proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v1_0321.2
ποι γὰρ ἂν , εἰ πεπέρασται . ἡ ἄπειρον ἔχει τὴν δύναμιν · καὶ πάλιν ἔχει ἂν ταύτην οὐ παρ’ ἑαυτοῦ . ἄλλο ἄρα αὐτῷ δώσει τὴν τοῦ εἶναι δύναμιν , καὶ δώσει οὐχ ὅλην ἅμα · οὐ γὰρ ἤν ὅλης ἅμα δεκτικόν . ἐπιρρέον ἄρα δώσει καὶ ἀεὶ ἐπιρρέον ὅσην δύναται λαμβάνειν . ὥστε εἰκῶς καὶ γίνεται ἀεὶ καὶ 5 [ οὐκ ] ἔστιν . εἰ δὲ δή νοῦς τοῦ κόσμου δημιουργός ἐστι , πότερον λογιζόμενος ποιεῖ ἢ ποιεῖ , ἢ αὐτῷ τῷ εἶναι ; εἰ μὲν δή βουλευόμενος , ἄτοπον μέν · μεταβολὴ γὰρ ἔσται περὶ αὐτὸν καὶ τὰ πάθη τῆς μερικῆς ψυχῆς · κἂν βουλεύηται δέ , προεῖληφε πάντως ἐν ἑαυτῷ τὸ ἔργον , περὶ οὗ βουλεύεται , 10 καθάπερ καὶ πᾶς ὁ περὶ ὁποιούν βουλευόμενος . εἰ δὲ αὐτῷ τῷ εἶναι , ἑαυτῷ ὅμοιον ποιεῖ · εἰ δὲ τοῦτο , ἔχει ἂν αὐτὸς παραδείγματα τῶν γιγνομένων . καὶ πάλιν εἰ πρῶτως ἐν αὐτῷ ταῦτά ἐστιν ἢ οὔ , ζητήσομεν , καὶ πόθεν εἰς αὐτὸν ἦκει τοῦτο τὸ παραδειγματικὸν τῶν ὅλων αἴτιον . ἔτι τοίνυν πῶς 15 τοὺς ἐνταῦθα δημιουργοὺς ποιούντας ὁρῶμεν ; οὐχὶ λόγους ἔχοντας τῶν ἀποτελεσμάτων ; τοῦτο μὲν οὖν καὶ ὁ διαιμῶνιος Ἀριστοτέλης συνεχώρησεν · εἰ δὲ ἡ τέχνη μῖμείται τὴν φύσιν , δεῖ πολλῷ πρότερον καὶ τὴν φύσιν ἔχειν τῶν ὑπ’ αὐτῆς γιγνομένων λόγους · εἰ δὲ ἡ φύσις , πόθεν αὐτῇ 20 κινεῖται ζητήσομεν καὶ πόθεν τελειοῦται · ἄλογος γὰρ ἐστι . καὶ οὕτως ἀνιόντες ἐν τῷ νῷ τὰς πάντων αἰτίας θήσομεν . πρὸς μὲν οὖν Ἀριστοτέλη πολλὰ παρὰ πολλῶν ἀντεῖρηται · τὰ δὲ τοῦ Πλάτωνος νυνὶ βασανιστέον . Καὶ πρῶτον , δι’ ἣν αἰτίαν ἀπὸ τοῦ παραδείγματος τὸ καλὸν καὶ οὐ καλὸν 25 ἐπιφέρει τοῖς γινομένοις , ἀλλ’ οὐχ ἀπὸ τῆς ποιητικῆς αἰτίας · ἠδύνατο γοῦν εἰπεῖν διττὰ εἶναι τὰ δημιουργικὰ αἴτια , τὰ μὲν γενητὰ τὰ δὲ νοητά , τὰ μὲν καλῶν ποιητικὰ τὰ δὲ οὐ καλῶν · ὁ δὲ οὐ τοῦτον εἶπε τὸν τρόπον , ἀλλ’ ὅτι τὰ μὲν νοητὰ παραδείγματα καλῶν ἐστι παραδείγματα , τὰ δὲ γενητὰ 30 οὐ καλῶν . λεγεῖσθω μὲν οὖν , ὅτι καὶ παιδευτικὸς ἐστιν ὁ
