proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v2_0269.2
δοται δηλοῦντα τὸ μὲν ἐφ’ ᾧ τὸ δεξιὸν κινεῖ , τοῦτ’ εἶναι τὸ ἐπὶ δεξιὰ κινεῖσθαι , τὸ δὲ ἐφ’ ᾧ τὸ ἀριστερόν , τοῦτ’ εἶναι τὸ ἐπ’ ἀριστερά · δεξιοῦ τοίνυν καὶ ἀριστεροῦ κεκλημένων τοῦ ἀνατολικοῦ καὶ δυτικοῦ διὰ τὰς εἰρημένας αἰτίας , ὡς τοῦ μὲν ἀρχοντος τῆς κινήσεως , τοῦ δὲ ἐπομένου , καὶ ὁμοίως τοῦ μὲν ἐν τῷ ταύτῳ κύκλῳ , τοῦ δὲ ἐν τῷ θάτερου ∗ ∗ ∗ δυνάμεως ὄντος , ἀφ’ ἧς ἡ ἑκατέρου κίνησις , εἰκότως ἐστὶ καὶ ἐν τούτοις τὸ ἐπὶ δεξιὰ καὶ ἐπ’ ἀριστερά . τὸ δὲ εἰς τὸ δεξιὸν κινεῖσθαι ἢ εἰς τὸ ἀριστερὸν τῶν ἐπ’ εὐθείας ἐστὶ κινουμένων , πέρατα ὄντα τῶν κινήσεων τῶν κατὰ πλάτος . Ὦδεν εἰκῶς ὁ Τίμαιος ἐμπροσθεν ἀφελὼν τῆς κύκλῳ κινήσεως τὰς κατ’ εὐθεῖαν ἢς κινήσεις ὅμως ἐν τούτοις ἀπὸ τῆς ψυχῆς ἀφάμενος δέδωκεν αὐτῇ τὴν τε τοῦ ἐπὶ δεξιὰ καὶ τὴν τοῦ ἐπ’ ἀριστερὰ διαφορὰν . ταῦτα μὲν οὖν δή περὶ τοῦ ἐπὶ δεξιὰ καὶ ἐπ’ ἀριστερὰ ῥητέον . Ἰδομεν δὲ καὶ τὴν λοιπὴν ἀντίθεσιν · περιάγει γὰρ ὡς ἐν κόσμῳ τὴν μὲν ἀπλανὴ κατὰ πλευρὰν , τὴν δὲ πλανωμένην κατὰ διάμετρον , καὶ ὡς ἐν ψυχῇ τὸν μὲν ταύτῳ κύκλον κατὰ πλευρὰν , τὸν δὲ θάτερον κατὰ διάμετρον . οὕκοῦν πρώτως μὲν αὐτὸ μαθηματικῶς νοητέον , ἐν τετραπλεύρῳ τὸ διάμετρον ἀγαγόντας , καὶ τὸν μὲν ταύτῳ κύκλον κατὰ τὴν πλευρὰν περιεχτέον , τὸν δὲ λοιπὸν κατὰ διάμετρον , τὸ τετράπλευρον ἐναρμόσαντας τοῖς δύο κύκλοις , τῷ θερινῷ καὶ τῷ χειμερινῷ , καὶ κατὰ τὰς δύο πλευρὰς ὁμοίως ἐν ἀμφοῖν κειμένας κινουμένας τὴν ἐπὶ τὰ δεξιὰ κίνησιν καὶ κατὰ τὸν μέγιστον ἀμφοτέρων μέσον , κατὰ δὲ τὴν διάμετρον τούτου τοῦ τετραπλεύρου τὴν θάτερον , λοξὴν οὖσαν πρὸς ἀμφοτέρους · περὶ γὰρ ταύτην καὶ ὁ λοξὸς γέγραπται , καθ’ ὃν ἡ θάτερος περιάγεται πᾶσα περίοδος . ἔπειτα τῶν μαθημάτων ἀποστάντες κατιδῶμεν , τίνα μὲν ἰδιώματα τῆς διαμέτρου , τίνα δὲ τῆς πλευρᾶς · οἷον ὅτι τῆς μὲν τὸ ἀπλᾶγλαστον , τὸ ῥητόν , τὸ περιεκτικόν , τὸ συνεκτικόν τῶν γωνιῶν , τῆς δὲ
