procopius-history.de-aedificiis-lib-1-6 3.9
3.2.1 Ἄρξομαι δὲ ἀπὸ τῶν ἐν Μεσοποταμίᾳ χωρίων , ὅπως δὴ ὁ λόγος τοῖς ἔμπροσθέν μοι δεδιηγημένοις προσεχῶς ἄγοιτο . τὸν μὲν οὖν ἕνα , τὸν ἐν τοῖς Ἀρμενίων ἔθνεσιν ἄρχοντα , ὃν δοῦκα καλοῦσιν , ἐν πόλει Μαρτυροπόλει καλουμένῃ ἱδρύσατο , τὸν δὲ δὴ ἕτερον ἐν φρουρίῳ , ὅπερ Κιθαρίζων καλοῦσιν . ὅπη ποτὲ δὲ τῆς Ρωμαίων ἀρχῆς τὰ χωρία τάδε ξυμβαίνει εἶναι , ἐγὼ δηλώσω . ἐν Ἀρμενίᾳ τῇ Σοφανηνῇ καλουμένῃ πόλις ἐστί που Μαρτυρόπολις ὄνομα παρ' αὐτὸν ποταμὸν Νυμφίον κειμένη καὶ τοῖς πολεμίοις ὡς ἀγχοτάτω πρόσοικος οὖσα , ἐπεὶ ὁ Νυμφίος ποταμὸς διορίζει ἐνταῦθα τὰ Ρωμαίων τε καὶ Περσῶν ἤθη . ἐπὶ θάτερα γὰρ τοῦ ποταμοῦ Ἀρξανηνὴ ἡ χώρα οἰκεῖται Περσῶν κατήκοος ἐκ παλαιοῦ οὖσα . ἀλλὰ καὶ ὣς ἡ πόλις ἀπημελημένη Ρωμαίοις τούτοις δὴ ἀεὶ τοῖς βαρβάροις ἀπέκειτο . ὥστε ἀμέλει Καβάδης ὁ Περσῶν βασιλεὺς ἐπὶ Ἀναστασίου βασιλεύοντος ἐσέβαλε Ρωμαίων τὴν γῆν , διὰ Μαρτυροπόλεως τὸ στράτευμα ἄγων , ἐπεὶ Ἀμίδης ὀλίγῳ πλέον ἡμέρας ὁδῷ εὐζώνῳ ἀνδρὶ διειστήκει . ὥσπερ δέ τι πάρεργον ὁδοῦ διαχειρίζων καὶ τῆς ἐφόδου παρενθήκην τινὰ εὐθυωρὸν τὴν πόλιν ἐξεῖλεν , οὐ τειχομαχήσας ἢ προσβολήν τινα ἢ προσεδρείαν πεποιημένος , ἀλλὰ δηλώσας ὅτι δὴ ἀφίξεται μόνον . εὖ γὰρ εἰδότες οἱ τῇδε ᾠκημένοι ὡς οὐδὲ βραχεῖάν τινα χρόνου στιγμὴν τῷ στρατοπέδῳ ἀνθέξουσιν , ἐπειδὴ ἀγχοῦ τῶν Μήδων στρατὸν ἥκοντα εἶδον , ἅμα Θεοδώρῳ τηνικάδε Σοφανηνῆς σατραπεύοντι καὶ τῆς σατραπείας ἐνδιδυσκομένῳ τὸ σχῆμα , Καβάδῃ προσῆλθον εὐθύς , σφᾶς τε αὐτοὺς καὶ Μαρτυρόπολιν αὐτῷ ἐνδιδόντες , φόρους τε τοὺς δημοσίους ἐνιαυτοῖν δυοῖν ἐν χερσὶν ἔχοντες . οἷς δὴ ὁ Καβάδης ἡσθεὶς τῆς μὲν πόλεώς τε καὶ χώρας ἁπάσης , ὡς τῇ Περσῶν ἀρχῇ προσηκούσης , ἀπέσχετο , τοὺς δὲ ἀνθρώπους ἀθῴους ἀφῆκεν , οὔτε τι λυμηνάμενος οὔτε τι τῆς πολιτείας μεταβαλών , ἀλλὰ Θεόδωρον αὐτὸν σατράπην αὐτοῖς ἐπιστήσας καὶ αὐτῷ ἅτε οὐ γεγονότι ἀγνώμονι τὰ σύμβολα ἐγκεχειρικὼς τῆς ἀρχῆς , ὡς τὴν χώραν φυλάξοντι Πέρσαις . οὕτω τε τὸ στράτευμα πρόσω ἀπαγαγὼν πολιορκίᾳ τε Ἄμιδαν ἐξελὼν ἐς τὰ Περσῶν ἤθη ἀπήλαυνεν , ᾗπερ ἐν λόγοις μοι τοῖς ὑπὲρ τῶν πολέμων 3.2.9 ἐρρήθη . βασιλεύς τε Ἀναστάσιος ἐξεπιστάμενος ὡς οὐχ οἷόν τε ἦν Μαρτυρόπολιν ὀχύρωμα οὐδὲν ἔχουσαν ἐκ πολεμίων διασώσασθαι προσβολῆς , οὐχ ὅπως ἐπὶ Θεόδωρόν τε καὶ Σοφανηνοὺς ἠγανάκτησεν , ἀλλὰ καὶ χάριτας αὐτοῖς τῆς πράξεως ἔχειν ὡμολόγει πολλάς . ταύτης οὖν τῆς Μαρτυροπόλεως τοῦ περιβόλου ἐτύγχανε τὸ μὲν πάχος διῆκον ἐς πόδας μάλιστα τέσσαρας , τὸ δὲ ὕψος ἄχρι ἐς εἴκοσιν · ὥστε τοῖς πολεμίοις αὐτὸν οὐ τειχομαχοῦσιν οὐδὲ μηχανὰς προσβάλλουσι μόνον εὐέφοδον εἶναι , ἀλλὰ καὶ ἐσπηδῆσαι ἱκανῶς πρόχειρον .
