proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v1_0089.2
τείνειν πᾶσαν · τὸν γὰρ πεφυκότα μὲν πρὸς τόνδε τὸν βίον δεξίως , μετιόντα δὲ τὸ κατὰ φύσιν ἐπιμελῶς τὸ γε εἴκως ἄριστον γενέσθαι πρὸς τὸ οἰκεῖον ἔργον . ἐπὶ μὲν οὖν τῶν ἀνθρωπίνων πολιτειῶν τὴν τοιαύτην διαίρεσιν θεωρήσαι ῥάδιον · μεριστὴ γὰρ ἡμῶν ἡ φύσις · ἐπὶ δὲ τῶν θεῶν πῶς 5 ἀληθὲς τοῦτο ; πανδύναμον γὰρ καὶ παντέλειον τὸ θεῖον . ἢ καὶ ἐπὶ τῶν θεῶν ζητεῖν , ὅτι πάντα μὲν ἐν πᾶσιν , ἕκαστος δὲ κατὰ τὴν ἰδιότητα τὴν ἑαυτοῦ πάντα ἐστὶ καὶ πάντων ἔχει τὴν αἰτίαν , ὁ μὲν Ἥλιος , ὁ δὲ Ἑρμαῖος · ἀρξαμένη γὰρ ἀπὸ τῶν θεῶν ἐνάδων ἡ ἰδιότης φοιτᾷ καὶ διὰ τῶν 10 νοερῶν οὐσιῶν καὶ διὰ τῶν ψυχῶν τῶν θελῶν καὶ διὰ τῶν σωμάτων αὐτῶν , καὶ διὰ τοῦτο καὶ τούτων τὰ μὲν δημι-ουργικῆς δυνάμεως , τὰ δὲ γονίμου , τὰ δὲ συνεκτικῆς , τὰ δὲ διακριτικῆς μετείληφε καὶ οὕτως ἐνεργεῖ περὶ τὴν γένεσιν . ἐν μὲν οὖν αὐτοῖς τοῖς θελοῖς ἰδιότης προϋπάρχει τὰς ἐνά - 15 δας κατὰ τὴν ἀπειρίαν τὴν ἐκεῖ καὶ τὴν δυάδα τὴν θελῶν C ἀφορίζουσα , ἐν δὲ τοῖς νοῖς ἑτερότης διακρίνουσα τὰ τε ὅλα καὶ τὰ μέρη , τὰς τε νοερὰς δυνάμεις διανέμουσα καὶ ἄλλην ἄλλῃ τὴν ἰδίαν παρεχομένη τάξιν , δι’ ἣν οὐ συγχέεται τῶν νόων ἡ καθαρότης , ἐν δὲ ταῖς ψυχαῖς πρόοδος καὶ διαιρέσεις ἄλλων 20 κατ’ ἄλλην ζωήν , <καθ’ ἣν> αἱ μὲν θελαί , αἱ δὲ ἀγγελικήν , αἱ δὲ δαιμονίαν , αἱ δὲ ἀλλοίαν ὑπαρξιν ἔλαχον · ἐν δὲ τοῖς σώμασι διάστασις ἄλλοις ἄλλας ἐμποιοῦσα δυνάμεις · καὶ γὰρ ἐν τούτοις εἰσὶν ἕσχαται τῶν νοητῶν ἐμφάσεις , καθ’ ἃς τοδὶ μὲν τοῦδε ποιητικόν , ἄλλο δὲ ἄλλου , καὶ τοδὶ μὲν τῷδε συμπαθές , 25 ἄλλο δὲ πρὸς ἄλλο τὴν συμπάθειαν ἔχει ταύτην . ὡς οὖν ἐν τῷ παντὶ τοῦτο ἕκαστον ποιεῖ κατὰ φύσιν , ἐφ’ ᾧ τέτακται παρὰ τῆς δημιουργίας , οὕτω καὶ ἐν τῇ πόλει διήρηται τὰ ἕκαστων ἐπιτηδεύματα , καὶ πρὸς ὃ πέφυκεν ἕκαστος , ἐπὶ τούτῳ τέτακται . τίνα οὖν τὰ ἔργα τῶν προπολεμοῦντων , 30 αὐτὸς ἐξῆς διασαφεῖ λέγων .
