proclus.in-platonis-rem-publicam-commentarii 6
ΛΟΓΟΥ ΔΕΙΚΝΥΝΤΟΣ ΤΙΣ H ΤΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ ΦΙΛΟΜΑΘΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ H ΤΩΝ ΠΟΛΛΩΝ . Τὴν διαφορὰν τῶν φιλοσόφων ἐν τῷ πέμπτῳ τῆς Πολιτείας πρὸς τοὺς φιλοδόξους λαβεῖν ἐθέλων τελευτᾷ μὲν εἰς τὸ δεῖξαι τοὺς φιλοσόφους τῶν καθόλου τὴν γνῶσιν ἀσπαξομένους , τοὺς δὲ φιλοδόξους τῶν μερικῶν · τοὺς μὲν γὰρ τὰ πολλὰ καλὰ μόνως ἐφίεσθαι μανθάνειν , τοὺς δὲ τὸ ἁπλῶς καλόν . ἵνα δὲ ταῦτα δείξῃ , προλαμβάνει τίς ἡ διαφορὰ τοῦ ἁπλῶς καλοῦ καὶ τῶν πολλῶν καλῶν · καὶ δείκνυσιν , ὅτι τὸ μέν ἐστιν ἕν , τὰ δὲ αὐτὸ τοῦτο πολλά . καὶ πάλιν ὅτι τὸ αὐτοκαλὸν ἕν , δείκνυσιν ἀπὸ τῶν ἐναντίων . εἰ γὰρ δύο τὰ ἐναντία , καλὸν αἰσχρόν , ἕν ἐστιν ἑκάτερον · τὰ γὰρ δύο ἑνῶν ἐστι σύνοδος . ἔδειξε δὲ ἀπὸ τῶν ἐναντίων , ἐπείπερ οὐ δυνατὸν τὰ ἐναντία μὴ οὐχὶ δύο λέγειν , τὰ δὲ δύο οὐ δυνατὸν μὴ οὐχὶ ἐξ ἑνῶν λέγειν . ἓν οὖν τὸ καλὸν καὶ ἓν τὸ αἰσχρόν , τὰ δὲ πολλὰ καλὰ καὶ πολλὰ αἰσχρὰ αὐτὸ τοῦτο πολλά ἐστιν . οὐκ ἄρα ταὐτὸν τὸ καλὸν τοῖς καλοῖς ἢ τὸ αἰσχρὸν τοῖς αἰσχροῖς . ὃτι δέ ἐστιν πολλὰ καλὰ καὶ πολλὰ αἰσχρά , ἔλαβεν ἀπὸ τῆς ἐναργείας · κοινωνήσαντα γὰρ ταῦτα σώμασιν , ὥς φησι [ p . 476a ] , καὶ πράξεσι πολλὰ ἐγενέσθην · ἔστι γὰρ ἑκάτερον καὶ ἐν ταῖς τῶν ψυχῶν ἐνεργείαις καὶ ἐν ταῖς τῶν σωμάτων συστάσεσιν . εἰ δὲ κοινωνήσαντα ταῦτα ἀλλήλοις πολλὰ ποιεῖ , δῆλον ἐκ τού - των , ὅτι οὐκ ἔστιν χωριστὰ τῶν πολλῶν , εἴπερ κοινωνεῖ πως αὐτοῖς · ἐπεὶ καὶ σαφῶς μετέχοντα μὲν καλεῖ τὰ πολλά , μετεχόμενα δὲ τὰ εἴδη . εἰ δὲ τοῦτο ἀληθές , ἔοικεν τὰ ἐν τοῖς καθ’ ἕκαστα λαμβάνειν · περὶ γάρ τοι ταῦτα καὶ διέτριβεν ὁ Σωκράτης τὰ ὁριστὰ εἴδη , καὶ ὅ γε Ἀριστοτἐλης φησὶν αὐτὸν ἀπὸ τῆς περὶ τοὺς ὁρισμοὺς διατριβῆς εἰς ἴννοιαν τῶν εἰδῶν ἀναδραμεῖν [ met . Μ 4 ] . ἀλλὰ μὴν προι·ὼν καθ’ αὑτὰ αὐτά φησιν εἶναι , καὶ κατὰ τὰ αὐτὰ ἴχοντα καὶ Ι ὅμοια τὰ πολλὰ τοῖς εἴδεσιν · εἰ οὖν δεῖ καὶ ταῦτα καὶ τὰ πρότερα συμβαίνειν ἀλλήλοις , πᾶν τὸ καθόλου λαμβάνειν αὐτὸν ῥητέον , τό τε μετεχόμενον καὶ τὸ μεθεκτόν , καὶ ἀντιδιαιρεῖν εἰκότως τοῖς πολλοῖς καὶ μερικοῖς , καὶ ἄρχεσθαι μὲν ἀπὸ τῶν μετεχομένων εἰδῶν διὰ καὶ ἐκ τῶν ἐναντίων ἐπιχειρεῖ · ἔστι γὰρ ἐν τοῖς μετέχουσιν οὐ καλὸν μόνον , ἀλλὰ καὶ αἰσχρὸν διὰ τὴν τῶν μετεχόντων ἀνωμαλίαν ) , τελευτᾶν δὲ εἰς τὰ ἀμέθεκτα τῶν εἰδῶν , ἃ δή ἐστι παντελῶς ὄντα καὶ ὡσαύτως ἴχοντα . διὸ καὶ οὐκέτι μεμνῆσθαι τοῦ αἰσχροῦ καὶ ὅλως τῶν στερήσεων · οὐ γάρ εἰσιν ἐν τοῖς ἀμεθέκτοις εἴδεσιν αἱ στερήσεις τῶν εἰδῶν οὐδὲ αἱ τῶν κακῶν ὑποστάσεις · εἰ μή τις λέγοι τὸν νοῦν τῷ γιγνώσκειν τὸ καλὸν γιγνώσκειν καὶ τὸ αἰσχρόν , οὐχ ὥς τι ὂν αὐτὸ τῶν Με αἰσχρῶν , ἀλλ’ ὅρον ἐπάγογ του καλοῦ τῇ στερήσει . οὐ γὰρ πᾶσα ἔκβασις ταὐτὸν ἔξεισιν , ἀλλὰ ἄλλη μὲν ψυχῆς , ἄλλη δὲ σώματος ἔκβασις τοῦ καλοῦ · καὶ ἣ μὲν μέχρι φθορᾶς , ἣ δὲ μέχρις ποιᾶς ζωῆς . εἰ οὖν ταῦτα κρατοίη καὶ εἴη τὸ αἰσχρὸν ἐν τοῖς μετέχουσιν , τὰ ἐναντία ληπτέον , τὸ καλὸν λέγω καὶ αἰσχρόν , καὶ τὰ ἐν τοῖς ὑποκειμένοις ὄντα καὶ μαχόμενα ἀλλήλοις περὶ ταὐτὸν ὑποκείμενον . καὶ ἔοικεν ὁ λόγος ἀπὸ τῶν προσεχῶν τοῖς π·ολλοῖς εἰδῶν ἀναβαίνοντι ἐπὶ τὰ πορρώτερον , ἴως ἂν ἐπὶ τὰ ἀκρότατα ἀνέλθῃ . πλὴν κοινὰ τὰ λεγόμενα ἁπάντων , καὶ τῶν μετεχομένων καὶ τῶν ἀμεθέκτων . ἐπεὶ καὶ τὰ ἀμέθεκτα φαίης ἂν μετέχεσθαί πως , ἀλλ’ ὡς μεταδιδόντα ἑαυτῶν , καὶ τὰ μετεχόμενα ὄντα καὶ ὡσ|αύτως ἔχοντα , οὐχ ὡς τὰ ἀμέθεκτα , ἀλλ’ ὡς ἀί··δια καὶ αὐτά . κοινὸν οὖν πάντων εἰδῶν , καὶ τῶν χωριστῶν καὶ τῶν ἐν τοῖς πολλοῖς , πρὸς ἀντιδιαστολὴν τῶν πολλῶν τὸ ἓν ἕκαστον εἶναι καὶ μονογενές εἶναι ] , καὶ μόνως ὂν τὸ ὡσαύτως ἔχον , ἀλλὰ μὴ ἄλλοτε ἄλλως . τὰ δὲ πολλὰ τούτοις ἀντιθέτως οὐ μονογενῆ , ἀλλὰ καὶ πολλά , οὐκ ὄντα μόνον , ἀλλὰ καὶ μὴ ὄντα , οὐκ ἀΐδια , ἀλλὰ καὶ φθαρτά . εἰ μὲν οὖν δύο ταῦτα ἄλεγεν εἶναι , τὸ μερικὸν καὶ τὴν ἰδέαν , ἠναγκάζετο καὶ τὸ αἰσχρὸν ἕν τι παρὰ τὰ πολλὰ τιθεὶς ἰδέαν αἰσχροῦ λέγειν · εἰ δὲ πᾶν εἶδος ἀντιδιαιρεῖ πρὸς τὸ μερικόν , οὐδὲν