Lemmas: ποῖ γάρ εἄν , εἰμί περάω . ὁ ἤπειρος ἔχω ὁ δύναμις · καί πάλιν ἔχω εἄν οὗτος οὖον παρά ἑαυτοῦ . ἄλλος ἄρα αὐτός δίδωμι ὁ ὁ εἰμί δύναμις , καί δίδωμι οὐ ὅλος ἅμα · οὖον γάρ ἐάν ὅλος ἅμα δεκτικός . ἐπιρρέω ἄρα δίδωμι καί ἀεί ἐπιρρέω ὅσος δύναμαι λαμβάνω . ὥστε ἵημι καί γίγνομαι ἀεί καί 5 [ οὐ ] εἰμί . εἰμί δέ δή νόος ὁ κόσμος δημιουργός εἰμί , πότερος λογίζομαι ποιέω ἢ ποιέω , ἢ αὐτός ὁ εἰμί ; εἰμί μέν δή βουλεύω , ἄτοπος μέν · μεταβολή γάρ εἰμί περί αὐτός καί ὁ πάθος ὁ μερικός Ψυχή · κἀν βουλεύω δέ , προλαμβάνω πάντως ἐν ἑαυτοῦ ὁ ἔργον , περί ὅς βουλεύω , 10 καθάπερ καί πᾶς ὁ περί ὁποιούν βουλεύω . εἰμί δέ αὐτός ὁ εἰμί , ἑαυτοῦ ὅμοιος ποιέω · εἰμί δέ οὗτος , ἔχω εἄν αὐτός παράδειγμα ὁ γίγνομαι . καί πάλιν εἰμί πρῶτος ἐν αὐτός οὗτος εἰμί ἢ οὖον , ζητέω , καί πόθεν εἰς αὐτός ἥκω οὗτος ὁ παραδειγματικός ὁ ὅλος αἴτιος . ἔτι τοίνυν πῶς 15 ὁ ἐνταῦθα δημιουργός ποιέω ὁράω ; οὐ λόγος ἔχω ὁ ἀποτέλεσμα ; οὗτος μέν οὖν καί ὁ διαιμῶνιος Ἀριστοτέλης συγχωρέω · εἰμί δέ ὁ τέχνη μιμέομαι ὁ φύσις , δεῖ πολύς πρότερος καί ὁ φύσις ἔχω ὁ ὑπό αὐτός γίγνομαι λόγος · εἰμί δέ ὁ φύσις , πόθεν αὐτός 20 κινέω ζητέω καί πόθεν τελειόω · ἄλογος γάρ εἰμί . καί οὕτως ἀνέρχομαι ἐν ὁ νάω ὁ πᾶς αἴτιος τίθημι . πρός μέν οὖν Ἀριστοτέλης πολύς παρά πολύς ἀντιλέγω · ὁ δέ ὁ Πλάτων νυνί βασανιστέος . καί πρῶτος , διά ὅς αἴτιος ἀπό ὁ παράδειγμα ὁ καλός καί οὖον καλός 25 ἐπιφέρω ὁ γίγνομαι , ἀλλά οὐ ἀπό ὁ ποιητικός αἴτιος · δύναμαι γοῦν εἶπον δισσός εἰμί ὁ δημιουργικός αἴτιος , ὁ μέν γενητός ὁ δέ νοητός , ὁ μέν καλός ποιητικός ὁ δέ οὖον καλός · ὁ δέ οὖον οὗτος εἶπον ὁ τρόπος , ἀλλά ὅτι ὁ μέν νοητός παράδειγμα καλός εἰμί παράδειγμα , ὁ δέ γενητός 30 οὖον καλός . λέγω μέν οὖν , ὅτι καί παιδευτικός εἰμί ὁ