procopius-history.de-aedificiis-lib-1-6 1.36
1.8.1 Οὕτω μὲν οὖν ὑπογέγραπται Ἰουστινιανῷ βασιλεῖ τὸ Κέρας ὁ κόλπος . καὶ πορθμοῖν δὲ τοῖν ἄλλοιν δυοῖν , ὧνπερ ἐπεμνήσθην ἀρτίως , οἰκοδομίαις τὰς ἠϊόνας ἐς μέγα τι κάλλος ἐξείργασται τρόπῳ τοιῷδε . ἱερὰ δύο τῷ ἀρχαγγέλῳ Μιχαὴλ ἀνειμένα καταντικρὺ ἀλλήλοιν ἑστῶτα τοῦ πορθμοῦ ἑκατέρωθι ξυνέβαινεν εἶναι , θάτερον μὲν ἐν χώρῳ καλουμένῳ Ἀνάπλῳ ἐν ἀριστερᾷ εἰσπλέοντι τὸν Εὔξεινον Πόντον , τὸ δὲ δὴ ἕτερον ἐν τῇ ἀντιπέρας ἀκτῇ · Προόχθους μὲν ἐκάλουν οἱ παλαιοὶ ἄνθρωποι τὴν ἀκτήν , ὅτι δὴ προβέβληται , οἶμαι , κατὰ πολὺ τῆς ταύτῃ ἠϊόνος , νῦν δὲ Βρόχοι ἐπικαλεῖται , διαφθειρούσης τὰ ὀνόματα τῆς τῶν ἐπιχωρίων ἀγνοίας τῷ μήκει τοῦ χρόνου . ταῦτα δὲ τὰ δύο τεμένη οἱ μὲν αὐτῶν ἱερεῖς κατερρακωμένα ὑπὸ τοῦ χρόνου θεώμενοι καὶ περίφοβοι γεγενημένοι ὡς μὴ αὐτίκα δὴ μάλα σφίσιν ἐμπέσοιεν , βασιλέως ἐδέοντο ἀνοικοδομήσασθαι ἄμφω ἐφ' οὗπερ σχήματος τὸ παλαιὸν ἦν . οὐ γὰρ οἷόν τε ἦν ἐπὶ τούτου βασιλεύοντος ἐκκλησίαν τινὰ ἢ γίνεσθαι πρῶτον , ἢ καταπεπονηκυῖαν ἐπανορθοῦσθαι , ὅτι μὴ ἐκ χρημάτων βασιλικῶν , οὐκ ἐν Βυζαντίῳ μόνον , ἀλλὰ καὶ πανταχόθι τῆς Ρωμαίων ἀρχῆς . βασιλεὺς δὲ αὐτίκα τῆς προφάσεως τυχὼν τῆσδε καθεῖλε μὲν ἑκάτερον ἐς τὸ ἔδαφος , ὡς μή τι αὐτοῖς τῆς προτέρας ἀκοσμίας ἀπολειφθῆναι . ἀνῳκοδομήσατο δὲ τὸν μὲν ἐπὶ τοῦ Ἀνάπλου τρόπῳ τοιῷδε . πετρῶν ἐμβολῇ τὴν ἐκείνῃ ἀκτὴν εἴσω περιελίξας ἐς σκέπας λιμένος , τὴν τῆς θαλάττης ἠϊόνα ἐς μεταμόρφωσιν ἀγορᾶς ἤνεγκεν . ἡσύχιος γὰρ ὑπεράγαν ἐνταῦθα ἡ θάλασσα οὖσα τῇ γῇ ἐπικοινοῦται συναλλαγάς . ταῖς τε ἀκάτοις οἱ τῶν ἐμπόρων θαλάσσιοι παρὰ τὴν ἐμβολὴν τῶν πετρῶν ὁρμισάμενοι συμβάλλονται τοῖς ἐγγείοις ἀπὸ τῶν καταστρωμάτων τὰ ἐμπολήματα . αὐλὴ μετὰ τὴν παραλίαν ἀγορὰν τοῦ νεὼ πρόκειται . καὶ μαρμάροις μὲν