procopius-history.de-aedificiis-lib-1-6 5.3
5.1.4 Χῶρόν τινα πρὸ τῆς Ἐφεσίων πόλεως ἐν ὀρθίῳ κείμενον ξυνέβαινεν εἶναι , οὐ γήλοφον οὐδὲ δυνατὸν ἀφεῖναι καρπούς , εἴ τις πειρῷτο , ἀλλὰ σκληρόν τε καὶ τραχὺν ὅλως . ἐνταῦθα νεὼν οἱ ἐπιχώριοι ἐν τοῖς ἄνω χρόνοις Ἰωάννῃ τῷ ἀποστόλῳ ἀνέθηκαν , θεολόγος δὲ τὴν ἐπίκλησιν ὁ ἀπόστολος οὗτος ὠνόμασται , ἐπεὶ τά γε ἀμφὶ τῷ θεῷ ἄμεινον αὐτῷ ἢ κατὰ ἀνθρώπου δεδιήγηται φύσιν . τοῦτον δὴ τὸν νεὼν Ἰουστινιανὸς βασιλεὺς βραχύν τε ὄντα καὶ καταπεπονηκότα τῷ μήκει τοῦ χρόνου καθελὼν ἐς τὸ ἔδαφος , ἐς τοσόνδε μεθηρμόσατο μεγέθους καὶ κάλλους , ὥστε δή , ξυνελόντα εἰπεῖν , ἐμφερέστατος καὶ παντάπασιν ἐνάμιλλος τῷ ἱερῷ ἐστιν , ὅπερ ἐν πόλει τῇ βασιλίδι τοῖς ἀποστόλοις ἀνέθηκε πᾶσιν , ὥσπερ μοι ἐν τοῖς ἔμπροσθεν δεδήλωται λόγοις . 5.1.7 Ταῦτα μὲν ἐν Ἐφέσῳ ἐξείργασται τῷ βασιλεῖ τούτῳ . ἐν Τενέδῳ δὲ ταύτῃ τῇ νήσῳ σωτήριόν τι πόλει τε τῇ βασιλίδι καὶ τοῖς κατὰ θάλασσαν ἐργαζομένοις πεποίηται , ὅπερ ἐγὼ αὐτίκα δηλώσω , τοσοῦτον ὑπειπών · ἡ θάλασσα ἐφ' Ἑλλησπόντου ἐν στενῷ μάλιστα φέρεται . ἄμφω γὰρ αἱ ἤπειροι ἀλλήλαις ὡς ἀγχοτάτω ἐνταῦθα ἰοῦσαι τὴν τοῦ πορθμοῦ ποιοῦνται ἀρχὴν ἀμφὶ Σηστόν τε καὶ Ἄβυδον , ἐπειδάν τε αἱ νέες ἐνταῦθα ἵκωνται , ὅσαι δὴ Κωνσταντινουπόλεως εὐθὺ ἵενται , τῇδε ὁρμίζονται . ἀνάγεσθαι δὲ αὐταῖς ἐνθένδε ἀμήχανά ἐστιν , ὅτι μὴ νότου ἐπιπνεύσαντος ἀνέμου σφίσιν . ἡνίκα οὖν ὁ σιταγωγὸς στόλος ἐκ πόλεως Ἀλεξανδρείας ἐνταῦθα ἴοι , εἰ μὲν ἐμπέσοι τὸ πνεῦμα ἐπίφορον σφίσι , δι' ὀλίγου μὲν οἱ ταύτην τὴν ἐργασίαν διαχειρίζοντες καταίρουσι ταῖς ναυσὶν ἐς τοὺς Βυζαντίους λιμένας , ἀποφορτιζόμενοι δὲ ἀπαλλάσσονται αὐτίκα δὴ μάλα , ἐφ' ᾧ δὴ πρὸ τῆς τοῦ χειμῶνος ἅπαντες ὥρας δεύτερόν τε καὶ τρίτον διαπεραιώσονται στόλον . ὅσοις δὲ αὐτῶν βουλομένοις ᾖ , καὶ ἄλλο τι τῶν ἐμπολημάτων ἐνθένδε ἀντιφορτισάμενοι ἀναστρέφουσιν . εἰ μέντοι ἀπ' ἐναντίας σφίσι τὸ πνεῦμα ἐφ' Ἑλλησπόντου ἴοι , ἐνταῦθα δὴ τῷ τε σίτῳ καὶ ταῖς ναυσὶ σεσηπέναι συνέβαινεν . ἅπερ ἐν προνοίᾳ πεποιημένος Ἰουστινιανὸς βασιλεὺς διαφανῶς ἐπιδέδεικται ὡς ἀνθρώπῳ ἂν ἀμήχανον οὐδὲν γένοιτο , οὐδ' ἢν τοῖς χαλεπωτάτοις ἀνταγωνίζοιτο . ἐν Τενέδῳ γὰρ τῇ νήσῳ , ἣ τοῦ πορθμοῦ ἄγχιστά ἐστι , σιτῶνα ἐπετεχνήσατο τῷ παντὶ στόλῳ ἀποφορτίσασθαι διαρκῶς ἔχοντα , εὖρος μὲν οὐχ ἧττον ἢ ποδῶν ἐνενήκοντα , μῆκος δὲ ποδῶν ὀγδοήκοντα καὶ διακοσίων , ἐς ὕψος τε ἄφατον ἐπιεικῶς κατατείνοντα .
