proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v2_0103.2
φύσιν , δι’ ἣν ὑφ’ ἑαυτοῦ πρὸς τὴν τοιαύτην ἐγείρεται κίνησιν · ἔχει γὰρ τι καὶ αὐτὸς καὶ κατὰ τὴν ζωήν αὐτοκίνητον καὶ κατὰ τὸ σχῆμα σφαιροειδὲς ὅν πρὸς τὴν κύκλῳ κίνησιν οἰκεῖον . τάχα δὲ καὶ εἰ ἕτερον μόνον , συνεισήγετο τὸ λοιπόν · εἰτε γὰρ οἰκείαν εἴπε τῷ παντὶ τὴν κίνησιν , πόθεν ἢ ἀπὸ τοῦ πατρὸς εἶχεν αὐτήν , παρ’ οὗ καὶ τὴν οὐσίαν ; εἰτε δεδοθῆναι παρὰ τοῦ δημιουργοῦ , πάντως οἰκείαν ἐδίδου τῷ λαμβάνοντι νοῦς ὃν ἐκεῖνος καὶ πᾶσι τὸ κατ’ ἀξίαν ἀφορίζων . ἀλλ’ ὁ γε φιλόσοφος ἀμφότερα συνέπλεξεν , ἵνα τὴν τοῦ κόσμου πρὸς τὸν δημιουργὸν ὁμοίωσιν ἴδῃς . ὡς γὰρ ἐκεῖνος αὐτὸς ἑαυτὸν νοεῖ καὶ περὶ ἑαυτὸν ἐστραπται καὶ τὰ νοητὰ θεάται περὶ αὐτὰ ἐνεργῶν , ὅ δὴ γίνεται κέντρον τῆς δημιουργικῆς νοήσεως , οὕτω δὴ καὶ ὁ κόσμος περὶ ἑαυτὸν φέρεται καὶ πρὸς ἑαυτὸν νεῦει καὶ χορεύει περὶ τὸ μέσον , ὅ δὴ γίνεται κέντρον τῆς κοσμικῆς κινήσεως . καὶ ὥσπερ ὁ δημιουργὸς καταπίνειν λέγεται τὸ νοητὸν καὶ εἰς ἑαυτὸν χωρεῖν , οὕτω δὴ καὶ ὁ κόσμος τὸ ἑαυτοῦ κέντρον ἐν ἑαυτῷ περιέχει · αἱ γὰρ παρὰ τοῖς θεολόγοις καταπόσεις περιοχαί τινές εἰσιν , ἀλλ’ αἱ μὲν προγονικαὶ τὰ νοητὰ περιλαμβάνουσι νοερῶς , αἱ δὲ τῶν παίδων τὰ νοερὰ νοητῶς · προϊόντα γὰρ αὐτὰ πάλιν εἰς ἑαυτοὺς ἐπιστρέφουσιν οἱ γεννήσαντες καὶ ἐν τῇ ἑαυτῶν παντότητι συνέχουσι . ταύτας δὴ οὖν ἀμφότερας μεμίμηται τὸ πᾶν , καθόσον μὲν περὶ τὸ κέντρον ἀνακυκλεῖται καὶ ἐν ἑαυτῷ περιέχει τὸ κέντρον , τὴν προγονικὴν κατάποσιν μιμούμενον , καθόσον δὲ τὰ ἑαυτοῦ γεννήματα ἐν ἑαυτῷ περιέχει , τὴν ἑαυτοῦ φθίσιν ἑαυτῷ παρέχον τροφήν καὶ τὰ ἀφ’ ἑαυτοῦ μεριζόμενα πάλιν ἐν ἑαυτῷ χωροῦν , τὰς τῶν παίδων ἐν τοῖς πατράσι περιοχάς . ταῦτα μὲν εἴρηται τῆς ἀναλογίας ἕνεκα τῆς πρὸς τοὺς δύο πατέρας τοῦ παντός . ὅρα δέ , ὅπως πάλιν ἐνταῦθα προείληπται τὸ Ἀριστοτελικὸν ἀξίωμα τὸ τοῦ ἀπλοῦ σώματος ἀπλῆν εἶναι τὴν κίνησιν . πρῶτον οὖν τὸ ἐν τῷ κόσμῳ σῶμα τῶν ἄλλων ἀπλούστερον ὅν κινεῖται τῇ κύκλῳ κίνησιν
