proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v1_0351.2
αἰτία τὰ μόρια τοῦ κόσμου τῆς συνθέσεως , τί τὸ ποιούν εἰς αὐτά ; τοῦτο γὰρ ζητοῦμεν . εἰ δὲ ποιητικά , πῶς τὰ ἀκόσμητα τῶν κεκοσμημένων ποιητικὰ καὶ τὰ ἄτακτα τῶν τεταγμένων ; εἰ δὲ μὴ ὑφ’ ἑαυτοῦ σύνθετον ὁ κόσμος , ὑπ’ ἄλλου δηλαδὴ τὴν σύνθεσιν ταύτην ἔσχεν . εἰ τοίνυν ὁ κόσμος σύνθετος , τὸ δὲ σύνθετον ὑπ’ αἰτίας τινὸς σύγκειται , ἡ δὲ σύνθεσις αὕτη γένεσίς τίς ἐστιν , ὁ κόσμος ἄρα ἀπ’ αἰτίας ἔχει τὴν γένεσιν . ὅτι μὲν οὖν τὸ γεγονὲν ὑπ’ αἰτίας γίγνεται τις , ἀπὸ τούτων δῆλον . εἰ δὲ τὸ πᾶν κληκεν αἴτιον τὸ τοῦ γινομένου παντὸς αἴτιον , οὐ θαυμαστόν · τὸ γὰρ ἀπλῶς αἴτιον καὶ οὐ τι αἴτιόν ἐστι τὸ τῶν πάντων αἴτιον , περὶ οὗ καὶ αὐτὸς εἶπε [ 29 E ] καὶ ἐκεῖνο αἴτιον πάντων καλῶν · ἐκεῖνο γὰρ καὶ θεὸς ἀπλῶς · πᾶν δὲ τὸ μετ’ ἐκεῖνο τις θεός , οἷον δημιουργικὸς ἢ ζοοποιός . τὸ οὖν αἴτιον τὸ τῶν γεννητῶν αἴτιον , ὡς τοῦ πάντων αἰτίου διαφέρου · ὅθεν ὑπ’ αἰτίου τινὸς εἶπε γίγνεσθαι τὸ γεγονόμενον . ἐγὼ δέ , ὅτι τὸ αἴτιον ἐν τῆς γενέσεως τῆς ὅλης ὁ Πλάτων προεῖναι φησί · καὶ γὰρ τὸ πλῆθος περὶ τὴν μίαν ἀρχὴν συντέτακται καὶ αἱ πολλαὶ ἐνάδες περὶ τὸ ἕν . τῶν δὲ ἄλλων οἱ μὲν τοῖς συναίτιοις τὴν αἰτίαν ἀνέθεσαν , οἱ δὲ εἰς φυσικὰς δυνάμεις ἀνῆλθον , οἱ δὲ εἰς διεσπαρμένας ἀπείρους ἀρχάς , οἱ δὲ εἰς ταύτην τὴν φύσιν , οἱ δὲ εἰς ψυχὴν · ὁ δὲ γε Πλάτων ταύτας μὲν τὰς αἰτίας μεῖζε , πρωτίστην δὲ πασῶν ὑποτίθεται τὴν μίαν αἰτίαν · ταύτη γὰρ συνεργεῖ μὲν ἡ ψυχικὴ τάξις , ὑπουργεῖ δὲ ἡ φύσις , δουλεύει δὲ πάντα τὰ συναίτια καὶ κατὰ τὴν αὐτῆς κινεῖται βούλησιν . διότι μὲν οὖν προηγείται τοῦ πλήθους ἡ δημιουργικὴ μονάς , αἰτίαν ταύτην προσηγόρευσε · τοῦτο γὰρ ἐστὶ τῆς μονότητος σημαντικόν · διότι δὲ οὐχὶ τὴν πρώτην ἔχει τάξιν ἐν τοῖς αἰτίοις οὔδ’ ἐστιν ἀμέθεκτος , τὸ τινὸς προσέθηκεν · ὥστε τὸ ὑπ’ αἰτίου τινὸς ταὐτὸν τῷ ἀπ’ αἰτίας
