proclus.in-platonis-rem-publicam-commentarii 9
Τρεῖς εἰσιν οἱ δεικνύντες λόγοι τοῦ δικαιοτάτου βίου τὴν εὐδαιμονίαν ἐν τῷ τῆς Πολιτείας ἐνάτῳ καὶ τὴν ἀθλιότητα τοῦ ἀδίκου · πρῶτος μὲν ἐκ τῆς πρὸς τὰς πολιτείας ἀναλογίας τῶν βίων , δεύτερος δὲ ἀπὸ τῶν κριτηρίων ἐν οἷς οἱ κρινόμενοι πλέον ἢ ἔλασσον ἔχουσιν ἀλλήλων , τρίτος ἀπὸ τῆς ἐν ταῖς ἐνεργείαις τελειότητος ἢ ἀμίκτου πρὸς πᾶν τὸ ἐναντίον οὔσης ἢ μεμιγμένης . ἐπειδὴ γὰρ τοῖς μὲν ἡδονὴ δοκεῖ τὸ τέλος εἶναι , τοῖς δὲ φρόνησις , ἐὰν δειχθῇ καὶ καθ ἑκατέραν καὶ κατ’ ἄμφω κρατῶν ὁ δίκαιος , φέροιτ' ἂν εἰκότως τὰ νικητήρια , κἂν λανθάνῃ θεούς τε καὶ ὃ δὴ τῷ Σωκράτει προκείμενον ἦν . Ὁ μὲν τοίνυν ἀπὸ τῆς ΙΧ ἀναλογίας τῶν πολιτειῶν λόγος ἔοικεν ἀπ' ἀμφοτέρων ἐπιχειρεῖν , δεικνὺς τὴν μὲν βασιλικὴν πολιτείαν γέμουσαν ἔμφρονος ζωῆς ὡς κοσμοῦσαν ὅλην τὴν πόλιν καὶ ἡδίστην ὡς μόνην ἐλευθέραν καὶ ἑαυτῇ φίλην , τὴν δὲ τυραννικὴν τῶν ἐναντίων μεστήν · ἀνήδονός τε γάρ ἐστιν ὡς ἀεὶ τῶν τυράννων ἐν ὑποψίαις ὄντων πρὸς τοὺς ἀρχομένους , ἐν φό - βοις ἐν φθόνοις ἐν ἀπιστίαις ἐν τοῖς τοιούτοις ἅπασιν , καὶ τῶν ἀρχομένων ἐν ἀνάγκαις ἐν ὀδυρμοῖς ἐν ἀκουσίῳ τῇ συμπάσῃ ζωῇ ) καὶ φρονήσεως ἄμοιρος πάσης , εἴπερσδ φρόνησις οἷς ἂν παραγένηται σῴζει τοὺς ἔχοντας , ἡ δὲ τυραννικὴ πολιτεία μιᾶς ἐστιν ἐπιθυμίας ἔκγονος τῆς παρα - νόμου , πεδήσασα τὰς ἄλλας καὶ αὐτὸν τὸν τῆς φρονήσεως - δεκτικὸν λόγον . Ὁ δὲ αὖ ἀπὸ τῶν κριτηρίων ὡρμημένος τῆς ἐπιχειρήσεως τρόπος αὐτόθεν ἀπ' αὐτῆς προάγεται τῆς Ι φρονήσεως καὶ ὡς ἐν ὕλης τάξει καὶ ὡς ὀργάνων . ὅταν γὰρ λέγηται κρίνεσθαι πᾶν ἢ φρο]νήσει ἢ λόγῳ ἢ ἐμπειρίᾳ , δῆλον δήπουθεν , ὡς ἄρα ἡ μὲν ὡς ἀληθῶς κριτικὴ τῶν ὄντων τῆς ἀξίας ἐστὶν ἡ φρόνησις , ἣν διὰ τοῦτο καὶ τέλος ἔθεντό τινες εἶναι τῆς ἀνθρωπίνης ζωῆς · προηγεῖται δὲ ταύτης ἡ ἐμπειρία , πρόδρομος