Lemmas: 5.1.4 Χῶρος τις πρό ὁ Ἐφέσιος πόλις ἐν ὄρθιος κεῖμαι συμβαίνω εἰμί , οὖον γήλοφον οὐδέ δυνατός ἀφίημι καρπός , εἰμί τις πειράω , ἀλλά σκληρός τε καί τραχύς ὅλως . ἐνταῦθα ναός ὁ ἐπιχώριος ἐν ὁ ἄνω χρόνος Ἰωάννης ὁ ἀπόστολος ἀνατίθημι , θεολόγος δέ ὁ ἐπίκλησις ὁ ἀπόστολος οὗτος ὀνομάζω , ἐπεί ὁ γε ἀμφί ὁ θεός ἀγαθός αὐτός ἢ κατά ἄνθρωπος διηγέομαι φύσις . οὗτος δή ὁ ναός Ἰουστινιανός βασιλεύς βραχύς τε εἰμί καί καταπονέω ὁ μῆκος ὁ χρόνος καθαιρέω εἰς ὁ ἔδαφος , εἰς τοσόσδε μεθαρμόζω μέγεθος καί κάλλος , ὥστε δή , συναιρέω εἶπον , ἐμφερής καί παντάπασι ἐνάμιλλος ὁ ἱερός εἰμί , ὅσπερ ἐν πόλις ὁ βασιλίδι ὁ ἀπόστολος ἀνατίθημι πᾶς , ὥσπερ ἐγώ ἐν ὁ ἔμπροσθεν δηλόω λόγος . 5.1.7 οὗτος μέν ἐν Ἔφεσος ἐξεργάζομαι ὁ βασιλεύς οὗτος . ἐν Τένεδος δέ οὗτος ὁ νῆσος σωτήριος τίς πόλις τε ὁ βασιλίδι καί ὁ κατά θάλασσα ἐργάζομαι ποιέω , ὅσπερ ἐγώ αὐτίκα δηλόω , τοσοῦτος ὑπεῖπον · ὁ θάλασσα ἐπί Ἑλλήσποντος ἐν στενός μάλιστα φέρω . ἄμφω γάρ ὁ ἤπειρος ἀλλήλων ὡς ἀγχοτάτω ἐνταῦθα εἶμι ὁ ὁ πορθμός ποιέω ἀρχή ἀμφί Σηστός τε καί Ἄβυδος , ἐπειδάν τε ὁ ναῦς ἐνταῦθα ἱκνέομαι , ὅσος δή Κωνσταντινούπολις εὐθύς2 ἵημι , ὅδε ὁρμίζω . ἀνάγω δέ αὐτός ἐνθένδε ἀμήχανος εἰμί , ὅτι μή νότος ἐπιπνέω ἄνεμος σφεῖς . ἡνίκα οὖν ὁ σιταγωγός στόλος ἐκ πόλις Ἀλεξάνδρεια ἐνταῦθα ἔρχομαι , εἰμί μέν ἐμπίπτω ὁ πνεῦμα ἐπίφορος ὅς , διά ὀλίγος μέν ὁ οὗτος ὁ ἐργασία διαχειρίζω καταίρω ὁ ναῦς εἰς ὁ Βυζάντιος λιμήν , ἀποφορτίζομαι δέ ἀπαλλάσσω αὐτίκα δή μάλα , ἐπί ὅς δή πρό ὁ ὁ χειμών ἅπας ὥρα δεύτερος τε καί τρίτος διαπεραιόω στόλος . ὅσος δέ αὐτός βούλομαι εἰμί , καί ἄλλος τίς ὁ ἐμπόλημα ἐνθένδε ἀντιφορτίζω ἀναστρέφω . εἰμί μέντοι ἀπό ἐναντίος ὅς ὁ πνεῦμα ἐπί Ἑλλήσποντος ἔρχομαι , ἐνταῦθα δή ὁ τε σῖτος καί ὁ ναῦς σήπω συμβαίνω . ὅσπερ ἐν πρόνοια ποιέω Ἰουστινιανός βασιλεύς διαφανής ἐπιδείκνυμι ὡς ἄνθρωπος εἄν ἀμήχανος οὐδείς γίγνομαι , οὐδέ εἄν ὁ χαλεπός ἀνταγωνίζομαι . ἐν Τένεδος γάρ ὁ νῆσος , ὅς ὁ πορθμός ἄγχιστος εἰμί , σιτώνης ἐπιτεχνάομαι ὁ πᾶς στόλος ἀποφορτίζομαι διαρκής ἔχω , εὖρος μέν οὐ κακός ἢ πούς ἐνενήκοντα , μῆκος δέ πούς ὀγδοήκοντα καί διακόσιοι , εἰς ὕψος τε ἄφατος ἐπιεικής κατατείνω .