pseudo-galenus.ad-gaurum-quomodo-animetur-fetus 3
Πρῶτον μὲν οὖν αὐτὴν μαρτυρόμενοι τὴν ἐνάργειαν πρὸ ὀφθαλμῶν θέσθαι ἀξιοῦμεν τὰς εἰδοποιοὺς διαφορὰς τῶν φυτῶν τε καὶ τῶν ζῴων , εἶθ’ οὕτως σκέψασθαι , τίσι μᾶλλον προσχωρεῖ τὰ γιγνόμενα περὶ τὰ ἔμβρυα · εἰ μὲν γὰρ φαίνοιτο τοῖς ἐπὶ τῶν ζῴων ὄντα παραπλήσια , ζῷον ἀποφαίνειν τὸ κυούμενον , εἰ δὲ τοῖς ἐπὶ τῶν φυτῶν , μὴ θαυμάζειν εἰ τῆς γαστρὸς προελθὸν ζωοῦται , καθάπερ οὐ θαυμάζομεν πῶς πρὶν ἐκ τοῦ πατρὸς ἀποκριθῆναι τὸ σπέρμα μένον ἐν ἑαυτῷ ἀνενέργητόν ἐστιν ὧν πέφυκε δημιουργεῖν τῆς μήτρας ἐπιτυχὸν μετὰ τὴν ἔκκρισιν . ἴδια μὲν τοίνυν φυτικῆς ζωῆς καὶ φυτῶν τὸ τρέφεσθαι μὴ διὰ στόματος , διὰ δὲ τῆς ἐνούσης ἐν ταῖς ῥίζαις δυνάμεως , ἣ τὴν περικειμένην ἐν τῇ γῇ τρόφιμον ἰκμάδα ἕλκουσα εἰς τὴν προσήκουσαν αὔξην τε καὶ θρέψιν τοῦ κατ’ αὐτὴν διοικουμένου κατατάττει · ἴδια δ’ αὖ πάλιν τῶν θνητῶν ζῴων καὶ ἐνσάρκων τὸ διὰ στόματος λαμβάνειν τὴν τροφὴν καὶ ἐντὸς ἐν ἑαυτοῖς ταύτην κατεργάζεσθαι δι’ ὀργάνων τῶν πρὸς τοῦτο αὐτὸ ὑπὸ τῆς οἰκείας κατεσκευασμένων φύσεως · ὅσα τε ἀναπνεῖν διὰ ῥινῶν πέφυκε τῶν ζῴων , τὴν ἐκροήν τε καὶ εἰσροὴν τοῦ ἀέρος διὰ τούτων ποιεῖσθαι · κωλυθέντα γὰρ παραχρῆμα πνιγέντα διόλλυται μηδὲ πρὸς τὸ ἀκαρὲς ἀντισχεῖν οἷά τε ὄντα πρὸς τὸ κωλῦον τὴν συνέχειαν · διὰ μόνης δὲ τῆς καλουμένης ἐντεριώνης διαπνεῖται τὰ φυτά , οἵ τε καρποὶ διὰ τῶν καλουμένων μίσχων ὅθεν τυγχάνουσιν ὄντες ἐκκρεμεῖς ἐπιχορηγοῦνται τὴν τροφὴν καὶ τὸ πνεῦμα , ἀφ’ ὧν δὴ καὶ ἐκπίπτουσι πεπανθέντες καὶ τὸ τέλειον εἰς ἀκμὴν λαβόντες τῆς δημιουργίας · καὶ ἐν ὑγρῷ μὲν πάντῃ κεχυμένῳ τὰ χερσαῖα τῶν ζῴων διόλλυται , ὑγροῦ δὲ περιχύσει καὶ παραθέσει καὶ ἕλξει ἐκ γῆς ἀναδίδοται τὰ σπέρματα . εἰ μὲν 〈 οὖν 〉 καὶ τὰ ἔμβρυα διὰ τοῦ στόματος ἐτρέφετο , οὐχὶ δὲ διὰ τῆς ἐνούσης δυνάμεως ἐν τῷ σπέρματι , ἣ τὸ φερόμενον αἷμα καὶ περικεχυμένον τῷ σπέρματι ἐντὸς ἐν τῇ μήτρᾳ σπῶσα καθάπερ τὰ φυτὰ ἐκ τῆς γῆς τὴν ἰκμάδα τὸ μὲν κατατάττει εἰς αὔξησίν τε καὶ θρέψιν τοῦ ἐμβρύου , τὸ δ’ ὡς περιττὸν ἀφορίζει χρήσιμον καὶ τοῦτο ἐσόμενον τελεσιουργηθέντι εἰς τὸν ὄλισθον , ἢ εἴπερ ὁμοίως ὡς μετὰ τὴν ἐκ γαστρὸς πρόοδον διὰ τῶν ῥινῶν ἀνέπνει τὰ ἔμβρυα ἀλλ’ οὐχὶ διὰ τοῦ ὀμφαλοῦ , ἀφ’ οὗ δὴ καὶ τὰ μέσα ἠρτημένα ῥίζης τρόπον ἢ μίσχου χορίου ἐξῆπται , πάλιν οὖν τοῖς καρποῖς παραπλησίως πεπανθέντα ἀποπίπτειν εἰς τὴν γῆν ἐπείγεται , ἢ οἷόν τε ἦν ἄνευ ὑγροῦ πανταχόθεν περικεχυμένου κἂν πρὸς μικρὸν ἀντέχειν αὐτά , οὗ δὴ κατὰ τοὐναντίον μετὰ τὴν κύησιν τὰ χερσαῖα οὐδὲ πρὸς ὀλίγον ὑπομένει τὴν πανταχόθεν περίχυσιν — εἰ μὲν οὖν ὥσπερ ἔφην ἡ κατὰ γαστρὸς τῶν ἐ(μ)βρύων διοίκησις ταῖς τῶν ζῴων ὑπῆρχε ( π)αραπλησία ἀλλὰ μὴ ἄντικρυς τῇ τῶν φυτῶν , ἐνεχώρει ἂν ἐκ τῶν γιγνομένων τὰς πίστεις λαμβάνοντα συγχωρεῖν τοῖς ( ἡ)γουμένοις ζῷα εἶναι τὰ ἔμ(βρυα ) · ἐπειδὴ δὲ τὴν μὲν ὡς ἀλλοτρίαν παραιτεῖται , δι’ ἧς δὲ ὡς οἰκειοτάτης , σχεδὸν ὑπεναντίαν ἔχει τῇ μετὰ τ(ὴν ) ἐκ γαστρὸς πρόοδον ὅταν τὴν τοῦ ζῴου ψυχὴν εἰσοικίσηται , τί παρέντες τῶν συμβαινόντων τὴν ἐνάργειαν αὑτοὺς προχείρως ( ἀ)πατῶμεν , ἐπείπερ δὴ ζῴοις ἅμα τῇ προκύψει ἐντυγχάνομεν , ζῷα καὶ κατὰ γαστρὸς ἔνδον εἶναι λογιζόμενοι ; ἢ γὰρ ἐκεῖνα ἀθετητέον ἐξ ὧν ὡς φυτὰ ἀλλ’ οὐχ ὡς ζῷα διοικούμενα ( ε)ὑρίσκεται ἤ , εἴπερ μάχεσθαι τοῖς ἐναργέσιν ἀδύνατον , τῆς μὲν ἐκ φυτοῦ εἰς ζῷον μεταβολῆς ( ζη)τητέον τὰς αἰτίας , εἴπερ τισὶ τοῦτο παράδοξον ἀλλὰ μὴ φύσεως θείας ἔργον εἶναι καταφαίνοιτο , τὸ μέντοι μὴ εἶναι ζῷα τὰ κατὰ γαστρός , ὄντα ἐπίσης ἀκίνητα π(ρὶν ) ὡς ζῷα ψυχοῦσθαι , ἐατέον .
Lemmas: Πρῶτος μέν οὖν αὐτός μαρτύρομαι ὁ ἐνάργεια πρό ὀφθαλμός τίθημι ἀξιόω ὁ εἰδοποιός διαφορά ὁ φυτός τε καί ὁ ζῷον , εἶτα οὕτως σκέπτομαι , τίσις μᾶλλον προσχωρέω ὁ γίγνομαι περί ὁ ἔμβρυον · εἰμί μέν γάρ φαίνω ὁ ἐπί ὁ ζῷον εἰμί παραπλήσιος , ζῷον ἀποφαίνω ὁ κύω , εἰμί δέ ὁ ἐπί ὁ φυτός , μή θαυμάζω εἰμί ὁ γαστήρ προέρχομαι ζωόω , καθάπερ οὖον θαυμάζω πῶς πρίν ἐκ ὁ πατήρ ἀποκρίνω ὁ σπέρμα μένω ἐν ἑαυτοῦ ἀνενέργητος εἰμί ὅς φύω δημιουργέω ὁ μήτρα ἐπιτυγχάνω μετά ὁ ἔκκρισις . ἴδιος μέν τοίνυν φυτικός ζωή καί φυτός ὁ τρέφω μή διά στόμα , διά δέ ὁ ἔνειμι ἐν ὁ ῥίζα δύναμις , ὅς ὁ περίκειμαι ἐν ὁ γῆ τρόφιμος ἰκμάς ἕλκω εἰς ὁ προσήκω αὔξη τε καί θρέψις ὁ κατά αὐτός διοικέω κατατάσσω · ἴδιος δέ αὖος πάλιν ὁ θνητός ζῷον καί ἔνσαρκος ὁ διά στόμα λαμβάνω ὁ τροφή καί ἐντός ἐν ἑαυτοῦ οὗτος κατεργάζομαι διά ὄργανον ὁ πρός οὗτος