procopius-history.de-aedificiis-lib-1-6 2.31
2.7.4 οὗτός ποτε ὁ ποταμός , ὄμβρων οἱ ἐπιγενομένων πολλῶν , ὑπερπεφυκώς τε ὑψοῦ ἀνεῖχε καὶ ὡς καταλύσων τὴν πόλιν ἐπῄει . τοῦ τοίνυν προτειχίσματος καὶ τοῦ περιβόλου καθελὼν ἐς τὸ ἔδαφος πολλήν τινα μοῖραν τὴν πόλιν περιεβάλετο σχεδόν τι ὅλην , ἔργα τε ἀνήκεστα τῇδε εἰργάσατο . τῶν τε γὰρ οἰκοδομημάτων τὰ κάλλιστα ἐξίτηλα ἐξαπιναίως πεποίηται καὶ τῶν ἀνθρώπων τὸ 2.7.6 τριτημόριον διεχρήσατο . βασιλεὺς δὲ Ἰουστινιανὸς μὴ ὅτι ἀνεσώσατο τῇ πόλει τὰ καθῃρημένα εὐθὺς ἅπαντα , ἐν οἷς ἥ τε τῶν Χριστιανῶν ἐκκλησία καὶ ὁ καλούμενος Ἀντίφορος ἦν , ἀλλὰ καὶ ὅπως μή τι αὐτῇ καὶ αὖθις τοιοῦτο ξυμβαίη διεπράξατο σπουδῇ τῇ πάσῃ . πορείαν γὰρ ἑτέραν πρὸ τοῦ περιβόλου τῷ ποταμῷ νεοχμοῦν ἴσχυσε , τοιᾷδε αὐτὸν περιελθὼν τέχνῃ . τὰ μὲν ἐν δεξιᾷ τοῦ ποταμοῦ ὕπτιά τε καὶ χθαμαλὰ πρότερον ἦν , τὰ δὲ δὴ ἐν ἀριστερᾷ ὄρος ἀπότομον , οὐκ ἐπιχωροῦν αὐτῷ ἐπικλίνειν που ἢ ἐκτρέπεσθαι τῆς ξυνειθισμένης ὁδοῦ , ἀλλ' ἐπὶ τὴν πόλιν αὐτὴν διωθούμενον ἀνάγκῃ τῇ πάσῃ . οὐ γὰρ ἦν τι αὐτὸν ἐπὶ δεξιᾷ ξυμποδίζον , ἡνίκα ἂν τῆς πόλεως εὐθὺ φέροιτο . τοῦτο οὖν τὸ ὄρος ἀποτεμὼν ὅλον κοῖλα μὲν τοῦ ποταμοῦ τὰ ἐν ἀριστερᾷ καὶ γλαφυρώτερα τῆς αὐτοῦ πορείας κατεσκεύαστο , ἐν δεξιᾷ δὲ τοῖχον ὑπερμεγέθη ἐκ λίθων ἁμαξιαίων συνέστησεν , ὥστε , εἰ μὲν κατὰ τὰ εἰωθότα ὁ ποταμὸς μέτριος φέρηται , μήποτε ἀποστεροῖτο τῆς ἐνθένδε ὠφελείας ἡ πόλις , ἐπειδὰν δὲ τύχῃ τινὶ ἐς ὕψος ἀρθεὶς ὑπερβλύζοι , μετρία μέν τις αὐτοῦ ἐκροὴ ἐπὶ τὴν πόλιν κατὰ τὰ ξυνειθισμένα χωροίη , τοῦ δὲ ῥοθίου τὸ ἐπιγινόμενον ἐς τὴν Ἰουστινιανοῦ ἐπιτέχνησιν ἀναγκαστὸν ἴοι , ἐς τοῦ ἱπποδρόμου τὰ ὄπισθεν οὐ μακράν που ὄντος τέχνῃ τε ἀνθρωπείᾳ καὶ γνώμῃ προμηθεῖ παρὰ δόξαν νενικημένον . ἀλλὰ καὶ τῷ ποταμῷ τῆς πόλεως γινομένῳ ἐντὸς ὀρθήν τινα πορείας ἀνάγκην ἀπεργασάμενος , ὕπερθέν τε οἰκοδομίαν ἑκατέρωθι ἐπικρεμάσας , ὡς μὴ ἐκτρέπεσθαι