οὖσά τις γνῶσις καὶ τὴν ὕλην παρέχουσα τῇ φρονήσει δέονται γὰρ οἱ ἔμφρονες ἐσόμενοι καὶ τῆς ἐμπειρίας , ἀλλ’ ὡς ὕλης προϋποκειμένης , αὐτοὶ τὸν τῆς αἰτίας προβεβλημένοι δεσμόν , τῆς ἐμπειρίας μόνον τὸ ὅτι λεγούσης ) · ὁ δὲ δὴ λόγος ἐκ τρίτων , ὅσα διέγνωκεν ἡ φρόνησις , γνώριμα ποιεῖ καὶ πιστοῦται μεθόδοις χρώμενος , δι’ ὧν ἐμφανίζει τὴν ἔνδον ἐνέργειαν τῆς φρονήσεως . καὶ ἔστιν ἡ μὲν ἐμπειρία ἔξωθεν εἴσω κίνησις , ὁ δὲ λόγος ἔνδοθεν ἔξω πρόοδος , ἡ δὲ φρόνησις ἔνδον _ μένουσα κρίσις , ἀνεγειρούσης αὐτὴν ἐν ἑαυτῇ τῆς ψυχῆς . Ὁ δὲ ἀπὸ τῶν ἡδονῶν τῆς διαφορᾶς λόγος δῆλον ὡς οὐδαμόθεν ἄλλοθεν ἢ ἀπὸ τῶν παρεπομένων ἐπιχειρεῖ τοῖς τέλεσιν , ἃ δὴ καὶ αὐτὰ τέλη τινὲς νομίζουσιν · οὕτως δ’ οὖν δείκνυσιν ἀπὸ τούτων τὴν τῶν δικαίων ζωὴν μεῖζον ἔχουσαν τὸ ἀγαθὸν τῆς τῶν ἀδίκων τριχῶς · καὶ γὰρ διὰ τὸ εἶδος τῆς ἡδονῆς καὶ διὰ τὸ ἡδόμενον καὶ διὰ τὸ ἀφ’ οὗ γίνεται ἡδονή · τοῦτο δέ ἐστι τὸ ἡστόν . τοῖς μὲν γὰρ καὶ ἡ ἡδονὴ καθαρά , καὶ τὸ ἡδόμενον μᾶλλον ὄν ψυχὴ γάρ ) καὶ τὸ ἀφ’ οὗ τὸ ὄντως ὂν καὶ τὸ ἀληθές · τοῖς δὲ καὶ ἡ ἡδονὴ συμμιγὴς πρὸς λύπην , καὶ σῶμα τὸ ἡδόμενον , Ι καὶ τὸ ἡστὸν σωματικὸν ἐν ὕλῃ ὄν , ἃ δή ἐστιν οὐκ ἀληθῶς ὄντα . τούτων δὲ ταύτῃ διαφερόντων ἀμείνων ἡ τῶν δικαίων ἡδονὴ τῆς τῶν ἀδίκων , ὥστε καὶ ὁ βίος τοῦ βίου πάντως ἀμείνων . κατὰ πάντας ἄρα τοὺς λόγους εὐδαιμονέστερον τοῦ ἀδίκως ζῆν ἐστι τὸ δικαίως · τοῦτο δ᾿ ἦν τὸ ζητούμενον . Κατὰ τρεῖς τρόπους εὐδαιμονέστερον τοῦ ἀδίκου τὸ δίκαιον · εἰσὶ δὲ οὗτοι πρῶτος ὁ ἐκ τῆς πρὸς τὰς πολιτείας ἀναλογίας τῶν βίων ABBREV ABBREV ABBREV ABBREV δεύτερος ὁ ἀπὸ τῶν κριτηρίων , ἐν οἱς οἱ κρινόμενοι πλέον ἢ ἔλαττον ἔχουσιν ἀλλήλων τρίτος ὁ ἀπὸ τῆς ἐν ταῖς ἐνεργείαις τελειότητος ἀμίκτου ὡς τῆς μεμιγμένης ὡς τῶν δικαίων τῆς τῶν ἀδίκων ABBREV Τῶν κεφαλαίων τοῦ δεκάτον βιβλίου ἐλεγκτικὸν τῆς ποιητικῆς ὡς μιμη - περὶ ἀθανατικῆς ἀλλ’ οὐ παιδευτικῆς σίας τῶν Ι ψυχῶν περὶ τῆς προνοίας τῶν θεῶν καἰ τῶν δαιμόνων τῆς περὶ τὰς ψυχὰς κατιούσας τε εἰς γένεσιν καὶ χωριζομένας αὐτῆς ABBREV ABBREV ABBREV