αὐτός ὑπό ὁ οἰκεῖος κατασκευάζω φύσις · ὅσος τε ἀναπνέω διά ῥίς φύω ὁ ζῷον , ὁ ἐκροή τε καί εἰσροή ὁ ἀήρ διά οὗτος ποιέω · κωλύω γάρ παραχρῆμα πνίγω διόλλυμι μηδέ πρός ὁ ἀκαρής ἀντέχω οἷος τε εἰμί πρός ὁ κωλύω ὁ συνέχεια · διά μόνος δέ ὁ καλέω ἐντεριώνη διαπνέω ὁ φυτός , ὁ τε καρπός διά ὁ καλέω μίσχος ὅθεν τυγχάνω εἰμί ἐκκρεμής ἐπιχορηγέω ὁ τροφή καί ὁ πνεῦμα , ἀπό ὅς δή καί ἐκπίπτω πεπαίνω καί ὁ τέλειος εἰς ἀκμή λαμβάνω ὁ δημιουργία · καί ἐν ὑγρός μέν πάντῃ χέω ὁ χερσαῖος ὁ ζῷον διόλλυμι , ὑγρός δέ περιχύω καί παράθεσις καί ἕλκω ἐκ γῆ ἀναδίδωμι ὁ σπέρμα . εἰμί μέν 〈 οὖν 〉 καί ὁ ἔμβρυον διά ὁ στόμα τρέφω , οὐ δέ διά ὁ ἔνειμι δύναμις ἐν ὁ σπέρμα , ὅς ὁ φέρω αἷμα καί περιχέω ὁ σπέρμα ἐντός ἐν ὁ μήτρα σπάω καθάπερ ὁ φυτόν ἐκ ὁ γῆ ὁ ἰκμάς ὁ μέν κατατάσσω εἰς αὔξησις τε καί θρέψις ὁ ἔμβρυον , ὁ δέ ὡς περισσός ἀφορίζω χρήσιμος καί οὗτος εἰμί τελεσιουργέω εἰς ὁ ὀλισθάνω , ἢ εἴπερ ὁμοίως ὡς μετά ὁ ἐκ γαστήρ πρόοδος διά ὁ ῥίς ἀναπνέω ὁ ἔμβρυον ἀλλά οὐ διά ὁ ὀμφαλός , ἀπό ὅς δή καί ὁ μέσος ἀρτάω ῥίζα τρόπος ἢ μίσχος χόριον ἐξάπτω , πάλιν οὖν ὁ καρπός παραπλήσιος πεπαίνω ἀποπίπτω εἰς ὁ γῆ ἐπείγω , ἢ οἷος τε εἰμί ἄνευ ὑγρός πανταχόθεν περιχέω κἀν πρός μικρός ἀντέχω αὐτός , ὅς δή κατά ἐναντίος μετά ὁ κύησις ὁ χερσαῖος οὐδέ πρός ὀλίγος ὑπομένω ὁ πανταχόθεν περίχυσις — εἰμί μέν οὖν ὥσπερ φημί ὁ κατά γαστήρ ὁ ἐ(μ)βρύων διοίκησις ὁ ὁ ζῷον ὑπάρχω ( π)αραπλησία ἀλλά μή ἄντικρυς ὁ ὁ φυτός , ἐγχωρέω εἄν ἐκ ὁ γίγνομαι ὁ πίστις λαμβάνω συγχωρέω ὁ ( ἡγέομαι ζῷον εἰμί ὁ ἔμβρυος ) · ἐπεί δέ ὁ μέν ὡς ἀλλότριος παραιτέομαι , διά ὅς δέ ὡς οἰκεῖος , σχεδόν ὑπεναντίος ἔχω ὁ μετά τ(ὴν ) ἐκ γαστήρ πρόοδος ὅταν ὁ ὁ ζῷον ψυχή εἰσοικίζω , τίς παρίημι ὁ συμβαίνω ὁ ἐνάργεια ἑαυτοῦ προχείρως ( ἀπατάω , ἐπεί δή ζῷον ἅμα ὁ πρόκυψις ἐντυγχάνω , ζῷον καί κατά γαστήρ ἔνδον εἰμί λογίζομαι ; ἢ γάρ ἐκεῖνος ἀθετητέον ἐκ ὅς ὡς φυτόν ἀλλά οὐ ὡς ζῷον διοικέω ( εὑρίσκω ἤ , εἴπερ μάχομαι ὁ ἐναργής ἀδύνατος , ὁ μέν ἐκ φυτός εἰς ζῷον μεταβολεύς ( ζητέω ὁ αἴτιος , εἴπερ τις οὗτος παράδοξος ἀλλά μή φύσις θεῖος ἔργον εἰμί καταφαίνω , ὁ μέντοι μή εἰμί ζῷον ὁ κατά γαστήρ , εἰμί ἐπίσης ἀκίνητος πρίς ) ὡς ζῷον ψυχόω , ἐατέος .