proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v1_0470.2
ἔννουν διὰ τὸν αὐτὸν λόγον , ἀλλὰ ζῶν μᾶλλον προσείπε τὴν κυριωτάτην αἰτίαν , διότι καὶ τῆς ψυχώσεως ἐστὶν αἰτία καὶ τῆς τοῦ νοῦ χρήσεως καὶ πάσης ὡς εἰπεῖν ζωῆς · πᾶν B γὰρ τὸ ἔννουν καὶ ἐμψυχόν ἐστι , καὶ πᾶν τὸ ἐμψυχον καὶ ζῶον , οὐ μέντοι καὶ ἀνάπαλιν · οὔτε γὰρ πᾶν ζῶον ἐμψυχον — τὸ γὰρ μετέχον λογικῆς ψυχῆς ἐμψυχον ἦν — οὔτε πᾶν ἐμψυχον ἔννουν — ἀνθρώπων γὰρ βραχὺ γένος ἐστὶ νοῦ μετέχον [ 51 E ] — ὥστε πάντων τὸ ζῶον περιληπτικώτερον , καὶ οἷς μὲν τὰ ἄλλα ὑπάρχει , καὶ τοῦτο πάρ ἐστιν , οἷς δὲ τοῦτο πάρ ἐστιν , οὐκ ἐξ ἀνάγκης τὰ λοιπὰ ὑπάρχει . τὸ δὲ περιληπτικώτερον τῆς πρωτίστης ἀρχῆς ἐγγύτερον , τὸ δὲ ἐγγιον ἐκείνης εἰς αἰτίας λόγον κυριώτερον , εἴπερ ἐκείνη πάντων ἐστὶν αἰτία τῶν ὄντων . ἐπεὶ γε οὐ ζῶον μόνον οἷδε νοητὸν ὁ Πλάτων , ἀλλὰ καὶ ἐμψυχον ἐν τῷ Σοφιστῇ [ 249 A ] δεδήλωκε · ζῶν γὰρ ἐν τῷ ὄντι καὶ ψυχὴν θέμενος καὶ <νοῦν καὶ> βουλόμενος αὐτῷ δοῦναι καὶ κίνησιν ἐπήνεγκεν · ἀλλὰ δὴτα τὸ νοοῦν μὲν καὶ ψυχὴν καὶ ζῶν ἔχον ἀκίνητον μέντοι τὸ παράπαν ἐμψυχον ὄν ἐστάναι ; ἐστὶν οὖν καὶ ζωὴ νοητὴ καὶ ζῶον νοητόν , καὶ αἰτία ψυχῆς καὶ ἐμψυχον , καὶ αἰτία τοῦ νοῦ καὶ ἔννουν , καὶ τὸ ζῶον ἐπέκεινα πάντων τῶν νοητῶν παραδειγμάτων . διὰ ταῦτα μὲν οὖν ὁ Πλάτων τὸν περὶ τῆς πρὸς τὸ νοητὸν ζῶον ὁμοιώσεως τοῦ C κόσμου λόγον ἐφεξῆς εἴπεν εἶναι τῷ περὶ τῆς συστάσεως αὐτοῦ προβλήματι · διότι γὰρ ὁμοιωθεὶς ἐκείνῳ κατ’ αὐτὸ τὸ τῆς ὁμοιώσεως εἶδος ὑπὸ τοῦ δημιουργοῦ ζῶον ἀπετελέσθη , κυριώτερον ἂν ἐκεῖνο ὁηθείη ζῶον , πρὸς ὃ τοῦτο τὸ ζῶον ἐγένετο · τὸ γὰρ ζῶον εἶναι διὰ τὸ νοητὸν ἔσχε , ἀλλ’ οὐ διὰ τὸ πλημμελῶς καὶ ἀτάκτως κινούμενον . ἀνάγκη δὲ πᾶν ἢ παρὰ τὴν ὕλην τῷ παντὶ ὑπάρχειν ἢ παρὰ τὸ εἶδος · ὥστε εἰ μὴ παρὰ τὸ ὑποκείμενον ζῶον ὁ κόσμος , παρὰ τὸ εἶδος ἔχει τὸ ζῶον εἶναι · εἰ δὲ παρὰ τὸ εἶδος , τὸ πρώτως ζῶον ἐστὶ τὸ αἴτιον αὐτῷ τοῦ εἴδους . ἔχεται δὲ τούτου