Lemmas: αἰτία ὁ μόριον ὁ κόσμος ὁ σύνθεσις , τίς ὁ ποιέω εἰς αὐτός ; οὗτος γάρ ζητέω . εἰμί δέ ποιητικός , πῶς ὁ ἀκόσμητος ὁ κοσμέω ποιητικός καί ὁ ἄτακτος ὁ τάσσω ; εἰμί δέ μή ὑπό ἑαυτοῦ συντίθημι ὁ κόσμος , ὑπό ἄλλος δηλαδή ὁ σύνθεσις οὗτος ἔχω . εἰμί τοίνυν ὁ κόσμος σύνθετος , ὁ δέ συντίθημι ὑπό αἴτιος τις σύγκειμαι , ὁ δέ σύνθεσις οὗτος γένεσις τίς εἰμί , ὁ κόσμος ἄρα ἀπό αἴτιος ἔχω ὁ γένεσις . ὅτι μέν οὖν ὁ γίγνομαι ὑπό αἴτιος γίγνομαι τις , ἀπό οὗτος δῆλος . εἰμί δέ ὁ πᾶς κλάω αἴτιος ὁ ὁ γίγνομαι πᾶς αἴτιος , οὖον θαυμαστός · ὁ γάρ ἀπλόος αἴτιος καί οὖον τίς αἴτιος εἰμί ὁ ὁ πᾶς αἴτιος , περί ὅς καί αὐτός εἶπον [ 29 E ] καί ἐκεῖνος αἴτιος πᾶς καλός · ἐκεῖνος γάρ καί θεός ἀπλόος · πᾶς δέ ὁ μετά ἐκεῖνος τις θεός , οἷος δημιουργικός ἢ ζῳοποιός . ὁ οὖν αἴτιος ὁ ὁ γεννητής αἴτιος , ὡς ὁ πᾶς αἴτιος διαφέρω · ὅθεν ὑπό αἴτιος τις εἶπον γίγνομαι ὁ γίγνομαι . ἐγώ δέ , ὅτι ὁ αἴτιος ἐν ὁ γένεσις ὁ ὅλος ὁ Πλάτων προΐημι φημί · καί γάρ ὁ πλῆθος περί ὁ εἷς ἀρχή συντάσσω καί ὁ πολύς ἐνάς περί ὁ εἷς . ὁ δέ ἄλλος ὁ μέν ὁ συναίτιος ὁ αἴτιος ἀνατίθημι , ὁ δέ εἰς φυσικός δύναμις ἀνέρχομαι , ὁ δέ εἰς διασπείρω ἤπειρος ἀρχή , ὁ δέ εἰς οὗτος ὁ φύσις , ὁ δέ εἰς ψυχή · ὁ δέ γε Πλάτων οὗτος μέν ὁ αἴτιος μεῖζε , πρῶτος δέ πᾶς ὑποτίθημι ὁ εἷς αἴτιος · οὗτος γάρ συνεργέω μέν ὁ ψυχικός τάξις , ὑπουργέω δέ ὁ φύσις , δουλεύω δέ πᾶς ὁ συναίτιος καί κατά ὁ αὐτός κινέω βούλησις . διότι μέν οὖν προηγέομαι ὁ πλῆθος ὁ δημιουργικός μόνος , αἴτιος οὗτος προσαγορεύω · οὗτος γάρ εἰμί ὁ μονότης σημαντικός · διότι δέ οὐ ὁ πρῶτος ἔχω τάξις ἐν ὁ αἴτιος οὐδέ εἰμί ἀμέθεκτος , ὁ τις προστίθημι · ὥστε ὁ ὑπό αἴτιος τις αὐτός ὁ ἀπό αἴτιος