pseudo-galenus.ad-gaurum-quomodo-animetur-fetus 1
Τὸ περὶ τῆς εἰς τὰ σώματα τῶν ψυχῶν εἰσκρίσεως ζῳογονίας ἕνεκα δόγμα πολλῆς ἀπορίας οὐχ ἡμᾶς , ὦ Γαῦρε , μόνους , ἀλλὰ καὶ τοὺς προηγουμένως εἰς τὴν ζήτησιν αὐτοῦ καθέντας ἐμπέπλη(κ)ε , κοινῶς μὲν τῶν φυσικῶν καὶ σχεδὸν τῶν ἰατρ(ῶν ) πάντ(ων ) ἀπορησάντ(ων ) , πότερον χρὴ ζῷα ἡγεῖσθαι τὰ ἔμβρυα ἢ φυτικῶς ζῆν αὐτὰ μόνον , τῆς μὲν ἰδιότητος τοῦ ζῴου ἐν αἰσθήσει καὶ ὁρμῇ συνισταμένης , τῆς δὲ τῶν φυτῶν ἐν θρεπτικῇ τε καὶ αὐξητικῇ χωρὶς αἰσθήσεώς τε καὶ ὁρμῆς θεωρουμένης · ὅθεν τῶν ἐμβρύων φαντασίας μὲν χωρὶς καὶ ὁρμῆς διεξαγόντων , αὐξητικῶς δὲ καὶ θρεπτικῶς μόνον διοικουμένων — μαρτυρεῖ γὰρ ἄμφω τὰ γιγνόμενα — φυτὰ μὲν ἢ φυτοῖς ὅμοια συγχωρεῖν , ζῷα δ’ ἡγεῖσθαι διὰ τὸ μέλλειν ἐκ γαστρὸς προελθόντα ζωοῦσθαι μὴ προπετὲς ᾖ καὶ ἀνδρῶν ἀβασανίστως μεμελετηκό(των ) ταῖς τῶν πολλῶν δόξαις συνήκειν · ἰδίᾳ δ’ αὖ πάλιν τῶν καὶ ζωικῆς ψυχῆς αὐτὰ μετέχειν ὑπειληφότων ἀμφισβητησάντων , πότερον καὶ ἐνεργείᾳ ζῷα χρὴ λογίζεσθαι τὰ ἔμβρυα ἢ δυνάμει μόνον , οὐκ ἐνεργείᾳ — ἦν δὲ τὸ μὲν δυνάμει , ὅ μήπω δεδεγμένον τὴν δύναμιν οἷόν τ’ ἦν ταύτην ἀνα(δ)έξασθαι , ὡς ὁ παῖς τὴν γραμματικήν , τὸ δὲ δεξάμενον , ὅταν μὴ ἐνεργῇ κατὰ ταύτην , ὡς ὁ παῖς ὅταν γραμματικὸς γενόμενος πρὸς ἄλλοις ὢν ἢ καθεύδων μήτε γράφῃ μήτ’ ἀναγιγνώσκῃ — τῶν δυνάμει ζῷα λεγόντων τὰ ἔμβρυα οὐ κατὰ τὸ ἐπιτηδείως ἔχειν ψυχοῦσθαι κατηγορούντων αὐτῶν τὸ δυνάμει , κατὰ δὲ τὸ δεδεγμένον τὴν ψυχὴν καὶ ἡσυχάζον ἐξηγουμένων τοῦτο , ὡς ἂν τοῦ κατ’ ἐπιτηδειότητα δυνάμει καὶ πρὸς τῶν μήπω ζωικῆς ψυχῆς αὐτὰ μετέχειν ἡγουμένων συγχωρουμένου . ἆρ’ οὖν καθάπερ ἐν τῷ κάρῳ ἐνίσχονται τῆς αἰσθητικῆς τε καὶ ὁρμητικῆς αἱ ἐνέργειαι καίπερ τῆς ψυχῆς παρούσης , ὡς δηλοῖ τοῦ πάθους ἡ λύσις , ἢ καθάπερ ἐπὶ τῶν φωλευόντων κατὰ τὸν καιρὸν τῆς φωλείας ἡ μὲν φυτικὴ μένει ἐνέργεια ( β)ραχυκίνητος , ἡ δὲ αἰσθητική τε καὶ ὁρμητικὴ παντελῶς ἀκίνητος , οὑτωσὶ δὲ κἀπὶ τῶν κατὰ γαστρὸς ψυχῆς παρούσης καὶ † προσελθόντων ἔνεστι κάρῳ ἢ φωλείᾳ ἐοικὸς τὸ πάθος , ἢ ἐνερ(γ)εῖ μὲν καὶ αὐτή , ἀσθενῶς δὲ καὶ ἐοικότως τῇ διὰ σκελῶν περιπατήσει , ἣν ἐκτελεῖν οὔπω οἷά τε τὰ βρέφη , καίτοι κατὰ φαντασίαν κινούντων τε αὐτὰ καὶ συγκαμπτόντων καὶ τοπικῶς μετατιθέντων , εἰ καὶ μήπω βαδιστικῶς ; ἐκείνως μὲν γὰρ δυνάμει ζῷα τὰ κατὰ γαστρός , ὡς μέντοι λέγεται δυνάμει τὰ τὰς ἔξεις ἔχοντα ἡσυχαζούσας , οὑτωσὶ δὲ καὶ ἐνεργείᾳ · κατὰ δ’ αὖ τοὺς φυτικῶς μόνον αὐτὰ διοικεῖσθαι ἡγουμένους ψυχῆς ἀμοιροῦντα τῆς ὁρμητικῆς τε καὶ αἰσθητικῆς εἰ δυνάμει λέγεται ζῷα , κατὰ τὸ ἐπιτηδείως ἔχειν τὴν ζῳοποιὸν ψυχὴν ἀναδέξασθαι , οὐ μὴν κατὰ τὸ ἤδη δεδεγμένον ἀργεῖν ῥηθήσεται .