ὡραίοις τε καὶ χίοσιν ἡ αὐλὴ τὸ χρῶμα ὁμοιοῖ . οἱ δὲ τοὺς περιπάτους τῇδε ποιούμενοι εὐπρεπείᾳ μὲν ἥδονται λίθων , γεγήθασι δὲ θαλάσσης ὄψει , ἐναβρύνονται δὲ κοιναῖς ταῖς αὔραις ἔκ τε τοῦ ῥοθίου ἐπεγειρομέναις καὶ λόφων ἐπανεστηκότων τῇ γῇ . στοὰ τὸν νεὼν περιβάλλει ἐγκύκλιος ἐς τὰ πρὸς ἕω διαλιποῦσα μόνον . ἐπὶ μέσης τὸ ἱερὸν χρώμασι μυρίοις πεποίκιλται λίθων . ὄροφος ἐν θόλῳ μετάρσιος ὑπερῃώρηται . τί ἄν τις διαριθμησάμενος ἐπαξίως τοῦ ἔργου φράσοι τὰς ᾐωρημένας στοάς , τὰς ὑπεσταλμένας οἰκοδομίας , τὸ τῶν μαρμάρων ἐπίχαρι , οἷς δὴ οἵ τε τοῖχοι καὶ τὰ ἐδάφη παντάπασι περιβέβληνται ; πρὸς ἐπὶ τούτοις δὲ καὶ χρυσοῦ πλῆθος ἐξαίσιον πανταχόσε τοῦ ἱεροῦ καθάπερ αὐτῷ πεφυκὸς περικέχυται . τοσαῦτα εἰπόντι καὶ τὸ Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ τέμενός μοι δεδήλωται , ὅπερ αὐτῷ βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς ἔναγχος ἐν τῷ Ἑβδόμῳ καλουμένῳ ἀνέθηκεν . ἐμφερέστατα γὰρ ἄμφω ἀλλήλοιν τὰ τεμένη τυγχάνει ὄντα , πλήν γε δὴ ὅτι οὐκ ἐπιθαλάσσιον τὸ τοῦ Βαπτιστοῦ ξυμβαίνει εἶναι .
Lemmas: 1.8.1 οὕτως μέν οὖν ὑπογράφω Ἰουστινιανός βασιλεύς ὁ Κέρας ὁ κόλπος . καί πορθμός δέ ὁ ἄλλος δύο , ὅσπερ ἐπιμιμνήσκομαι ἄρτιος , οἰκοδομία ὁ ἠϊών εἰς μέγας τίς κάλλος ἐξεργάζομαι τρόπος τοιόσδε . ἱερόv δύο ὁ ἀρχάγγελος Μιχαήλ ἀνίημι καταντικρύ ἀλλήλων ἵστημι ὁ πορθμός ἑκατέρωθι συμβαίνω εἰμί , ἕτερος μέν ἐν χῶρος καλέω ἀνάπλοος ἐν ἀριστερός εἰσπλέω ὁ Εὔξεινος Πόντος , ὁ δέ δή ἕτερος ἐν ὁ ἀντιπέρα ἀκτή · πρόοχθος μέν καλέω ὁ παλαιός ἄνθρωπος ὁ ἀκτή , ὅτι δή προβάλλω , οἴομαι , κατά πολύς ὁ οὗτος ἠϊών , νῦν δέ Βρόχος ἐπικαλέω , διαφθείρω ὁ ὄνομα ὁ ὁ ἐπιχώριος ἄγνοια ὁ μῆκος ὁ χρόνος . οὗτος δέ ὁ δύο τέμενος ὁ μέν αὐτός ἱερεύς καταρρακόω ὑπό ὁ χρόνος θεάομαι καί περίφοβος