proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v1_0500.2
θετέον τῶν ψυχῶν , διηρημένως δὲ ἐν τῇ ἀρχῇ · καὶ πῶς γὰρ οὐκ ἀναγκαίων πεπερασμένων οὐσῶν τὸν ἀριθμὸν ἐν ταῖς αἰτίαις αὐτῶν προὑφιστάναι , ὅπου γε καὶ ἡ φύσις ὧν παράγει κατ’ ἀριθμοὺς περιέχει τοὺς ἀριθμούς . εἰ δὴ καὶ οἱ θεοὶ μοναδικοὶ εἰσι καὶ αἱ ψυχαί , καὶ τὰ μεταξὺ τούτων γένν μοναδικὰ ἐστιν · ὥστε ἕκαστον , ὃ ὁ δημιουργὸς ὑφίστησιν , πάντως μοναδικὸν ἐστι · καὶ ἔοικε τῆς ἀμιότητος αὐτῶν τοῦτο αἴτιον εἶναι , τὸ ἕκαστον ὅλον ὑποδέξασθαι τὸ εἶδος τῆς παραδειγματικῆς αἰτίας . πᾶν ἄρα τὸ ἐκ τοῦ ὅλου δημιουργοῦ προϊόν τοιοῦτόν ἐστιν . εἰ τοίνυν καὶ τὸν κόσμον αὐτὸς ὑφίστησιν , εἰς ὁ κόσμος διὰ τε τὴν δημιουργικὴν μονάδα καὶ τὴν τοῦ παραδείγματος μόνωσιν . ὁ μοι δοκεῖ καὶ ὁ Πλάτων εἰδὼς εἰπεῖν · εἴπερ κατὰ τὸ παράδειγμα δεδημιουργημένος ἐσται . τῷ γὰρ μὴ εἰπεῖν εἴπερ κατὰ τὸ παράδειγμα γέγονεν , ἀλλ’ εἴπερ κατὰ τὸ παράδειγμα δεδημιουργημένος ἐσται καὶ τὴν παραδειγματικὴν καὶ τὴν δημιουργικὴν αἰτίαν τῆς μονότητος ἐνεδείξατο · μονὰς γὰρ ὁ δημιουργός , μονὰς καὶ τὸ παράδειγμα · καὶ τὸ πᾶν ἄρα τοῦτο ὑπὸ μονάδος πρὸς μονάδα γεγυὸς μοναδικόν ἐστι . διὰ τί οὖν , φαίης ἄν , ἐν τοῖς ἑχομένοις ἠρέσθη τῇ ἀπὸ τοῦ παραδείγματος ἀποδείξει ; διότι , φήσω , μᾶλλον ἦνυσται τοῦ δημιουργοῦ τὸ παράδειγμα · καὶ γὰρ αὐτὸς ὁ δημιουργὸς μονὰς ἐστι διὰ τὴν ὁμοιότητα τὴν πρὸς αὐτὸ καὶ τὴν ἀναλογίαν . δῆλον δέ · καὶ γὰρ ἐν τοῖς βασιλεῦσιν ἀνάλογόν ἐστιν αὐτῷ , καὶ ἕκαστερον αὐτῶν ἀνάλογον τῇ μονάδι τῇ νοητῇ · ὅπου τοίνυν καὶ αὐτῷ τῷ δημιουργῷ τὸ μοναδικὸν ἐκεῖθεν , τί χρῆ οἴεσθαι περὶ τοῦ παντός ; ἢ ὅτι καὶ τὴν μόνωσιν ἀπὸ τοῦ παραδείγματος ἔχει πρῶτως · κυριώτερον ἄρα τὸ παράδειγμα ἐστὶν εἰς ἀπόδειξιν τῆς τοῦ κόσμου μονώσεως . καὶ ὅρᾷς πάλιν , ὅτι τρεῖς αὐταὶ μονάδες εἰσί , τὸ αὐτοζῶον , τὸ δημιουργικὸν αἴτιον , τὸ πᾶν · ἀλλὰ τὸ μὲν νοητὴ μονάς , τὸ δὲ νοερὰ μονάς , τὸ δὲ αἰσθητὴ μονάς .
