proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v1_0439.2
πυθμὴν οὔτε ἕδρα περὶ αὐτὴν ἐστιν , ὡς ἄστατον καὶ 5 ἄπειρον καὶ ἀόριστον οὖσαν · ἀζήλεις δὲ αὐ σκότος καὶ αὐτὴ ὡς ἀνεῖδεον λαχοῦσα τὴν φύσιν ὀνομάζοιτο ἂν — ὥστε καὶ Ὀρφεὺς κατὰ τοῦτον τὸν λόγον ἀπὸ τῆς πρωτίστης τῶν νοητῶν ὑποστάσεως παράγει τὴν ὕλην · ἐκεῖ γὰρ τὸ ἀζήλεις σκότος καὶ τὸ ἄπειρον , καὶ ταῦτα μὲν προειπόνως τῶν ἐφεξῆς , τῇ δὲ ὕλῃ τὸ ἄλαμπές δι’ ἕνδειαν καὶ τὸ ἄπειρον , οὐ κατὰ δυνάμεως περιουσίαν , ἀλλὰ κατ’ ἔλλειψιν . καὶ μὴν καὶ ἡ τῶν Αἰγυπτίων παράδοσις τὰ αὐτὰ περὶ αὐτῆς φησιν · ὁ γέ τοι θεὸς Ἰάμβλιχος ἱστόρησεν , ὅτι καὶ Ἑρμῆς 10 ἐκ τῆς οὐσιότητος τὴν ὁλότητα παραγέεσθαι βούλεται · καὶ δὴ καὶ εἴκός καπ τοῦτον τὸν Πλάτωνα τὴν τοιαύτην περὶ τῆς ὕλης δόξαν ἔχειν . πρῶτως μὲν οὖν ἀπὸ τούτων ὑφίσταται τῶν ἀρχῶν ἡ ὕλη , παράγει δὲ αὐτὴν τὰ δεύτερα καὶ 15 τρίτα νοητὰ τε καὶ νοερὰ αἰτία καὶ ὑπερουράνια καὶ ἐγκόσμια . καὶ τί λέγω περὶ τῶν θεῶν αὐτῶν ; ἀλλὰ καὶ ἡ τοῦ παντὸς φύσις παράγει τὴν ὕλην καθόσον ἐστὶ καὶ κατὰ τὴν ἑαυτῆς ὑπαρξιν · κατὰ γὰρ ταύτην μετέχει τῆς πρωτίστης αἰτίας · καὶ τοίνυν ὁ δημιουργὸς κατὰ μὲν τὴν ἐνάδα τὴν ἐν αὐτῷ , καθ’ ἣν καὶ ἐστὶ θεός , ἐστὶ καὶ τῆς ἐσχάτης ὕλης 20 αἴτιος , κατὰ δὲ τὸ ὅν τὸ δημιουργικὸν αὐτῆς μὲν οὐχ αἴτιος , τῶν δὲ σωμάτων ἢ σώματα καὶ τῶν σωματικῶν ποιότητων , διόπερ ἡ γένεσις ἐγγονός ἐστι τοῦ ὄντος , κατὰ δὲ τὴν ἐν αὐτῷ ζωὴν τῆς διὰ πάντων διηκούσης ψυχώσεως , κατὰ δὲ τὸν νοῦν τῆς νοερᾶς εἰς τὸ πᾶν χορηγίας . καὶ πάντα μὲν 25 ὅσα κατὰ τὰς δευτέρας ποιεῖ δυνάμεις , μετὰ τῶν προτέρων ἀπεργάζεται · πᾶν γὰρ τὸ ἔννουν καὶ ζωῆς μετέχει καὶ τοῦ ὄντος καὶ τῆς ἐνώσεως , καὶ τὸ ζῶν ἐστι τε καὶ ἔν ἐστι , καὶ τὸ ὅν διὰ τῆς οἰκείας ἐνότητος συνέχεται . τὸ δ’ ἔμπαλιν οὐκ ἐστιν · οὐ γὰρ ὅσα κατὰ τὸ ἔν , τοσαῦτα καὶ κατὰ τὸ ὅν 30
Lemmas: πυθμήν οὔτε ἕδρα περί αὐτός εἰμί , ὡς ἄστατος καί 5 ἤπειρος καί ἀόριστος εἰμί · ἄζηλος δέ αὖος σκότος καί αὐτός ὡς ἀναδέω λαγχάνω ὁ φύσις ὀνομάζω εἄν — ὥστε καί Ὀρφεύς κατά οὗτος ὁ λόγος ἀπό ὁ πρῶτος ὁ νοητός ὑπόστασις παράγω ὁ ὕλη · ἐκεῖ γάρ ὁ ἄζηλος σκότος καί ὁ ἤπειρος , καί οὗτος μέν προλέγω ὁ ἐφεξῆς , ὁ δέ ὕλη ὁ αλαμπής διά ἔνδεια καί ὁ ἤπειρος , οὖον κατά δύναμις περιουσία , ἀλλά κατά ἔλλειψις . καί μήv καί ὁ ὁ Αἰγύπτιος παράδοσις ὁ αὐτός περί αὐτός φημί · ὁ γε ὅς θεός Ἰάμβλιχος ἱστορέω , ὅτι καί Ἑρμῆς 10 ἐκ ὁ οὐσιότης ὁ ὁλότης παράγω βούλομαι · καί δή καί εἰκός ΚΑΠ οὗτος ὁ Πλάτων ὁ τοιοῦτος περί ὁ ὕλη δόξα ἔχω . πρῶτος μέν οὖν ἀπό οὗτος ὑφίστημι ὁ ἀρχή ὁ ὕλη , παράγω δέ αὐτός ὁ δύο καί 15 τρίτος νοητός τε καί νοερός αἰτία καί ὑπερουράνιος καί εγκόσμια . καί τίς λέγω περί ὁ θεός αὐτός ; ἀλλά καί ὁ ὁ πᾶς φύσις παράγω ὁ ὕλη καθόσον εἰμί καί κατά ὁ ἑαυτοῦ ὕπαρξις · κατά γάρ οὗτος μετέχω ὁ πρῶτος αἴτιος · καί τοίνυν ὁ δημιουργός κατά μέν ὁ ἐνάς ὁ ἐν αὐτός , κατά ὅς καί εἰμί θεός , εἰμί καί ὁ ἔσχατος ὕλη 20 αἴτιος , κατά δέ ὁ ὅς ὁ δημιουργικός αὐτός μέν οὐ αἴτιος , ὁ δέ σῶμα ἢ σῶμα καί ὁ σωματικός ποιότης , διόπερ ὁ γένεσις εγγονός εἰμί ὁ εἰμί , κατά δέ ὁ ἐν αὐτός ζωή ὁ διά πᾶς διήκω ψύχωσις , κατά δέ ὁ νόος ὁ νοερός εἰς ὁ πᾶς χορηγία . καί πᾶς μέν 25 ὅσος κατά ὁ δύο ποιέω δύναμις , μετά ὁ πρότερος ἀπεργάζομαι · πᾶς γάρ ὁ ἔννους καί ζωή μετέχω καί ὁ εἰμί καί ὁ ένωση , καί ὁ ζῶ εἰμί τε καί ἐν εἰμί , καί ὁ ὅς διά ὁ οἰκεῖος ενοτητη συνέχω . ὁ δέ ἔμπαλιν οὐ εἰμί · οὖον γάρ ὅσος κατά ὁ ἐν , τοσοῦτος καί κατά ὁ ὅς 30