Lemmas: τρεῖς εἰμί ὁ δείκνυμι λόγος ὁ Δίκαιος βίος ὁ εὐδαιμονία ἐν ὁ ὁ Πολιτεία ἔνατος καί ὁ ἀθλιότης ὁ ἄδικος · πρῶτος μέν ἐκ ὁ πρός ὁ πολιτεία ἀναλογία ὁ Βίων , δύο δέ ἀπό ὁ κριτήριον ἐν ὅς ὁ κρίνω πλέω ἢ μικρός ἔχω ἀλλήλων , τρίτος ἀπό ὁ ἐν ὁ ἐνέργεια τελειότης ἢ ἄμικτος πρός πᾶς ὁ ἐναντίος εἰμί ἢ μείγνυμι . ἐπεί γάρ ὁ μέν ἡδονή δοκέω ὁ τέλος εἰμί , ὁ δέ φρόνησις , ἐάν δείκνυμι καί καθά ἑκάτερος καί κατά ἄμφω κράτος ὁ δίκαιος , φέρω εἄν εἰκότως ὁ νικητήριος , κἀν λανθάνω θεός τε καί ὅς δή ὁ Σωκράτης πρόκειμαι εἰμί . ὁ μέν τοίνυν ἀπό ὁ Χ ἀναλογία ὁ πολιτεία λόγος ἔοικα ἀπό ἀμφότερος ἐπιχειρέω , δείκνυμι ὁ μέν βασιλικός πολιτεία γέμω ἔμφρων ζωή ὡς κοσμέω ὅλος ὁ πόλις καί ἡδύς ὡς μόνος ἐλεύθερος καί ἑαυτοῦ φίλος , ὁ δέ τυραννικός ὁ ἐναντίος μεστός · ἀνήδονος τε γάρ εἰμί ὡς ἀεί ὁ τύραννος ἐν ὑποψία εἰμί πρός ὁ ἄρχω , ἐν Φο - Βοΐς ἐν φθόνος ἐν ἀπιστία ἐν ὁ τοιοῦτος ἅπας , καί ὁ ἄρχω ἐν ἀνάγκη ἐν ὀδυρμός ἐν ἀεκούσιος ὁ σύμπας ζωή ) καί φρόνησις ἄμοιρος πᾶς , εἴπερσδ φρόνησις ὅς εἄν παραγίγνομαι σῴζω ὁ ἔχω , ὁ δέ τυραννικός πολιτεία εἷς εἰμί ἐπιθυμία ἔκγονος ὁ παρά - νόμος , πεδάω ὁ ἄλλος καί αὐτός ὁ ὁ φρόνησις - δεκτικός λόγος . ὁ δέ αὖος ἀπό ὁ κριτήριον ὁρμάω ὁ ἐπιχείρησις τρόπος αὐτόθεν ἀπό αὐτός προάγω ὁ Ι φρόνησις καί ὡς ἐν ὕλη τάξις καί ὡς ὄργανον . ὅταν γάρ λέγω κρίνω πᾶς ἢ φρονέω ἢ λόγος ἢ ἐμπειρία , δῆλος δήπουθεν , ὡς ἄρα ὁ μέν ὡς ἀληθής κριτικός ὁ εἰμί ὁ ἄξιος εἰμί ὁ φρόνησις , ὅς διά οὗτος καί τέλος τίθημι τις εἰμί ὁ ἀνθρώπινος ζωή · προηγέομαι δέ οὗτος ὁ ἐμπειρία , πρόδρομος