Lemmas: 3.2.1 ἄρχω δέ ἀπό ὁ ἐν Μεσοποταμία χωρίον , ὅπως δή ὁ λόγος ὁ ἔμπροσθεν ἐγώ διηγέομαι προσεχῶς ἄγω . ὁ μέν οὖν εἷς , ὁ ἐν ὁ Ἀρμένιος ἔθνος ἄρχω , ὅς δούξ καλέω , ἐν πόλις Μαρτυρόπολις καλέω ἱδρύω , ὁ δέ δή ἕτερος ἐν φρούριον , ὅσπερ Κιθαρίζων καλέω . ὅπῃ ποτέ δέ ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή ὁ χωρίον ὅδε συμβαίνω εἰμί , ἐγώ δηλόω . ἐν Ἀρμένιος ὁ Σοφανηνός καλέω πόλις εἰμί ποῦ Μαρτυρόπολις ὄνομα παρά αὐτός ποταμός Νυμφίος κεῖμαι καί ὁ πολέμιος ὡς ἀγχοτάτω πρόσοικος εἰμί , ἐπεί ὁ Νυμφίος ποταμός διορίζω ἐνταῦθα ὁ Ῥωμαῖος τε καί Πέρσης ἦθος . ἐπί ἕτερος γάρ ὁ ποταμός Ἀρξανηνὴ ὁ χώρα οἰκέω Πέρσης κατήκοος ἐκ παλαιός εἰμί . ἀλλά καί ὡς ὁ πόλις ἀπαμελέομαι Ῥωμαῖος οὗτος δή ἀεί ὁ βάρβαρος ἀπόκειμαι . ὥστε ἀμελέω Καβάδης ὁ Πέρσης βασιλεύς ἐπί Ἀναστάσιος βασιλεύω εἰσβάλλω Ῥωμαῖος ὁ γῆ , διά Μαρτυρόπολις ὁ στράτευμα ἄγω , ἐπεί Ἄμιδα ὀλίγος πλέω ἡμέρα ὁδός εὔζωνος ἀνήρ διίστημι . ὥσπερ δέ τίς πάρεργον ὁδός διαχειρίζω καί ὁ ἔφοδος παρενθήκη τις εὐθύωρος ὁ πόλις ἐξαιρέω , οὖον τειχομαχέω ἢ προσβολή τις ἢ προσεδρεία ποιέω , ἀλλά δηλόω ὅτι δή ἀφικνέομαι μόνος . εὕω γάρ οἶδα ὁ ὅδε οἰκέω ὡς οὐδέ βραχύς τις χρόνος στιγμή ὁ στρατόπεδον ἀντέχω , ἐπεί ἀγχοῦ ὁ Μῆδος στρατός ἥκω εἶδον , ἅμα Θεόδωρος τηνικάδε Σοφανηνῆς σατραπεύω καί ὁ σατραπεία ἐνδιδύσκω ὁ σχῆμα , Καβάδης προσέρχομαι εὐθύς , σφεῖς τε αὐτός καί Μαρτυρόπολις αὐτός ἐνδίδωμι , φόρος τε ὁ δημόσιος ἐνιαυτός δύο ἐν χείρ ἔχω . ὅς δή ὁ Καβάδης ἥδομαι ὁ μέν πόλις τε καί χώρα ἅπας , ὡς ὁ Πέρσης ἀρχή προσήκω , ἀπέχω , ὁ δέ ἄνθρωπος ἀθῷος ἀφίημι , οὔτε τίς λυμαίνομαι οὔτε τίς ὁ πολιτεία μεταβάλλω , ἀλλά Θεόδωρος αὐτός σατράπης αὐτός ἐφίστημι καί αὐτός ἅτε οὖον γίγνομαι ἀγνώμων ὁ σύμβολον ἐγχειρίζω ὁ ἀρχή , ὡς ὁ χώρα φυλάσσω Πέρσης . οὗτος τε ὁ στράτευμα πρόσω ἀπάγω πολιορκία τε Ἄμιδα ἐξαιρέω εἰς ὁ Πέρσης ἦθος ἀπελαύνω , ὅσπερ ἐν λόγος ἐγώ ὁ ὑπέρ ὁ Πολέμων 3.2.9 εἴρω . Βασιλεύς τε Ἀναστάσιος ἐξεπίσταμαι ὡς οὐ οἷος τε εἰμί Μαρτυρόπολις ὀχύρωμα οὐδείς ἔχω ἐκ πολέμιος διασῴζω προσβολή , οὐ ὅπως ἐπί Θεόδωρος τε καί Σοφανηνοὺς ἀγανακτέω , ἀλλά καί χάρις αὐτός ὁ πρᾶξις ἔχω ὁμολογέω πολύς . οὗτος οὖν ὁ Μαρτυρόπολις ὁ περίβολος τυγχάνω ὁ μέν πάχος διήκω εἰς πούς μάλιστα τέσσαρες , ὁ δέ ὕψος ἄχρι εἰς εἴκοσι · ὥστε ὁ πολέμιος αὐτός οὖον τειχομαχέω οὐδέ μηχανή προσβάλλω μόνος εὐέφοδος εἰμί , ἀλλά καί εἰσπηδάω ἱκανῶς πρόχειρον .