ἂν λέγοι ἄλλο ἢ ὅτι ἐστὶν καὶ αἰσχρὸν εἶδός τι ἕν · τοῦτο δὲ οὐ πάντως ἰδέαν εἶναι ἀναγκάζει , ἀλλ’ ἐν τοῖς καθ’ ἕκαστα κατὰ ἀπόπτωσιν ὑποστὰν τῆς ἰδέας , καὶ εἶδος ἄν ] λεγόμενον ὡς πολλοῖς κοινόν , ἢ ἐν ταῖς ψυχαῖς ὡς νόημα ὑστερογενές , οὐκ ἄνωθεν αὐταῖς ἐγγενόμενον , ἀλλὰ κάτωθεν . ἐξ ὧν δῆλον , ὅτι τὰ μὲν κατὰ φύσιν τριχῶς ἐστιν , πρὸ τῶν πολλῶν , ἐν τοῖς πολλοῖς , ἐπὶ τοῖς πολλοῖς , τὰ δὲ παρὰ φύσιν διχῶς , ἐν τοῖς πολλοῖς καὶ ἐπὶ τοῖς πολλοῖς . ὅτι δὲ οὐχὶ τὴν ἰδέαν ἀντιδιεῖλεν τοῖς πολλοῖς , δῆλον · ἀτελὴς γὰρ ἂν ἦν ἡ διαίρεσις , ὄντων καὶ ἄλλων παρὰ ταῦτα τῶν ἐν τοῖς καθ’ ἕκαστα καὶ τῶν ὑστερογενῶν . Τούτων δὲ διῃρημένων δείκνυται τὸ μὲν εἶδος πάντῃ γνωστόν , τὰ δὲ πολλὰ γνωστὰ καὶ ἄγνωστα , μέσα ὄντα τοῦ ὄντος καὶ μὴ ὄντος γιγνόμενα γάρ ) , ἡ δὲ γἐνεσις μέση τούτων · τὰ δὲ εἴδη ἀγένητα · ἀΐδια γάρ . εἰ οὖν τὰ τρία διέστηκεν , ὂν γένεσις μὴ ὄν , καὶ τὰ μὲν ἄκρα ἀσύναπτα , τὸ δὲ ἀμφοῖν ἀμφοῖν μετέχον , ὄντος καὶ μὴ ὄντος , ἕπεται | ἰδεῖν , ἐπειδὴ τὸ ὂν γνωστὸν καὶ τὸ μὴ ὂν ἄγνωστον ταῦτα γὰρ κατεσκεύασεν ) , τὸ μέσον πῶς ἴχει · καὶ δείκνυσιν , ὅτι καὶ τοῦτο γνωστὸν ἅμα καὶ ἄγνωστον . εἶτα δείξας τὴν ὡς ἀληθῶς γνῶσιν οὐ μετέχουσαν τοῦ ἐναντίου οὐδὲ γὰρ ἄλλο τι τοῦ ἐναντίου ἀναπίμπλαται τῶν εἰλικρινῶς ὄντων , οἶον μέλανος τὸ λευκόν , ἤ τοῦ ψυχροῦ τὸ θερμόν , ἤ ταῦτα ἐκείνων ) δείκνυσι τὴν δόξαν ἑτέραν τῆς ὡς ἀληθῶς γνώσεως . ἁμαρτάνει γάρ , ἣ δὲ ἀναμάρτητος , εἴπερ ἀγνοίας καθαρεύει · γνωστικῆς γὰρ δυνάμεως ἁμαρτὰς ἡ ἄγνοια . εἰ δὲ δόξα τῆς ὄντως γνώσεως ἑτέρα , γνῶσις δἐ τις ὅμως τοῦτο δὲ ἔλαβεν , διότι πᾶς ὁ δοξάζων γιγνώσκει τι ) , εἴη ἂν έτέρα καὶ ἀγνοίας . ἤ οὖν πρὸ ἀμφοῖν ἐστιν ἤ μετὰ ἄμφω , ἐτέρα οὖσα αὐτῶν , ἤ μέση . ἀλλὰ μὴν οὐ πρὸ ἀμφοῖν οὐ γὰρ ἂν μετεῖχεν ἀγνοίασ , ἧς ἡ γνῶσις ἄδεκτος ) οὐδὲ μετὰ ἄμφω οὐ γὰρ ἄν πη μετεῖχεν γνώσεως , ἧς ἡ ἄγνοια ἄδεκτος ) , ἐν μέσῳ ἄρα ἀμφοῖν . εἰ οὖν ἡ γνῶσις τῶν εἰδῶν ἐστιν ἃ δὴ ὄντα ἐστίν , ἡ δὲ ἄγνοια τοῦ μὴ ὄντος , ἡ δόξα τῶν γενητῶν ἐστιν . λεγέσθω τοίνυν οὕτως . τὰ πολλὰ καλὰ γενητά · τὰ γενητὰ μεταξὺ ὄντος καὶ μὴ ὄντος · τὰ μεταξὺ ὄντος καὶ μὴ ὄντος δοξαστά · τὰ ἄρα πολλὰ καλὰ δοξαστά . καὶ πάλιν · τὰ εἴδη μόνως ἐστὶν ὄντα · τὰ μόνως ὄντα μόνως γνωστά · τὰ εἴδη ἄρα μόνως γνωστά . τὸ μηδαμῶς ὂν οὐδαμῶς ἴν ἐστιν · πᾶν τὸ γνωστὸν ἴν γέ τί ἐστιν , εἴπερ ὁ γινώσκων ἴν γέ τι γιγνώσκει · τὸ ἄρα μηδαμῶς ὄν οὐκ ἔστι γιγνώσκειν . Τούτων δεδειγμένων δείκνυται τὰ προκείμενα οὕτως . οἱ φιλόσοφοι τὰ εἴδη γιγνώσκειν ἐφίενται · οἱ τὰ εἴδη γιγνώσκειν ἐφιέμενοι Ι γνώσεώς εἰσιν φίλοι · δῆλον τὸ συναγόμενον . πάλιν · οἱ πολλοὶ τὰ καθ᾿ ἕκαστα μανθάνειν ἐθέλουσιν · οἱ τὰ καθ’ ἕκαστα μανθάνειν ἐθέλοντες τὰ δοξαστὰ μανθάνειν ἐθέλουσιν · οἱ τὰ δοξαστὰ μανθάνειν ἐθέλοντες φιλόδοξοι · οἱ ἄρα πολλοὶ φιλόδοξοι . καὶ τρίτον · οἱ πολλοὶ φιλόδοξοι · οἱ φιλόσοφοι οὐ φιλόδοξοι · οἱ ἄρα πολλοὶ οὐ φιλόσοφοι . τοῦτο δ’ ἦν τὸ ζητούμενον . Ἐν δὴ τούτοις τοσοῦτον μόνον ἐπιστάσεως ἄξιον , ὅτι τοὺς πολλοὺς καταλέγων ἐν τούτοις ἴθετο καὶ τοὺς τεχνικοὺς καὶ τοὺς πρακτικούς , οὗτοι δέ που καὶ εἰδῶν ἔχουσιν γνῶσιν , ἀφ’ ὧν τεχνιτεύουσιν ἢ πράττουσιν . δεῖ δὲ συννοεῖν , ὅτι καὶ οὗτοι τὴν τῶν εἰδῶν ἐπίσκεψιν διὰ τὰ καθ’ ἕκαστα προβέβληνται , καὶ σκοπὸς αὐτοῖς οὐχ ἡ τῶν εἰδῶν αὐτῶν γνῶσις , ἀλλ᾿ ἡ τῶν τεχνητῶν καὶ τῶν πρακτῶν , δι᾿ ἃ τὰ εἴδη καὶ ὁπωσοῦν προεννοοῦσιν . πολλοῦ δὴ οὖν δέουσιν καὶ οὗτοι φιλοσοφεῖν , οὐκ ἀναχωροῦντες ἀπὸ τῶν μερικῶν , ἀλλὰ κυπτάζοντες περὶ αὐτὰ καὶ οὐ διὰ τὰ εἴδη τὰ εἴδη σκοποῦντες . ὥστε εἰκότως ὁ Σωκράτης καὶ τούτων διώρισε τοὺς φιλοσόφους , οἳ καὶ ἀναβαίνουσιν ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν ἐπὶ τὰ εἴδη καὶ οὐδὲ ἐν τούτοις ἵστανται μόνοις , ἀλλ’ ἐπ᾿ αὐτὰς χωροῦσι τὰς νοητὰς αἰτίας καὶ χωριστὰς τῶν εἰδῶν . ταῦτα μὲν δὴ περὶ τούτων ἄν τις ἐπιστήσας διορίσαιτο δεόντως . Ἐπειδὴ δὲ δόξαν καὶ γνῶσιν ἀπ’ ἀλλήλων αὐτὸς διώρισεν , ἄξιον ἰδεῖν , τίνα ἑκατέραν ἐν τῷ λόγῳ τῷδε παρα - λαμβάνει . λέγεται μὲν οὖν δόξα παρ’ αὐτῷ καὶ τὸ συμπέρασμα τῆς διανοητικῆς ἐνεργείας , ὡς ἐν Σοφιστῇ [ p . 