Lemmas: θετέος ὁ Ψυχή , διῃρημένως δέ ἐν ὁ ἀρχή · καί πῶς γάρ οὐ ἀναγκαῖος περαίνω εἰμί ὁ ἀριθμός ἐν ὁ αἴτιος αὐτός προυφιστημι , ὅπου γε καί ὁ φύσις ὅς παράγω κατά ἀριθμός περιέχω ὁ ἀριθμός . εἰμί δή καί ὁ θεός μοναδικός εἰμί καί ὁ Ψυχή , καί ὁ μεταξύ οὗτος γίγνομαι μοναδικός εἰμί · ὥστε ἕκαστος , ὅς ὁ δημιουργός ὑφίστημι , πάντως μοναδικός εἰμί · καί ἔοικα ὁ αμιοτητη αὐτός οὗτος αἴτιος εἰμί , ὁ ἕκαστος ὅλος ὑποδείκνυμι ὁ εἶδος ὁ παραδειγματικός αἴτιος . πᾶς ἄρα ὁ ἐκ ὁ ὅλος δημιουργός πρόειμι τοιοῦτος εἰμί . εἰμί τοίνυν καί ὁ κόσμος αὐτός ὑφίστημι , εἰς ὁ κόσμος διά τε ὁ δημιουργικός μόνος καί ὁ ὁ παράδειγμα μόνωσις . ὁ ἐγώ δοκέω καί ὁ Πλάτων εἰδοί εἶπον · εἴπερ κατά ὁ παράδειγμα δημιουργέω εἰμαι . ὁ γάρ μή εἶπον εἴπερ κατά ὁ παράδειγμα γίγνομαι , ἀλλά εἴπερ κατά ὁ παράδειγμα δημιουργέω εἰμαι καί ὁ παραδειγματικός καί ὁ δημιουργικός αἴτιος ὁ μονότης ἐνδείκνυμι · μονή γάρ ὁ δημιουργός , μονή καί ὁ παράδειγμα · καί ὁ πᾶς ἄρα οὗτος ὑπό μόνος πρός μόνος γεύω μοναδικός εἰμί . διά τίς οὖν , φημί ἄν , ἐν ὁ ἔχω ἀρέσκω ὁ ἀπό ὁ παράδειγμα ἀποδείκνυμι ; διότι , φημί , μᾶλλον ἀνύω ὁ δημιουργός ὁ παράδειγμα · καί γάρ αὐτός ὁ δημιουργός μονή εἰμί διά ὁ ὁμοιότης ὁ πρός αὐτός καί ὁ ἀναλογία . δῆλος δέ · καί γάρ ἐν ὁ βασιλεύς ἀνάλογος εἰμί αὐτός , καί ἑκαστέρω αὐτός ἀνάλογος ὁ μόνος ὁ νοητός · ὅπου τοίνυν καί αὐτός ὁ δημιουργός ὁ μοναδικός ἐκεῖθεν , τίς χράω οἴομαι περί ὁ πᾶς ; ἢ ὅτι καί ὁ μόνωσις ἀπό ὁ παράδειγμα ἔχω πρῶτος · κύριος ἄρα ὁ παράδειγμα εἰμί εἰς ἀπόδειξις ὁ ὁ κόσμος μόνωσις . καί ὁράω πάλιν , ὅτι τρεῖς αὐτός μόνος εἰμί , ὁ αὐτοζῷον , ὁ δημιουργικός αἴτιος , ὁ πᾶς · ἀλλά ὁ μέν νοητός μόνος , ὁ δέ νοερός μόνος , ὁ δέ αἰσθητός μόνος .