proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v3_0053.2
καὶ τὸ ἔσται χρόνου φησὶν εἴδη εἶναι καὶ οὐ μέρη , καθ-άπερ ἡμέρας καὶ νύκτας καὶ μῆνας καὶ ἐνιαυτούς · τούτοις μὲν γὰρ καὶ θείας ἐφεστάναι τάξεις , συμπληροῦσας τὴν τοῦ χρόνου σειρὰν ὅλην , διὸ μέρη κέκληκεν αὐτὰ χρόνου . τὸ δ’ ἥν καὶ ἔσται καθ’ ἕκαστον τούτων θεωρεῖται πάντως , διόπερ εἴδη τινά ἐστιν , οἷον ὑλην ἰδίαν οὐκ ἔχοντα · λέγω δὲ ἡμερινὴν ἢ νυχίον ἢ ἄλλην τοιαύτην . εἰ δὲ χρόνου εἴδη ταῦτά ἐστι τοῦ μετ’ οὐρανοῦ γεγονότος , οὐκ ἦν πρὸ οὐρανοῦ γενέσεως . εἰ δὲ οὐκ ἦν , οὔδὲ κίνησις ἦν · ἐν πάσῃ γὰρ κινήσει ταῦτά ἐστι , διότι καὶ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον . εἰ δὲ κίνησις οὐκ ἦν , οὔδὲ πλημμελῆς κίνησις . μάτην ἄρα λέγουσιν οἱ περὶ Ἀττικόν , ὅτι χρόνος μὲν ἦν καὶ πρὸ οὐρανοῦ γενέσεως , τεταγμένος δὲ χρόνος οὐκ ἦν · ὅπου γὰρ χρόνος , ἐκεῖ καὶ τὸ παρελθὸν ἐστι καὶ τὸ μέλλον , ὅπου δὲ ταῦτα , ἐκεῖ καὶ τὸ ‘ἦν’ καὶ τὸ ‘ἔσται’ πάντως . ἀλλὰ μὴν τὸ ‘ἦν’ καὶ τὸ ‘ἔσται’ χρόνου ἐστὶν εἴδη γεγονότα παρὰ τοῦ δημιουργοῦ · διὸ καὶ γεγονότα αὐτὰ προσεῖπεν . οὐδ’ ἄρα χρόνος τις ἦν πρὸ τῆς δημιουργίας . ἀνάγκη τοίνυν τὴν πολυθρύλητον ἐκείνην πλημμελῆ κίνησιν ἢ , εἴ ἐστι , μὴ εἶναι ἐν χρόνῳ , ἢ μηδὲ ὅλως εἶναι ποτε γεγενημένην . ἀλλὰ μὴν ἀνάγκη κίνησιν οὖσαν ἔχειν καὶ χρόνον ἐν ᾧ γίνεται , τὸ μὲν ἔχουσαν παρελθὸν ἑαυτῆς , τὸ δὲ παρόν , τὸ δὲ μέλλον . οὐκ ἄρα οὔδὲ κίνησιν εἶναι πρὸ τῆς δημιουργίας τοῦ χρό-νου δυνατόν · οὔδὲ γὰρ χρόνον ἄτακτον · καὶ γὰρ ὁ ἄτακτος χρόνος ὧν ἔχει ἂν τὸ ‘ἦν’ καὶ τὸ ‘ἔσται’ , καὶ τὸ μὲν παρ-ελθόν , τὸ δὲ μέλλον , ἢ , εἰ μόνον ἔχει τὸ ‘ἔστιν’ ἄνευ τού-των , αἰὼν ἔσται καὶ οὐ χρόνος καὶ ἡ πλημμελῆς κίνησις αἰώνιος , ὅπερ ἀδύνατον , ἢ , εἰ μηδὲ τὸ ‘ἔστιν’ , ὥσπερ οὔδὲ τὸ ‘ἦν’ ἢ ‘ἔσται’ , παντελῶς οὐκ ἦν τότε τις χρόνος , ὥστ’ οὔδὲ κίνησις ἢ ἄχρονος κίνησις , ὃ καὶ αὐτοὶ φασιν εἶναι πάντων ἀδυνατώτατον , καὶ τοῦ Ἀριστοτέλους ἱκανῶς ἀπο-δειξαντος , ὅτι πᾶσα κίνησις ἐν χρόνῳ , καὶ ἡ ἄτακτος καὶ ἡ τεταγμένη , πάντως ἔχουσα τὸ πρότερον ἑκάτερα καὶ τὸ
