proclus.in-platonis-timaeum-commentaria proclus_timaeus_v3_0155.2
νιον εἶναι τὴν μίαν ταύτην δύναμιν τὴν φρουρητικὴν τῆς ἀνακυκλήσεως τῶν ὅλων . εἰ δὲ καὶ , ὡς φησιν ὁ θεῖος Ἰάμβλιχος , τὸν διὰ παντὸς τεταμένον πόλον ἐπὶ τοῦ οὐρανοῦ θέλομεν ἀκούειν , οὐδὲ οὕτως ἔξω τῆς Πλάτωνος ἀποπλανησόμεθα διανοίας · ὡς γὰρ αὐτὸς ἐν Κρατύλῳ [ 405 CD ] λέγει , τὸν οὐρανὸν πόλον καλοῦσιν οἱ δεῖνοι περὶ ἀστρονομίαν ὡς ἐναρμονίας περιπολοῦντα . λέγουτ’ ἄν οὖν κατὰ ταύτην τὴν ἐπιβολὴν διὰ παντὸς μὲν πόλος τεταμένος δι’ ὅλου ἑαυτοῦ κεκυρτωμένος οὐρανός , ὡς ἀγώνιος ὤν ( οὕτω γὰρ τέτταται ἢ τοῦ κύκλου ἐπιφάνεια ) , περὶ δὲ τοῦτον ἵλλεσθαι ἢ γῆ , οὐ τοπικῶς , ἀλλὰ δι’ ὀρεξιν τῆς πρὸς αὐτὸν ὁμοιότητος συννεῖουσα εἰς τὸ μέσον , ἵν’ ὡς ἐκεῖνος περὶ τὸ κέντρον κινεῖται , οὕτως αὐτὴ συναγχομένη εἰς τὸ κέντρον ὁμοία γένηται τῷ κατ’ οὐσίαν σφαιρικῷ , κατὰ δύναμιν σφαιρωθεῖσα , σφιγγομένη περὶ τὸν οὐρανὸν οὕτως , ὡς τεταμένον ὅλον περὶ αὐτήν . καθ’ ἑκατέραν μὴν τῶν ἐπιβολῶν τὴν αἰτίαν ὁ Πλάτων παραδέδωκε , δι’ ἣν ἐν τῷ μέσῳ συνέχεται ἢ γῆ , διότι δύναμίς ἐστι συνεκτικὴ τῆς γῆς ὁ ἄξων ἢ ὅτι πανταχόθεν ὑπὸ τῆς περιφορᾶς συνέχεται καὶ ἐν τῷ κέντρῳ συνάγεται τοῦ παντός . τίνα οὖν ἢ γῆ παρἔχει τῷ παντὶ χρείαν τοιαύδε οὖσα ; τοῦτο ἐφεξῆς ὁ Τίμαιος διασαφεῖ , φύλακα καὶ δημιουργὸν αὐτὴν ἀποκαλῶν νυκτὸς καὶ ἡμέρας . καὶ ὅτι μὲν ποιητικὴ νυκτὸς ἐστι , δῆλον · αὕτη γὰρ ἀποτελεῖ τὸν κῶνον , ἐπεὶδὴ σκιὰ αὐτῆς ἐστιν ὁ κῶνος καὶ τὸ μέγεθος καὶ τὸ σχῆμα αὐτῆς δίδωσι τοσονδὶ καὶ τοιονδὶ σχῆμα τῇ σκιᾷ . πῶς δὲ καὶ τῆς ἡμέρας δημιουργός ; ἢ καὶ ταύτην τὴν ἡμέραν τῇ νυκτὶ συνεξευγμένην ἀποτελεῖ · πρὸς γὰρ αὐτὴν αἱ τε ἀνατολαὶ θεωροῦνται καὶ αἱ δύσεις . ὅτι δὲ ταύτην τὴν ἡμέραν παρέλαβε τὴν ἀντιπεριαγομένην τῇ νυκτὶ , δεδήλωκεν ὑποτάξας αὐτὴν τῇ νυκτὶ , καθάπερ καὶ πρότερον ἐν οἷς ἔλεγε [ 39B ] · νὺξ μὲν οὖν ἡμέρα τε γέγονεν οὕτως . ἐστιν οὖν ἀμφοῖν δημι -