Lemmas: δοτός δηλόω ὁ μέν ἐπί ὅς ὁ δεξιός κινέω , οὗτος εἰμί ὁ ἐπί δεξιός κινέω , ὁ δέ ἐπί ὅς ὁ ἀριστερός , οὗτος εἰμί ὁ ἐπί ἀριστερός · δεξιός τοίνυν καί ἀριστερός καλέω ὁ ἀνατολικός καί δυτικός διά ὁ εἴρω αἴτιος , ὡς ὁ μέν ἄρχω ὁ κίνησις , ὁ δέ επόμενος , καί ὁμοίως ὁ μέν ἐν ὁ ταύτος κύκλος , ὁ δέ ἐν ὁ θατέρου ∗ ∗ ∗ δύναμις εἰμί , ἀπό ὅς ὁ ἑκάτερος κίνησις , εἰκότως εἰμί καί ἐν οὗτος ὁ ἐπί δεξιός καί ἐπί ἀριστερός . ὁ δέ εἰς ὁ δεξιός κινέω ἢ εἰς ὁ ἀριστερός ὁ ἐπί εὐθύς εἰμί κινέω , πέρας εἰμί ὁ κίνησις ὁ κατά πλάτος . ὧδε ἵημι ὁ Τίμαιος ἔμπροσθεν ἀφαιρέω ὁ κύκλος κίνησις ὁ κατά εὐθύς εἶμαι κινέω ὅμως ἐν οὗτος ἀπό ὁ Ψυχή ἀφίημι δίδωμι αὐτός ὁ τε ὁ ἐπί δεξιός καί ὁ ὁ ἐπί ἀριστερός διαφορά . οὗτος μέν οὖν δή περί ὁ ἐπί δεξιός καί ἐπί ἀριστερός ῥητέος . ὁράω δέ καί ὁ λοιπός ἀντίθεσις · περιάγω γάρ ὡς ἐν κόσμος ὁ μέν απλανής κατά πλευρά , ὁ δέ πλανάω κατά διάμετρος , καί ὡς ἐν Ψυχή ὁ μέν ταύτος κύκλος κατά πλευρά , ὁ δέ ἕτερος κατά διάμετρος . οὐκοῦν πρῶτος μέν αὐτός μαθηματικός νοητέον , ἐν τετράπλευρος ὁ διάμετρος ἄγω , καί ὁ μέν ταύτος κύκλος κατά ὁ πλευρά περιέχω , ὁ δέ λοιπός κατά διάμετρος , ὁ τετράπλευρος ἐναρμόζω ὁ δύο κύκλος , ὁ θερινός καί ὁ χειμερινός , καί κατά ὁ δύο πλευρά ὁμοίως ἐν ἄμφω κεῖμαι κινέω ὁ ἐπί ὁ δεξιός κίνησις καί κατά ὁ μέγας ἀμφότερος μέσος , κατά δέ ὁ διάμετρος οὗτος ὁ τετράπλευρος ὁ ἕτερος , λοξός εἰμί πρός ἀμφότερος · περί γάρ οὗτος καί ὁ λοξός γράφω , κατά ὅς ὁ θατέρως περιάγω πᾶς περίοδος . ἔπειτα ὁ μάθημα ἀφίστημι καθοράω , τίς μέν ἰδίωμα ὁ διάμετρος , τίς δέ ὁ πλευρά · οἷος ὅτι ὁ μέν ὁ ἀπλᾶγλαστον , ὁ ῥητός , ὁ περιεκτικός , ὁ συνεκτικός ὁ γωνία , ὁ δέ