εἰμί τις γνῶσις καί ὁ ὕλη παρέχω ὁ φρόνησις δήω γάρ ὁ ἔμφρων εἰμί καί ὁ ἐμπειρία , ἀλλά ὡς ὕλη προυπόκειμαι , αὐτός ὁ ὁ αἴτιος προβάλλω δεσμός , ὁ ἐμπειρία μόνος ὁ ὅτι λέγω ) · ὁ δέ δή λόγος ἐκ τρίτος , ὅσος διαγιγνώσκω ὁ φρόνησις , γνώριμος ποιέω καί πιστόω μέθοδος χράω , διά ὅς ἐμφανίζω ὁ ἔνδον ἐνέργεια ὁ φρόνησις . καί εἰμί ὁ μέν ἐμπειρία ἔξωθεν εἴδομαι κίνησις , ὁ δέ λόγος ἔνδοθεν ἔξω πρόοδος , ὁ δέ φρόνησις ἔνδον _ μένω κρίσις , ἀνεγείρω αὐτός ἐν ἑαυτοῦ ὁ Ψυχή . ὁ δέ ἀπό ὁ ἡδονή ὁ διαφορά λόγος δῆλος ὡς οὐδαμόθεν ἄλλοθεν ἢ ἀπό ὁ παρέπομαι ἐπιχειρέω ὁ τέλος , ὁ δή καί αὐτός τέλος τις νομίζω · οὕτως δέ οὖν δείκνυμι ἀπό οὗτος ὁ ὁ Δίκαιος ζωή μείζων ἔχω ὁ ἀγαθός ὁ ὁ ἄδικος τριχῶς · καί γάρ διά ὁ εἶδος ὁ ἡδονή καί διά ὁ ἥδομαι καί διά ὁ ἀπό ὅς γίγνομαι ἡδονή · οὗτος δέ εἰμί ὁ εἰμί . ὁ μέν γάρ καί ὁ ἡδονή καθαρός , καί ὁ ἥδομαι μᾶλλον εἰμί ψυχή γάρ ) καί ὁ ἀπό ὅς ὁ εἰμί εἰμί καί ὁ ἀληθής · ὁ δέ καί ὁ ἡδονή συμμιγής πρός λύπη , καί σῶμα ὁ ἥδομαι , Ι καί ὁ εἰμί σωματικός ἐν ὕλη εἰμί , ὁ δή εἰμί οὐ ἀληθής εἰμί . οὗτος δέ οὗτος διαφέρω ἀγαθός ὁ ὁ Δίκαιος ἡδονή ὁ ὁ ἄδικος , ὥστε καί ὁ βίος ὁ βίος πάντως ἀγαθός . κατά πᾶς ἄρα ὁ λόγος εὐδαίμων ὁ ἄδικος ζῶ εἰμί ὁ δικαίως · οὗτος δέ εἰμί ὁ ζητέω . κατά τρεῖς τρόπος εὐδαίμων ὁ ἄδικος ὁ Δίκαιος · εἰμί δέ οὗτος πρῶτος ὁ ἐκ ὁ πρός ὁ πολιτεία ἀναλογία ὁ Βίων ABBREV ABBREV ABBREV ABBREV δύο ὁ ἀπό ὁ κριτήριον , ἐν οἱςστις ὁ κρίνω πλέω ἢ μικρός ἔχω ἀλλήλων τρίτος ὁ ἀπό ὁ ἐν ὁ ἐνέργεια τελειότης ἄμικτος ὡς ὁ μείγνυμι ὡς ὁ Δίκαιος ὁ ὁ ἄδικος ABBREV ὁ κεφάλαιος ὁ δέκατος βιβλίον ἐλεγκτικός ὁ ποιητικός ὡς μιμέομαι - περί ἀθανατικός ἀλλά οὖον παιδευτικός σία ὁ Ι Ψυχή περί ὁ πρόνοια ὁ θεός καίω ὁ δαίμων ὁ περί ὁ ψυχή κατέρχομαι τε εἰς γένεσις καί χωρίζω αὐτός ABBREV ABBREV ABBREV