τῆς ὁδοῦ δύναιτο , καὶ τὴν χρείαν τῇ πόλει ἐσώσατο καὶ δέους αὐτὴν τοῦ ἐνθένδε ἀπήλλαξεν . ἐτύγχανε δὲ τὸ Ἐδέσσης τεῖχος καὶ προτείχισμα οὐδέν τι ἧσσον διὰ χρόνου μῆκος ἐν τοῖς ἐρειπίοις ταττόμενον ἐκ τοῦ ἐπὶ πλεῖστον . διὸ δὴ ἄμφω ἀνοικοδομησάμενος βασιλεύς , νέα τε αὐτὰ κατεστήσατο καὶ πολλῷ ἐχυρώτερα ἢ πρότερον ἦν . μοῖρα δέ τις τοῦ Ἐδέσσης περιβόλου φρούριον κέκτηται , ἧς δὴ ἔκτοσθέν τις ἐπανειστήκει λόφος ὡς πλησιαίτατα ὑποκειμένῃ ἐπικύπτων ἐνταῦθα τῇ πόλει · ὅνπερ ἐκ παλαιοῦ καταλαβόντες ἐπιτείχισμά τι οἱ ἐπιχώριοι ἐντὸς τοῦ περιβόλου πεποίηνται , ὡς μὴ ἐπίμαχον ποιοίη τὴν πόλιν . ἀλλὰ ταύτῃ ἐπιμαχωτέραν αὐτὴν παρὰ πολὺ ἀπειργάσαντο · διατείχισμα γὰρ ὡς βραχύτατον ἐπὶ τῷ ἀνειμένῳ τῆς γῆς κείμενον καὶ παιδαρίοις τειχομαχίαν ἐμμελετῶσιν ἁλώσιμον ἦν . οὗ δὴ ἐνθένδε καθῃρημένου ἕτερον ἐν τῇ τοῦ ὄρους ὑπερβολῇ τεῖχος ἀνέστη , βασιλέως Ἰουστινιανοῦ διαπόνημα , δέος μὲν ἐξ ἐπιθέσεως καθύπερθε γενησομένης οὐδαμῆ ἔχον , συγκαταβαῖνον δὲ τῇ ὑπωρείᾳ μέχρι ἐς τὸ πρανὲς ἑκατέρωθεν καὶ τῷ περιβόλῳ ἐναρμοζόμενον .
Lemmas: 2.7.4 οὗτος ποτός ὁ ποταμός , ὄμβρος ὁ ἐπιγίγνομαι πολύς , ὑπερφύω τε ὑψόω ἀνέχω καί ὡς καταλύω ὁ πόλις ἔπειμι . ὁ τοίνυν προτείχισμα καί ὁ περίβολος καθαιρέω εἰς ὁ ἔδαφος πολύς τις μοῖρα ὁ πόλις περιβάλλω σχεδόν τίς ὅλος , ἔργον τε ἀνήκεστος ὅδε ἐργάζομαι . ὁ τε γάρ οἰκοδόμημα ὁ καλῶς ἐξίτηλος ἐξαπίναιος ποιέω καί ὁ ἄνθρωπος ὁ 2.7.6 τριτημόριον διά-χράω2 . βασιλεύς δέ Ἰουστινιανός μή ὅτι ἀνασῴζω ὁ πόλις ὁ καθαιρέω εὐθύς ἅπας , ἐν ὅς ὅς τε ὁ Χριστιανός ἐκκλησία καί ὁ καλέω Ἀντίφορος εἰμί , ἀλλά καί ὅπως μή τίς αὐτός καί αὖθις τοιοῦτος συμβαίνω διαπράσσω σπουδή ὁ πᾶς . πορεία γάρ ἕτερος πρό ὁ περίβολος ὁ ποταμός νεοχμόω ἰσχύω , τοιόσδε αὐτός περιέρχομαι τέχνη . ὁ μέν ἐν δεξιός ὁ ποταμός ὕπτιος τε καί χθαμαλός πρότερος εἰμί , ὁ δέ δή ἐν ἀριστερός ὄρος ἀπότομος , οὐ ἐπιχωρέω