proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v1_0063.2
νας πῇ ποτε αὐτῷ δοκεῖ , καὶ τίνα βούλεται τὴν οὐσίαν εἶναι τῆς φύσεως , φέρε περὶ τούτου πρῶτον διέλθωμεν · πρέποι γὰρ ἂν πού καὶ τῷ διαλόγῳ τὸ σκῆμα φυσικὴν ἔχοντι τὴν θεωρίαν εἰδέναι , τὴς ἡ φύσις καὶ πόθεν πρόεισι καὶ μέχρι τίνος διατείνει τὰς ἑαυτῆς ποιήσεις . τῶν γὰρ παλαιῶν οἱ μὲν τὴν ὕλην φύσιν ἐκάλουν , ὡς Ἀντιφῶν , οἱ δὲ τὸ εἶδος , ὡς Ἀριστοτέλης ἐν πολλοῖς , οἱ δὲ τὸ ὅλον , ὡς τῶν πρὸ Πλάτωνός τινες , περὶ ὧν ἐν Νόμοις [ X 892B ] ἱστόρησεν , ὅτι δὴ τὰ φύσει φύσεις προσηγόρευον , οἱ δὲ τὰς φυσικὰς δυνάμεις , βαρύτητας , κουφότητας , μανώσεις , πυκνώσεις , ὡς τινες τῶν Περιπατητικῶν καὶ τῶν ἐπὶ ἀρχαιοτέρων φυσικῶν , οἱ δὲ τέχνην θεοῦ τὴν φύσιν προσωνόμαζον , οἱ δὲ ψυχὴν , οἱ δὲ ἄλλο τι τοιοῦτον · ὁ δὲ γε Πλάτων ὕλην μὲν ἢ τὸ ἐνυλὸν εἶδος ἢ τὸ σῶμα ἢ τὰς δυνάμεις τὰς φυσικὰς οὐχ ἀξιοῖ πρῶτως ἐπωνομάζεσθαι φύσιν , ψυχὴν δὲ αὐτὴν αὐτόθεν ὁκνεῖ προσαγορεύειν , ἐν μέσῳ δὲ ἀμφοῖν τὴν οὐσίαν αὐτῆς θέμενος , ψυχῆς λέγω καὶ τῶν σωματικῶν δυνάμεων , ὑφειμένην μὲν ἐκείνης τῷ μερίζεσθαι περὶ τὰ σώματα καὶ τῷ μὴ ἐπιστρέφειν εἰς αὐτήν , ὑπερέχουσαν δὲ τῶν μετ’ αὐτὴν τῷ λόγους ἔχειν τῶν πάντων καὶ γεννᾶν πάντα καὶ ζωοποιεῖν , τὴν ἀκριβεστάτην περὶ αὐτῆς θεωρίαν ἡμῖν παραδέδωκε . κατὰ γὰρ τὰς κοινὰς ἔννοιαις ἄλλο φύσις καὶ ἄλλο τὸ κατὰ φύσιν καὶ τὸ φύσει · καὶ γὰρ τὸ τεχνητὸν ἄλλο παρὰ τὴν τέχνην · καὶ ἄλλο ψυχὴ νοερὰ καὶ ἄλλο φύσις · ἡ μὲν γὰρ φύσις τῶν σωμάτων ἐστίν , δύνασα κατ’ αὐτῶν καὶ οὖσα ἀχώριστος ἀπ’ αὐτῶν , ἡ δὲ ψυχὴ χωριστὴ ἐστι καὶ ἐν αὐτῇ ἴδρυται καὶ ἑαυτῆς ἐστιν ἅμα καὶ ἄλλου , τῷ μὲν μετέχεσθαι τὸ ἄλλου ἔχουσα , τῷ δὲ μὴ νεύειν εἰς τὸ μετασχὸν τὸ ἑαυτῆς , ὥσπερ ὁ τῆς ψυχῆς πατὴρ ἑαυτοῦ μόνον ἐστιν ἀμέθεκτος ὤν , καὶ , εἰ βούλει , πρὸ τούτου τὸ νοητὸν παράδειγμα τοῦ κόσμου παντὸς αὐτό . ταῦτα γὰρ ἐστιν ἔχόμενα
Lemmas: νάω πῇ ποτός αὐτός δοκέω , καί τίς βούλομαι ὁ οὐσία εἰμί ὁ φύσις , φέρω περί οὗτος πρῶτος διέρχομαι · πρέπω γάρ εἄν πού καί ὁ διάλογος ὁ σκῆμα φυσικός ἔχω ὁ θεωρία οἶδα , σής ὁ φύσις καί πόθεν πρόειμι καί μέχρι τίς διατείνω ὁ ἑαυτοῦ ποιέω . ὁ γάρ παλαιός ὁ μέν ὁ ὕλη φύσις καλέω , ὡς Ἀντιφῶν , ὁ δέ ὁ εἶδος , ὡς Ἀριστοτέλης ἐν πολύς , ὁ δέ ὁ ὅλος , ὡς ὁ πρό Πλάτων τις , περί ὅς ἐν Νόμος [ X 892B ] ἱστορέω , ὅτι δή ὁ φύσις φύσις προσαγορεύω , ὁ δέ ὁ φυσικός δύναμις , βαρύτης , κουφότης , μάνωσις , πύκνωσις , ὡς τις ὁ περιπατητικός καί ὁ ἐπί ἀρχαῖος φυσικός , ὁ δέ τέχνη θεός ὁ φύσις προσονομάζω , ὁ δέ ψυχή , ὁ δέ ἄλλος τίς τοιοῦτος · ὁ δέ γε Πλάτων ὕλη μέν ἢ ὁ ἔνυλος εἶδος ἢ ὁ σῶμα ἢ ὁ δύναμις ὁ φυσικός οὐ ἀξιόω πρῶτος ἐπονομάζω φύσις , ψυχή δέ αὐτός αὐτόθεν ὀκνέω προσαγορεύω , ἐν μέσος δέ ἄμφω ὁ οὐσία αὐτός τίθημι , Ψυχή λέγω καί ὁ σωματικός δύναμις , ὑφέζομαι μέν ἐκεῖνος ὁ μερίζω περί ὁ σῶμα καί ὁ μή ἐπιστρέφω εἰς αὐτός , ὑπερέχω δέ ὁ μετά αὐτός ὁ λόγος ἔχω ὁ πᾶς καί γεννάω πᾶς καί ζωοποιέω , ὁ ἀκριβής περί αὐτός θεωρία ἐγώ παραδίδωμι . κατά γάρ ὁ κοινός ἔννοια ἄλλος φύσις καί ἄλλος ὁ κατά φύσις καί ὁ φύσις · καί γάρ ὁ τεχνητός ἄλλος παρά ὁ τέχνη · καί ἄλλος ψυχή νοερός καί ἄλλος φύσις · ὁ μέν γάρ φύσις ὁ σῶμα εἰμί , δύο κατά αὐτός καί εἰμί ἀχώριστος ἀπό αὐτός , ὁ δέ ψυχή χωριστός εἰμί καί ἐν αὐτός ἱδρύω καί ἑαυτοῦ εἰμί ἅμα καί ἄλλος , ὁ μέν μετέχω ὁ ἄλλος ἔχω , ὁ δέ μή νεύω εἰς ὁ μετέχω ὁ ἑαυτοῦ , ὥσπερ ὁ ὁ Ψυχή πατήρ ἑαυτοῦ μόνος εἰμί ἀμέθεκτος εἰμί , καί , εἰμί βούλομαι , πρό οὗτος ὁ νοητός παράδειγμα ὁ κόσμος πᾶς αὐτός . οὗτος γάρ εἰμί ἄχομην