263e sqq . ] φησιν , ὅταν λέγῃ Ι διάλογον μὲν αὐτῆς πρὸς ἑαυτὴν τῆς ψυχῆς εἶναι τὴν διάνοιαν , διανοίας δὲ ἀποτελεύτησιν τὴν δόξαν , μίαν κρίσιν οὖσαν ὧν ἐκείνη συλλελόγισται . δὲ καὶ ἡ ἄνευ αἰτίας γνῶσις τῆς ψυχῆς εἶναι παρ᾿ αὐτῷ δόξα , καθάπερ ἐν τῷ Μἐνωνι διώρισεν [ p . 98a ] , ἐπιστήμην μὲν μὲν γνῶσιν δεθεῖσαν αἰτίας λογισμῷ , δόξαν δὲ τὴν ἄνευ αἰτίας τῶν αὐτῶν γνῶσιν . λέγεται δὲ καὶ ὴ τῶν αἰσθητῶν γνῶσις παρ’ αὐτῷ δόξα τῆς ἐπιστήμης τῶν νοητῶν οὔσης , ὡς ἐν Τιμαίῳ [ p . 37b ] παραδέδοται , ὅταν μὲν ᾖ περὶ τὰ ὄντα ἡ γνῶσις , <καὶ> ἐπιστήμην ἐξ ἀνάγκης , ὅταν δὲ περὶ τὰ αἰσθητά , δόξας καὶ πίστεις . Τούτων δὲ οὕτως ἐν ἄλλοις αὐτῷ περὶ δόξης καὶ ἐπιστήμης διωρισμένων ἐνταῦθα τὰ πάντα διελὼν εἰς τὰ εἴδη καὶ τὰ καθ’ ἕκαστα τοῖς μὲν εἴδεσιν ἀποδίδωσι τὴν ἐπιστήμην καὶ καλεῖ γνῶσιν αὐτὴν ὡς ἀκίβδηλον οὖσαν καὶ τοῦ ἐναντίου ἄδεκτον καὶ γὰρ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον καθαρὸν τὸ μὴ ἀναπεπλησμένον τοῦ ἐναντίου · λευκὸν γοῦν ὄντως εἷναι τοιοῦτόν φαμεν , ᾧ μὴ μέτεστι μέλανος ) , τοῖς δὲ πολλοῖς καὶ καθ᾿ ἕκαστα , περὶ ἃ πλανῶνται οἱ μὴ φιλόδιὰ , τὴν δόξαω · ταῦτα γὰρ εἰ καὶ ὡς αἰσθητὰ γιγνώσκεται διὰ τῶν αἰσθήσεων , ἀλλ’ ἡ λογικὴ γνῶσις αὐτῶν γίγνεται διὰ δόξης , καὶ ἔστι δοξαστὰ κυρίως , ὥσπερ τὰ καθόλου ἐπιστητά · τούτων γάρ εἰσιν αἱ ἐπιστῆμαι , τῶν δὲ καθ’ ἕκαστα λαβεῖν ἐπιστήμην ἀδύνατον . οὕτω δὲ καὶ ὁ Ἀριστοτἐλης ἐν τοῖς ἀποδεικτικοῖς [ anal . post . Ι 33 . 88b 30 ] τῶν μὶν ἀναγκαίων εἶπεν εἷναι τὴν ἐπιστήμην , Ι τῶν δὲ ἐνδεχομένων καὶ ἄλλως ἔχειν τὴν δόξαν · οὐδὲν ἄλλο λέγων ἤ ὅ φησιν ἐν τούτοις ὁ Σωκράτης , πλανητὰ μὲν τὰ δοξαστὰ καλῶν , κατὰ τὰ αὐτὰ δὲ ἔχοντα τὰ καθόλου καὶ ἐπιστητά . τὰ μὶν οὖν ὐπὸ σελήνην , ἐν οἷς τὸ εἶδος ἐν πολλοῖς ἐστιν , ἐναργῶς τὰ πολλλὰ δείκνυσιν ἐνδεχομένως ὄντα ; τὰ δὲ οὐράνια μοναδικὰ ὄντα δόξειεν ἂν μηδὲ τὸ τὸ εὶδος τὸ μετεχόμενον διάφορον τοῦ μερικοῦ καὶ μετέχοντος . πλὴν καὶ ἐν ἐκείνοις ὁ τῆς ἐπιστήμης λόγος εὑρίσκει τὴν ἑκατέρου διαφοράν · τὸ μὲν γὰρ εἶδος τῆς ἐν αὐτοῖς ὑπάρξεως ἐστώσης αἴτιόν ἐστιν , τὸ δὲ μερικὸν ἰδίωμα τῆς μεταβολῆς . τὸ γὰρ κινεῖσθαι καὶ ἄλλοτε ἄλλως ἔχειν ὑπάρχει κἀκείνοις ὡς μερικοῖς . διὸ καὶ ὁ Τίμαιος ἔλεγεν πᾶν τὸ γενητὸν εἶναι δοξαστόν · ᾗ γὰρ γενητόν , τοιοῦτόν ἐστιν , εἴτε κατ’ οὐσίαν ἔχοι τὸ γενητὸν εἴτε κατ’ ἐνέργειαν . Με κἂν ᾖ τι τῶν οὐρανίων ὡς μερικὸν εἶναι ὡσαύτως ἔχον , διὰ τὴν πρὸς τὸ εἶδος σύμβασιν τοῦτο πέπονθεν , οὐδὲν διαφέρειν τοῦ εἴδους δοκοῦν , ἵνα καὶ ἐνταῦθα τὰ πρῶτα τῶν πρὸ αὐτῶν ἔχοι μορφήν . λέγω δὲ τῶν μερικῶν πρῶτα ὄντα τὰ ἐν οὐρανῷ τῶν εἰδῶν ἔχειν τὸν τύπον ἀεὶ ὡσαύτως ὄντα , φέροντα δὲ ὅμως καὶ τῆς τῶν μερικῶν ἰδιότητος γνώρισμα τὴν κατὰ τόπον μεταβολήν . οὐ γὰρ τὸ εἶδός ἐστιν ἐν τόπῳ πᾶν γὰρ εἶδος ἀσώματον ) , ἀλλὰ τὸ μερικὸν σωματικὸν ὂν καὶ τοῦ εἴδους σωματικῶς μετέχον . μὴ γὰρ οὐδὲ ἄλλο τι ᾐ τοιοῦτον μερικὸν ἢ τὸ σῶμα μεριστὸν ὄν , καὶ πᾶν εἶδος γίνηται μερικὸν | σωματικὸν γενόμενον · ἐν ὅσῳ δὲ ἔξω σώματός ἐστιν ἀσώματον ὂν μόνως , εἶδός ἐστιν μόνως · διὸ καὶ πάντα τὰ χωριστὰ σωμάτων εἴδει διέστηκεν ἀλλήλων . Τὴν μὲν οὖν δόξαν καὶ τὴν ἐπιστήμην τοιαύτην ἐκατέραω δεῖ θεωρεῖν . ἐπειδὴ δὲ ἀρχόμενος τοῦ περὶ αὐτῶν σκέμματος δύο πεποίηται ἐρωτήσεις , ἄξιόν τι καὶ περὶ τούτων φάναι . τὴν μὲν οὖν προτέραν τοιαύτην πεποίηται , εἰ πᾶς ὁ γιγνώσκων τὶ γιγνώσκει ἢ οὐδἐν · ἀντίφασις γὰρ τὸ τὶς καὶ τὸ οὐδείς , ὡς τὸ πᾶς καὶ τὸ οὐ πᾶς . λαβὼν δὲ ὅτι γιγνώσκει τὶ πᾶς ὁ γιγνώσκων , ἠρώτησεν πάλιν δευτέραν ἐρώτησιν , εἰ ὁ τὶ γιγνώσκων ὂν γιγνώσκει ἢ καὶ μὴ ὄν , ὡς διαφέρουσαν ταύτην τῆς πρὸ αὐτῆς ποιησάμενος τὴν ἐρώτησιν . οὐ γὰρ ἂν εἰ τὸ τὶ καὶ τὸ ὂν ταὐτὸν ἦν , καὶ τὸ οὐδὲν καὶ τὸ μή ὄν , εἶχεν λόγον ἐρωτᾶν , εἰ ὁ τὶ γιγνώσκων ἢ ὄν ἢ μὴ ὄν γιγνώσκει . ταὐτὸν γὰρ ἦν ταῦτα ἐρωτᾶν καὶ εἰ ὁ τὶ γιγνώσκων γιγνώσκει τὶ ἢ οὐδέν . ἃ δὴ πάντως ἄτωτα . τούτων δὲ διαφερόντων ἄλλο τὸ μὴ ὂν καὶ τὸ οὐδέν · καὶ δῆλον ὅτι τὸ οὐδὲν πάντως καὶ μὴ ὄν , οὐ μέντοι ἔμπαλιν · εἴη γὰρ ἂν πάλιν τὸ οὐδὲν καὶ μὴ ὂν ταὐτόν , εἰ ἀντιστρέφοιεν ἀλλήλοις . εἰλήφθω τοίνυν τοῦτο , ὅπερ ἀποφάσκει τὸ οὐδέν , λέγω δὴ τὸ ἕν · τοῦτο οὖν οὐδὲν μὲν εἰπεῖν ἀδύνατον , ἐπειδὴ τὸ οὐδὲν ἀποφάσκει καὶ αὐτὸ τὸ ἴν . ἐπειδὴ δὲ ἀντίκειται τὸ τὸ καὶ τὸ οὐδὲν καὶ τὸ ὂν πρὸς τὸ μὴ ὄν , ἐπὶ πλέον δὲ τὸ μὴ ὂν τοῦ οὐδενός , ἀνάπαλιν δήπου τὸ ἔν ἐπὶ πλέον τοῦ ὄντος . δέδεικται γὰρ τοῦτο ἐν τοῖς προτέροις ἀναλυτικοῖς . εἴ τι ἄρα ὄν ἐστιν , μετέχει Ι ἑνός , οὐ μέντοι εἴ τι ἕν , μετέχει ὄντος · ηὕρηται γοῦν τοῦτο ἕν , ὃ μὴ ἔστιν ὅν . ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἡμεῖς ἐπιέσαμεν · ὁ δὲ Ι'λαύκων εἶπεν [ p . 477a ] πάντα τὸν γιγνώσκοντα ὂν γιγνώσκειν , οὐκ ὢν ἰκαωὸς συνορᾶν ὅτι ἐστίν τι ἕν μὴ ὂν μέν , ἔσχατον δὲ μάθημα τῶν τὰ ὄντα γιγνωσκόντων , Οἶον εἶναι τὸ ἀγαθόν φησιν ὁ Σωκράτης . ὅθεν καὶ ἐν τοῖς ἐπομένοις λόγοις εἰπόντος τοῦ Σωκράτους τἀγαθὸν πρὸ οὐσίας ὑφεστάναι καὶ αὐτὸ παράγειν τὸ ὄν , Ἄπολλον , ἴφη ὁ Γλαύκων , δαιμονίας ὑπερβολῆς [ VI 509c ] , εἰς τὸ ὐπερούσιον ἐνατενίσαι μὴ δυνηθείς · καὶ κατέγνω τοῦ θαύματος ὁ Σωκράτης μάλα γελοίως τοῦτο εἰπὼν ἀπορρῖψαι τὸν Τλαύκωνα , καὶ πολλά φησιν τῶν δοκούντων αὐτῷ περὶ ἐκείνου σιωπήσεσθαι . λαβὼν δ’ οὖν , ὅτι πᾶς ὁ γιγνώσκων ὄν γιγνώσκει τὸ γὰρ μὴ ὂν ὡς τὸ μηδαμῶς ὂν οὐκ εἶναι γιγνώσmιν ) ἐκ τῆς ἀποκρίσεως τοῦ Γλαύκωνος μὴ δυνηθέντος τὸ μὴ ὄν διελεῖν ὁσαχῶς λέγεται , μόνον δὲ μὴ ὄν οἰηθέντος εἷναι τὸ μηδαμῶς ὄν , δείκνυσι τῷ μὲν εντι τὴν γνῶσιν , τῷ δὲ μὴ ὄντι συνεζευγμένην τὴν ἄγνοιαν . τούτων δὲ πάντη διεστώτων δείξας καὶ τὸ μέσον τοῦ ὄντος καὶ μὴ ὄντος ὑφεστὸς γνωστὸν ἅμα φησὶν αὐτὸ καὶ ἄγνωστον , καὶ δύναμιν ἐπ᾿ αὐτῷ γνωστικὴν εἶναι τὴν δοξαστικήν , ἑτέραν οὖσαν τῆς ἐπιστημονικῆς . ἐπειδὴ δὲ ἀναγκαῖον ἦν αὐτὸν εἰπεῖν , τῷ διορίζει τὰς ἑκατέρας δυνάμεις καὶ πῶς αὗται δυνάμεις εἰσίν , τοῦτο μὲν ὡς ὁμολογούμενον προείληφεν , ἐκεῖνο δὲ κανονίζει μόνον . ὅτι μὲν οὖν τὴν δόξαν καὶ τὴν ἐπι|στήμην χρὴ τιθέναι ὡς δυνάμεις , μάθοιμεν ἂν διελόντες τὰ πάντα εἰς οὐσίας εἰς δυνάμεις εἰς κινήσεις , καὶ τὰς μὲν οὐσίας εἰς ἀσωμάτους ἢ σωματικάς , τὰς δὲ δυνάμεις εἰς ποιητικὰς ἢ παθητικάς , τὰς δὲ κινήσεις εἰς χρονικὰς ἢ αἰωνίας . τούτων γὰρ διῃρημένων οὔτε οὐσίας δυνατὸν φάναι τὰς γνώσεις καὶ δόξας ( ἐν ἄλλῳ γάρ εἰσιν ) οὔτε ἐνεργείας ἀπ᾿ αὐτῶν γὰρ αἱ ἐνέργειαι , λέγω δὴ τὸ γνῶναι καὶ δοξάσαι ) , δυνάμεις ἄρα εἰσίν . εἰ δὲ ὀρθῶς αὐτὸς εἶπεν δυνάμεις εἶναι γένος τι τῶν ὄντων [ p . 477c ] , οὐ πᾶν τὸ ὂν δύναμις · καὶ ἔχοις ἂν διὰ τούτου τὸν ἐν τῷ Σοφιστῇ [ p . 247c ] γεγραμμένον ὅρον τοῦ ὄντος ἐλέγχειν , ὅς φησιν τὸ ὂν τὴν δύναμιν ὁρίζειν , ὡς οὐκ ὄντα Πλατωνικόν , ὥσπερ καὶ ἐκεῖ διέσυρεν αὐτὸν προïὼν ὁ Ἐλεάτης ξένος . δεῖ δὲ καὶ τῷ εἴδει προσέχειν τὴς ἑρμηνείας , ὅπως εἶπεν ἀδιορίστως δυνάμεις εἶναι γένος τι τῶν ὄντων ἀλλ οὐχὶ τὰς δυνάμεις οὐδὲ δὴ πάσας δυνάμεις · ὥστ’ εἴ τινές εἰσιν ὑπερούσιοι δυνάμεις , οὐδὲν πρὸς ταύτας ὁ παρὼν λόγος , οὐδὲ εἰ τὴν ὕλην δυνάμεις ἔχειν λέγοι πρὸς τὸ ὂν αὐτὴν καὶ τὴν γένεσιν ἀντιδοθείς · τριχῶς γὰρ ἡ δύναμις , προούσιος οὐσιώδης ἀνούσιος . ὅτι δὲ χρὴ διορίζειν τὰς δυνάμεις οὕτως , ὡς αὐτὸς διώρισεν , ἐφ’ ᾧ τέτακται ἑκάστη καὶ ὃ ἀπεργάζεται λαμβάνοντας δῆλον . ἀπὸ γὰρ τῶν ἐνεργημάτων διαφόρων φαινομένων καὶ ἀπὸ τῶν ὑποκειμένων , περὶ ἃ τὰ ἐνεργήματα διεσταλμένmν κἀκείνας διαιρούμεθα καὶ ἑτέρας λέγομεν . δηλοῖ δὲ τὸ μὲν ἐφ’ ᾧ τέτακται πρὸς ὃ ὡς ὁποσάμηνον τέτακται , τὸ δὲ ὃ ἀ|περγάξεται τὴν ἐνέργειαν τὴν εἰς ἐκεῖνο τὸ ἀποκείμενον . οἷον ἡ ἐπιστήμη δύναμίς ἐστιν ἐπὶ τῷ ὄντι τεταγμένη , καὶ ἡ δόξα ἐπὶ τῷ πσῇ μὲν ὄντι , πῇ δὲ μὴ ὄντι · ἀπεργάζεται δὲ ἣ μὲν γνωστικοὺς ἡμᾶς τοῦ ὄντος , ἣ δὲ δοξαστικοὺς τοῦ πῇ μὲν ὄντος , πῇ δὲ μὴ ὄντος · οὐ γὰρ δηλοῖ τὸ ἐφ’ ᾧ τέτακται τὸ αὐτῇ ὐποχείμενον , ἀλλὰ τὸ τῇ ἐνεργείᾳ αὐτῆς ὐποβεβλημένον . μένον . δῆλον δὲ αὖ καὶ ὅτι εἰ τέτακται ἡ δύναμις , οὐκ ἂν εἴη πρῶτον , ἀλλὰ πρὸ αὐτῆς τὸ τάττον