γίγνομαι ὡς μή αὐτίκα δή μάλα σφεῖς ἐμπίπτω , βασιλεύς δήω ἀνοικοδομέω ἄμφω ἐπί ὅσπερ σχῆμα ὁ παλαιός εἰμί . οὖον γάρ οἷος τε εἰμί ἐπί οὗτος βασιλεύω ἐκκλησία τις ἢ γίγνομαι πρῶτος , ἢ καταπονέω ἐπανορθόω , ὅτι μή ἐκ χρῆμα βασιλικός , οὐ ἐν Βυζάντιον μόνος , ἀλλά καί πανταχόθι ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή . βασιλεύς δέ αὐτίκα ὁ πρόφασις τυγχάνω ὅδε καθαιρέω μέν ἑκάτερος εἰς ὁ ἔδαφος , ὡς μή τίς αὐτός ὁ πρότερος ἀκοσμία ἀπολείπω . ἀνοικοδομέω δέ ὁ μέν ἐπί ὁ ἀνάπλοος τρόπος τοιόσδε . πέτρα ἐμβολή ὁ ἐκεῖνος ἀκτή εἴδομαι περιελίσσω εἰς σκέπας λιμήν , ὁ ὁ θάλασσα ἠϊών εἰς μεταμόρφωσις ἀγορά φέρω . Ἡσύχιος γάρ ὑπεράγαν ἐνταῦθα ὁ θάλασσα εἰμί ὁ γῆ ἐπικοινόω συναλλαγή . ὁ τε ἄκατος ὁ ὁ ἔμπορος θαλάσσιος παρά ὁ ἐμβολή ὁ πέτρα ὁρμίζω συμβάλλω ὁ ἔγγειος ἀπό ὁ κατάστρωμα ὁ ἐμπόλημα . αὐλή μετά ὁ παράλιος ἀγορά ὁ ναός πρόκειμαι . καί μάρμαρος μέν ὡραῖος τε καί χιών ὁ αὐλή ὁ χρῶμα ὁμοιόω . ὁ δέ ὁ περίπατος ὅδε ποιέω εὐπρέπεια μέν ἥδομαι λίθος , γηθέω δέ θάλασσα ὁράω , ἐναβρύνομαι δέ κοινός ὁ αὔρα ἐκ τε ὁ ῥόθιος ἐπεγείρω καί λόφος ἐπανίστημι ὁ γῆ . στοά ὁ ναός περιβάλλω ἐγκύκλιος εἰς ὁ πρός ἠώς διαλείπω μόνος . ἐπί μέσος ὁ ἱερόν χρῶμα μυρίος ποικίλλω λίθος . ὄροφος ἐν θόλος μετάρσιος ὑπεροράω . τίς ἄν τις διαριθμέω ἐπάξιος ὁ ἔργον φράζω ὁ αἰωρέω στοά , ὁ ὑποστέλλω οἰκοδομία , ὁ ὁ μάρμαρος ἐπίχαρις , ὅς δή ὁ τε τοῖχος καί ὁ ἐδάφη παντάπασι περιβάλλω ; πρός ἐπί οὗτος δέ καί χρυσός πλῆθος ἐξαίσιος πανταχόσε ὁ ἱερός καθάπερ αὐτός φύω περιχέω . τοσοῦτος εἶπον καί ὁ Ἰωάννης ὁ βαπτιστής τέμενος ἐγώ δηλόω , ὅσπερ αὐτός βασιλεύς Ἰουστινιανός ἔναγχος ἐν ὁ Ἕβδομος καλέω ἀνατίθημι . ἐμφερής γάρ ἄμφω ἀλλήλων ὁ τέμενος τυγχάνω εἰμί , πλήν γε δή ὅτι οὐ ἐπιθαλάσσιος ὁ ὁ βαπτιστής συμβαίνω εἰμί .