proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v3_0311.2
φησί τὴν ἀνθρωπίνην ψυχὴν , ἔχοντα δὲ τὴν οἰκείαν ζωήν , καὶ ἐπὶ ταύτῃ τὴν εἰσκριθεῖσαν ψυχὴν οἷον ἐποχομένην καὶ τῇ πρὸς αὐτὴν συμπάθειᾳ δεδεμένην . καὶ τοῦτο δέ-δεικται μὲν ἡμῖν ἐν ταῖς εἰς Φαίδρον συνουσίαις διὰ πολλῶν λόγων καὶ ὅτι μόνος ὁ τρόπος οὗτός ἐστι τῆς εἰσκρίσεως . εἰ δ’ οὖν καὶ ὅτι Πλατωνικὸς ὁ λόγος ὑπομνη-σαὶ χρή , παραθετέον , ὅτι τε ἐν Πολιτείᾳ [ X 620C ] τὴν ψυχὴν τοῦ Θεραίου πίθηκον ἐνδύεσθαι φησιν , ἀλλ’ οὐ σῶμα πιθήκειον , καὶ ἐν Φαίδρῳ [ 249B ] κατιέναι εἰς βίον θηρίον , ἀλλ’ οὐχ εἰς σῶμα θηρίον ( ὁ γὰρ βίος μετὰ τῆς οἰκείας ἐστὶ ψυχῆς ) , καὶ ἐν τούτοις μεταβάλλειν εἰς θηρίον φύσιν · ἡ γὰρ θηρείος φύσις οὐκ ἐστὶ τὸ σῶμα τὸ θηρίον , ἀλλ’ ἡ ζωὴ τοῦ θηρίου . καὶ τοῦτο μέν , ὅπερ εἴρηται , ληπτέον ἀπὸ τῶν εἰς Φαίδρον εἰρημένων . ὅτι δὲ ἀδύνατον ψυχὴν νεοτελῆ θηρίου γενέσθαι ψυχήν , ὑπομνήσομεν ἀπὸ τοῦ τὴν θηριωδίαν ἐπέκεινα πάσης ἀν-θρωπίνης εἶναι κακίας , ὥσπερ καὶ Ἀριστοτέλης φησί . δεῖ δὴ οὖν ἀνθρωπίνην πρότερον κακίαν σχεῖν , εἴδ’ οὕτω τὴν θηρίοις πρέπουσαν · οὐ γὰρ ἐστιν ἀπὸ τῶν ἐναντιωτάτων εἰδῶν τῆς ζωῆς τὰ ἐναντιώτατα σχεῖν . διὸ καὶ αὐτὸς οὕτως εἶπεν , ὅτι μὴ παυόμενος ἐν τούτοις ἐτι , λέγων τῇ εἰς γυναῖκα καθόδῳ , καθ’ ὃν ἂν κακύνται τρόπον , εἰς τοι-αύτην μεταβάλλει θηρίου φύσιν · ἀπὸ γὰρ τῶν πρώ-των εἰδῶν καὶ νοερωτέρων δι’ ὑφέσεως γίνεται τὰ ἀλογώ-τερα καὶ ἀπὸ τῶν ἀσχετωτέρων τὰ ἐν σχέσει καὶ ἀπὸ τῶν ἐρωμενεστέρων τὰ ἀσθενέστερα . πολνειδοῦς δὲ τῆς κακίας οὕσης ἐστι καθ’ ἑκάστην τὸ θηριώδες θεωρεῖν καὶ κατὰ τοῦτο πρὸς τὰ ὅμοια ζῷα συνάπτειν τὴν ψυχήν , ὡς ἐν Φαίδωνι [ 81E 82A ] πεποίηκεν · ἡ μὲν γὰρ ἐν ἀδικίᾳ θηριωδία λύκους ἀποτελεῖ , ἐλάφους δὲ ἡ ἐν δειλίᾳ καὶ ὄνους ἡ ἐν γαστριμαργίᾳ · τούτων γὰρ ἑκάστη πάντως ἔχει τινὰ ὑπερβολὴν ἐκβαίνουσαν τὴν ἀνθρωπίνην διατροφὴν .
Lemmas: φημί ὁ ἀνθρώπινος ψυχή , ἔχω δέ ὁ οἰκεῖος ζωή , καί ἐπί οὗτος ὁ εἰσκρίνω ψυχή οἷος ἐπέχω καί ὁ πρός αὐτός συμπάθεια δέω1 . καί οὗτος δείκνυμι μέν ἐγώ ἐν ὁ εἰς Φαῖδρος συνουσία διά πολύς λόγος καί ὅτι μόνος ὁ τρόπος οὗτος εἰμί ὁ εἴσκρισις . εἰμί δέ οὖν καί ὅτι πλατωνικός ὁ λόγος ὑπομνη-σαὶ χρή , παραθετέον , ὅτι τε ἐν πολιτεία [ X 620C ] ὁ ψυχή ὁ Θεραίου πίθηκος ἐνδύω φημί , ἀλλά οὖον σῶμα πιθήκειος , καί ἐν Φαῖδρος [ 249B ] κατέρχομαι εἰς βίος θηρίον , ἀλλά οὐ εἰς σῶμα θηρίον ( ὁ γάρ βίος μετά ὁ οἰκεῖος εἰμί Ψυχή ) , καί ἐν οὗτος μεταβάλλω εἰς θηρίον φύσις · ὁ γάρ θήρ φύσις οὐ εἰμί ὁ σῶμα ὁ θηρίον , ἀλλά ὁ ζωή ὁ θηρίον . καί οὗτος μέν , ὅσπερ εἴρω , ληπτέος ἀπό ὁ εἰς Φαῖδρος εἴρω . ὅτι δέ ἀδύνατος ψυχή νεοτελής θηρίον γίγνομαι Ψυχή , ὑπομιμνῄσκω ἀπό ὁ ὁ θηριωδία ἐπέκεινα πᾶς ἀνθρώπινος εἰμί κακία , ὥσπερ καί Ἀριστοτέλης φημί . δεῖ δή οὖν ἀνθρώπινος πρότερος κακία ἔχω , εἶδος οὗτος ὁ θηρίον πρέπω · οὖον γάρ εἰμί ἀπό ὁ ἐναντίος εἶδος ὁ ζωή ὁ ἐναντίος ἔχω . διό καί αὐτός οὕτως εἶπον , ὅτι μή παύω ἐν οὗτος ἔτι , λέγω ὁ εἰς γυνή κάθοδος , κατά ὅς εἄν κακύνω τρόπος , εἰς τοιοῦτος μεταβάλλω θηρίον φύσις · ἀπό γάρ ὁ πρῶτος εἶδος καί νοερός διά ὕφεσις γίγνομαι ὁ ἄλογος καί ἀπό ὁ ἄσχετος ὁ ἐν σχέσις καί ἀπό ὁ ἐρρωμένος ὁ ἀσθενής . πολνειδιδωμι δέ ὁ κακία ὗσις εἰμί κατά ἕκαστος ὁ θηριώδης θεωρέω καί κατά οὗτος πρός ὁ ὅμοιος ζῷον συνάπτω ὁ Ψυχή , ὡς ἐν Φαίδων [ 81E 82A ] ποιέω · ὁ μέν γάρ ἐν ἀδικία θηριωδία λύκος ἀποτελέω , ἔλαφος δέ ὁ ἐν δειλία καί ὄνος ὁ ἐν γαστριμαργία · οὗτος γάρ ἕκαστος πάντως ἔχω τις ὑπερβολή ἐκβαίνω ὁ ἀνθρώπινος διατροφή .