proclus.institutio-theologica 20
Πάντων σωμάτων ἐπέκεινά ἐστιν ἡ ψυχῆς οὐσία καὶ πασῶν ψυχῶν ἐπέκεινα ἡ νοερὰ φύσις , καὶ πασῶν τῶν νοερῶν ὑποστάσεων ἐπέκεινα τὸ ἓν . Πᾶν γὰρ σῶμα κινητὸν ἐστὶν ὑφ’ ἑτέρου , κινεῖν δὲ ἑαυτὸ οὐ δύναται , ἀλλὰ ψυχῆς μετουσία κινεῖται ἐξ αὐτοῦ , καὶ διὰ ψυχὴν , καὶ παρούσης μὲν ψυχῆς αὐτοκίνητόν τι ἐστίν , ἀπούσης δὲ ἐτεροκίνητον , ὡς ταύτην ἔχον καὶ αὐτὸ τὴν φύσιν , καὶ ὡς ψυχῆς αὐτοκίνητον οὐσίαν λαμβάνουσα . Λ' Ὡς γὰρ ἂν παραγέννηται , τούτῳ μεταδίδωσιν αὐτῆς τῆς κινήσεως . Οὐ δὲ μεταδίδωσιν αὐτῷ τῷ εἶναι , τοῦθ’ ἥκιστα πολλῷ πρότερον αὐτὴ ἐστίν . Ἐπέκεινα ἄρα σώματός ἐστιν , ὡς αὐτοκίνητος κατ’ οὐσίαν , τῶν κατὰ μέρος αὐτοκινήτων γινομένων . Πάλιν δὲ ἡ ψυχὴ κινουμένη ὑφ’ ἑαυτῆς δευτέραν ἔχει τάξιν τῆς ἀκινήτου φύσεως καὶ κατ’ ἐνέργειαν ἀκινήτου ὑφεστῶσης . Διὸ πάντων μὲν τῶν κινουμένων ἤρεῖται τὸ αὐτοκίνητον , πάντων δὲ τῶν κινούντων τὸ ἀκίνητον . Εἰ οὖν ἡ ψυχὴ κινουμένη ὑφ’ ἑαυτῆς τὰ ἄλλα κινεῖ , δεῖ πρὸ αὐτῆς εἶναι τὸ ἀκινήτως κινοῦν . Νοῦς δὲ κινεῖ , ἀκίνητος ὢν , καὶ ἀεὶ κατὰ τὰ αὐτὰ ἐνεργῶν . Καὶ γὰρ ἡ ψυχὴ διὰ νοῦν μετέχει τοῦ ἀεὶ νοεῖν , ὥσπερ σῶμα διὰ ψυχὴν τὸ ἑαυτὸ κινεῖν . Εἰ γὰρ τὴν ἐν ψυχῇ τὸ ἀεὶ νοεῖν πρῶτως , πάσαις ἂν ὑπῆρχε ψυχαῖς , ὥσπερ καὶ τὸ ἑαυτὴν κινεῖν . Οὐχ ἄρα τῇ ψυχῇ τοῦτο ὑπάρχει πρῶτως · δεῖ ἄρα πρὸ αὐτῆς εἶναι τὸ πρῶτως νοητικόν · πρὸ τῶν ψυχῶν ἄρα ὁ νοῦς . Ἀλλὰ μὴν καὶ πρὸ τοῦ νοῦ τὸ ἓν , νοῦς γὰρ εἰ καὶ ἀκίνητος , ἀλλ’ οὐχ ἓν · νοεῖ γὰρ ἑαυτόν , καὶ ἐνεργεῖ περὶ ἑαυτόν , καὶ τοῦ μὲν ἑνὸς πάντα μετέχει τὰ ὅποια <note>ἕκαστερον ἄνδον , μηδὲ τὸ δὲ δευ - τέρι τὸ μέν μὲν καθ’ ποιούν , οὐχ ἂν τῷ πρὸς τῷ μέν εἶναι διδομένον εἴται . εἰ τῶν ὅν - σιν τετα - μη πασίν ὡς οὐχ ἤν μέν πρώ - χουσιν · τὸ ὡτως οὐδὲ ἀλλαχό - ζης οὐσία , αὶ πασῶν Πάν γὰρ τὸ οὐ πέ - ὑ , καὶ ζῇ ητόν πώς χον καθ’ ύσίαν λα - σιν αὐτο - αι , τοῦτο σωμάτων μέθεξιν κινομένη φύσεως αὐτοκί - Εἰ οὖν δεῖ πρὸ νεί , ἀκί - Καὶ γὰρ τερ σῶμα τάσαις ἂν Οὐχ ἄρα εἶναι τὸ ἂρ εἰ καὶ ἐνεργεῖ ὅπως-</note> οὐν ὄντα , τοῦ δὲ νοῦ οὐ πάντα . Οἷς γὰρ παρῆ νοῦς μετουσία , ταῦτα γνώσεως ἀνάγκη μετέχειν · διότι ἡ νοερὰ γνῶσις ἐστὶν ἀρχὴ καὶ αἰτία πρώτη τοῦ γινώσκειν · ἐπέκεινα ἄρα τὸ ἓν τοῦ νοῦ . Καὶ οὐκέτι τοῦ ἑνὸς ἄλλο ἐπέκεινα . Ταὐτὸν γὰρ ἓν καὶ τἀγαθόν · τἀγαθὸν δὲ ἀρχὴ πάντων , ὡς δέδεικται .
Lemmas: Πάντων σῶμα ἐπέκεινα εἰμί ὁ Ψυχή οὐσία καί πᾶς Ψυχή ἐπέκεινα ὁ νοερός φύσις , καί πᾶς ὁ νοερός ὑπόστασις ἐπέκεινα ὁ εἷς . Πᾶν γάρ σῶμα κινητός εἰμί ὑπό ἕτερος , κινέω δέ ἑαυτοῦ οὖον δύναμαι , ἀλλά Ψυχή μετουσία κινέω ἐκ αὐτός , καί διά ψυχή , καί πάρειμι μέν Ψυχή αὐτοκίνητος τίς εἰμί , ἄπειμι δέ ετεροκινεω , ὡς οὗτος ἔχω καί αὐτός ὁ φύσις , καί ὡς Ψυχή αὐτοκίνητον οὐσία λαμβάνω . λίαν ὡς γάρ εἄν παραγίγνομαι , οὗτος μεταδίδωμι αὐτός ὁ κίνησις . οὖον δέ μεταδίδωμι αὐτός ὁ εἰμί , οὗτος ἥκιστος πολύς πρότερος αὐτός εἰμί . ἐπέκεινα ἄρα σῶμα εἰμί , ὡς αὐτοκίνητος κατά οὐσία , ὁ κατά μέρος αυτοκίνητο γίγνομαι . πάλιν δέ ὁ ψυχή κινέω ὑπό ἑαυτοῦ δύο ἔχω τάξις ὁ ἀκίνητος φύσις καί κατά ἐνέργεια ἀκίνητος ὑφίστημι . Διὸ πᾶς μέν ὁ κινέω ἐρείδω ὁ αὐτοκίνητον , πᾶς δέ ὁ κινέω ὁ ἀκίνητος . εἰμί οὖν ὁ ψυχή κινέω ὑπό ἑαυτοῦ ὁ ἄλλος κινέω , δεῖ πρό αὐτός εἰμί ὁ ἀκίνητος κινέω . Νοῦς δέ κινέω , ἀκίνητος εἰμί , καί ἀεί κατά ὁ αὐτός ἐνεργός . καί γάρ ὁ ψυχή διά νόος μετέχω ὁ ἀεί νοέω , ὥσπερ σῶμα διά ψυχή ὁ ἑαυτοῦ κινέω . εἰμί γάρ ὁ ἐν Ψυχή ὁ ἀεί νοέω πρῶτος , πᾶς εἄν ὑπάρχω Ψυχή , ὥσπερ καί ὁ ἑαυτοῦ κινέω . οὐχ ἄρα ὁ Ψυχή οὗτος ὑπάρχω πρῶτος · δεῖ ἄρα πρό αὐτός εἰμί ὁ πρῶτος νοητικός · πρό ὁ Ψυχή ἄρα ὁ νόος . ἀλλά μήv καί πρό ὁ νόος ὁ εἷς , νόος γάρ εἰμί καί ἀκίνητος , ἀλλά οὐ εἷς · νοέω γάρ ἑαυτοῦ , καί ἐνεργέω περί ἑαυτοῦ , καί ὁ μέν εἷς πᾶς μετέχω ὁ όποιος <note>ἕκαστερον ἄνδον , μηδέ ὁ δέ δήω - Τέρι ὁ μέν μέν κατά ποιέω , οὐ εἄν ὁ πρός ὁ μέν εἰμί δίδωμι ἵημι . εἰμί ὁ ὅς - βρόχος τετος - μη πᾶς ὡς οὐ ἐάν μέν πρωΐ - χόω · ὁ ὅς οὐδέ ἀλλάσσω - ζῶ οὐσία , ὅς πᾶς Πάν γάρ ὁ οὖον μετά - ὑ , καί ζῶ εἰμί πως Χον κατά ὕω λάω - βρόχος αὐτός - ὁ , οὗτος σῶμα μέθεξις κινέω φύσις αὐτοκί - εἰμί οὖν δεῖ πρό νέομαι , ἀκίς - καί γάρ τερ σῶμα Τάσαις εἄν οὐχ ἄρα εἰμί ὁ ἄρα εἰμί καί ἐνεργέω ὅς ὀν εἰμί , ὁ δέ νόος οὖον πᾶς . οἷς γάρ πάρειμι νόος μετουσία , οὗτος γνῶσις ἀνάγκη μετέχω · διότι ὁ νοερός γνῶσις εἰμί ἀρχή καί αἰτία πρῶτος ὁ γιγνώσκω · ἐπέκεινα ἄρα ὁ εἷς ὁ νόος . καί οὐκέτι ὁ εἷς ἄλλος ἐπέκεινα . ταυτός γάρ εἷς καί τἀγαθόν · ἀγαθός δέ ἀρχή πᾶς , ὡς δείκνυμι .