Lemmas: ὁ περί ὁ εἰς ὁ σῶμα ὁ Ψυχή εἴσκρισις ζῳογονία ἕνεκα δόγμα πολύς ἀπορία οὐ ἐγώ , εἰμί Γαῦρος , μόνος , ἀλλά καί ὁ προηγουμένως εἰς ὁ ζήτησις αὐτός καθίημι ἐμπίμπλημι , κοινῶς μέν ὁ φυσικός καί σχεδόν ὁ ἰατρός ) πάντων ) ἀπορέω ) , πότερος χρή ζῷον ἡγέομαι ὁ ἔμβρυον ἢ φυτικός ζῶ αὐτός μόνος , ὁ μέν ἰδιότης ὁ ζῷον ἐν αἴσθησις καί ὁρμή συνίστημι , ὁ δέ ὁ φυτός ἐν θρεπτικός τε καί αυξητικός Χωρὶς αἴσθησις τε καί ὁρμή θεωρέω · ὅθεν ὁ ἔμβρυον φαντασία μέν Χωρὶς καί ὁρμή διεξάγω , αὐξητικός δέ καί θρεπτικός μόνος διοικέω — μαρτυρέω γάρ ἄμφω ὁ γίγνομαι — φυτόν μέν ἢ φυτός ὅμοιος συγχωρέω , ζῷον δέ ἡγέομαι διά ὁ μέλλω ἐκ γαστήρ προέρχομαι ζῳόω μή προπετής εἰμί καί ἀνήρ ἀβασανίστως μελετάω ) ὁ ὁ πολύς δόξα συνήκω · ἴδιος δέ αὖος πάλιν ὁ καί ζωικός Ψυχή αὐτός μετέχω ὑπολαμβάνω ἀμφισβητέω , πότερος καί ἐνέργεια ζῷον χρή λογίζομαι ὁ ἔμβρυον ἢ δύναμις μόνος , οὐ ἐνέργεια — εἰμί δέ ὁ μέν δύναμις , ὅς μήπω δέχομαι ὁ δύναμις οἷος τε εἰμί οὗτος ἀναδείκνυμι , ὡς ὁ παῖς ὁ γραμματικός , ὁ δέ δέχομαι , ὅταν μή ἐνεργέω κατά οὗτος , ὡς ὁ παῖς ὅταν γραμματικός γίγνομαι πρός ἄλλος εἰμί ἢ καθεύδω μήτε γράφω μήτε ἀναγιγνώσκω — ὁ δύναμις ζῷον λέγω ὁ ἔμβρυον οὖον κατά ὁ ἐπιτηδείως ἔχω ψυχόω κατηγορέω αὐτός ὁ δύναμις , κατά δέ ὁ δέχομαι ὁ ψυχή καί ἡσυχάζω ἐξηγέομαι οὗτος , ὡς εἄν ὁ κατά ἐπιτηδειότης δύναμις καί πρός ὁ μήπω ζωικός Ψυχή αὐτός μετέχω ἡγέομαι συγχωρέω . ἆρα οὖν καθάπερ ἐν ὁ κάρος ἐνίσχω ὁ αἰσθητικός τε καί ὁρμητικός ὁ ἐνέργεια καίπερ ὁ Ψυχή πάρειμι , ὡς δηλόω ὁ πάθος ὁ λύσις , ἢ καθάπερ ἐπί ὁ φωλεύω κατά ὁ καιρός ὁ φωλεία ὁ μέν φυτικός μένω ἐνέργεια ( βραχυκίνητος , ὁ δέ αἰσθητικός τε καί ὁρμητικός παντελῶς ἀκίνητος , οὑτωσί δέ ἐπί ὁ κατά γαστήρ Ψυχή πάρειμι καί † προσέρχομαι ἔνειμι κάρος ἢ φωλεία ἔοικα ὁ πάθος , ἢ ἐνεργέω μέν καί αὐτός , ἀσθενής δέ καί ἔοικα ὁ διά σκέλος περιπατέω , ὅς ἐκτελέω οὔπω οἷος τε ὁ βρέφος , καίτοι κατά φαντασία κινέω τε αὐτός καί συγκάμπτω καί τοπικός μετατίθημι , εἰμί καί μήπω βαδιστικός ; ἐκείνως μέν γάρ δύναμις ζῷον ὁ κατά γαστήρ , ὡς μέντοι λέγω δύναμις ὁ ὁ ξέω ἔχω ἡσυχάζω , οὑτωσί δέ καί ἐνέργεια · κατά δέ αὖος ὁ φυτικός μόνος αὐτός διοικέω ἡγέομαι Ψυχή ἀμοιρέω ὁ ὁρμητικός τε καί αἰσθητικός εἰμί δύναμις λέγω ζῷον , κατά ὁ ἐπιτηδείως ἔχω ὁ ζῳοποιός ψυχή ἀναδέχομαι , οὖον μήv κατά ὁ ἤδη δέχομαι ἀργέω εἴρω .