proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v1_0302.2
ἔχει τάξιν ὁ λόγος , ὅς ἐστι τῆς ψυχῆς ἡμῶν νόησις μεταβατικῶς ἐφαπτομένης τῶν ὄντων , τρίτην δὲ ἡ δόξα , κατὰ λόγον οὕσα γνῶσις τῶν αἰσθητῶν , τετάρτη ( ) δὲ ἡ αἴσθησις , ἄλογος ὑπάρχουσα τῶν αὐτῶν γνῶσις . ἡ γὰρ διάνοια μέση νοήσεως οὖσα καὶ δόξης τῶν μέσων ἐστιν εἴδων γνωστική , τῶν δεομένων ἀμυδροτέρας μὲν ἢ κατὰ νόησιν , τρανεστέρας δὲ τινος ἢ κατὰ δόξαν ἐπιβολῆς , ὡς καὶ ὁ Σωκράτης ἔλεγε τῇ προτεραίᾳ διορίζων τὰς γνώσεις τοῖς γνωστοῖς . τὴν μὲν οὖν δόξαν κατὰ λόγον προσορτήσον , διότι λόγους ἔχει γνωστικούς τῶν οὐσιῶν , ἄλογον δὲ ἄλλως , ὡς τὰς αἰτίας ἀγνοοῦσαν · ἄλογον γὰρ πρᾶγμα πῶς ἂν εἴη ἐπιστήμη , φησὶν ὁ ἐν Συμποσίῳ [ 202A ] Σωκράτης περὶ αὐτῆς . τὴν δὲ αἴσθησιν πάντως ἄλογον θετέον . ὅλως γὰρ ἑκάστης τῶν αἰσθήσεων τὸ ἀπὸ τοῦ αἰσθητοῦ γεγόμενον περὶ τὸ ζῶον πάθος γιγνώσκουσης , οἷον μῆλον προσενεχθέντος ὄψεως μὲν ὅτι ἐρυθρὸν γνοῦσης ἐκ τοῦ περὶ τὸ ὄμμα πάθους , ὀσφρήσεως δὲ ὅτι εὖωδες ἐκ τοῦ περὶ τὰς ῥῖνας , γεύσεως δὲ ὅτι γλυκὺ καὶ ἀφῆς ὅτι λείον , τί τὸ λέγον , ὅτι μῆλον ἐστι τοῦτο τὸ προσενεχθέν ; οὔτε γὰρ τῶν μερικῶν τις αἰσθήσεων — τούτων γὰρ ἑκάστη ἐν τι τῶν περὶ αὐτὸ γινώσκει καὶ οὐχ ὅλον — οὔτε ἡ κοινὴ αἴσθησις — αὕτη γὰρ διακρίνει μόνον τὰς διαφορὰς τῶν παθῶν , ὅτι δὲ τοιάνδε ἔχον ἐστὶν οὐσίαν τὸ ὅλον , οὐκ οἶδε — . δῆλον οὖν , ὅτι ἐστι τις κρείττων τῶν αἰσθήσεων δύναμις , ἢ τὸ ὅλον γινώσκουσα πρὸ τῶν οἷονεὶ μερῶν καὶ τὸ εἶδος αὐτοῦ θεωροῦσα ἀμερῶς , τὸ τῶν πολλῶν τούτων δυνάμεων συνεπικόν . ταύτην δὴ οὖν τὴν δύναμιν δόξαν ὁ Πλάτων κέκληκε καὶ τὸ αἰσθητὸν διὰ τοῦτο δοξαστόν . ἔτι τοίνυν τῶν αἰσθήσεων πολλάκις ἄλλοιὰ παθήματα ἀπαγγέλλουσδν καὶ οὐχ οἷα τὰ ποιοῦντα βούλεται , τί τὸ κρῖνον ἐν ἡμῖν καὶ λέγον τὴν μὲν ὄψιν λέγουσαν ποδιαῖον τὸν ἥλιον ἢ πατήσθαι , τὴν δὲ τῶν νοσοῦντων γεῦσιν τὸ μέλι πικρὸν ἀπο -
Lemmas: ἔχω τάξις ὁ λόγος , ὅς εἰμί ὁ Ψυχή ἐγώ νόησις μεταβατικός ἐφάπτω ὁ εἰμί , τρίτος δέ ὁ δόξα , κατά λόγος εἰμί γνῶσις ὁ αἰσθητής , τέταρτος ( ) δέ ὁ αἴσθησις , ἄλογος ὑπάρχω ὁ αὐτός γνῶσις . ὁ γάρ διάνοια μέσος νόησις εἰμί καί δόξα ὁ μέσος εἰμί Εἴδων γνωστικός , ὁ δήω ἀμυδρός μέν ἢ κατά νόησις , τρανής δέ τις ἢ κατά δόξα ἐπιβολεύς , ὡς καί ὁ Σωκράτης λέγω ὁ προτεραῖος διορίζω ὁ γνῶσις ὁ γνωστός . ὁ μέν οὖν δόξα κατά λόγος προσφωνέω , διότι λόγος ἔχω γνωστικός ὁ οὐσία , ἄλογος δέ ἄλλως , ὡς ὁ αἴτιος ἀγνοέω · ἄλογος γάρ πρᾶγμα πῶς εἄν εἰμί ἐπιστήμη , φημί ὁ ἐν συμπόσιον [ 202A ] Σωκράτης περί αὐτός . ὁ δέ αἴσθησις πάντως ἄλογος θετέος . ὅλως γάρ ἕκαστος ὁ αἴσθησις ὁ ἀπό ὁ αἰσθητής γίγνομαι περί ὁ ζῷον πάθος γιγνώσκω , οἷος μῆλον προσφέρω ὄψις μέν ὅτι ἐρυθρός γιγνώσκω ἐκ ὁ περί ὁ ὄμμα πάθος , ὄσφρησις δέ ὅτι εὐώδης ἐκ ὁ περί ὁ ῥίς , γεῦσις δέ ὅτι γλυκύς καί ἀφῆς ὅτι λεῖος , τίς ὁ λέγω , ὅτι μῆλον εἰμί οὗτος ὁ προσφέρω ; οὔτε γάρ ὁ μερικός τις αἴσθησις — οὗτος γάρ ἕκαστος ἐν τίς ὁ περί αὐτός γιγνώσκω καί οὐ ὅλος — οὔτε ὁ κοινός αἴσθησις — οὗτος γάρ διακρίνω μόνος ὁ διαφορά ὁ πάθος , ὅτι δέ τοιόσδε ἔχω εἰμί οὐσία ὁ ὅλος , οὐ οἶδα — . δῆλος οὖν , ὅτι εἰμί τις ἀγαθός ὁ αἴσθησις δύναμις , ἢ ὁ ὅλος γιγνώσκω πρό ὁ οἱονεί μέρος καί ὁ εἶδος αὐτός θεωρέω ἀμερῶς , ὁ ὁ πολύς οὗτος δύναμις συνέποικος . οὗτος δή οὖν ὁ δύναμις δόξα ὁ Πλάτων καλέω καί ὁ αἰσθητός διά οὗτος δοξαστός . ἔτι τοίνυν ὁ αἴσθησις πολλάκις ἀλλοῖος πάθημα ἀπαγγέλλω καί οὐ οἷος ὁ ποιέω βούλομαι , τίς ὁ κρίνω ἐν ἐγώ καί λέγω ὁ μέν ὄψις λέγω ποδιαῖος ὁ ἥλιος ἢ πατέω , ὁ δέ ὁ νοσέω γεῦσις ὁ μέλι πικρός ἀπος -