procopius-history.de-aedificiis-lib-1-6 4.12
4.2.1 Μετὰ δὲ τὴν Ἤπειρον ὅλην Αἰτωλούς τε καὶ Ἀκαρνᾶνας παραδραμόντι ὅ τε Κρισαῖος ἐκδέχεται κόλπος καὶ ὅ τε Ἰσθμὸς ἥ τε Κόρινθος καὶ τὰ ἄλλα τῆς Ἑλλάδος χωρία . ἔνθα δὴ τῆς παρ' αὐτοῦ τὰ μάλιστα προνοίας ἠξίωνται . μάλιστα δὲ πάντων θαυμάσειεν ἄν τις ὁπόσοις περιβόλοις ἐτειχίσατο τὴν Ρωμαίων ἀρχήν . τῶν τε γὰρ ἄλλων προὐνόησε πάντων καὶ οὐχ ἥκιστα τῶν ἐν Θερμοπύλαις ἀνόδων . πρῶτα μὲν οὖν τὰ τείχη ἐς ὕψος αὐτῷ ἀνέστη μέγα . ἦν γάρ , εἴ τις προσίοι , εὐπετῶς ἁλωτὰ καὶ οὐ τετειχισμένα τὰ ὄρη , ἃ ταύτῃ ἀνέχει , ἀλλ' ἀποτετριγχωμένα ἐδόκει εἶναι . οἷς δὴ καὶ διπλᾶς τὰς 4.2.4 ἐπάλξεις ἐντέθειται πάσας . κατὰ ταὐτὰ δὲ κἀν τῷ φρουρίῳ ἐξείργασται , ὅπερ ἐνταῦθα ἐκ παλαιοῦ ἦν παρέργως οὕτω πεποιημένον τοῖς πάλαι ἀνθρώποις . διαρκές τε γὰρ αὐτῷ ὕψος ἐντέθεικε καὶ διπλοῦς τοὺς προμαχῶνας πεποίηται . πρὸς ἐπὶ τούτοις δὲ καὶ ἀνύδρῳ παντάπασιν ὄντι ταμιεῖον ὑετίων ὑδάτων ἐπετεχνήσατο . ἔπειτα δὲ καὶ ἀνόδους πολλὰς ἀφυλάκτους τε καὶ ἀτειχίστους τὰ πρότερα οὔσας ἐς τὸ ἀκριβὲς ἐτειχίσατο . θαυμάσειεν ἄν τις εἰκότως τὸν Περσῶν βασιλέα , ὅτι δὴ χρόνον ἐνταῦθα κατατρίψας πολύν , μίαν τινὰ στενὴν ἀτραπὸν εὕρατο , καὶ ταῦτα προδοτῶν Ἑλλήνων τυχών , ὁδῶν τε ἀτειχίστων ἐκείνῃ πολλῶν καὶ ἁμαξιτῶν σχεδόν τι οὐσῶν . ἥ τε γὰρ θάλασσα τοὺς πρόποδας ἐπικλύζουσα τῶν ὀρῶν , ἀνεστομωμένας ἐκ τοῦ ἐπὶ πλεῖστον ἐποιεῖτο εἶναι τὰς ἐνθένδε ἀνόδους , καὶ σηράγγων τε καὶ χαραδρῶν ἀδιεξόδων ἐνταῦθα οὐσῶν , ἀμήχανα ἔδοξεν εἶναι τοῖς πάλαι ἀνθρώποις τειχίσμασιν ἐς τὸ ἀκριβὲς περιβαλέσθαι τὰ διῃρημένα τῇ φύσει , τῇ τε πρὸς τὰ χαλεπώτατα τῶν ἔργων ὀκνήσει ἀταλαίπωρον ἀφέμενοι τὴν ἀσφάλειαν ἐπὶ τῇ τύχῃ κατέλιπον , ἐς τὴν ἐσομένην βαρβάροις τῆς ὁδοῦ ἄγνοιαν ἀποθέμενοι τὰς τῆς σωτηρίας ἐλπίδας . ἐπεὶ πρὸς τὴν ταλαιπωρίαν ἀπολέγοντες ἀεὶ ἄνθρωποι , τὰ σφίσιν αὐτοῖς δυσκολώτατα δόξαντα εἶναι οὐδὲ ἄλλοις τισὶν οἴονται ῥᾴδια ἔσεσθαι . διὸ δὴ οὐκ ἄν τις ἔτι φιλονεικοίη μὴ οὐχὶ ἀνθρώπων ἁπάντων , οἳ δὴ ἐς τὸν πάντα αἰῶνα γεγένηνται , Ἰουστινιανὸν βασιλέα προμηθέστατον γεγονέναι καὶ διαφερόντως ἐπιμελέστατον , ᾧ γε οὐδὲ θάλασσα χαλεπὴ γέγονε , γειτνιῶσά τε τοῖς ὄρεσι καὶ περιχεομένη καὶ ἐπικλύζουσα , ἐν κλυδωνίῳ τε καὶ ψάμμῳ ὑγρᾷ τοῖς θεμελίοις στηρίζεσθαι , καὶ τοῖς ἐναντιωτάτοις διαφανῶς ἐναρμόζεσθαι , ἀνθρώπων τε προσχωρεῖν τέχνῃ καὶ βιαζομένοις ὑπείκειν . οὐ μέντοι οὐδὲ τάς τε λόχμας καὶ νάπας ἀλλήλαις ἀνάψας , οὐδὲ τὴν θάλασσαν τῷ ὄρει ἐναρμοσάμενος ὁ βασιλεὺς οὗτος , ὅλην τε τὴν Ἑλλάδα περιβαλὼν τοῖς ὀχυρώμασι , κατέπαυσε τὴν ὑπὲρ τῶν κατηκόων σπουδήν , ἀλλὰ καὶ φρούρια πολλὰ τοῦ τείχους ἐντὸς ἐτεκτήνατο , ἄξια τύχης τῆς ἀνθρωπείας βεβουλευμένος , ᾗ βέβαιον οὐδὲν οὐδὲ ἀκαταγώνιστον γίνεται . ὥστε εἰ τοῖς τείχεσι τούτοις τρόπῳ ὁτῳοῦν ἢ χρόνῳ ἁλῶναι ξυμβαίη , ἐν τοῖς φρουρίοις τὰ φυλακτήρια διασώζοιτο . καὶ μὴν καὶ σιτῶνας ἐν τῷ ἀσφαλεῖ καὶ ὑδάτων ἔλυτρα πανταχόθι πεποίηται , στρατιώτας τε φρουροὺς ἐς δισχιλίους μάλιστα τῇδε ἱδρύσατο · ὃ οὐδέ τις τῶν πρώην βασιλέων πώποτε ἐκ τοῦ παντὸς χρόνου πεποίηκεν . ἀφύλακτα γὰρ τὸ παράπαν τὰ τείχη ταῦτα ἄνωθέν τε καὶ ἐς ἐμὲ ἦν , ἀγροίκων τε τῶν ἐπιχωρίων τινὲς τῶν πολεμίων καταθεόντων μεθαρμοσάμενοι τὴν δίαιταν ἐν τῷ παραυτίκα , ἐπὶ καιροῦ τε αὐτοσχεδιάζοντες τὰ πολέμια , ἐκ περιτροπῆς ἐνταῦθα ἐφρούρουν , ἁλώσιμοί τε τοῖς πολεμίοις ἀπειρίᾳ τοῦ ἔργου ῥᾷστα ξὺν τῇ Ἑλλάδι ἐγίνοντο , ταύτῃ τε τῇ σμικρολογίᾳ ἡ χώρα ἐπὶ μακρότατον ἀπέκειτο ἐπιοῦσι βαρβάροις .
Lemmas: 4.2.1 μετά δέ ὁ Ἤπειρος ὅλος Αἰτωλός τε καί Ἀκαρνάν παρατρέχω ὅς τε Κρισαῖος ἐκδέχομαι κόλπος καί ὅς τε Ἰσθμός ὅς τε Κόρινθος καί ὁ ἄλλος ὁ Ἑλλάς χωρίον . ἔνθα δή ὁ παρά αὐτός ὁ μάλιστα πρόνοια ἀξιόω . μάλιστα δέ πᾶς θαυμάζω ἄν τις ὁπόσος περίβολος τειχίζω ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή . ὁ τε γάρ ἄλλος προνοοῦμαι πᾶς καί οὐ ἥκιστος ὁ ἐν Θερμοπύλαι ἄνοδος . πρῶτος μέν οὖν ὁ τεῖχος εἰς ὕψος αὐτός ἀνίστημι μέγας . εἰμί γάρ , εἰμί τις πρόσειμι , εὐπετής ἁλωτός καί οὖον τειχίζω ὁ ὄρος , ὁ οὗτος ἀνέχω , ἀλλά ἀποτριγχόω δοκέω εἰμί . ὅς δή καί διπλόος ὁ 4.2.4 ἔπαλξις ἐντίθημι πᾶς . κατά αὐτός δέ ἐν ὁ φρούριον ἐξεργάζομαι , ὅσπερ ἐνταῦθα ἐκ παλαιός εἰμί πάρεργον οὗτος ποιέω ὁ πάλαι ἄνθρωπος . διαρκής τε γάρ αὐτός ὕψος ἐντίθημι καί διπλόος ὁ προμαχών ποιέω . πρός ἐπί οὗτος δέ καί ἄνυδρος παντάπασι εἰμί ταμιεῖον ὑέτιος ὕδωρ ἐπιτεχνάομαι . ἔπειτα δέ καί ἄνοδος πολύς ἀφύλακτος