Lemmas: νιον εἰμί ὁ εἷς οὗτος δύναμις ὁ φρουρητικός ὁ ἀνακύκλησις ὁ ὅλος . εἰμί δέ καί , ὡς φημί ὁ θεῖος Ἰάμβλιχος , ὁ διά πᾶς τείνω πόλος ἐπί ὁ οὐρανός ἐθέλω ἀκούω , οὐδέ οὕτως ἔξω ὁ Πλάτων ἀποπλανάω διάνοια · ὡς γάρ αὐτός ἐν Κρατύλος [ 405 CD ] λέγω , ὁ οὐρανός πόλος καλέω ὁ δεινός περί ἀστρονομία ὡς εναρμόνιος περιπολέω . λέγω ἄν οὖν κατά οὗτος ὁ ἐπιβολή διά πᾶς μέν πόλος τείνω διά ὅλος ἑαυτοῦ κυρτόω οὐρανός , ὡς Ἀγώνιος εἰμί ( οὗτος γάρ τείνω ἢ ὁ κύκλος ἐπιφάνεια ) , περί δέ οὗτος ἴλλω ἢ γῆ , οὖον τοπικός , ἀλλά διά ὄρεξις ὁ πρός αὐτός ὁμοιότης συνίημι εἰς ὁ μέσος , ἵνα ὡς ἐκεῖνος περί ὁ κέντρον κινέω , οὕτως αὐτός συνάγχω εἰς ὁ κέντρον ὅμοιος γίγνομαι ὁ κατά οὐσία σφαιρικός , κατά δύναμις σφαιρόω , σφίγγω περί ὁ οὐρανός οὕτως , ὡς τείνω ὅλος περί αὐτός . κατά ἑκάτερος μήv ὁ ἐπιβολή ὁ αἴτιος ὁ Πλάτων παραδίδωμι , διά ὅς ἐν ὁ μέσος συνέχω ἢ γῆ , διότι δύναμις εἰμί συνεκτικός ὁ γῆ ὁ ἄγω ἢ ὅτι πανταχόθεν ὑπό ὁ περιφορά συνέχω καί ἐν ὁ κέντρον συνάγω ὁ πᾶς . τίς οὖν ἢ γῆ παρέχω ὁ πᾶς χρεία τοιαύς εἰμί ; οὗτος ἐφεξῆς ὁ Τίμαιος διασαφέω , φύλαξ καί δημιουργός αὐτός ἀποκαλέω νύξ καί ἡμέρα . καί ὅτι μέν ποιητικός νύξ εἰμί , δῆλος · οὗτος γάρ ἀποτελέω ὁ κῶνος , ἐπειδή σκιά αὐτός εἰμί ὁ κῶνος καί ὁ μέγεθος καί ὁ σχῆμα αὐτός δίδωμι τοσονδὶ καί τοονδ́ς σχῆμα ὁ σκιά . πῶς δέ καί ὁ ἡμέρα δημιουργός ; ἢ καί οὗτος ὁ ἡμέρα ὁ νύξ συνεκφεύγω ἀποτελέω · πρός γάρ αὐτός ὁ τε ἀνατολή θεωρέω καί ὁ δύσις . ὅτι δέ οὗτος ὁ ἡμέρα παραλαμβάνω ὁ ἀντιπεριάγω ὁ νύξ , δηλόω ὑποτάσσω αὐτός ὁ νύξ , καθάπερ καί πρότερος ἐν ὅς λέγω [ 39B ] · νύξ μέν οὖν ἡμέρα τε γίγνομαι οὕτως . εἰμί οὖν ἄμφω δημι -