Lemmas: φύσις , διά ὅς ὑπό ἑαυτοῦ πρός ὁ τοιοῦτος ἐγείρω κίνησις · ἔχω γάρ τίς καί αὐτός καί κατά ὁ ζωή αὐτοκίνητον καί κατά ὁ σχῆμα σφαιροειδής ὅς πρός ὁ κύκλος κίνησις οἰκέω . τάχα δέ καί εἰμί ἕτερος μόνος , συνεισάγω ὁ λοιπός · εἴτε γάρ οἰκεῖος εἶπον ὁ πᾶς ὁ κίνησις , πόθεν ἢ ἀπό ὁ πατήρ ἔχω αὐτός , παρά ὅς καί ὁ οὐσία ; εἴτε δίδωμι παρά ὁ δημιουργός , πάντως οἰκεῖος δίδωμι ὁ λαμβάνω νόος ὅς ἐκεῖνος καί πᾶς ὁ κατά ἄξιος ἀφορίζω . ἀλλά ὁ γε φιλόσοφος ἀμφότερος συμπλέκω , ἵνα ὁ ὁ κόσμος πρός ὁ δημιουργός ὁμοίωσις ὁράω . ὡς γάρ ἐκεῖνος αὐτός ἑαυτοῦ νοέω καί περί ἑαυτοῦ στρέφω καί ὁ νοητός θεάομαι περί αὐτός ἐνεργός , ὅς δή γίγνομαι κέντρον ὁ δημιουργικός νόησις , οὗτος δή καί ὁ κόσμος περί ἑαυτοῦ φέρω καί πρός ἑαυτοῦ νεύω καί χορεύω περί ὁ μέσος , ὅς δή γίγνομαι κέντρον ὁ κοσμικός κίνησις . καί ὥσπερ ὁ δημιουργός καταπίνω λέγω ὁ νοητός καί εἰς ἑαυτοῦ χωρέω , οὗτος δή καί ὁ κόσμος ὁ ἑαυτοῦ κέντρον ἐν ἑαυτοῦ περιέχω · ὁ γάρ παρά ὁ θεολόγος κατάποσις περιοχή τις εἰμί , ἀλλά ὁ μέν προγονικός ὁ νοητός περιλαμβάνω νοερός , ὁ δέ ὁ παῖς ὁ νοερός νοητός · πρόειμι γάρ αὐτός πάλιν εἰς ἑαυτοῦ ἐπιστρέφω ὁ γεννάω καί ἐν ὁ ἑαυτοῦ παντότης συνέχω . οὗτος δή οὖν ἀμφότερος μιμέομαι ὁ πᾶς , καθόσον μέν περί ὁ κέντρον ἀνακυκλέω καί ἐν ἑαυτοῦ περιέχω ὁ κέντρον , ὁ προγονικός κατάποσις μιμέομαι , καθόσον δέ ὁ ἑαυτοῦ γέννημα ἐν ἑαυτοῦ περιέχω , ὁ ἑαυτοῦ φθίσις ἑαυτοῦ παρέχω τροφή καί ὁ ἀπό ἑαυτοῦ μερίζω πάλιν ἐν ἑαυτοῦ χωρέω , ὁ ὁ παῖς ἐν ὁ πατήρ περιοχή . οὗτος μέν εἴρω ὁ ἀναλογία ἕνεκα ὁ πρός ὁ δύο πατήρ ὁ πᾶς . ὁράω δέ , ὅπως πάλιν ἐνταῦθα προλαμβάνω ὁ Ἀριστοτελικός ἀξίωμα ὁ ὁ ἀπολόω σῶμα ἀπολάω εἰμί ὁ κίνησις . πρῶτος οὖν ὁ ἐν ὁ κόσμος σῶμα ὁ ἄλλος απλουστερος ὅς κινέω ὁ κύκλος κίνησις