procopius-history.de-aedificiis-lib-1-6 2.43
2.10.2 Μάλιστα δὲ ἁπασῶν Ἀντιόχειαν , ἣ νῦν Θεούπολις ἐπικέκληται , κόσμου τε καὶ ὀχυρώματος ἐνεπλήσατο πολλῷ μείζονος ἢ πρότερον εἶναι ξυνέβαινεν . ἦν μὲν γὰρ αὐτῆς τὸ παλαιὸν ὁ περίβολος μακρός τε ὑπεράγαν καὶ περιόδων πολλῶν ἀτεχνῶς ἔμπλεως , πὴ μὲν τὰ πεδία περιβάλλων οὐδενὶ λόγῳ , πὴ δὲ τὰς τῶν σκοπέλων ὑπερβολάς , καὶ ἀπ' αὐτοῦ πλείοσιν ἐπιβουλαῖς ὑποκείμενος . συστείλας δὲ αὐτὸν Ἰουστινιανὸς βασιλεὺς κατὰ τὸ χρείᾳ ξυνοῖσον , οὐ ταῦτα φρουρεῖν , ἅπερ καὶ πρότερον , ἀλλὰ τὴν πόλιν ἐς τὸ ἀκριβὲς πεποίηκε μόνην . τὰ μὲν γὰρ κάτω τοῦ περιβόλου , ἔνθα ἡ πόλις ἐπικινδύνως εὐρύνετο , ἐν μαλακῷ τε πεδίῳ κειμένη καὶ περιουσίᾳ τειχίσματος ἀφύλακτος οὖσα , μεταβιβάζει ὡς ἐνδοτάτω , ἐπικαιριώτατα στενοχωρήσας ἐνταῦθα τὴν πόλιν , περιστελλομένην τῷ πεπιέσθαι . ποταμὸν δὲ Ὀρόντην , ὅσπερ αὐτὴν παρέρρει ἐν περιόδοις τὰ πρότερα οὖσαν , διωθήσατο μεταπορευθέντα τὸ ῥεῖθρον τῷ περιβόλῳ γειτονεῖν . αὖθις ὀχεταγωγίᾳ τὸν ῥοῦν ὡς ἀγχοτάτω περιελίξας , ταύτῃ τε καὶ τὸ σφαλερὸν τῆς ἀμετρίας ἀνῆκε τῇ πόλει καὶ τὴν ἐκ τοῦ Ὀρόντου ἀσφάλειαν ἀνεσώσατο . ἐνταῦθά τε νεοχμώσας γεφύρας ἑτέρας ζεύγματα τῷ ποταμῷ νέα ἐντέθεικε , περιαγαγὼν δὲ ὡς πορρωτάτω τῆς χρείας αὐτόν , εἶτα τὴν προτέραν ἀπέδωκε πορείαν τῷ ῥείθρῳ . τὰ μέντοι ἄνω ἐς τὸ κρημνῶδες αὐτῷ κατὰ τάδε διαπεπόνηται . ἐν τῇ τοῦ ὄρους ὑπερβολῇ , ἥνπερ Ὀροκασσιάδα καλοῦσι , πέτρα τις τοῦ τείχους ἐκτὸς ὡς ἀγχοτάτω ἐτύγχανεν οὖσα , ἐξ ἀντιπάλου τε τοῦ περιβόλου ἐνταῦθα κειμένη καὶ λίαν ἐπιμαχώτατον αὐτὸν τιθεμένη . Χοσρόῃ ἀμέλει ἐνθένδε ἡ πόλις ἑάλω , ᾗπέρ μοι ἐν λόγοις τοῖς ἐπιτηδείοις ἐρρήθη . τὰ δὲ τοῦ περιβόλου ἐντὸς ἔρημός τε χώρα ἐπὶ πλεῖστον καὶ δύσοδος ἦν . πέτραι γὰρ ὑψηλαὶ καὶ χαράδραι ἀνέκβατοι διακεκλήρωνται τὸν χῶρον ἐκεῖνον , ἀδιεξόδους τὰς ἐνθένδε ποιούμεναι τρίβους , ὥσπερ ἀλλοτρίου ἐνταῦθά τινος , ἀλλ' οὐ τῶν Ἀντιοχέων τοῦ τείχους ὄντος . χαίρειν τοίνυν πολλὰ τῇ πέτρᾳ φράσας , ἥπερ ἐν γειτόνων τῷ τείχει οὖσα εὐάλωτον αὐτὸ διαφανῶς ἐσκαιώρητο , ὡς πορρωτάτω αὐτῆς περιβάλλειν τὴν πόλιν ἔγνω , ἀβουλίας πέρι τῶν πρότερον αὐτὴν δειμαμένων ἀπὸ τῶν πραγμάτων τῆς πείρας πεποιημένος τὴν μάθησιν . χώραν τε ὁμαλὴν μάλιστα τοῦ τείχους ἐντὸς τὴν τὰ πρότερα κρημνώδη οὖσαν ἀπεργασάμενος , ἀνόδους ταύτῃ πεποίηται οὐχ ὅσον ἀνδράσι πεζοῖς , ἀλλὰ δὴ καὶ ἱππεῦσι βασίμους , ἔτι μέντοι καὶ ἁμαξηλάτους τὸ λοιπὸν οὔσας . ἀλλὰ καὶ βαλανεῖα καὶ ὑδάτων ταμιεῖα ἐν τοῖς ὄρεσι πεποίηται τούτοις τοῦ τείχους ἐντός . φρέαρ τε ὤρυξεν ἐν πύργῳ ἑκάστῳ , τὴν πρότερον ἀνυδρίαν ἐνταῦθα οὖσαν ὕδασιν ὑετίοις ἰώμενος .
