proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v2_0304.1
Τὰς τῆς ψυχῆς ἐνεργείας διείλομεν διχῇ τὴν πρώτην , εἰς τε τὰς κινητικὰς καὶ τὰς γνωστικάς · ἀμφότεραι γὰρ τῇ ψυχῇ προσήκουνσιν , ὡς καὶ ὁ δαιμόνιος Ἀριστοτέλης φησίν . ἀλλὰ καὶ τῶν κινητικῶν τὰς μὲν εὑρομεν ἐν αὐτῇ τῇ ψυχῇ ἐνούσας , τὰς δὲ προελθούσας εἰς τὸ πᾶν , τὰς δὲ καὶ μεταξὺ τούτων ἀμφότερων · αἱ μὲν γὰρ διατείνουσιν διὰ τοῦ κόσμου παντὸς ἐκ μέσου πρὸς τὸν ἔσχατον οὐρανὸν ἐγκόσμιαι μόνον εἰσίν , αἱ δὲ αὐτὴν στρέφουσι τὴν ψυχὴν χωρισταὶ μόνον , αἱ δὲ περικαλύπτουσι τὸν οὐρανὸν κύκλῳ χωρισταὶ τε ἄμα καὶ ἀχώριστοι , μένουσαι καὶ προιοῦσαι περὶ τὸ πᾶν . F καὶ τῶν γνωστικῶν αἱ μὲν εἰσι τῶν πρώτων , αἱ δὲ τῶν μέσων , αἱ δὲ τῶν ἑσχάτων · καὶ γὰρ ἑαυτὴ ἡ ψυχὴ γιγνώσκει καὶ τὰ πρὸ αὐτῆς καὶ τὰ μετ’ αὐτήν · εἰκὼν μὲν γὰρ ἐστι τῶν πρὸ αὐτῆς , παράδειγμα δὲ τῶν μετ’ αὐτήν . ἑαυτὴν οὖν ὁρῶσα καὶ ἑαυτὴν ἀνειλίπουσα τὰ πάντα γιγνώσκει 15 μηδαμοῦ τῆς οἰκείας ἐξισταμένη δυνάμεως · οὐ γὰρ ἀλλαχοῦ δεῖ δραμοῦσαν αὐτὴν τὰ ὄντα ἰδεῖν , ἀλλ’ ἑαυτὴν νοήσασαν . περὶ μὲν οὖν τῶν κινητικῶν ἐνεργειῶν ἱκανῶς εἴρηται . περὶ δὲ τῶν γνωστικῶν ἐν τούτοις τε καὶ τοῖς ἑχομένοις ποιήσεται τὸν λόγον · ὅτι μὲν γὰρ γιγνώσκει τὰ ὄντα ἡ ψυχὴ 20 καὶ μάλιστα ἡ τοῦ παντός , ἔναργές , ὅπου γε καὶ τὴν ἡμετέραν αὐτοῖς ἐπιβάλλουσαν ὁρῶμεν . εἰ δὲ γιγνώσκει , πῶς 282 γιγνώσκει , τὸ λοιπὸν σκεπτέον , καὶ πῶς μὲν τὰ νοητά , πῶς δὲ τὰ αἰσθητά , πότερον ταῖς αὐταῖς δυνάμεσιν ἢ ἄλλαις καὶ ἄλλαις , καὶ πότερον εἰς ἑαυτὴν ὁρῶσα καὶ τοὺς ἐν αὐτῇ 25 λόγους ἢ πρὸς αὐτὰ τὰ γνωστὰ τεταμένη , καθάπερ ἡ ὄψις πρὸς τὸ ὁρατὸν ἔκτὸς ὄν . ὡς μὲν οὖν συντόμως εἰπεῖν , τὰς γνωστικὰς ταύτας αὐτῆς κινήσεις ἐπαφὰς προσαγορεύει τῶν γνωστῶν , τὴν ἄμεσον αὐτῶν ἀντιληψιν ἐνδεικνύμενος καὶ τὴν ἄμερῆ πρὸς αὐτὰ κοινωνίαν · εἰ δὲ ἑκάτερα γνώσις 30 ἐπαφὴ ἐστιν , εἴη ἂν ἀπτομένη μὲν ἀμφοῖν κατὰ τὴν οἰκείαν πρὸς αὐτὰ προσβολήν , οὐχ ἀπτομένη δὲ κατὰ τὴν ἑτέραν ·
