procopius-history.de-aedificiis-lib-1-6 1.30
1.5.2 Πρὸς τῇ ἄλλῃ εὐδαιμονίᾳ καὶ ἡ θάλασσα ἐν καλῷ τίθεται ἀμφ' αὐτὸ μάλιστα ἐγκολπουμένη τε καὶ εἰς πορθμοὺς ξυναγομένη καὶ χεομένη ἐς πέλαγος μέγα , ταύτῃ τε τὴν πόλιν εὐπρόσωπόν τε διαφερόντως ἐργαζομένη καὶ σκέπας λιμένων ἡσύχιον τοῖς ναυτιλλομένοις παρεχομένη , τά τε εἰς τὴν δίαιταν εὔπορον καὶ τὰ ἐς τὴν χρείαν εὐδαίμονα . πελάγη γὰρ δύο ἀμφ' αὐτὴν ὄντα , ὅ τε δὴ Αἰγαῖος καὶ ὁ Εὔξεινος καλούμενος Πόντος , ξυνίασιν ἀλλήλοις ἐς τὰ πρὸς ἕω τῆς πόλεως , καὶ ξυγκρουόμενα τῇ τοῦ ῥοθίου ἐπιμιξίᾳ , ταύτῃ τε τὴν ἤπειρον τῇ ἐσβολῇ βιαζόμενα , καλλωπίζουσι κύκλῳ τὴν πόλιν . πορθμοὶ τοίνυν αὐτὴν περιβάλλουσι τρεῖς , ἀλλήλοις μὲν ἀπερηρεισμένοι , ἐς κάλλος δὲ αὐτῇ διατεταγμένοι καὶ χρείαν , περιπλεῖσθαι μὲν ἥδιστοι ἅπαντες , ἀποσκοπήσασθαι δὲ ποθεινοί , ἐνορμίσασθαι δὲ λίαν εὐλιμένες . καὶ ὁ μὲν αὐτῶν μέσος ἐκ Πόντου προϊὼν τοῦ Εὐξείνου εὐθὺ τῆς πόλεως ὡς διακοσμήσων αὐτὴν ἵεται , ἐφ' ἑκάτερα δὲ ἄμφω τὰ ἠπείρω διακεκλήρωται . ὧν δὴ ταῖς ὄχθαις πεπίεσται , ἐπιφρίττων τε καὶ γαυρουμένῳ ἐοικώς , ὅτι δὴ ἐποχούμενος τῇ τε Ἀσίᾳ καὶ τῇ Εὐρώπῃ προσβαίνει τῇ πόλει . δόξαις ἂν ποταμὸν τεθεᾶσθαι ἐπίπροσθεν προσηνεῖ τῷ ῥείθρῳ ἰόντα . ὁ δὲ δὴ αὐτοῦ ἐν ἀριστερᾷ θλίβεται μὲν ἑκατέρωθεν ἐπὶ μακρότατον ταῖς ἀκταῖς , τά τε ἄλση καὶ λειμώνων κάλλη καὶ τὰ ἄλλα τῆς ἀντιπέρας ἠπείρου ἐνδεικνύμενος ὑποκείμενα τῇ τῆς πόλεως ὄψει . εὐρύνεται δὲ τὸ ἐντεῦθεν ἐξωθούμενος αὐτῆς πρὸς ἄνεμον νότον καὶ τὴν Ἀσίαν αὐτῆς ὡς πορρωτάτω ἀποκομίζων . ἀλλὰ καὶ ὡς περιβάλλον διαμένει τὴν πόλιν τὸ ῥόθιον ἄχρι ἐς δύοντά που τὸν ἥλιον . ὁ δὲ δὴ τρίτος πορθμὸς τοῦ μὲν πρώτου ἐχόμενος ἐπὶ δεξιᾷ , ἐκ δὲ Συκῶν τῶν καλουμένων ἀρχόμενος , ἐπὶ πλεῖστον διήκει τῆς πόλεως πρὸς βορρᾶν ἄνεμον , οὗ δὴ ἐς κόλπον τελευτῶν παύεται . οὕτω μὲν οὖν στεφανοῖ τὴν πόλιν ἡ θάλασσα , ἐκδέχεται δὲ ἀνὰ τὸ λειπόμενον ἡ γῆ , μεταξὺ τοσαύτη οὖσα , ὅσον τὴν ἀπὸ τῆς θαλάττης στεφάνην ἐνταῦθα ξυνδεῖσθαι . πραΰνεται δὲ διηνεκὲς ὁ κόλπος οὗτος καὶ ἀναθολοῦσθαι οὐδαμῆ πέφυκεν , ὥσπερ ὁρίων τῷ κλύδωνι κειμένων ἐνταῦθα καὶ σάλου τὸ ἐνθένδε παντὸς τῇ τῆς πόλεως εἰργομένου τιμῇ . χειμῶνος δέ , ἂν οὕτω τύχῃ , καὶ ἀνέμων σκληρῶν τοῖς τε πελάγεσι καὶ τῷ πορθμῷ ἐπιπεσόντων , ἐπειδὰν ἐς τὴν εἴσοδον ἵκωνται τοῦ κόλπου αἱ νέες , ἀκυβέρνητοί τε τὸ λοιπὸν ἴασι καὶ ἀπροβουλεύτως ὁρμίζονται . ἐς σταδίους μὲν γὰρ πλεῖν ἢ τεσσαράκοντα τὸ περίμετρον τοῦ κόλπου διήκει , λιμὴν δὲ ὅλος πανταχῆ ἐστιν · ὥστε ἀμέλει ὁρμιζομένης ἐνταῦθα νηὸς ἡ μὲν πρύμνα τῇ θαλάσσῃ ἐπῆρται , ἡ δὲ πρῷρα ἐν τῇ γῇ κάθηται , ὥσπερ ἀλλήλοις τῶν στοιχείων ἁμιλλωμένων , ὁπότερον ἂν αὐτοῖν δύναιτο μᾶλλον τὴν ἐς τὴν πόλιν ἐνεργολαβεῖν ὑπουργίαν .