Lemmas: 2.10.2 μάλιστα δέ ἅπας Ἀντιόχεια , ὅς νῦν Θεόπολις ἐπικαλέω , κόσμος τε καί ὀχύρωμα ἐμπίμπλημι πολύς μείζων ἢ πρότερος εἰμί συμβαίνω . εἰμί μέν γάρ αὐτός ὁ παλαιός ὁ περίβολος μακρός τε ὑπεράγαν καί περίοδος πολύς ἄτεχνος ἔμπλεος , πη μέν ὁ πεδίον περιβάλλω οὐδείς λόγος , πη δέ ὁ ὁ σκόπελος ὑπερβολή , καί ἀπό αὐτός πλείων ἐπιβουλή ὑπόκειμαι . συστέλλω δέ αὐτός Ἰουστινιανός βασιλεύς κατά ὁ χρεία συμφέρω , οὖον οὗτος φρουρέω , ὅσπερ καί πρότερος , ἀλλά ὁ πόλις εἰς ὁ ἀκριβής ποιέω μόνος . ὁ μέν γάρ κάτω ὁ περίβολος , ἔνθα ὁ πόλις ἐπικίνδυνος εὐρύνω , ἐν μαλακός τε πεδίον κεῖμαι καί περιουσία τείχισμα ἀφύλακτος εἰμί , μεταβιβάζω ὡς ἐνδοτάτω , ἐπικαίριος στενοχωρέω ἐνταῦθα ὁ πόλις , περιστέλλω ὁ πιέζω . ποταμός δέ Ὀρόντης , ὅσπερ αὐτός παραρρέω ἐν περίοδος ὁ πρότερος εἰμί , διωθέω μεταπορεύω ὁ ῥεῖθρον ὁ περίβολος γειτονέω . αὖθις ὀχεταγωγία ὁ ῥόος ὡς ἀγχοτάτω περιελίσσω , οὗτος τε καί ὁ σφαλερός ὁ ἀμετρία ἀνίημι ὁ πόλις καί ὁ ἐκ ὁ Ὀρόντης ἀσφάλεια ἀνασῴζω . ἐνταῦθα τε νεοχμόω γέφυρα ἕτερος ζεῦγμα ὁ ποταμός νέος ἐντίθημι , περιάγω δέ ὡς προσωτέρω ὁ χρεία αὐτός , εἶτα ὁ πρότερος ἀποδίδωμι πορεία ὁ ῥεῖθρον . ὁ μέντοι ἄνω εἰς ὁ κρημνώδης αὐτός κατά ὅδε διαπονέω . ἐν ὁ ὁ ὄρος ὑπερβολή , ὅσπερ Ὀροκασιάς καλέω , πέτρα τις ὁ τεῖχος ἐκτός ὡς ἀγχοτάτω τυγχάνω εἰμί , ἐκ ἀντίπαλος τε ὁ περίβολος ἐνταῦθα κεῖμαι καί λίαν ἐπίμαχος αὐτός τίθημι . Χοσρόης ἀμελέω ἐνθένδε ὁ πόλις ἁλίσκομαι , ὅς ἐγώ ἐν λόγος ὁ ἐπιτήδειος εἴρω . ὁ δέ ὁ περίβολος ἐντός ἐρῆμος τε χώρα ἐπί πλεῖστος καί δύσοδος εἰμί . πέτρα γάρ ὑψηλός καί χαράδρα ἀνέκβατος διακληρόω ὁ χῶρος ἐκεῖνος , αδιέξοδος ὁ ἐνθένδε ποιέω τρίβος , ὥσπερ ἀλλότριος ἐνταῦθα τις , ἀλλά οὖον ὁ Ἀντιοχεύς ὁ τεῖχος εἰμί . χαίρω τοίνυν πολύς ὁ πέτρα φράζω , ὅσπερ ἐν γείτων ὁ τεῖχος εἰμί εὐάλωτος αὐτός διαφανής σκαιωρέω , ὡς προσωτέρω αὐτός περιβάλλω ὁ πόλις γιγνώσκω , ἀβουλία περί ὁ πρότερος αὐτός δέμω ἀπό ὁ πρᾶγμα ὁ πείρω ποιέω ὁ μάθησις . χώρα τε ὁμαλός μάλιστα ὁ τεῖχος ἐντός ὁ ὁ πρότερος κρημνώδης εἰμί ἀπεργάζομαι , ἄνοδος οὗτος ποιέω οὐ ὅσος ἀνήρ πεζός , ἀλλά δή καί ἱππεύς βάσιμος , ἔτι μέντοι καί ἁμαξήλατος ὁ λοιπός εἰμί . ἀλλά καί βαλανεῖον καί ὕδωρ ταμιεῖον ἐν ὁ ὄρος ποιέω οὗτος ὁ τεῖχος ἐντός . φρέαρ τε ὀρύσσω ἐν πύργος ἕκαστος , ὁ πρότερος ἀνυδρία ἐνταῦθα εἰμί ὕδωρ ὑέτιος ἰάομαι .