Lemmas: ὁ ὁ Ψυχή ἐνέργεια διαιρέω διχή ὁ πρῶτος , εἰς τε ὁ κινητικός καί ὁ γνωστικός · ἀμφότερος γάρ ὁ Ψυχή προσήκω , ὡς καί ὁ δαιμόνιος Ἀριστοτέλης φημί . ἀλλά καί ὁ κινητικός ὁ μέν εὑρίσκω ἐν αὐτός ὁ Ψυχή ἔνειμι , ὁ δέ προέρχομαι εἰς ὁ πᾶς , ὁ δέ καί μεταξύ οὗτος αμφότεροι · ὁ μέν γάρ διατείνω διά ὁ κόσμος πᾶς ἐκ μέσος πρός ὁ ἔσχατος οὐρανός ἐγκόσμιος μόνος εἰμί , ὁ δέ αὐτός στρέφω ὁ ψυχή χωριστός μόνος , ὁ δέ περικαλύπτω ὁ οὐρανός κύκλος χωριστός τε ἄμη καί ἀχώριστος , Μένων καί πρόειμι περί ὁ πᾶς . F καί ὁ γνωστικός ὁ μέν εἰμί ὁ πρῶτος , ὁ δέ ὁ μέσος , ὁ δέ ὁ ἔσχατος · καί γάρ ἑαυτοῦ ὁ ψυχή γιγνώσκω καί ὁ πρό αὐτός καί ὁ μετά αὐτός · εἰκών μέν γάρ εἰμί ὁ πρό αὐτός , παράδειγμα δέ ὁ μετά αὐτός . ἑαυτοῦ οὖν ὁράω καί ἑαυτοῦ ανειλειπω ὁ πᾶς γιγνώσκω 15 μηδαμοῦ ὁ οἰκεῖος ἐξίστημι δύναμις · οὖον γάρ ἀλλαχοῦ δεῖ τρέχω αὐτός ὁ εἰμί ὁράω , ἀλλά ἑαυτοῦ νοέω . περί μέν οὖν ὁ κινητικός ἐνέργεια ἱκανῶς εἴρω . περί δέ ὁ γνωστικός ἐν οὗτος τε καί ὁ ἔχω ποιέω ὁ λόγος · ὅτι μέν γάρ γιγνώσκω ὁ εἰμί ὁ ψυχή 20 καί μάλιστα ὁ ὁ πᾶς , ἐναργής , ὅπου γε καί ὁ ἡμέτερος αὐτός ἐπιβάλλω ὁράω . εἰμί δέ γιγνώσκω , πῶς 282 γιγνώσκω , ὁ λοιπός σκεπτέος , καί πῶς μέν ὁ νοητός , πῶς δέ ὁ αἰσθητής , πότερος ὁ αὐτός δύναμις ἢ ἄλλος καί ἄλλος , καί πότερος εἰς ἑαυτοῦ ὁράω καί ὁ ἐν αὐτός 25 λόγος ἢ πρός αὐτός ὁ γνωστός τείνω , καθάπερ ὁ ὄψις πρός ὁ ὁρατός ἕκτος εἰμί . ὡς μέν οὖν σύντομος εἶπον , ὁ γνωστικός οὗτος αὐτός κινέω ἐπαφή προσαγορεύω ὁ γνωστός , ὁ ἄμεσος αὐτός ἀντίληψις ἐνδείκνυμι καί ὁ ἀμείρω πρός αὐτός κοινωνία · εἰμί δέ ἑκάτερος γνῶσις 30 ἐπαφή εἰμί , εἰμί εἄν ἅπτω μέν ἄμφω κατά ὁ οἰκεῖος πρός αὐτός προσβολή , οὐ ἅπτω δέ κατά ὁ ἕτερος ·