Lemmas: ἔννους διά ὁ αὐτός λόγος , ἀλλά ζῶ μᾶλλον προσεῖπον ὁ κύριος αἴτιος , διότι καί ὁ ψύχωσις εἰμί αἰτία καί ὁ ὁ νόος χρῆσις καί πᾶς ὡς εἶπον ζωή · πᾶς B γάρ ὁ ἔννους καί ἐμψύχω εἰμί , καί πᾶς ὁ ἐμψύχω καί ζῷον , οὖον μέντοι καί ἀνάπαλιν · οὔτε γάρ πᾶς ζῷον ἐμψύχω — ὁ γάρ μετέχω λογικός Ψυχή ἐμψύχω εἰμί — οὔτε πᾶς ἐμψύχω ἔννους — ἄνθρωπος γάρ βραχύς γένος εἰμί νόος μετέχω [ 51 E ] — ὥστε πᾶς ὁ ζῷον περιληπτικός , καί ὅς μέν ὁ ἄλλος ὑπάρχω , καί οὗτος παρά εἰμί , ὅς δέ οὗτος παρά εἰμί , οὐ ἐκ ἀνάγκη ὁ λοιπάς ὑπάρχω . ὁ δέ περιληπτικός ὁ πρῶτος ἀρχή ἐγγύς , ὁ δέ ἐγγύς ἐκεῖνος εἰς αἴτιος λόγος κύριος , εἴπερ ἐκεῖνος πᾶς εἰμί αἰτία ὁ εἰμί . ἐπεί γε οὖον ζῷον μόνος οἶδα νοητός ὁ Πλάτων , ἀλλά καί ἐμψύχω ἐν ὁ σοφιστής [ 249 A ] δηλόω · ζῶ γάρ ἐν ὁ εἰμί καί ψυχή τίθημι καί ἀνοῦς καί βούλομαι αὐτός δίδωμι καί κίνησις ἐπιφέρω · ἀλλά δῆτα ὁ νοέω μέν καί ψυχή καί ζῶ ἔχω ἀκίνητος μέντοι ὁ παράπαν ἐμψύχω εἰμί ἵστημι ; εἰμί οὖν καί ζωή νοητός καί ζῷον νοητός , καί αἰτία Ψυχή καί ἐμψύχω , καί αἰτία ὁ νόος καί ἔννους , καί ὁ ζῷον ἐπέκεινα πᾶς ὁ νοητός παράδειγμα . διά οὗτος μέν οὖν ὁ Πλάτων ὁ περί ὁ πρός ὁ νοητός ζῷον ὁμοίωσις ὁ C κόσμος λόγος ἐφεξῆς εἶπον εἰμί ὁ περί ὁ σύστασις αὐτός πρόβλημα · διότι γάρ ὁμοιόω ἐκεῖνος κατά αὐτός ὁ ὁ ὁμοίωσις εἶδος ὑπό ὁ δημιουργός ζῷον ἀποτελέω , κύριος εἄν ἐκεῖνος ὁράω ζῷον , πρός ὅς οὗτος ὁ ζῷον γίγνομαι · ὁ γάρ ζῷον εἰμί διά ὁ νοητός ἔχω , ἀλλά οὖον διά ὁ πλημμελής καί ἄτακτος κινέω . ἀνάγκη δέ πᾶς ἢ παρά ὁ ὕλη ὁ πᾶς ὑπάρχω ἢ παρά ὁ εἶδος · ὥστε εἰμί μή παρά ὁ ὑπόκειμαι ζῷον ὁ κόσμος , παρά ὁ εἶδος ἔχω ὁ ζῷον εἰμί · εἰμί δέ παρά ὁ εἶδος , ὁ πρῶτος ζῷον εἰμί ὁ αἴτιος αὐτός ὁ εἶδος . ἔχω δέ οὗτος