proclus.institutio-theologica 21
Περὶ τοῦ ὅτι οὐ πρῶτον αἴτιον ὁ νοῦς . Πᾶσα τάξις ἀπὸ μονάδος ἀρχομένη πρόεσιν εἰς πλῆθος τῇ μυνάδι σύστοιχον , καὶ πάσης τάξεως τὸ πλῆθος εἰς μίαν ἀνάγεται μονάδα . Ἡ μὲν γὰρ μονάς , ἀρχὴς ἔχουσα λόγον , ἀπογεννᾷ τὸ οἰκεῖον ἑαυτῇ πλήθος . Διὸ καὶ μία σειρά καὶ μία τάξις ἡ ὅλη παρὰ τῆς μονάδος ἔχει τὴν εἰς τὸ πλῆθος ὑπόβασιν . Οὐ γὰρ ἐτι τάξις οὐδὲ σειρά , τῆς μονάδος ἀγόνου μενούσης καθ’ αὐτήν · τὸ δὲ πλῆθος ἀνάγεται πάλιν εἰς μίαν τὴν κοινὴν τῶν ὁμοταγῶν πάντων αἰτίαν . Τὸ γὰρ ἓν παντὶ πλήθει ταὐτὸν οὐχ ἀφ’ ἑνὸς τῶν ἑντῶν πλήθει τὴν πρόοδον ἔσχε · τὸ γὰρ ἀφ’ ἑνὸς μόνου τῶν πολλῶν οὐ κοινὸν πάντων , ἀλλὰ τῆς ἐκείνου μόνης ἰδιότητος ἐξαιρετον . Ἐπεὶ οὖν καθ’ ἑκάστην τάξιν ἐστι τις καὶ κοινωνία καὶ συνέχεια καὶ ταυτότης , δι’ ἣν καὶ ταῦτε μὲν ὁμοταγὴ λέγεται , ταῦτε δὲ ἐτεροταγὴ , δήλον , ὡς ἀπὸ μιᾶς ἀρχῆς πᾶση τῇ τάξει τὸ ταυτόν . Ἔστιν ἄρα μονὰς μία πρὸ τοῦ πλήθους καθ’ ἑκάστην τάξιν τὸν ἕνα λόγον καὶ εἰρμὸν τοῖς ἐν αὐτῇ τεταγμένοις παρεχομένη πρὸς τε ἀλληλα καὶ πρὸς τὸ ὅλον . Ἄλλο μὲν γὰρ ἄλλου αἴτιον ἔστω τῶν ὑπὸ τὴν αὐτὴν σειράν · τὸ δέ , ὡς τῆς μιᾶς σειρᾶς αἴτιον , ἀνάγκη πρὸ τῶν πάντων εἶναι , καὶ ἀπ’ αὐτοῦ πάντα ὡς ὁμοταγὴ γεννᾶσθαι , μὴ ὡς τόδε τι ἕκαστον , ἀλλ’ ὡς τῆσδε τῆς τάξεως ὑπάρχον . Ἐκ δὴ τούτων φανερόν , ὅτι καὶ τῇ φύσει τοῦ σώματος ὑπάρχει τὸ τε ἓν καὶ τὸ πλῆθος , καὶ ἥτε μία φύσις τὰς πολλάς ἔχει συννηρημένας , καὶ αἱ πολλαὶ φύσεις ἐκ μιᾶς τῆς τοῦ ὅλου φύσεως , καὶ τῇ τάξει τῶν ψυχῶν πάρεισιν , ἐκ μιᾶς τε ἀρχεσθαι ψυχῆς τῆς πρώτης καὶ εἰς πλῆθος ψυχῶν ὑποβαίνειν καὶ τὸ πλῆθος εἰς τὴν μίαν ἀνάγειν , καὶ τῇ νοερᾷ οὐσίᾳ μονάδα τε εἶναι νοερὰν καὶ νόων πλῆθος ἐξ ἑνὸς νοῦ προελθὸν καὶ εἰς ἐκείνην ἐπιστρέφον , καὶ τῷ ἑνὶ τῷ πρὸ τῶν πάντων τὸ πλῆθος τῶν ἐνάδων , καὶ ταῖς ἐνάσι τὴν εἰς τὸ ἓν ἕνασιν . Μετὰ τὸ ἓν ἄρα τὸ πρῶτον ἐνάδες , καὶ μετὰ τοὺς τὸν πρῶτον νοῦς , καὶ μετὰ τὴν ψυχὴν τὴν πρώτην ψυχαί , καὶ μετὰ τὴν ὅλην φύσιν φύσεις .