αὐτήν ἐστιν · καὶ εἰ ἀπεργάζεταί τι , οὐκ ἂν εἴη ἔσχατον , ἀλλὰ μετ᾿ αὐτὴν ὃ ἀπεργάζεται · τῶν μέσων ἄρα ἡ δύναμις . εἰ δὲ τοῦτο , δῆλον ὅτι πᾶσα δύναμις ἑνὸς αἰτία καὶ ‘ὲν ἀποτελεῖ κατὰ τοῦτον τὸν λόγον · εἰ γὰρ πλείω ἑνός , οὐκέτι δυνατὸν ἐκ τῶν ἐνεργουμένων διαφερόντων ἢ τῶν αὐτῶν ὄντων ἑτέρας τὰς δυνάμεις λέγειν ἢ τὰς αὐτὰς τὰς τούτων αἰτίας . αἰτίας . μία δύναμις ἑνός ἐστιν ἔργου ὃ ἀπεργάζεται · κἄν ἡ αὐτὴ πλείω δοκῇ ποιεῖν , ἢ ἐκεῖνα ἔστιν ὅπῃ ἴν , ἢ ἡ δύναμις ἔστιν ὅπῃ μία οὖσα οὐ μία ἐστίν . εἰ δὲ πᾶσα δύναμις ἀχρώματός ἐστι καὶ ἀσχημάτιστος δυνάμεως γάρ φησιν [ p . 477c ] μήτε σχῆμα μήτε χρῶμα ὁρᾶν ) , δῆλον ὅτι πᾶσα δύναμις ἀσώματός ἐστιν κατ᾿ αὐτόν · πᾶν γὰρ σῶμα πεπερασμένον σχήματος μετέχει πάντως . καὶ καὶ τοῦτο ἀληθὲς καὶ ὅπερ ὁ Πλωτῖνός φησιν [ IV 7 , 8 ] , τὸ καὶ ἐν μεγάλοις σώμασιν εἷναι δυνάμεις οὐ μεγάλας καὶ ἐν σμικροῖς οὐ σμκράς , τῶν ὄγκων οὐ προστιθέντων ταῖς δυνάμεσιν ἤ ἐλαττούντων αὐτός . τοῦτό τε οὖν λάβωμεν περὶ δυνάμεως καὶ ὅπερ ἐν Νόμοις φησίν , ὅτι αἱ μὲν γνω|αρικαὶ δυνάμεις ἐπὶ τῶν αἰσθητῶν αἱ τὰ ἐλάσσονα γνγνώτὰσ σκουσαι καὶ τὰ μείζονα γιγνώσκουσιν , ὡς ἐπὶ τῶν νοητῶν αἱ τὰ μείζονα καὶ τὰ ἐλάσσονα , αἱ δὲ κινητικαὶ αἱ τὰ μείζω κινοῦσαι καὶ τὰ ἐλάσσονα κινοῦσιν , οὐκ ἀνάπαλιν , ὥσπερ αἱ παθητικαὶ αἱ ὑπὸ τῶν ἐλασσόνων κινούμεναι καὶ ὑπὸ τῶν μειζόνων κινοῦνται , ἀλλ᾿ οὐκ ἔμπαλιν . τούτων δὲ φανερῶν ὄντων δῆλον , ὅτῳ δόξαν καὶ γνῶσιν χρὴ διακρίνειν · ἐφ’ ἑτέροις γὰρ τετάχαται , εἴπερ τὸ γνωστὸν καὶ τὸ δοξαστὸν ἕτερα ἀλλήλων .
Lemmas: Λόγος δείκνυμι τις H ὁ φιλόσοφος φιλομαθία ΚΑΙ τις H ὁ Πολύς . ὁ διαφορά ὁ φιλόσοφος ἐν ὁ πέμπτος ὁ Πολιτεία πρός ὁ φιλόδοξος λαμβάνω ἐθέλω τελευτάω μέν εἰς ὁ δείκνυμι ὁ φιλόσοφος ὁ καθόλου ὁ γνῶσις ἀσπάζομαι , ὁ δέ φιλόδοξος ὁ μερικός · ὁ μέν γάρ ὁ πολύς καλός μόνος ἐφίημι μανθάνω , ὁ δέ ὁ ἁπλόος καλός . ἵνα δέ οὗτος δείκνυμι , προλαμβάνω τίς ὁ διαφορά ὁ ἁπλόος καλός καί ὁ πολύς καλός · καί δείκνυμι , ὅτι ὁ μέν εἰμί εἷς , ὁ δέ αὐτός οὗτος πολύς . καί πάλιν ὅτι ὁ αὐτοκαλός εἷς , δείκνυμι ἀπό ὁ ἐναντίος . εἰμί γάρ δύο ὁ ἐναντίος , καλός αἰσχρός , εἷς εἰμί ἑκάτερος · ὁ γάρ δύο ἑνόω εἰμί σύνοδος . δείκνυμι δέ ἀπό ὁ ἐναντίος , ἐπεί οὖον δυνατός ὁ ἐναντίος μή οὐ δύο λέγω , ὁ δέ δύο οὖον δυνατός μή οὐ ἐκ ἑνόω λέγω . εἷς οὖν ὁ καλός καί εἷς ὁ αἰσχρός , ὁ δέ πολύς καλός καί πολύς αἰσχρός αὐτός οὗτος πολύς εἰμί . οὐ ἄρα αὐτός ὁ καλός ὁ καλός ἢ ὁ αἰσχρός ὁ αἰσχρός . ὅτι δέ εἰμί πολύς καλός καί πολύς αἰσχρός , λαμβάνω ἀπό ὁ ἐνάργεια · κοινωνέω γάρ οὗτος σῶμα , ὅς φημί [ p . 476a ] , καί πρᾶξις πολύς γίγνομαι · εἰμί γάρ ἑκάτερος καί ἐν ὁ ὁ Ψυχή ἐνέργεια καί ἐν ὁ ὁ σῶμα σύστασις . εἰμί δέ κοινωνέω οὗτος ἀλλήλων πολύς ποιέω , δῆλος ἐκ ὅς - ὁ , ὅτι οὐ εἰμί χωριστός ὁ πολύς , εἴπερ κοινωνέω πως αὐτός · ἐπεί καί σαφῶς μετέχω μέν καλέω ὁ πολύς , μετέχω δέ ὁ εἶδος . εἰμί δέ οὗτος ἀληθής , ἔοικα ὁ ἐν ὁ κατά ἕκαστος λαμβάνω · περί γάρ ὅς οὗτος καί διατρίβω ὁ Σωκράτης ὁ ὁριστός εἶδος , καί ὅς γε Ἀριστοτέλης φημί αὐτός ἀπό ὁ περί ὁ ὁρισμός διατριβή εἰς ἴννος ὁ εἶδος ἀνατρέχω [ met . Μ 4 ] . ἀλλά μήv προλέγω κατά ἑαυτοῦ αὐτός φημί εἰμί , καί κατά ὁ αὐτός ἔχω καί Ι ὅμοιος ὁ πολύς ὁ εἶδος · εἰμί οὖν δεῖ καί οὗτος καί ὁ πρότερος συμβαίνω ἀλλήλων , πᾶς ὁ καθόλου λαμβάνω αὐτός ῥητέος , ὁ τε μετέχω καί ὁ μεθεκτός , καί ἀντιδιαιρέω εἰκότως ὁ πολύς καί μερικός , καί ἄρχω μέν ἀπό ὁ μετέχω εἶδος διά καί ἐκ ὁ ἐναντίος ἐπιχειρέω · εἰμί γάρ ἐν ὁ μετέχω οὖον καλός μόνος , ἀλλά καί αἰσχρός διά ὁ ὁ μετέχω ἀνωμαλία ) , τελευτάω δέ εἰς ὁ ἀμέθεκτος ὁ εἶδος , ὁ δή εἰμί παντελῶς εἰμί καί ὡσαύτως ἔχω . διό καί οὐκέτι μιμνήσκω ὁ αἰσχρός καί ὅλως ὁ στέρησις · οὖον γάρ εἰμί ἐν ὁ ἀμέθεκτος εἶδος ὁ στερέω ὁ εἶδος οὐδέ ὁ ὁ κακός ὑπόστασις · εἰμί μή τις λέγω ὁ νόος ὁ γιγνώσκω ὁ καλός γιγνώσκω καί ὁ αἰσχρός , οὐ ὅς τίς εἰμί αὐτός ὁ ἐγώ αἰσχρός , ἀλλά ὅρος ἐπάγω ὁ καλός ὁ στερέω . οὖον γάρ πᾶς ἔκβασις αὐτός ἔξειμι , ἀλλά ἄλλος μέν Ψυχή , ἄλλος δέ σῶμα ἔκβασις ὁ καλός · καί ὅς μέν μέχρι φθορά , ὅς δέ μέχρι ποιός ζωή . εἰμί οὖν οὗτος κρατέω καί εἰμί ὁ αἰσχρός ἐν ὁ μετέχω , ὁ ἐναντίος ληπτέος , ὁ καλός λέγω καί αἰσχρός , καί ὁ ἐν ὁ ὑπόκειμαι εἰμί καί μάχομαι ἀλλήλων περί αὐτός ὑπόκειμαι . καί ἔοικα ὁ λόγος ἀπό ὁ προσεχής ὁ πολύς εἶδος ἀναβαίνω ἐπί ὁ πρόσω , ἴωσις εἄν ἐπί ὁ ἄκρος ἀνέρχομαι . πλήν κοινός ὁ λέγω ἅπας , καί ὁ μετέχω καί ὁ ἀμέθεκτος . ἐπεί καί ὁ ἀμέθεκτος φημί εἄν μετέχω πως , ἀλλά ὡς μεταδίδωμι ἑαυτοῦ , καί ὁ μετέχω εἰμί καί ὡσαύτως ἔχω , οὐ ὡς ὁ ἀμέθεκτος , ἀλλά ὡς ἀίδιος καί αὐτός . κοινός οὖν πᾶς εἶδος , καί ὁ χωριστής καί ὁ ἐν ὁ πολύς , πρός ἀντιδιαστολή ὁ πολύς ὁ εἷς ἕκαστος εἰμί καί μονογενής εἰμί ] , καί μόνος εἰμί ὁ ὡσαύτως ἔχω , ἀλλά μή ἄλλοτε ἄλλως . ὁ δέ πολύς οὗτος ἀντιθέτως οὖον μονογενής , ἀλλά καί πολύς , οὐ εἰμί μόνος , ἀλλά καί μή εἰμί , οὐ ἀΐδιος , ἀλλά καί φθαρτός . εἰμί μέν οὖν δύο οὗτος ἀλέγω εἰμί , ὁ μερικός καί ὁ ἰδέα , ἀναγκάζω καί ὁ αἰσχρός εἷς τίς παρά ὁ πολύς τίθημι ἰδέα αἰσχρός λέγω · εἰμί δέ πᾶς εἶδος ἀντιδιαιρέω πρός ὁ μερικός , οὐδείς εἄν λέγω ἄλλος ἢ ὅτι εἰμί καί αἰσχρός εἶδος τίς εἷς · οὗτος δέ οὖον πάντως ἰδέα εἰμί ἀναγκάζω , ἀλλά ἐν ὁ κατά ἕκαστος κατά ἀπόπτωσις ὑφίστημι ὁ ἰδέα , καί εἶδος ἄν ] λέγω ὡς πολύς κοινός , ἢ ἐν ὁ Ψυχή ὡς νόημα ὑστερογενής , οὐ ἄνωθεν αὐτός ἐγγίγνομαι , ἀλλά κάτωθεν . ἐκ ὅς δῆλος , ὅτι ὁ μέν κατά φύσις τριχῶς εἰμί , πρό ὁ πολύς , ἐν ὁ πολύς , ἐπί ὁ πολύς , ὁ δέ παρά φύσις διχῶς , ἐν ὁ πολύς καί ἐπί ὁ πολύς . ὅτι δέ οὐ ὁ ἰδέα ἀντιδιαιρέω ὁ πολύς , δῆλος · ἀτελής γάρ εἄν εἰμί ὁ διαίρεσις , εἰμί καί ἄλλος παρά οὗτος ὁ ἐν ὁ κατά ἕκαστος καί ὁ ὑστερογενής . οὗτος δέ διαιρέω δείκνυμι ὁ μέν εἶδος πάντῃ γνωστός , ὁ δέ πολύς γνωστός καί ἄγνωστος , μέσος εἰμί ὁ εἰμί καί μή εἰμί γίγνομαι γάρ ) , ὁ δέ γένεσις μέσος οὗτος · ὁ δέ εἶδος ἀγένητος · ἀΐδιος γάρ . εἰμί οὖν ὁ τρεῖς διΐστημι , εἰμί γένεσις μή εἰμί , καί ὁ μέν ἄκρος ἀσύναπτος , ὁ δέ ἄμφω ἄμφω μετέχω , εἰμί καί μή εἰμί , ἕπω | ὁράω , ἐπεί ὁ εἰμί γνωστός καί ὁ μή εἰμί ἄγνωστος οὗτος γάρ κατασκευάζω ) , ὁ μέσος πῶς ἔχω · καί δείκνυμι , ὅτι καί οὗτος γνωστός ἅμα καί ἄγνωστος . εἶτα δείκνυμι ὁ ὡς ἀληθής γνῶσις οὖον μετέχω ὁ ἐναντίος οὐδέ γάρ ἄλλος τίς ὁ ἐναντίος ἀναπίμπλημι ὁ εἰλικρινής εἰμί , οἶος μέλας ὁ λευκός , ἤ ὁ ψυχρός ὁ θερμός , ἤ οὗτος ἐκεῖνος ) δείκνυμι ὁ δόξα ἕτερος ὁ ὡς ἀληθής γνῶσις . ἁμαρτάνω γάρ , ὅς δέ ἀναμάρτητος , εἴπερ ἄγνοια καθαρεύω · γνωστικός γάρ δύναμις ἁμαρτάς ὁ ἄγνοια . εἰμί δέ δόξα ὁ εἰμί γνῶσις ἕτερος , γνῶσις δεῖ τις ὅμως οὗτος δέ λαμβάνω , διότι πᾶς ὁ δοξάζω γιγνώσκω τίς ) , εἰμί εἄν ἕτερος καί ἄγνοια . ἤ οὖν πρό ἄμφω εἰμί ἤ μετά ἄμφω , ἕτερος εἰμί αὐτός , ἤ μέσος . ἀλλά μήv οὖον πρό ἄμφω οὖον γάρ εἄν μετέχω ἄγνοια , ὅς ὁ γνῶσις ἄδεκτος ) οὐδέ μετά ἄμφω οὖον γάρ ἄν πῇ μετέχω γνῶσις , ὅς ὁ ἄγνοια ἄδεκτος ) , ἐν μέσος ἄρα ἄμφω . εἰμί οὖν ὁ γνῶσις ὁ εἶδος εἰμί ὁ δή εἰμί εἰμί , ὁ δέ ἄγνοια ὁ μή εἰμί , ὁ δόξα ὁ γενητός εἰμί . λέγω τοίνυν οὕτως . ὁ πολύς καλός γενητός · ὁ γενητός μεταξύ εἰμί καί μή εἰμί · ὁ μεταξύ εἰμί καί μή εἰμί δοξαστής · ὁ ἄρα πολύς καλός δοξαστής . καί πάλιν · ὁ εἶδος μόνος εἰμί εἰμί · ὁ μόνος εἰμί μόνος γνωστός · ὁ εἶδος ἄρα μόνος γνωστός . ὁ μηδαμῶς εἰμί οὐδαμῶς εἶμι εἰμί · πᾶς ὁ γνωστός εἶμι γε τίς εἰμί , εἴπερ ὁ γιγνώσκω εἶμι γε τίς γιγνώσκω · ὁ ἄρα μηδαμῶς εἰμί οὐ εἰμί γιγνώσκω . οὗτος δείκνυμι δείκνυμι ὁ πρόκειμαι οὕτως . ὁ φιλόσοφος ὁ εἶδος γιγνώσκω ἐφίημι · ὁ ὁ εἶδος γιγνώσκω ἐφίημι Ι γνῶσις εἰμί φίλος · δῆλος ὁ συνάγω . πάλιν · ὁ πολύς ὁ κατά ἕκαστος μανθάνω ἐθέλω · ὁ ὁ κατά ἕκαστος μανθάνω ἐθέλω ὁ δοξαστός μανθάνω ἐθέλω · ὁ ὁ δοξαστός μανθάνω ἐθέλω φιλόδοξος · ὁ ἄρα πολύς φιλόδοξος . καί τρίτος · ὁ πολύς φιλόδοξος · ὁ φιλόσοφος οὖον φιλόδοξος · ὁ ἄρα πολύς οὖον φιλόσοφος . οὗτος δέ εἰμί ὁ ζητέω . ἐν δή οὗτος τοσοῦτος μόνος ἐπίστασις ἄξιος , ὅτι ὁ πολύς καταλέγω ἐν οὗτος θεάομαι καί ὁ τεχνικός καί ὁ πρακτικός , οὗτος δέ ποῦ καί εἶδος ἔχω γνῶσις , ἀπό ὅς τεχνιτεύω