proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v1_0399.2
οὔσι καὶ μὴ οὔσι , διττὰς εἶναι τὰς γνώσεις , ἀλήθειαν , ἣν καὶ εὐφειγγὴ κέκληκεν , ὡς τῷ φωτὶ τῷ νοερῷ διαλάμπουσαν , καὶ πίστιν , ἣν τῆς μονίμου γνώσεως ἀφείλεν . ἔοικε δὴ ἡ πίστις , ἣν Πλάτων παρεῖληφε νῦν , ἑτέρα τις εἶναι παρὰ τὴν ἐν Πολιτείᾳ [ VI 511 E ] λεγομένην ἐν τῇ κατατομῇ τῆς γραμμῆς · ἐκείνη μὲν γὰρ ἄλογός ἐστι γνώσις , οὐδὲν καὶ διήρηται μὲν ἀπὸ τῆς εἰκασίας , τέτακται δὲ κατὰ τὴν αἴσθησιν , αὕτη δὲ λογικὴ μὲν ἐστι , συμμίγνυται δὲ πρὸς τὰς ἀλόγους γνώσεις , αἰσθήσει καὶ εἰκασίᾳ χρωμένη , διὸ καὶ ἀναπλέκται πολλοῦ τοῦ ἀστάτου · τὸ γὰρ ὅτι λαμβάνουσα παρὰ τῆς αἰσθήσεως ἢ τῆς εἰκασίας , οὕτως τὰς αἰτίας ἀποδιδῶσιν · αἱ δὲ γνώσεις αὐταὶ πολὺ τὸ συγκεχυμένον ἔχουσι καὶ ἄστατον . διὸ καὶ ὁ ἐν Φαίδωνι [ 83 A ] Σωκράτης πολλά κατηγορεῖ τῆς αἰσθήσεως , οὔτε ἀκούομεν ἀκριβῶς οὐδὲν οὔτε ὁρῶμεν . πῶς ἄν οὖν ἢ ἀπὸ τῆς αἰσθήσεως ἀρχομένη γνώσις ἔχοι τὸ ἀκριβὲς καὶ τὸ ἀπταίστον ; τὰ μὲν γὰρ ἐπιστήμη μόνη χρώμενα μετὰ ἀκριβείας πᾶν συναιρεῖ τὸ γνωστόν , τὰ δὲ μετ’ αἰσθήσεως σφάλλεται καὶ διαπίπτει τὰκριβοὺς διὰ τὴν αἴσθησιν καὶ δι’ αὐτὸ τὸ γνωστὸν ἄστατον ὄν · τὸ μὲν γὰρ ἔνυλον ἀεὶ τρεπόμενον καὶ ῥέον τί ἄν λέγοι τις , ὅ γε οὐδὲ ἄκαρξ διαμένειν πέφυκε ; τὸ δὲ οὐράνιον διὰ μὲν τὸ πόρρω ἡμῶν εἶναι οὐκ ἔστιν εὐγνώστον οὐδ’ ἐπιστήμη ληπτόν , ἀλλ’ ἀγαπῶσι καὶ τὸ ἐγγὺς ἐν τῇ περὶ αὐτοῦ θεωρίᾳ καὶ τὸ πιθανόν · πᾶν γὰρ τὸ ἐν τόπῳ ὅν δεῖται τοῦ ἐκεῖ γεννησομένου πρὸς τὸ ἐπιγνωσθῆναι πάντως ὁποῖόν ἐστιν . ἀλλ’ οὐ τὸ νοητὸν τοιούτον · οὐ γὰρ τόπῳ διεληπται [ τὰ ] τῆς ἡμετέρας γνώσεως · ὅπου γὰρ ἄν στῇ τις τὴν διάνοιαν , ὥσπερ πανταχοῦ παρούσης ἐφάπτεται τῆς ἀληθείας . εἰ δὲ τι καὶ δυνατόν ἀφαρδὸς περὶ αὐτοῦ λέγειν , καὶ τοῦτο δυνατόν καθόσον τοῦ ὄντος μετεῖληφε , καὶ καθόσον νοησίῃ ληπτὸν ἐστι · διὰ γὰρ τῶν γεωμετρικῶν καθολικῶν οὐσῶν ἀποδείξεων , εἰ τι ἀναγκαῖον συνάγειν περὶ