Lemmas: τείνω πᾶς · ὁ γάρ φύω μέν πρός ὅδε ὁ βίος δεξιός , μέτειμι1 δέ ὁ κατά φύσις ἐπιμελής ὁ γε ἵημι ἀγαθός γίγνομαι πρός ὁ οἰκέω ἔργον . ἐπί μέν οὖν ὁ ἀνθρώπινος πολιτεία ὁ τοιοῦτος διαίρεσις θεωρέω ῥούδιον · μεριστός γάρ ἐγώ ὁ φύσις · ἐπί δέ ὁ θεός πῶς 5 ἀληθής οὗτος ; πανδύναμος γάρ καί παντέλειος ὁ θέω . ἢ καί ἐπί ὁ θεός ζητέω , ὅτι πᾶς μέν ἐν πᾶς , ἕκαστος δέ κατά ὁ ἰδιότης ὁ ἑαυτοῦ πᾶς εἰμί καί πᾶς ἔχω ὁ αἴτιος , ὁ μέν Ἥλιος , ὁ δέ Ἑρμαῖος · ἄρχω γάρ ἀπό ὁ θεός ἐνᾴδω ὁ ἰδιότης φοιτάω καί διά ὁ 10 νοερός οὐσία καί διά ὁ Ψυχή ὁ ἐθέλω καί διά ὁ σῶμα αὐτός , καί διά οὗτος καί οὗτος ὁ μέν δημιουργικός δύναμις , ὁ δέ γόνιμος , ὁ δέ συνεκτικός , ὁ δέ διακριτικός μεταλαμβάνω καί οὕτως ἐνεργέω περί ὁ γένεσις . ἐν μέν οὖν αὐτός ὁ ἐθέλω ἰδιότης προυπάρχω ὁ ἀδήν - 15 δαΐς κατά ὁ ἀπειρία ὁ ἐκεῖ καί ὁ δυάς ὁ ἐθέλω C ἀφορίζω , ἐν δέ ὁ νόος ἑτερότης διακρίνω ὁ τε ὅλος καί ὁ μέρος , ὁ τε νοερός δύναμις διανέμω καί ἄλλος ἄλλος ὁ ἴδιος παρέχω τάξις , διά ὅς οὖον συγχέω ὁ νόος ὁ καθαρότης , ἐν δέ ὁ Ψυχή πρόοδος καί διαίρεσις ἄλλος 20 κατά ἄλλος ζωή , καθίημι ὅς ὁ μέν θέλα , ὁ δέ ἀγγελικός , ὁ δέ δαιμόνιος , ὁ δέ ἀλλοῖος ὕπαρξις λαγχάνω · ἐν δέ ὁ σῶμα διάστασις ἄλλος ἄλλος ἐμποιέω δύναμις · καί γάρ ἐν οὗτος εἰμί ἔσχατος ὁ νοητός ἔμφασις , κατά ὅς ὅδε μέν ὅδε ποιητικός , ἄλλος δέ ἄλλος , καί ὅδε μέν ὅδε συμπαθής , 25 ἄλλος δέ πρός ἄλλος ὁ συμπάθεια ἔχω οὗτος . ὡς οὖν ἐν ὁ πᾶς οὗτος ἕκαστος ποιέω κατά φύσις , ἐπί ὅς τάσσω παρά ὁ δημιουργία , οὗτος καί ἐν ὁ πόλις διαιρέω ὁ έκαστος ἐπιτήδευμα , καί πρός ὅς φύω ἕκαστος , ἐπί οὗτος τάσσω . τίς οὖν ὁ ἔργον ὁ προπολεμέω , 30 αὐτός ἑξῆς διασαφέω λέγω .