αὐτός ἐπικλίνω ποῦ ἢ ἐκτρέπω ὁ συνεθίζω ὁδός , ἀλλά ἐπί ὁ πόλις αὐτός διωθέω ἀνάγκη ὁ πᾶς . οὖον γάρ εἰμί τίς αὐτός ἐπί δεξιός συμποδίζω , ἡνίκα εἄν ὁ πόλις εὐθύς2 φέρω . οὗτος οὖν ὁ ὄρος ἀποτέμνω ὅλος κοῖλος μέν ὁ ποταμός ὁ ἐν ἀριστερός καί γλαφυρός ὁ αὐτός πορεία κατασκευάζω , ἐν δεξιός δέ τοῖχος ὑπερμεγέθης ἐκ λίθος ἁμαξιαῖος συνίστημι , ὥστε , εἰμί μέν κατά ὁ εἴωθα ὁ ποταμός μέτριος φέρω , μήποτε ἀποστερέω ὁ ἐνθένδε ὠφέλεια ὁ πόλις , ἐπειδάν δέ τυγχάνω τις εἰς ὕψος ἀραρίσκω ὑπερβλύζω , μέτριος μέν τις αὐτός ἐκροή ἐπί ὁ πόλις κατά ὁ συνεθίζω χωρέω , ὁ δέ ῥόθιος ὁ ἐπιγίγνομαι εἰς ὁ Ἰουστινιανός ἐπιτέχνησις ἀναγκαστός ἔρχομαι , εἰς ὁ ἱππόδρομος ὁ ὄπισθεν οὖον μακρός ποῦ εἰμί τέχνη τε ἀνθρώπειος καί γνώμη προμηθέομαι παρά δόξα νικάω . ἀλλά καί ὁ ποταμός ὁ πόλις γίγνομαι ἐντός ὀρθός τις πορεία ἀνάγκη ἀπεργάζομαι , ὕπερθεν τε οἰκοδομία ἑκατέρωθι ἐπικρεμάννυμι , ὡς μή ἐκτρέπω ὁ ὁδός δύναμαι , καί ὁ χρεία ὁ πόλις σῴζω καί δέος αὐτός ὁ ἐνθένδε ἀπαλλάσσω . τυγχάνω δέ ὁ Ἔδεσσα τεῖχος καί προτείχισμα οὐδείς τίς κακός διά χρόνος μῆκος ἐν ὁ ἐρείπιον τάσσω ἐκ ὁ ἐπί πλεῖστος . διό δή ἄμφω ἀνοικοδομέω βασιλεύς , νέος τε αὐτός καθίστημι καί πολύς ὀχυρός ἢ πρότερος εἰμί . μοῖρα δέ τις ὁ Ἔδεσσα περίβολος φρούριον κτάομαι , ὅς δή ἔκτοσθεν τις ἐπανίστημι λόφος ὡς πλησίος ὑπόκειμαι ἐπικύπτω ἐνταῦθα ὁ πόλις · ὅσπερ ἐκ παλαιός καταλαμβάνω ἐπιτείχισμα τίς ὁ ἐπιχώριος ἐντός ὁ περίβολος ποιέω , ὡς μή ἐπίμαχος ποιέω ὁ πόλις . ἀλλά οὗτος ἐπίμαχος αὐτός παρά πολύς ἀπεργάζομαι · διατείχισμα γάρ ὡς βραχύς ἐπί ὁ ἀνίημι ὁ γῆ κεῖμαι καί παιδάριον τειχομαχία ἐμμελετάω ἁλώσιμος εἰμί . ὅς δή ἐνθένδε καθαιρέω ἕτερος ἐν ὁ ὁ ὄρος ὑπερβολή τεῖχος ἀνίστημι , βασιλεύς Ἰουστινιανός διαπόνημα , δέος μέν ἐκ ἐπίθεσις καθύπερθεν γίγνομαι οὐδαμῆ ἔχω , συγκαταβαίνω δέ ὁ ὑπώρεια μέχρι εἰς ὁ πρανής ἑκατέρωθεν καί ὁ περίβολος ἐναρμόζω .