Lemmas: εἰμί καί μή εἰμί , δισσός εἰμί ὁ γνῶσις , ἀλήθεια , ὅς καί εὐφειγγὴ καλέω , ὡς ὁ φάος ὁ νοερός διαλάμπω , καί πίστις , ὅς ὁ μόνιμος γνῶσις ἀφαιρέω . ἔοικα δή ὁ πίστις , ὅς Πλάτων παραλαμβάνω νῦν , ἕτερος τις εἰμί παρά ὁ ἐν πολιτεία [ VI 511 E ] λέγω ἐν ὁ κατατομή ὁ γραμμή · ἐκεῖνος μέν γάρ ἄλογος εἰμί γνῶσις , οὐδείς καί διαιρέω μέν ἀπό ὁ εἰκασία , τάσσω δέ κατά ὁ αἴσθησις , οὗτος δέ λογικός μέν εἰμί , συμμείγνυμι δέ πρός ὁ ἄλογος γνῶσις , αἴσθησις καί εἰκασία χράω , διό καί ἀναπλέκω πολύς ὁ ἄστατος · ὁ γάρ ὅτι λαμβάνω παρά ὁ αἴσθησις ἢ ὁ εἰκασία , οὕτως ὁ αἴτιος ἀποδίδωμι · ὁ δέ γνῶσις αὐτός πολύς ὁ συγχέω ἔχω καί ἄστατος . διό καί ὁ ἐν Φαίδων [ 83 A ] Σωκράτης πολύς κατηγορέω ὁ αἴσθησις , οὔτε ἀκούω ἀκριβῶς οὐδείς οὔτε ὁράω . πῶς ἄν οὖν ἢ ἀπό ὁ αἴσθησις ἄρχω γνῶσις ἔχω ὁ ἀκριβής καί ὁ άπταιστος ; ὁ μέν γάρ ἐπιστήμη μόνος χράω μετά ἀκρίβεια πᾶς συναιρέω ὁ γνωστός , ὁ δέ μετά αἴσθησις σφάλλω καί διαπίπτω τὰκριβοὺς διά ὁ αἴσθησις καί διά αὐτός ὁ γνωστός ἄστατος εἰμί · ὁ μέν γάρ ἔνυλος ἀεί τρέπω καί ῥέω τίς ἄν λέγω τις , ὅς γε οὐδέ ἄκαρξ διαμένω φύω ; ὁ δέ οὐράνιος διά μέν ὁ πόρρω ἐγώ εἰμί οὐ εἰμί ευγνωστος οὐδέ ἐπιστήμη ληπτός , ἀλλά ἀγαπάω καί ὁ ἐγγύς ἐν ὁ περί αὐτός θεωρία καί ὁ πιθανός · πᾶς γάρ ὁ ἐν τόπος ὅς δήω ὁ ἐκεῖ γεννάω πρός ὁ ἐπιγιγνώσκω πάντως ὁποῖος εἰμί . ἀλλά οὖον ὁ νοητός τοιοῦτος · οὖον γάρ τόπος διαλαμβάνω [ ὁ ] ὁ ἡμέτερος γνῶσις · ὅπου γάρ ἄν ἵστημι τις ὁ διάνοια , ὥσπερ πανταχοῦ πάρειμι ἐφάπτω ὁ ἀλήθεια . εἰμί δέ τίς καί δυνατός ἀφαρδὸς περί αὐτός λέγω , καί οὗτος δυνατός καθόσον ὁ εἰμί μεταλαμβάνω , καί καθόσον νοέω ληπτός εἰμί · διά γάρ ὁ γεωμετρικός καθολικός εἰμί ἀπόδειξις , εἰμί τίς ἀναγκαῖος συνάγω περί