proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v3_0242.2
ὅτι τὸν δι’ οὐ λόγον ἔχει πρὸς τὴν ὑπερκόσμιον αἰτίαν · ἀεὶ γὰρ τὰ προσεχέστερα αἴτια τὴν τοῦ δι’ οὐ τάξιν ἀποφέρεται πρὸς τὰς ἐξηρημένας ποιήσεις . ἐπεὶ καὶ τῆς νέας δημιουργίας ὄργανον ἡ φύσις καὶ ταύτης πάλιν ἄλλο τὸ ἐμφυτον θεομόν · ὥστε ὅσοι τῶν Πλατωνικῶν τῷ μὲν 5 πρώτῳ τὸ ἀφ’ οὐ καὶ ἐφ’ ὃ προσοικειοῦσιν , ὥσπερ ὁ μέγας Θεόδωρος , τῷ δὲ νῷ τὸ δι’ ὃ καὶ πρὸς ὃ , τῇ δὲ ψυχῇ τὸ ὑφ’ οὐ καὶ τὸ καθ’ ὃ , λέγουσι μὲν τινὰ τῶν ὀνομάτων διαίρεσιν οὐκ ἀμουσον , ἀμαρτάνουσι δὲ τῆς τοῦ Πλάτωνος D κρίσεως · τῷ γὰρ δημιουργικῷ νῷ καὶ τὸ ὑφ’ οὐ καὶ τὸ δι’ οὐ 10 προσῆκεν αὐτὸς καὶ οὐδὲν δεῖ τὰ ὀνόματα διαιρεῖν κατὰ τὰς θείας τάξεις , πλὴν ὅτι τὸ μὲν δι’ ὃ τελικόν ἐστι , τὸ δὲ πρὸς ὃ παραδειγματικόν . καλῶς δὲ οὐδὲν πάντα ταῦτα ἐν τῷ δημιουργῷ θεωρεῖν , ὡς μὲν θεῷ τὸ δι’ ὃ ( τέλος γὰρ ἡ ἀγαθότης ) , ὡς δὲ νοητικῷ τὸ δι’ οὐ ( ποιεῖ γὰρ δι’ ἐνεργείας νοητικῆς οὐ προηγουμενῆς οὐσίας τῆς γνώσεως , συντελούσης δὲ δι’ ἑαυτῆς τῇ δημιουργίᾳ , καθ’ ὅσον δημιουργεῖ 15 πρότερον νοῶν ) . καὶ μὴν καὶ τὸ βίου μετασχόντα πάνυ δαιμονίως προσέθεκε · τί γάρ ; εἰ γένοιτο μὲν ὑπ’ αὐτοῦ τὰ ὅλα στοιχεῖα , πῦρ καὶ ἀὴρ καὶ ὕδωρ , ἄψυχα δὲ ὅμως , ἄρα 20 θεοὶς ἰσάζοιτο ἂν ὥσπερ δὴ καὶ καλοῦμεν τὴν γῆν θεὸν καὶ τὸ πῦρ ; οὐδαμῶς · τὸ γὰρ πρώτως ἐκθεοῦν τὰ ὅλα σώματα ψυχὴ ἐστιν , ὥσπερ καὶ ἐν Νόμοις [ X 899B ] εἴρηκεν . εἰ δὲ καὶ γένοιτο δι’ αὐτοῦ καὶ βίου μετασχοι δι’ αὐτοῦ , ζωὴν ἔξει καὶ ψυχὴν · ὁ γὰρ βίος ἐν ψυχαῖς . εἰ δὲ μετὰ 25 τῆς ὁλότητος ἔχει καὶ τὴν ψύχωσιν , θεοῖς ἰσάζοιτο ἂν · καὶ γὰρ ὅτε τῷ κόσμῳ ψυχὴν ἐπέστησε , θεὸν εὐδαίμονα τότε πρῶτον αὐτὸν ὕμνησεν [ 34B ] , ὡς τῆς ψυχῆς θεοποιὸν ἔχούσης δύναμιν πρὸς πᾶν τὸ σωματικὸν καὶ θείας οὐσίας κατ’ οὐσίαν . 30
Lemmas: ὅτι ὁ διά οὖον λόγος ἔχω πρός ὁ ὑπερκόσμιος αἴτιος · ἀεί γάρ ὁ προσεχής αἴτιος ὁ ὁ διά οὖον τάξις ἀποφέρω πρός ὁ ἐκλέγω ποιέω . ἐπεί καί ὁ νέος δημιουργία ὄργανον ὁ φύσις καί οὗτος πάλιν ἄλλος ὁ ἔμφυτος θεομόν · ὥστε ὅσος ὁ πλατωνικός ὁ μέν 5 πρῶτος ὁ ἀπό οὖον καί ἐπί ὅς προσοικέω , ὥσπερ ὁ μέγας Θεόδωρος , ὁ δέ νάω ὁ διά ὅς καί πρός ὅς , ὁ δέ Ψυχή ὁ ὑπό οὖον καί ὁ κατά ὅς , λέγω μέν τις ὁ ὄνομα διαίρεσις οὐ αμουω , ἁμαρτάνω δέ ὁ ὁ Πλάτων D κρίσις · ὁ γάρ δημιουργικός νάω καί ὁ ὑπό οὖον καί ὁ διά οὖον 10 προσήκω αὐτός καί οὐδείς δεῖ ὁ ὄνομα διαιρέω κατά ὁ θεῖος τάξις , πλήν ὅτι ὁ μέν διά ὅς τελικός εἰμί , ὁ δέ πρός ὅς παραδειγματικός . καλῶς δέ οὐδείς πᾶς οὗτος ἐν ὁ δημιουργός θεωρέω , ὡς μέν θεός ὁ διά ὅς ( τέλος γάρ ὁ ἀγαθότης ) , ὡς δέ νοητικός ὁ διά οὖον ( ποιέω γάρ διά ἐνέργεια νοητικός οὖον προηγούμενος οὐσία ὁ γνῶσις , συντελέω δέ διά ἑαυτοῦ ὁ δημιουργία , κατά ὅσος δημιουργέω 15 πρότερος νοέω ) . καί μήv καί ὁ βίος μετέχω πάνυ δαιμόνιος προστίθημι · τίς γάρ ; εἰμί γίγνομαι μέν ὑπό αὐτός ὁ ὅλος στοιχεῖον , πῦρ καί ἀήρ καί ὕδωρ , ἄψυχος δέ ὅμως , ἄρα 20 θεός ἰσάζω εἄν ὥσπερ δή καί καλέω ὁ γῆ θεός καί ὁ πῦρ ; οὐδαμῶς · ὁ γάρ πρῶτος ἐκθεόω ὁ ὅλος σῶμα ψυχή εἰμί , ὥσπερ καί ἐν Νόμος [ X 899B ] εἴρω . εἰμί δέ καί γίγνομαι διά αὐτός καί βίος μετέχω διά αὐτός , ζωή ἔξειμι καί ψυχή · ὁ γάρ βίος ἐν Ψυχή . εἰμί δέ μετά 25 ὁ ὁλότης ἔχω καί ὁ ψύχω , θεός ἰσάζω εἄν · καί γάρ ὅτε ὁ κόσμος ψυχή ἐφίστημι , θεός εὐδαίμων τότε πρῶτος αὐτός ὑμνέω [ 34B ] , ὡς ὁ Ψυχή θεοποιός ἔχω δύναμις πρός πᾶς ὁ σωματικός καί θεῖος οὐσία κατά οὐσία . 30