τε καί ἀτείχιστος ὁ πρότερος εἰμί εἰς ὁ ἀκριβής τειχίζω . θαυμάζω ἄν τις εἰκότως ὁ Πέρσης βασιλεύς , ὅτι δή χρόνος ἐνταῦθα κατατρίβω πολύς , εἷς τις στενός ἀτραπός εὑρίσκω , καί οὗτος προδότης Ἕλλην τυγχάνω , ὁδός τε ἀτείχιστος ἐκεῖνος πολύς καί ἁμαξίτης σχεδόν τίς εἰμί . ὅς τε γάρ θάλασσα ὁ πρόπους ἐπικλύζω ὁ ὄρος , ἀναστομόω ἐκ ὁ ἐπί πλεῖστος ποιέω εἰμί ὁ ἐνθένδε ἄνοδος , καί σῆραγξ τε καί χαράδρα αδιέξοδος ἐνταῦθα εἰμί , ἀμήχανος δοκέω εἰμί ὁ πάλαι ἄνθρωπος τείχισμα εἰς ὁ ἀκριβής περιβάλλω ὁ διαιρέω ὁ φύσις , ὁ τε πρός ὁ χαλεπός ὁ ἔργον ὀκνέω ἀταλαίπωρος ἀφίημι ὁ ἀσφάλεια ἐπί ὁ τυγχάνω καταλείπω , εἰς ὁ εἰμί βάρβαρος ὁ ὁδός ἄγνοια ἀποτίθημι ὁ ὁ σωτηρία ἐλπίς . ἐπεί πρός ὁ ταλαιπωρία ἀπολέγω ἀεί ἄνθρωπος , ὁ σφεῖς αὐτός δύσκολος δόξα εἰμί οὐδέ ἄλλος τις οἴομαι ῥᾴδιος εἰμί . διό δή οὐ ἄν τις ἔτι φιλονεικέω μή οὐ ἄνθρωπος ἅπας , ἕ δή εἰς ὁ πᾶς αἰών γίγνομαι , Ἰουστινιανός βασιλεύς προμηθής γίγνομαι καί διαφερόντως ἐπιμελής , ὅς γε οὐδέ θάλασσα χαλεπός γίγνομαι , γειτνιάω τε ὁ ὄρος καί περιχέω καί ἐπικλύζω , ἐν κλυδώνιον τε καί ψάμμος ὑγρός ὁ θεμέλιος στηρίζω , καί ὁ ἐναντίος διαφανής ἐναρμόζω , ἄνθρωπος τε προσχωρέω τέχνη καί βιάζομαι ὑπείκω . οὖον μέντοι οὐδέ ὁ τε λόχμη καί νάπη ἀλλήλων ἀνάπτω , οὐδέ ὁ θάλασσα ὁ ὄρος ἐναρμόζω ὁ βασιλεύς οὗτος , ὅλος τε ὁ Ἑλλάς περιβάλλω ὁ ὀχύρωμα , καταπαύω ὁ ὑπέρ ὁ κατήκοος σπουδή , ἀλλά καί φρούριον πολύς ὁ τεῖχος ἐντός τεκταίνομαι , ἄξιος τυγχάνω ὁ ἀνθρώπειος βουλεύω , ὅς βέβαιος οὐδείς οὐδέ ἀκαταγώνιστος γίγνομαι . ὥστε εἰμί ὁ τεῖχος οὗτος τρόπος ὅστις ἢ χρόνος ἁλίσκομαι συμβαίνω , ἐν ὁ φρούριον ὁ φυλακτήριον διασῴζω . καί μήv καί σιτώνης ἐν ὁ ἀσφαλής καί ὕδωρ ἔλυτρον πανταχόθι ποιέω , στρατιώτης τε φρουρός εἰς δισχίλιοι μάλιστα ὅδε ἱδρύω · ὅς οὐδέ τις ὁ πρώην βασιλεύς πώποτε ἐκ ὁ πᾶς χρόνος ποιέω . ἀφύλακτος γάρ ὁ παράπαν ὁ τεῖχος οὗτος ἄνωθεν τε καί εἰς ἐγώ εἰμί , ἄγροικος τε ὁ ἐπιχώριος τις ὁ πολέμιος καταθέω μεθαρμόζω ὁ δίαιτα ἐν ὁ παραυτίκα , ἐπί καιρός τε αὐτοσχεδιάζω ὁ πολέμιος , ἐκ περιτροπή ἐνταῦθα φρουρέω , αλώσιμος τε ὁ πολέμιος ἀπειρία ὁ ἔργον ῥᾳδίως ξὺν ὁ Ἑλλάς γίγνομαι , οὗτος τε ὁ μικρολογία ὁ χώρα ἐπί μακρός ἀπόκειμαι ἔπειμι βάρβαρος .