proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v1_0303.2
φαινομένην · πάντως γὰρ πον φανερὸν , ὡς ἐν τούτοις ἅπασιν καὶ τοῖς τοιούτοις αἱ μὲν αἰσθήσεις τὸ ἑαυτῶν ἀπαγγέλλουσι πάθημα , καὶ οὐ πάντη ψεύδονται · τὸ γὰρ περὶ τὰ αἰσθητήρια πάθος λέγουσιν , ἐκεῖνο δὲ τὸ τοιούτον ἐστι · τὸ δὲ λέγον τὴν αἰτίαν τοῦ πάθους καὶ ἐπικρῖνον ἕτερον . ἐστὶν ἄρα τῆς ψυχῆς τις δυνάμεις κρείττων αἰσθήσεως , ἢ μηκέτι δι’ ὀργάνου γινώσκουσα , ἀλλὰ δι’ ἑαυτῆς τὰ αἰσθητὰ καὶ τὴν παχύτητα τῆς αἰσθήσεως ἐπανορθουμένη . καὶ αὕτη μὲν ἡ δύναμις , λόγος οὖσα ὡς πρὸς τὴν αἴσθησιν , ἄλογός ἐστιν ὡς πρὸς τὴν γνῶσιν τῶν ὄντως ὄντων , ἡ δὲ αἴσθησις ἀπλῶς ἄλογος . διὸ καὶ ἐν Πολιτείᾳ [ V 478 D ] μέσην αὐτήν , τὴν δόξαν λέγω , γνώσεως ἀπεφήμιατο καὶ ἀγνοίας · λογικὴ μὲν γὰρ ἐστι γνῶσις , ἀλλὰ συμφύρεται πρὸς τὴν ἄλογίαν μετ’ αἰσθήσεως τὰ αἰσθητὰ γινώσκουσα , μόνως δὲ ἄλογος ἡ αἴσθησις , ὥσπερ καὶ ὁ Τίμαιος αὐτὴν προσηγόρευσε , πρῶτον μὲν , διότι καὶ τοῖς ἄλογοις ἐνυπάρχει ζῶσις καὶ ἐστὶ χαρακτηριστικὴ τῆς ἀλόγου πάσης ζωῆς · ταύτη γὰρ αὐτὴν καὶ τῆς ἐπιστήμης διέκρινεν ὁ ἐν Θεαίττῳ [ 186 C ] λόγος . δεύτερον δέ , ὅτι παρὰ πάντα τὰ μόρια τῆς ἀλόγου ψυχῆς ἀπειθῆς αὐτὴ πρὸς τὸν λόγον ἐστὶ · τὸ μὲν γὰρ θυμοειδὲς καὶ τὸ ἐπιθυμητικὸν κατήκοόν ἐστι λόγου καὶ τῶν τοῦ λόγου προσταγμάτων καὶ δέχεται τὴν παρ’ αὐτοῦ παιδείαν , ἡ δὲ αἴσθησις κἂν μυριάκις ἀκούῃ τοῦ λόγου λέγοντος , ὅτι μείζων ἐστὶν ὁ ἥλιος τῆς γῆς , ὅμως ποδιαίων αὐτὸν ὁρᾷ καὶ οὐκ ἂν ἄλλως ἀπαγγείλειεν ἡμῖν . τρίτον τοίνυν , ὅτι οὐδὲ αὐτὸ ὁ γινώσκει οἶδεν · οὐ γὰρ τὴν οὐσίαν αὐτοῦ πέφυκεν αἱρεῖν · οὐ γὰρ τί ἐστι λευκὸν οἶδεν , ἀλλ’ ὅτι λευκὸν διὰ τοῦ πάθους ἔγνωκε · διακέρπεται γὰρ τὸ αἰσθητήριον . καὶ ταύτη οὖν ἄλογος · οὕτω γὰρ ἐν Γοργίᾳ [ 464 C ] τὴν ἄλογον ἀφωρίσατο γνῶσιν , τὴν μὴ εἰδυίαν , ἀλλὰ στοχαζομένην .
Lemmas: φαίνω · πάντως γάρ πως φανερός , ὡς ἐν οὗτος ἅπας καί ὁ τοιοῦτος ὁ μέν αἴσθησις ὁ ἑαυτοῦ ἀπαγγέλλω πάθημα , καί οὖον πάντῃ ψεύδω · ὁ γάρ περί ὁ αἰσθητήριον πάθος λέγω , ἐκεῖνος δέ ὁ τοιοῦτος εἰμί · ὁ δέ λέγω ὁ αἴτιος ὁ πάθος καί ἐπικρῖνον ἕτερος . εἰμί ἄρα ὁ Ψυχή τις δύναμις ἀγαθός αἴσθησις , ἢ μηκέτι διά ὄργανον γιγνώσκω , ἀλλά διά ἑαυτοῦ ὁ αἰσθητός καί ὁ παχύτης ὁ αἴσθησις ἐπανορθόω . καί οὗτος μέν ὁ δύναμις , λόγος εἰμί ὡς πρός ὁ αἴσθησις , ἄλογος εἰμί ὡς πρός ὁ γνῶσις ὁ εἰμί εἰμί , ὁ δέ αἴσθησις ἀπλόος ἄλογος . διό καί ἐν πολιτεία [ V 478 D ] μέσος αὐτός , ὁ δόξα λέγω , γνῶσις ἀποφημίζω καί ἄγνοια · λογικός μέν γάρ εἰμί γνῶσις , ἀλλά συμφύρω πρός ὁ ἀλογία μετά αἴσθησις ὁ αἰσθητός γιγνώσκω , μόνος δέ ἄλογος ὁ αἴσθησις , ὥσπερ καί ὁ Τίμαιος αὐτός προσαγορεύω , πρῶτος μέν , διότι καί ὁ ἄλογος ἐν-ὑπάρχω ζῶσις καί εἰμί χαρακτηριστικός ὁ ἄλογος πᾶς ζωή · οὗτος γάρ αὐτός καί ὁ ἐπιστήμη διακρίνω ὁ ἐν Θεαίττῳ [ 186 C ] λόγος . δύο δέ , ὅτι παρά πᾶς ὁ μόριον ὁ ἄλογος Ψυχή ἀπειθέω αὐτός πρός ὁ λόγος εἰμί · ὁ μέν γάρ θυμοειδής καί ὁ ἐπιθυμητικός κατήκοος εἰμί λόγος καί ὁ ὁ λόγος πρόσταγμα καί δέχομαι ὁ παρά αὐτός παιδεία , ὁ δέ αἴσθησις κἀν μυριάκις ἀκούω ὁ λόγος λέγω , ὅτι μείζων εἰμί ὁ ἥλιος ὁ γῆ , ὅμως ποδιαῖος αὐτός ὁράω καί οὐ εἄν ἄλλως ἀπαγγέλλω ἐγώ . τρίτος τοίνυν , ὅτι οὐδέ αὐτός ὁ γιγνώσκω οἶδα · οὖον γάρ ὁ οὐσία αὐτός φύω αἱρέω · οὖον γάρ τίς εἰμί λευκός οἶδα , ἀλλά ὅτι λευκός διά ὁ πάθος γιγνώσκω · διακέρπεται γάρ ὁ αἰσθητήριον . καί οὗτος οὖν ἄλογος · οὗτος γάρ ἐν Γοργίας [ 464 C ] ὁ ἄλογος ἀφορίζω γνῶσις , ὁ μή οἶδα , ἀλλά στοχάζομαι .