Lemmas: καί ὁ εἰμί χρόνος φημί εἶδος εἰμί καί οὖον μέρος , καθάπερ ἡμέρα καί νύξ καί μείς καί ἐνιαυτός · οὗτος μέν γάρ καί θεῖος ἐφίστημι τάξις , συμπληρόω ὁ ὁ χρόνος σειρά ὅλος , διό μέρος καλέω αὐτός χρόνος . ὁ δέ ὅς καί εἰμί κατά ἕκαστος οὗτος θεωρέω πάντως , διόπερ εἶδος τις εἰμί , οἷος ὕλη ἴδιος οὐ ἔχω · λέγω δέ ἡμερινός ἢ νύχιος ἢ ἄλλος τοιοῦτος . εἰμί δέ χρόνος εἶδος οὗτος εἰμί ὁ μετά οὐρανός γίγνομαι , οὐ εἰμί πρό οὐρανός γένεσις . εἰμί δέ οὐ εἰμί , οὐδέ κίνησις εἰμί · ἐν πᾶς γάρ κινέω οὗτος εἰμί , διότι καί ὁ πρότερος καί ὕστερος . εἰμί δέ κίνησις οὐ εἰμί , οὐδέ πλημμελής κίνησις . μάτην ἄρα λέγω ὁ περί Ἀττικός , ὅτι χρόνος μέν εἰμί καί πρό οὐρανός γένεσις , τάσσω δέ χρόνος οὐ εἰμί · ὅπου γάρ χρόνος , ἐκεῖ καί ὁ παρέρχομαι εἰμί καί ὁ μέλλω , ὅπου δέ οὗτος , ἐκεῖ καί ὁ αἰνέω καί ὁ εἰμί πάντως . ἀλλά μήv ὁ αἰνέω καί ὁ εἰμί χρόνος εἰμί εἶδος γίγνομαι παρά ὁ δημιουργός · διό καί γίγνομαι αὐτός προσεῖπον . οὐδέ ἄρα χρόνος τις εἰμί πρό ὁ δημιουργία . ἀνάγκη τοίνυν ὁ πολυθρύλητος ἐκεῖνος πλημμελής κίνησις ἢ , εἰμί εἰμί , μή εἰμί ἐν χρόνος , ἢ μηδέ ὅλως εἰμί ποτός γίγνομαι . ἀλλά μήv ἀνάγκη κίνησις εἰμί ἔχω καί χρόνος ἐν ὅς γίγνομαι , ὁ μέν ἔχω παρέρχομαι ἑαυτοῦ , ὁ δέ πάρειμι , ὁ δέ μέλλω . οὐ ἄρα οὐδέ κίνησις εἰμί πρό ὁ δημιουργία ὁ χρόνος δυνατός · οὐδέ γάρ χρόνος ἄτακτος · καί γάρ ὁ ἄτακτος χρόνος ὅς ἔχω εἄν ὁ αἰνέω καί ὁ εἰμί , καί ὁ μέν παρέρχομαι , ὁ δέ μέλλω , ἢ , εἰμί μόνος ἔχω ὁ εἰμί ἄνευ τοῦτος , αἰών εἰμί καί οὖον χρόνος καί ὁ πλημμελής κίνησις αἰώνιος , ὅσπερ ἀδύνατος , ἢ , εἰμί μηδέ ὁ εἰμί , ὥσπερ οὐδέ ὁ αἰνέω ἢ εἰμί , παντελῶς οὐ εἰμί τότε τις χρόνος , ὥστε οὐδέ κίνησις ἢ ἄχρονος κίνησις , ὅς καί αὐτός φημί εἰμί πᾶς ἀδύνατος , καί ὁ Ἀριστοτέλης ἱκανῶς ἀποδείκνυμι , ὅτι πᾶς κίνησις ἐν χρόνος , καί ὁ ἄτακτος καί ὁ τάσσω , πάντως ἔχω ὁ πρότερος ἑκάτερος καί ὁ