ἢ πράσσω . δεῖ δέ συννοέω , ὅτι καί οὗτος ὁ ὁ εἶδος ἐπίσκεψις διά ὁ κατά ἕκαστος προβάλλω , καί σκοπός αὐτός οὐ ὁ ὁ εἶδος αὐτός γνῶσις , ἀλλά ὁ ὁ τεχνητός καί ὁ πράκτης , διά ὁ ὁ εἶδος καί ὁπωσοῦν προεννοέω . πολύς δή οὖν δήω καί οὗτος φιλοσοφέω , οὐ ἀναχωρέω ἀπό ὁ μερικός , ἀλλά κυπτάζω περί αὐτός καί οὖον διά ὁ εἶδος ὁ εἶδος σκοπός . ὥστε εἰκότως ὁ Σωκράτης καί οὗτος διορίζω ὁ φιλόσοφος , ἕ καί ἀναβαίνω ἀπό ὁ αἰσθητής ἐπί ὁ εἶδος καί οὐδέ ἐν οὗτος ἵστημι μόνος , ἀλλά ἐπί αὐτός χωρέω ὁ νοητός αἴτιος καί χωριστός ὁ εἶδος . οὗτος μέν δή περί οὗτος ἄν τις ἐφίστημι διορίζω δήω . ἐπεί δέ δόξα καί γνῶσις ἀπό ἀλλήλων αὐτός διά-ὁρίζω , ἄξιος ὁράω , τίς ἑκάτερος ἐν ὁ λόγος ὅδε παρά - λαμβάνω . λέγω μέν οὖν δόξα παρά αὐτός καί ὁ συμπέρασμα ὁ διανοητικός ἐνέργεια , ὡς ἐν σοφιστής [ p . 263e sqq . ] φημί , ὅταν λέγω Ι διάλογος μέν αὐτός πρός ἑαυτοῦ ὁ Ψυχή εἰμί ὁ διάνοια , διάνοια δέ ἀποτελεύτησις ὁ δόξα , εἷς κρίσις εἰμί ὅς ἐκεῖνος συλλογίζομαι . δέ καί ὁ ἄνευ αἴτιος γνῶσις ὁ Ψυχή εἰμί παρά αὐτός δόξα , καθάπερ ἐν ὁ Μένων διά-ὁρίζω [ p . 98a ] , ἐπιστήμη μέν μέν γνῶσις δείδω αἴτιος λογισμός , δόξα δέ ὁ ἄνευ αἴτιος ὁ αὐτός γνῶσις . λέγω δέ καί ἤ ὁ αἰσθητής γνῶσις παρά αὐτός δόξα ὁ ἐπιστήμη ὁ νοητός εἰμί , ὡς ἐν Τίμαιος [ p . 37b ] παραδίδωμι , ὅταν μέν εἰμί περί ὁ εἰμί ὁ γνῶσις , <καὶ> ἐπιστήμη ἐκ ἀνάγκη , ὅταν δέ περί ὁ αἰσθητής , δόξα καί πίστις . οὗτος δέ οὕτως ἐν ἄλλος αὐτός περί δόξα καί ἐπιστήμη διά-ὁρίζω ἐνταῦθα ὁ πᾶς διαιρέω εἰς ὁ εἶδος καί ὁ κατά ἕκαστος ὁ μέν εἶδος ἀποδίδωμι ὁ ἐπιστήμη καί καλέω γνῶσις αὐτός ὡς ἀκίβδηλος εἰμί καί ὁ ἐναντίος ἄδεκτος καί γάρ ἐπί ὁ ἄλλος ἕκαστος καθαρός ὁ μή ἀναπίμπλημι ὁ ἐναντίος · λευκός γοῦν εἰμί ἵημι τοιοῦτος φημί , ὅς μή μέτειμι μέλας ) , ὁ δέ πολύς καί κατά ἕκαστος , περί ὁ πλανάω ὁ μή φιλόδιος , ὁ δοξάζω · οὗτος γάρ εἰμί καί ὡς αἰσθητός γιγνώσκω διά ὁ αἴσθησις , ἀλλά ὁ λογικός γνῶσις αὐτός γίγνομαι διά δόξα , καί εἰμί δοξαστός κύριος , ὥσπερ ὁ καθόλου ἐπιστητός · οὗτος γάρ εἰμί ὁ ἐπιστήμη , ὁ δέ κατά ἕκαστος λαμβάνω ἐπιστήμη ἀδύνατος . οὗτος δέ καί ὁ Ἀριστοτέλης ἐν ὁ ἀποδεικτικός [ anal . post . Ι 33 . 88b 30 ] ὁ μιν ἀναγκαῖος εἶπον ἵημι ὁ ἐπιστήμη , Ι ὁ δέ ἐνδέχομαι καί ἄλλως ἔχω ὁ δόξα · οὐδείς ἄλλος λέγω ἤ ὅς φημί ἐν οὗτος ὁ Σωκράτης , πλανητός μέν ὁ δοξαστός καλός , κατά ὁ αὐτός δέ ἔχω ὁ καθόλου καί ἐπιστητός . ὁ μιν οὖν ὑπό σελήνη , ἐν ὅς ὁ εἶδος ἐν πολύς εἰμί , ἐναργής ὁ πολύς δείκνυμι ἐνδεχομένως εἰμί ; ὁ δέ οὐράνιος μοναδικός εἰμί δοκέω εἄν μηδέ ὁ ὁ εἶδος ὁ μετέχω διάφορος ὁ μερικός καί μετέχω . πλήν καί ἐν ἐκεῖνος ὁ ὁ ἐπιστήμη λόγος εὑρίσκω ὁ ἑκάτερος διαφορά · ὁ μέν γάρ εἶδος ὁ ἐν αὐτός ὕπαρξις ἵστημι αἴτιος εἰμί , ὁ δέ μερικός ἰδίωμα ὁ μεταβολεύς . ὁ γάρ κινέω καί ἄλλοτε ἄλλως ἔχω ὑπάρχω ἐκεῖνος ὡς μερικός . διό καί ὁ Τίμαιος λέγω πᾶς ὁ γενητός εἰμί δοξαστός · ὅς γάρ γενητός , τοιοῦτος εἰμί , εἴτε κατά οὐσία ἔχω ὁ γενητός εἴτε κατά ἐνέργεια . ἐγώ κἀν εἰμί τίς ὁ οὐράνιος ὡς μερικός εἰμί ὡσαύτως ἔχω , διά ὁ πρός ὁ εἶδος σύμβασις οὗτος πάσχω , οὐδείς διαφέρω ὁ εἶδος δοκέω , ἵνα καί ἐνταῦθα ὁ πρῶτος ὁ πρό αὐτός ἔχω μορφή . λέγω δέ ὁ μερικός πρῶτος εἰμί ὁ ἐν οὐρανός ὁ εἶδος ἔχω ὁ τύπος ἀεί ὡσαύτως εἰμί , φέρω δέ ὅμως καί ὁ ὁ μερικός ἰδιότης γνώρισμα ὁ κατά τόπος μεταβολή . οὖον γάρ ὁ εἶδος εἰμί ἐν τόπος πᾶς γάρ εἶδος ἀσώματος ) , ἀλλά ὁ μερικός σωματικός εἰμί καί ὁ εἶδος σωματικός μετέχω . μή γάρ οὐδέ ἄλλος τίς ὁ τοιοῦτος μερικός ἢ ὁ σῶμα μεριστός εἰμί , καί πᾶς εἶδος γίγνομαι μερικός | σωματικός γίγνομαι · ἐν ὅσος δέ ἔξω σῶμα εἰμί ἀσώματος εἰμί μόνος , εἶδος εἰμί μόνος · διό καί πᾶς ὁ χωριστός σῶμα εἶδος διΐστημι ἀλλήλων . ὁ μέν οὖν δόξα καί ὁ ἐπιστήμη τοιοῦτος κατεράω δεῖ θεωρέω . ἐπεί δέ ἄρχω ὁ περί αὐτός σκέμμα δύο ποιέω ἐρωτάω , ἄξιος τίς καί περί οὗτος φαίνω . ὁ μέν οὖν πρότερος τοιοῦτος ποιέω , εἰμί πᾶς ὁ γιγνώσκω τίς γιγνώσκω ἢ οὐδείς · ἀντίφασις γάρ ὁ τις καί ὁ οὐδείς , ὡς ὁ πᾶς καί ὁ οὖον πᾶς . λαμβάνω δέ ὅτι