Lemmas: 1.5.2 πρός ὁ ἄλλος εὐδαιμονία καί ὁ θάλασσα ἐν καλός τίθημι ἀμφι αὐτός μάλιστα ἐγκολπόω τε καί εἰς πορθμός συνάγω καί χέω εἰς πέλαγος μέγας , οὗτος τε ὁ πόλις εὐπρόσωπος τε διαφερόντως ἐργάζομαι καί σκέπας λιμήν Ἡσύχιος ὁ ναυτίλλομαι παρέχω , ὁ τε εἰς ὁ δίαιτα εὔπορος καί ὁ εἰς ὁ χρεία εὐδαίμων . πέλαγος γάρ δύο ἀμφι αὐτός εἰμί , ὅς τε δή Αἰγαῖος καί ὁ Εὔξεινος καλέω Πόντος , συνέρχομαι ἀλλήλων εἰς ὁ πρός ἠώς ὁ πόλις , καί συγκρούω ὁ ὁ ῥόθιος ἐπιμιξία , οὗτος τε ὁ ἤπειρος ὁ εἰσβολή βιάζομαι , καλλωπίζω κύκλος ὁ πόλις . πορθμός τοίνυν αὐτός περιβάλλω τρεῖς , ἀλλήλων μέν ἀπερείδω , εἰς κάλλος δέ αὐτός διατάσσω καί χρεία , περιπλέω μέν ἡδύς ἅπας , ἀποσκοπέω δέ ποθεινός , ἐνορμίζω δέ λίαν ευλίμενος . καί ὁ μέν αὐτός μέσος ἐκ Πόντος προέρχομαι ὁ Εὔξεινος εὐθύς2 ὁ πόλις ὡς διακοσμέω αὐτός ἵημι , ἐπί ἑκάτερος δέ ἄμφω ὁ ἤπειρος διακληρόω . ὅς δή ὁ ὄχθη πιέζω , ἐπιφρίσσω τε καί γαυρόω ἔοικα , ὅτι δή ἐποχέομαι ὁ τε Ἀσία καί ὁ Εὐρώπη προσβαίνω ὁ πόλις . δόξα εἄν ποταμός θεάομαι ἐπίπροσθεν προσηνής ὁ ῥεῖθρον εἶμι . ὁ δέ δή αὐτός ἐν ἀριστερός θλίβω μέν ἑκατέρωθεν ἐπί μακρός ὁ ἀκτή , ὁ τε ἄλσος καί λειμών κάλλος καί ὁ ἄλλος ὁ ἀντιπέρα ἤπειρος ἐνδείκνυμι ὑπόκειμαι ὁ ὁ πόλις ὁράω . εὐρύνω δέ ὁ ἐντεῦθεν ἐξωθέω αὐτός πρός ἄνεμος νότος καί ὁ Ἀσία αὐτός ὡς προσωτέρω ἀποκομίζω . ἀλλά καί ὡς περιβάλλω διαμένω ὁ πόλις ὁ ῥόθιος ἄχρι εἰς δύω ποῦ ὁ ἥλιος . ὁ δέ δή τρίτος πορθμός ὁ μέν πρῶτος ἔχω ἐπί δεξιός , ἐκ δέ συκέα ὁ καλέω ἄρχω , ἐπί πλεῖστος διήκω ὁ πόλις πρός Βορέας ἄνεμος , ὅς δή εἰς κόλπος τελευτή παύω . οὗτος μέν οὖν στεφανόω ὁ πόλις ὁ θάλασσα , ἐκδέχομαι δέ ἀνά ὁ λείπω ὁ γῆ , μεταξύ τοσοῦτος εἰμί , ὅσος ὁ ἀπό ὁ θάλασσα στεφάνη ἐνταῦθα συνδέω . πραΰνω δέ διηνεκής ὁ κόλπος οὗτος καί ἀναθολόω οὐδαμῆ φύω , ὥσπερ Ὁρίων ὁ κλύδων κεῖμαι ἐνταῦθα καί σάλος ὁ ἐνθένδε πᾶς ὁ ὁ πόλις ἔργω τιμή . χειμών δέ , εἄν οὗτος τυγχάνω , καί ἄνεμος σκληρός ὁ τε πέλαγος καί ὁ πορθμός ἐπιπίπτω , ἐπειδάν εἰς ὁ εἴσοδος ἱκνέομαι ὁ κόλπος ὁ ναῦς , ακυβέρνητος τε ὁ λοιπός ἴασις καί ἀπροβούλευτος ὁρμίζω . εἰς στάδιον μέν γάρ πλέω ἢ τεσσαράκοντα ὁ περίμετρον ὁ κόλπος διήκω , λιμήν δέ ὅλος πανταχῇ εἰμί · ὥστε ἀμελέω ὁρμίζω ἐνταῦθα ναός ὁ μέν πρύμνα ὁ θάλασσα ἐπαίρω , ὁ δέ πρῷρα ἐν ὁ γῆ κάθημαι , ὥσπερ ἀλλήλων ὁ στοιχεῖον ἁμιλλάομαι , ὁπότερος εἄν αὐτός δύναμαι μᾶλλον ὁ εἰς ὁ πόλις ἐνεργολαβέω ὑπουργία .