proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v1_0312.2
πᾶν ἄρα τὸ γιγνόμενον ὑπ’ αἰτίου τινὸς ἐξ ἀνάγκης γίνεται . κάλλιον γὰρ οὕτω συνάγειν , ὥσπερ καὶ ὁ θεῖος Ἰάμβλιχος ἐπέχρινεν , ἢ ὥσπερ ἄλλοι τινὲς ὑποθετικὸν ποιεῖν συλλογισμόν . ἀλλὰ πῶς ὁ μέσος τοῦ συμπεράσματος γνωριμότερος ; τὸ γὰρ ἀδύνατον μὴ εἶναι δῆλον , ὡς ἀναγκαῖον εἶναι , καὶ τὸ ἀναγκαῖον εἶναι ἀδύνατον μὴ εἶναι . ἢ ταὐτὸν μέν πως ἑκάτερον , πολλάκις δὲ τὸ μὲν ἀναγκαῖον εἶναι οὐ γνώριμον , τὸ δὲ ἀδύνατον μὴ εἶναι γνωφίμον · οἷον ὁ ἰατρὸς φησὶν ἀναγκαῖον τραφῆναι , καὶ ἦτον ἂν πείσειε τὸν ἄρρωστον · εἰ δὲ εἴποι · ἀδύνατον γὰρ μὴ τραφέντα ζῆσαι , τοῦτο ἤδη συστῆλλει τὸν ἀκούσαντα . καὶ πάλιν ἀναγκαῖον φαμεν τὸν θάνατον διὰ τινα αἰτίαν , ἀδύνατον γὰρ μὴ ἀποθανεῖν , καὶ ἀναγκαῖον ἀποδοῦναι τὸν ὀφείλοντα τῷ τυράννῳ χρήματα , ἀδύνατον γὰρ τὸ μὴ ἀποδοῦναι , καὶ ἐπ’ ἄλλων παμπόλλων ὁμοίως ἴδοις ἂν τὸ μὲν ἀσαφέστερον , τὸ δὲ γνωριμώτερον , εἰ καὶ ἄμφω τὸ αὐτὸ δοκολῆ σημαίνειν . πῶς οὖν καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου σαφέστερον ἑατέρου ἑατέρου ; τί γάρ , εἰ ἐπ’ ἄλλων μὲν τοῦτο ἀληθές , ἐνταῦθα δὲ οὐχ ἀληθές ; ἢ καὶ ἐνταῦθα ῥάδιον καταμαθεῖν , ὅπως τὸ γιγνόμενον τοῦ αἰτίου χωριζόμενον ἀδύνατόν ἐστι καὶ ἀσθενές · ἑαυτὸ γὰρ σῴζειν μὴ δυνάμενον μηδ’ ὑφ’ ἑαυτοῦ συνεχόμενον , ἀπὸ δὲ τοῦ αἰτίου μόνον καὶ τὸ σῴζεσθαι καὶ τὸ συνέχεσθαι κομιζόμενον ἐὰν τοῦ αἰτίου χωρισθῇ , δῆλον , ὡς ἀδύνατον γίγνεται καθ’ ἑαυτὸ καὶ εἰς τὸ μὴ ὂν ἄπεισι σκεδαννύμενον , ὁ καὶ δεικτικόν ἐστι τοῦ μὴ δύνασθαι χωρὶς αἰτίου γίνεσθαι τὸ γιγνόμενον · εἰ γὰρ ἐστι γιγνόμενον , ὑπὸ τινὸς γίγνεται ποιούντος . ὁρθῶς γοῦν εἴρηται καὶ ἐν Φιλήβῳ [ 26 E 27 A ] , ὅτι τὸ γιγνόμενον ποιούμενόν ἐστι , τὸ δὲ ποιοῦν αἴτιον τῷ γιγνομένῳ . εἰ δὲ τοῦτο , ἢ ὑφ’ ἑαυτοῦ γίγνεται , ἢ ὑπ’ ἄλλου · ἀλλ’ εἰ μὲν ὑφ’ ἑαυτοῦ , εἰς ταὐτὸν ἥξει τῷ ἀεὶ ὄντι , καὶ ἔσται ταὐτὸν γιγνόμενον καὶ ἀεὶ ὂν , καὶ ἔσται τῶν αἰωνίως ὑφισταμένων · εἰ δὲ μὴ ὑφ’ ἑαυτοῦ , πάντως
Lemmas: πᾶς ἄρα ὁ γίγνομαι ὑπό αἴτιος τις ἐκ ἀνάγκη γίγνομαι . καλός γάρ οὗτος συνάγω , ὥσπερ καί ὁ θεῖος Ἰάμβλιχος ἐπιχρίω , ἢ ὥσπερ ἄλλος τις ὑποθετικός ποιέω συλλογισμός . ἀλλά πῶς ὁ μέσος ὁ συμπέρασμα γνώριμος ; ὁ γάρ ἀδύνατος μή εἰμί δῆλος , ὡς ἀναγκαῖος εἰμί , καί ὁ ἀναγκαῖος εἰμί ἀδύνατος μή εἰμί . ἢ αὐτός μέν πως ἑκάτερος , πολλάκις δέ ὁ μέν ἀναγκαῖος εἰμί οὖον γνώριμος , ὁ δέ ἀδύνατος μή εἰμί γνωφίμον · οἷος ὁ ἰατρός φημί ἀναγκαῖος τρέφω , καί εἰμί εἄν πείθω ὁ ἄρρωστος · εἰμί δέ εἶπον · ἀδύνατος γάρ μή τρέφω ζῶ , οὗτος ἤδη συστέλλω ὁ ἀκούω . καί πάλιν ἀναγκαῖος φημί ὁ θάνατος διά τις αἴτιος , ἀδύνατος γάρ μή ἀποθνῄσκω , καί ἀναγκαῖος ἀποδίδωμι ὁ ὀφείλω ὁ τύραννος χρῆμα , ἀδύνατος γάρ ὁ μή ἀποδίδωμι , καί ἐπί ἄλλος παμπολύς ὁμοίως ὁράω εἄν ὁ μέν ἀσαφής , ὁ δέ γνώριμος , εἰμί καί ἄμφω ὁ αὐτός δοκολῆ σημαίνω . πῶς οὖν καί ἐπί ὁ πρόκειμαι σαφής ἑάτερος ἑάτερος ; τίς γάρ , εἰμί ἐπί ἄλλος μέν οὗτος ἀληθής , ἐνταῦθα δέ οὐ ἀληθής ; ἢ καί ἐνταῦθα ῥούδιον καταμανθάνω , ὅπως ὁ γίγνομαι ὁ αἴτιος χωρίζω ἀδύνατος εἰμί καί ἀσθενής · ἑαυτοῦ γάρ σῴζω μή δύναμαι μηδέ ὑπό ἑαυτοῦ συνέχω , ἀπό δέ ὁ αἴτιος μόνος καί ὁ σῴζω καί ὁ συνέρχομαι κομίζω ἐάν ὁ αἴτιος χωρίζω , δῆλος , ὡς ἀδύνατος γίγνομαι κατά ἑαυτοῦ καί εἰς ὁ μή εἰμί ἄπειμι σκεδάννυμι , ὁ καί δεικτικός εἰμί ὁ μή δύναμαι Χωρὶς αἴτιος γίγνομαι ὁ γίγνομαι · εἰμί γάρ εἰμί γίγνομαι , ὑπό τις γίγνομαι ποιέω . ὀρθῶς γοῦν εἴρω καί ἐν Φίληβος [ 26 E 27 A ] , ὅτι ὁ γίγνομαι ποιέω εἰμί , ὁ δέ ποιέω αἴτιος ὁ γίγνομαι . εἰμί δέ οὗτος , ἢ ὑπό ἑαυτοῦ γίγνομαι , ἢ ὑπό ἄλλος · ἀλλά εἰμί μέν ὑπό ἑαυτοῦ , εἰς αὐτός ἥκω ὁ ἀεί εἰμί , καί εἰμί αὐτός γίγνομαι καί ἀεί εἰμί , καί εἰμί ὁ αἰώνιος ὑφίστημι · εἰμί δέ μή ὑπό ἑαυτοῦ , πάντως