proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v1_0410.2
πάντως πράττει κατὰ νοῦν , οὕτως νοῦς δημιουργῶν πάντα ὑφίστησι κατὰ θεόν · τοῦτο δὲ τῷ κατὰ τὸ ἀγαθὸν ταυτόν . εἴτε οὖν τοῖς Ἀριστοτελικοῖς ἐφίπεσθαι δεῖ προβλήμασι , μετὰ τὸ τί ἐστι τὸ πᾶν καὶ ὁποῖόν ἐστιν ἀνάγκη τὸ διὰ τί ἐστι ζητεῖν · εἴρηται γάρ , ὅτι γεννητὸν μὲν ἐστιν , εἰκὼν δὲ τοῦ ὄντος , καὶ δεῖ προσδιασκέψασθαι , τίνος ἕνεκα γέγονεν · εἴτε κατὰ τὰς Πλατωνικὰς αἰτίας μετὰ τὸ δημιουργοῦν καὶ τὸ παράδειγμα τὸ τελικὸν εἶρειν προσῆκει τῆς κοσμοποιίας αἰτίων · καὶ γὰρ αὐ καὶ εἰς τοῦτο πάντα τὰ ἄλλα ἀνήρτηται καὶ ἡ τοῦ παραδείγματος θεότης καὶ ἡ τοῦ ποιούντος ἀγαθότης καὶ ἡ τοῦ γενομένου τελειότης . καὶ μέχρι τούτων τοῖς φιλοθεάμοις ἡ ἄνοδος . καλεῖν δὲ εἰώθασιν τὸ μὲν τελικὸν αἴτιον δι’ ὃ , τὸ δὲ παραδειγματικὸν πρὸς ὃ , τὸ δὲ δημιουργικὸν ὑφ’ οὗ , τὸ δὲ ὀργανικὸν δι’ οὗ , τὸ δὲ εἶδος καθ’ ὃ , τὴν δὲ ὕλην ἐξ οὗ ἢ ἐν ᾧ , ταῦτα καὶ αὐτῷ τῷ Πλάτωνι δοκοῦντα τὰ ὀνόματα λαμβάνοντες . τὸ μὲν γὰρ τελικὸν νῦν ἐπιζητῶν δι’ ἣν αἰτίαν φησί · τὸ δὲ παραδειγματικὸν πρὸς πότερον τῶν παραδειγμάτων [ 28 C ] · τὸ δὲ δημιουργικὸν τῷ δ’ αὐ γιγνομένῳ φαμέν ὑπ’ αἰτίας τινὸς ἐξ ἀνάγκης γίγνεσθαι [ 28 A ] · τὰ δὲ λοιπὰ προϊόντες ἐπ’ αὐτῶν τῶν ὀμάτων ἐπισκεψόμεθα τοῦ Πλάτωνος , πλὴν ὅτι γε οἰκεία ταῦτα τῆς τοῦ φιλοσόφου διακριτικῆς ἐπιστήμης εἰρήσθω καὶ νῦν . ἀλλὰ τίς ἢ γένεσις καὶ τί τὸ πᾶν ; ἔνιοι μὲν οὖν γένεσιν τὸν ὑπὸ σελήνην τόπον ἀκούσαντες τὸ πᾶν εἴρηκασιν τὸν ὅλον κόσμον , πάντη διαπίπτοντες οὕτω τοῦ Πλάτωνος · οὐ γὰρ ἰδίᾳ μὲν ὁ δημιουργὸς παραδίδεται τὰ ἔνυλα πλάττων , ἰδίᾳ δὲ τὸν ὅλον κόσμον . ἔπειτα δὲ καὶ ἢ γένεσις αὕτη μέρος ἐστὶ τοῦ παντός . εἰ δὲ πᾶν λέγοιεν τὸν οὐρανόν , διότι τὸ πλεῖστον ἐστὶ τοῦ κόσμου — σμικρὸν γὰρ τὸ λοιπὸν — ἢ διότι τὸ θειότα -
Lemmas: πάντως πράσσω κατά νόος , οὕτως νόος δημιουργός πᾶς ὑφίστημι κατά θεός · οὗτος δέ ὁ κατά ὁ ἀγαθός αὐτός . εἴτε οὖν ὁ Ἀριστοτελικός ἐφέπω δεῖ πρόβλημα , μετά ὁ τίς εἰμί ὁ πᾶς καί ὁποῖος εἰμί ἀνάγκη ὁ διά τίς εἰμί ζητέω · εἴρω γάρ , ὅτι γεννητός μέν εἰμί , εἰκών δέ ὁ εἰμί , καί δεῖ προσδιασκέπτομαι , τίς ἕνεκα γίγνομαι · εἴτε κατά ὁ πλατωνικός αἴτιος μετά ὁ δημιουργέω καί ὁ παράδειγμα ὁ τελικός εἴρω προσήκω ὁ κοσμοποιία αἴτιος · καί γάρ αὖος καί εἰς οὗτος πᾶς ὁ ἄλλος ἀναρτάω καί ὁ ὁ παράδειγμα θεότης καί ὁ ὁ ποιέω ἀγαθότης καί ὁ ὁ γίγνομαι τελειότης . καί μέχρι οὗτος ὁ φιλοθεάμοις ὁ ἄνοδος . καλέω δέ εἴωθα ὁ μέν τελικός αἴτιος διά ὅς , ὁ δέ παραδειγματικός πρός ὅς , ὁ δέ δημιουργικός ὑπό ὅς , ὁ δέ ὀργανικός διά ὅς , ὁ δέ εἶδος κατά ὅς , ὁ δέ ὕλη ἐκ ὅς ἢ ἐν ὅς , οὗτος καί αὐτός ὁ Πλάτων δοκέω ὁ ὄνομα λαμβάνω . ὁ μέν γάρ τελικός νῦν ἐπιζητέω διά ὅς αἴτιος φημί · ὁ δέ παραδειγματικός πρός πότερος ὁ παράδειγμα [ 28 C ] · ὁ δέ δημιουργικός ὁ δέ αὖος γίγνομαι φημί ὑπό αἴτιος τις ἐκ ἀνάγκη γίγνομαι [ 28 A ] · ὁ δέ λοιπάς πρόειμι ἐπί αὐτός ὁ ὄμνυμι ἐπισκοπέω ὁ Πλάτων , πλήν ὅτι γε οἰκεῖος οὗτος ὁ ὁ φιλόσοφος διακριτικός ἐπιστήμη εἴρω καί νῦν . ἀλλά τίς ἢ γένεσις καί τίς ὁ πᾶς ; ἔνιοι μέν οὖν γένεσις ὁ ὑπό σελήνη τόπος ἀκούω ὁ πᾶς εἴρω ὁ ὅλος κόσμος , πάντῃ διαπίπτω οὗτος ὁ Πλάτων · οὖον γάρ ἴδιος μέν ὁ δημιουργός παραδίδομαι ὁ ἔνυλος πλάσσω , ἴδιος δέ ὁ ὅλος κόσμος . ἔπειτα δέ καί ἢ γένεσις οὗτος μέρος εἰμί ὁ πᾶς . εἰμί δέ πᾶς λέγω ὁ οὐρανός , διότι ὁ πλεῖστος εἰμί ὁ κόσμος — μικρός γάρ ὁ λοιπός — ἢ διότι ὁ θεῖος -