Lemmas: περι ὁ ὅτι οὖον πρῶτος αἴτιος ὁ νόος . πᾶσα τάξις ἀπό μόνος ἄρχω πρόεσις εἰς πλῆθος ὁ μυνάδι σύστοιχος , καί πᾶς τάξις ὁ πλῆθος εἰς εἷς ἀνάγω μόνος . ὁ μέν γάρ μόνος , ἀρχή ἔχω λόγος , ἀπογεννάω ὁ οἰκέω ἑαυτοῦ πλήθος . Διὸ καί εἷς σειρά καί εἷς τάξις ὁ ὅλος παρά ὁ μόνος ἔχω ὁ εἰς ὁ πλῆθος ὑπόβασις . οὖον γάρ ἔτι τάξις οὐδέ σειρά , ὁ μόνος ἄγονος Μένων κατά αὐτός · ὁ δέ πλῆθος ἀνάγω πάλιν εἰς εἷς ὁ κοινός ὁ ὁμοταγής πᾶς αἴτιος . ὁ γάρ εἷς πᾶς πλῆθος αὐτός οὐ ἀπό εἷς ὁ ἵημι πλῆθος ὁ πρόοδος ἔχω · ὁ γάρ ἀπό εἷς μόνος ὁ πολύς οὖον κοινός πᾶς , ἀλλά ὁ ἐκεῖνος μόνος ἰδιότης ἐξαίρω . ἐπεί οὖν κατά ἕκαστος τάξις εἰμί τις καί κοινωνία καί συνέχεια καί ταυτότης , διά ὅς καί αὐτός μέν ομοταγής λέγω , αὐτός δέ ετεροτασσω , δῆλος , ὡς ἀπό εἷς ἀρχή πᾶς ὁ τάξις ὁ αὐτός . ἔρτις ἄρα μονή εἷς πρό ὁ πλῆθος κατά ἕκαστος τάξις ὁ εἷς λόγος καί εἱρμός ὁ ἐν αὐτός τάσσω παρέχω πρός τε ἀλλήλων καί πρός ὁ ὅλος . ἄλλος μέν γάρ ἄλλος αἴτιος ἵστημι ὁ ὑπό ὁ αὐτός σειρά · ὁ δέ , ὡς ὁ εἷς σειρά αἴτιος , ἀνάγκη πρό ὁ πᾶς εἰμί , καί ἀπό αὐτός πᾶς ὡς ομοταγής γεννάω , μή ὡς ὅδε τίς ἕκαστος , ἀλλά ὡς ὅδε ὁ τάξις ὑπάρχω . ἐκ δή οὗτος φανερός , ὅτι καί ὁ φύσις ὁ σῶμα ὑπάρχω ὁ τε εἷς καί ὁ πλῆθος , καί ὅστε εἷς φύσις ὁ πολύς ἔχω συναιρέω , καί ὁ πολύς φύσις ἐκ εἷς ὁ ὁ ὅλος φύσις , καί ὁ τάξις ὁ Ψυχή πάρειμι , ἐκ εἷς τε ἄρχω Ψυχή ὁ πρῶτος καί εἰς πλῆθος Ψυχή ὑποβαίνω καί ὁ πλῆθος εἰς ὁ εἷς ἀνάγω , καί ὁ νοερός οὐσία μόνος τε εἰμί νοερός καί νόος πλῆθος ἐκ εἷς νόος προέρχομαι καί εἰς ἐκεῖνος ἐπιστρέφω , καί ὁ εἷς ὁ πρό ὁ πᾶς ὁ πλῆθος ὁ ἐνᾴδω , καί ὁ ἐνάς ὁ εἰς ὁ εἷς ἕνος . μετά ὁ εἷς ἄρα ὁ πρῶτος ἐνάς , καί μετά ὁ ὁ πρῶτος νόος , καί μετά ὁ ψυχή ὁ πρῶτος Ψυχή , καί μετά ὁ ὅλος φύσις φύσις .