖς καὶ φωλεῦον συγκρίσεως ἐπέχει λόγον , διακριθὲν δὲ καὶ γενόμενον ἔξω τούτου τοῦ βάθους οἷον χάους ἀσπάζεται τὴν ὁμόφυλον καὶ ὁμοίαν φύσιν ταῖς τῆς ἐνεργείας πράξεσιν · κινεῖσθαι γὰρ ταῖς ἐξ αὐτοῦ κινήσεσιν ἄρχεται . καὶ τὰ φωσφόρα ὄμματα τείνει διὰ παντὸς τοῦ ἡλίου καὶ σελήνης μιμούμενον φύσιν καὶ τὸν νοῦν ἴστησι τῇ πρὸς τὸ ὅμοιον ἀπεικαζόμενον φορᾷ .
Lemmas: ἀλλά καί ὅτι εἰμί ὁ κόσμος ζῷον καί διά οὗτος καί νῦν εἰμί λέγω ἐπί ὁ περί ἄνθρωπος ὁ μετά αὐτός κόσμος δεύτερος μετέρχομαι λόγος . προδιορίζω ἐγώ εἰμί ζῷον καί ἐκ ὅς μέν , ὅτι ὁ ὁ ζῷον παρέχω χρεία , ὅτε εἰμί καί ἐν ὁ μήτρα ὁ παιδίον , λέγω γε δή καί προθεσπίζω καί προκηρύσσω οἷος ἐκ Δελφικός τρίπους ὁ ὁ Ἀσκληπιάδης Ἱπποκράτης . ὁ γάρ πρῶτος καταβολή αὐτός καί οἱονεί ζῳότης συνίστημι ἀπό ὁ ὅλος , οἶδα μή ἄλλως δύναμαι ὁ αὐτοτελής παρέχω , εἰμί μή ὁ ἀπό ὁ τέλειος ζωογονία λαμβάνω . ἔρχομαι μέν ὁ γόνος , φημί , ἀπό πᾶς ὁ σῶμα , καί ἀπό μέν ὁ ὑγιεινός ὑγιεινός , ἀπό δέ ὁ νοσερός νοσερός . ἀπό πᾶς λέγω μέρος καί ὅλος ἐκ ὅλος , καί τοσοῦτος ἐνδέω ὁ μή ζῷον λέγω , ὥστε καί ἀπολύω ὁ ἔγκλημα ὁ φημί ἄν πρός αὐτός ὁ ἀνάπηρος μή ἔρχομαι τέλειος . βούλομαι γάρ μή ἀμφιβάλλω ζῷον φημί . ὁ μέν ὑγιεινός ἔχω ὁ πᾶς ἀνενδεής εἰς ἀρτιότης ὁ σπέρμα καταβάλλω , ὁ κωλύω δέ ἐλλείπω οὗτος . ὅς ὁ ἀπορία οὐ ἔχω . πῶς γάρ αὐτός μή εἰμί ἐν γένεσις ὑγιής ἄν γίγνομαι . μόνος γάρ ὁ εἰμί μέν , οὐδέπω δέ γίγνομαι , ὑγιής δέ δύναμις εἰμί καί διά οὗτος γένεσις ἐπιδέχομαι . ὁ γάρ οὐ εἰμί ἐμφανής ὁ μέν οὕτως γίγνομαι , ὁ δέ δύναμαι , ὥσπερ καί ὁ οὐδέτερος σπέρμα . ὁ μέν δύναμαι ζῷον γίγνομαι , ἔχω δέ τότε καί ἐνέργεια , ἡνίκα ἀντέ ἄνθρωπος παρέχω . ὁ δέ οὔτε εἰμί οὔτε δύναμαι γίγνομαι οὔτε λόγος ἔχω , ὥσπερ αὐτός φύσις μή εἰμί . οὗτος γάρ οὔτε ὁ ὁ εἰμί οὔτε ὁ ὁ γίγνομαι δέχομαι λόγος . ὀρθόω τοίνυν κατά ὁ Ἱπποκράτης ζῷον αὐτός κατά γαστήρ λέγω καί ὁ σπείρω αὐτός ἐκ ὅλος καί ὁ ὅλος παρέχω δύναμις . οὐ μόνος δέ ὅτι ἀπό πᾶς καί ὅτι ζῷον δηλόω , ἀλλά δείκνυμι ἐπί ποσότης ὅτι ὁ ὁ πᾶς ἀρχή ἔχω καί δύναμαι ὁ ὅμοιος ὁ ἀπό ὅς ὁ ῥίζα ἔχω λέγω · δίδυμος γίγνομαι μέν ὑπό εἷς λάγνευμα , ἔχω δέ κόλπος καί γόμφος ὁ μήτρα . ἐνταῦθα γάρ σαφής νοέω ἔνειμι δύναμαι οὗτος ὁ καταβάλλω εἰς ὁ μήτρα σπέρμα , ὅς εἰμί ζῷον φύσις . ὀλίγος γάρ εἰμί ὁ πλῆθος πολύς ὁ δύναμις γίγνομαι καί δείκνυμι ὁ ἀρχηγός αἴτιος καί ὁ ὁ ζωότης οὐσία . καί ὥσπερ ὁ ἐν ὁ πυρίτης πῦρ καί ὁ ἐν τίτανος συσπείρω οὐ ἄν τις φημί μή ἔρχομαι πῦρ , ὅτι μή καίω . γίγνομαι γάρ ἐνέργεια τότε καί ὁ πῦρ , ἡνίκα ἄν ὕλη λαμβάνω καί ὁ ἔξωθεν ἀπό ὁ πᾶς εἰσπνοή . οὕτως καί ὁ καταβάλλω εἰς ὁ γυνή σπέρμα ἀληθεύω τις ζῷον ἔρχομαι λέγω . καί γάρ οὗτος δύναμις μέν εἰμί ζῷον ἤδη · γίγνομαι δέ καί ἐνέργεια , ἡνίκα προέρχομαι ἔξω ὁ μήτρα ἑαυτοῦ συνάπτω ὁ ὁ ἀρχή παρέχω . μόριον γάρ καί ἀπόσπασμα εἰμί ὁ μέγας ζῷον ὁ κόσμος μένω μέν ἐν μυχός καί φωλεύω σύγκρισις ἐπέχω λόγος , διακρίνω δέ καί γίγνομαι ἔξω οὗτος ὁ βάθος οἷος χάος ἀσπάζομαι ὁ ὁμόφυλος καί ὅμοιος φύσις ὁ ὁ ἐνέργεια πρᾶξις · κινέω γάρ ὁ ἐκ αὐτός κίνησις ἄρχω . καί ὁ φωσφόρος ὄμμα τείνω διά πᾶς ὁ ἥλιος καί σελήνη μιμέομαι φύσις καί ὁ νόος ἵστημι ὁ πρός ὁ ὅμοιος ἀπεικάζω φορά .