γιγνώσκω τίς πᾶς ὁ γιγνώσκω , ἐρωτάω πάλιν δύο ἐρώτησις , εἰμί ὁ τίς γιγνώσκω εἰμί γιγνώσκω ἢ καί μή εἰμί , ὡς διαφέρω οὗτος ὁ πρό αὐτός ποιέω ὁ ἐρώτησις . οὖον γάρ εἄν εἰμί ὁ τίς καί ὁ εἰμί αὐτός εἰμί , καί ὁ οὐδείς καί ὁ μή εἰμί , ἔχω λόγος ἐρωτάω , εἰμί ὁ τίς γιγνώσκω ἢ εἰμί ἢ μή εἰμί γιγνώσκω . αὐτός γάρ εἰμί οὗτος ἐρωτάω καί εἰμί ὁ τίς γιγνώσκω γιγνώσκω τίς ἢ οὐδείς . ὁ δή πάντως ἄτωτος . οὗτος δέ διαφέρω ἄλλος ὁ μή εἰμί καί ὁ οὐδείς · καί δῆλος ὅτι ὁ οὐδείς πάντως καί μή εἰμί , οὖον μέντοι ἔμπαλιν · εἰμί γάρ εἄν πάλιν ὁ οὐδείς καί μή εἰμί αὐτός , εἰμί ἀντιστρέφω ἀλλήλων . λαμβάνω τοίνυν οὗτος , ὅσπερ ἀποφάσκω ὁ οὐδείς , λέγω δή ὁ εἷς · οὗτος οὖν οὐδείς μέν εἶπον ἀδύνατος , ἐπεί ὁ οὐδείς ἀποφάσκω καί αὐτός ὁ εἶμι . ἐπεί δέ ἀντίκειμαι ὁ ὁ καί ὁ οὐδείς καί ὁ εἰμί πρός ὁ μή εἰμί , ἐπί πλέω δέ ὁ μή εἰμί ὁ οὐδείς , ἀνάπαλιν δήπου ὁ ἐν ἐπί πλέω ὁ εἰμί . δείκνυμι γάρ οὗτος ἐν ὁ πρότερος ἀναλυτικός . εἰμί τίς ἄρα εἰμί εἰμί , μετέχω Ι εἷς , οὖον μέντοι εἰμί τίς εἷς , μετέχω εἰμί · εὑρίσκω γοῦν οὗτος εἷς , ὅς μή εἰμί ὅς . ἀλλά οὗτος μέν ἐγώ πιέζω · ὁ δέ ι'λαυκως εἶπον [ p . 477a ] πᾶς ὁ γιγνώσκω εἰμί γιγνώσκω , οὐ εἰμί ἰκαωὸς συνοράω ὅτι εἰμί τίς εἷς μή εἰμί μέν , ἔσχατος δέ μάθημα ὁ ὁ εἰμί γιγνώσκω , Οἶον εἰμί ὁ ἀγαθός φημί ὁ Σωκράτης . ὅθεν καί ἐν ὁ ἐφίημι λόγος εἶπον ὁ Σωκράτης ἀγαθός πρό οὐσία ὑφίστημι καί αὐτός παράγω ὁ εἰμί , Ἀπόλλων , Ίφη ὁ Γλαύκων , δαιμόνιος ὑπερβολή [ VI 509c ] , εἰς ὁ ὑπερούσιος ἐνατενίζω μή δύναμαι · καί καταγιγνώσκω ὁ θαῦμα ὁ Σωκράτης μάλα γελοῖος οὗτος εἶπον ἀπορρίπτω ὁ Τλαύκωνα , καί πολύς φημί ὁ δοκέω αὐτός περί ἐκεῖνος σιωπάω . λαμβάνω δέ οὖν , ὅτι πᾶς ὁ γιγνώσκω εἰμί γιγνώσκω ὁ γάρ μή εἰμί ὡς ὁ μηδαμῶς εἰμί οὐ εἰμί γίγνομαι ) ἐκ ὁ ἀπόκρισις ὁ Γλαύκων μή δύναμαι ὁ μή εἰμί διαιρέω ὁσαχῶς λέγω , μόνος δέ μή εἰμί οἴομαι ἵημι ὁ μηδαμῶς εἰμί , δείκνυμι ὁ μέν εἰμί ὁ γνῶσις , ὁ δέ μή εἰμί συζεύγνυμι ὁ ἄγνοια . οὗτος δέ πάντῃ διίστημι δείκνυμι καί ὁ μέσος ὁ εἰμί καί μή εἰμί ὑφίστημι γνωστός ἅμα φημί αὐτός καί ἄγνωστος , καί δύναμις ἐπί αὐτός γνωστικός εἰμί ὁ δοξαστικός , ἕτερος εἰμί ὁ ἐπιστημονικός . ἐπεί δέ ἀναγκαῖος εἰμί αὐτός εἶπον , ὁ διορίζω ὁ ἑκάτερος δύναμις καί πῶς οὗτος δύναμις εἰμί , οὗτος μέν ὡς ὁμολογέω προλαμβάνω , ἐκεῖνος δέ κανονίζω μόνος . ὅτι μέν οὖν ὁ δόξα καί ὁ πιστέω χρή τίθημι ὡς δύναμις , μανθάνω εἄν διαιρέω ὁ πᾶς εἰς οὐσία εἰς δύναμις εἰς κινέω , καί ὁ μέν οὐσία εἰς ἀσώματος ἢ σωματικός , ὁ δέ δύναμις εἰς ποιητικός ἢ παθητικός , ὁ δέ κινέω εἰς χρονικός ἢ αἰώνιος . οὗτος γάρ διαιρέω οὔτε οὐσία δυνατός φαίνω ὁ γνῶσις καί δόξα ( ἐν ἄλλος γάρ εἰμί ) οὔτε ἐνέργεια ἀπό αὐτός γάρ ὁ ἐνέργεια , λέγω δή ὁ γιγνώσκω καί δοξάζω ) , δύναμις ἄρα εἰμί . εἰμί δέ ὀρθῶς αὐτός εἶπον δύναμις εἰμί γένος τίς ὁ εἰμί [ p . 477c ] , οὖον πᾶς ὁ εἰμί δύναμις · καί ἔχω εἄν διά οὗτος ὁ ἐν ὁ σοφιστής [ p . 247c ] γράφω ὅρος ὁ εἰμί ἐλέγχω , ὅς φημί ὁ εἰμί ὁ δύναμις ὁρίζω , ὡς οὐ εἰμί πλατωνικός , ὥσπερ καί ἐκεῖ διασύρω αὐτός προέρχομαι ὁ Ἐλεάτης ξένος . δεῖ δέ καί ὁ εἶδος προσέχω σής ἑρμηνεία , ὅπως εἶπον ἀδιορίστως δύναμις εἰμί γένος τίς ὁ εἰμί ἀλλ' οὐ ὁ δύναμις οὐδέ δή πᾶς δύναμις · ὥστε εἰμί τις εἰμί υπερούσιος δύναμις , οὐδείς πρός οὗτος ὁ πάρειμι λόγος , οὐδέ εἰμί ὁ ὕλη δύναμις ἔχω λέγω πρός ὁ εἰμί αὐτός καί ὁ γένεσις ἀντιδίδωμι · τριχῶς γάρ ὁ δύναμις , προούσιος οὐσιώδης ἀνούσιος . ὅτι δέ χρή διορίζω ὁ δύναμις οὕτως , ὡς αὐτός διά-ὁρίζω , ἐπί ὅς τάσσω ἕκαστος καί ὅς ἀπεργάζομαι λαμβάνω δῆλος . ἀπό γάρ ὁ ἐνέργημα διάφορος φαίνω καί ἀπό ὁ ὑπόκειμαι , περί ὁ ὁ ἐνέργημα διαστέλλω ἐκεῖνος διαιρέω καί ἕτερος λέγω . δηλόω δέ ὁ μέν ἐπί ὅς τάσσω πρός ὅς ὡς ὁποσάμηνος τάσσω , ὁ δέ ὅς ἀπεργάζομαι ὁ ἐνέργεια ὁ εἰς ἐκεῖνος ὁ ἀπόκειμαι . οἷος ὁ ἐπιστήμη δύναμις εἰμί ἐπί ὁ εἰμί τάσσω , καί ὁ δόξα ἐπί ὁ πίπτω μέν εἰμί , πῇ δέ μή εἰμί · ἀπεργάζομαι δέ ὅς μέν γνωστικός ἐγώ ὁ εἰμί , ὅς δέ δοξαστικός ὁ πῇ μέν εἰμί , πῇ δέ μή εἰμί · οὖον γάρ δηλόω ὁ ἐπί ὅς τάσσω ὁ αὐτός ