proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v1_0409.2
ὁ Τίμαιος ἀπὸ τοῦ ἀγαθοῦ ποιεῖται τὴν ἀρχὴν ὁμητηρίων αὐτῷ κάλλιστον εἶναι νομίζων τὴν τῆς τελικῆς αἰτίας εὕρεσιν · ὡς γὰρ πάντων τῶν ὄντων αἴτιόν ἐστι τἀγαθόν , οὕτω δεῖ καὶ τὴν τοῦ κόσμου γένεσιν ἀπὸ ταύτης προίέναι τῆς C ἀρχῆς πρωτίστης · πάντα γὰρ ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ , καὶ ὅσων μὴ ἐστιν αἴτιος ὁ δημιουργικὸς νοῦς , τούτων αἴτιον τἀγαθόν , ὡσπερ τῆς ὕλης , καὶ ὅσων μὴ ἐστιν ὑποστατικὸν τὸ παράδειγμα , καὶ ταῦτα ἐκεῖθεν ὑφίσταται · πάντα γὰρ ἐκεῖνον ἕνεκά ἐστι , καὶ ἐκεῖνο αἴτιον πάντων καλῶν , ὡς εἴρηται ἐν Ἐπιστολαῖς [ 312 E ] · διὸ καὶ τὰ ἄλλα αἴτια πρὸς ταύτην ἀναπέμπει τὴν μίαν αἰτίαν ὁ Τίμαιος . τὸ γὰρ εἶδος τοῦ κόσμου διὰ τῶν ὑποθέσεων ἀνευρὼν καὶ τὸ παραδειγματικὸν καὶ τὸ ποιητικὸν αἴτιον νῦν ἐδηλήσει τὴν κυριωτάτην καὶ πρεσβυτάτην ἀποδοῦναι τῶν αἰτίων , τὴν τελικήν , ἣν δεῖ διαφερόντως ἐπὶ τῆς ὅλης δημιουργίας ἐπιποθεῖν · ὅπου γὰρ καὶ ὁ κατὰ νοῦν ζῶν ἄνθρωπος τοῦ ἀγαθοῦ πάντα πραγματεύεται χάριν , πῶς μᾶλλον αὐτὸς ὁ νοῦς καὶ ὁ θεῖος νοῦς οὐχὶ τῆς τελικῆς αἰτίας ἕνεκα πάντα δημιουργεῖ ; κἂν γὰρ δοκῇ πολλάκις ὁ σπουδαῖος τοῦ σώματος ἕνεκά τι πράττειν ἢ ὅλως τῶν χειρόνων , οὐ τοῦτ’ ἐστὶ τὸ τέλος , τὸ τοῦ σώματος ἢ τὸ τοῦ χειρόνου ἀγαθόν , ἀλλὰ γὰρ καὶ τοῦτο πράττει τῆς πρὸς τὸ θεῖον ὁμοιότητος ἕνεκα καὶ D ἐκείνην ποιεῖται τὸ σκοπιμώτατον τέλος · πῶς δὴ οὖν μειζόνως ὁ τοῦ παντὸς δημιουργὸς τοῦ ἀγαθοῦ χάριν ἂν δημιουργοῖ καὶ τῆς τελικῆς αἰτίας ; οὐ γὰρ ἄσκοπον οὐδὲ ἀόριστον ποιεῖται τὴν ἐνέργειαν . διὸ μοι δοκεῖ καὶ ὁ Πλάτων μηδὲ ζητῆσαι τὴν ἀρχήν , εἰ ἔστι τελικὸν αἴτιον τῆς τοῦ κόσμου συστάσεως , ἀλλ’ ὡς τούτου παρὰ πᾶσιν ὁμολογουμένου ζητεῖν , τί τὸ τελικόν ἐστιν αἴτιον · νοῦς γὰρ ὑπόκειται δημιουργὸς καὶ θεός , ἀλλ’ οὐ τὸ αὐτόματον , ὡσπερ τινὲς φασιν . εἰ δὲ νοῦς τὸ ποιοῦν , ἔστι δήπου τὸ οὐ ἕνεκα ἐν τῇ δημιουργίᾳ · ὡς γὰρ ψυχὴ κατορθωμένη πάντα
Lemmas: ὁ Τίμαιος ἀπό ὁ ἀγαθός ποιέω ὁ ἀρχή ὁμητηρίων αὐτός καλῶς εἰμί νομίζω ὁ ὁ τελικός αἴτιος εὕρεσις · ὡς γάρ πᾶς ὁ εἰμί αἴτιος εἰμί τἀγαθόν , οὗτος δεῖ καί ὁ ὁ κόσμος γένεσις ἀπό οὗτος προΐημι ὁ C ἀρχή πρῶτος · πᾶς γάρ ἐκ ὁ ἀγαθός , καί ὅσος μή εἰμί αἴτιος ὁ δημιουργικός νόος , οὗτος αἴτιος τἀγαθόν , ὡς ὁ ὕλη , καί ὅσος μή εἰμί ὑποστατικός ὁ παράδειγμα , καί οὗτος ἐκεῖθεν ὑφίστημι · πᾶς γάρ ἐκεῖνος ἕνεκα εἰμί , καί ἐκεῖνος αἴτιος πᾶς καλός , ὡς εἴρω ἐν Ἐπιστολή [ 312 E ] · διό καί ὁ ἄλλος αἴτιος πρός οὗτος ἀναπέμπω ὁ εἷς αἴτιος ὁ Τίμαιος . ὁ γάρ εἶδος ὁ κόσμος διά ὁ ὑπόθεσις ἀνευρίσκω καί ὁ παραδειγματικός καί ὁ ποιητικός αἴτιος νῦν δηλέομαι ὁ κύριος καί πρέσβυς ἀποδίδωμι ὁ αἴτιος , ὁ τελικός , ὅς δεῖ διαφερόντως ἐπί ὁ ὅλος δημιουργία ἐπιποθέω · ὅπου γάρ καί ὁ κατά νόος ζῶ ἄνθρωπος ὁ ἀγαθός πᾶς πραγματεύομαι χάρις , πῶς μᾶλλον αὐτός ὁ νόος καί ὁ θεῖος νόος οὐ ὁ τελικός αἴτιος ἕνεκα πᾶς δημιουργέω ; κἀν γάρ δοκέω πολλάκις ὁ σπουδαῖος ὁ σῶμα ἕνεκα τίς πράσσω ἢ ὅλως ὁ χείρων , οὖον οὗτος εἰμί ὁ τέλος , ὁ ὁ σῶμα ἢ ὁ ὁ χειρονοος ἀγαθός , ἀλλά γάρ καί οὗτος πράσσω ὁ πρός ὁ θέω ὁμοιότης ἕνεκα καί D ἐκεῖνος ποιέω ὁ σκόπιμος τέλος · πῶς δή οὖν μέγας ὁ ὁ πᾶς δημιουργός ὁ ἀγαθός χάρις εἄν δημιουργέω καί ὁ τελικός αἴτιος ; οὖον γάρ ἄσκοπος οὐδέ ἀόριστος ποιέω ὁ ἐνέργεια . διό ἐγώ δοκέω καί ὁ Πλάτων μηδέ ζητέω ὁ ἀρχή , εἰμί εἰμί τελικός αἴτιος ὁ ὁ κόσμος σύστασις , ἀλλά ὡς οὗτος παρά πᾶς ὁμολογέω ζητέω , τίς ὁ τελικός εἰμί αἴτιος · νόος γάρ ὑπόκειμαι δημιουργός καί θεός , ἀλλά οὖον ὁ αὐτόματος , ὡς τις φημί . εἰμί δέ νόος ὁ ποιέω , εἰμί δήπου ὁ οὖον ἕνεκα ἐν ὁ δημιουργία · ὡς γάρ ψυχή κατορθώνω πᾶς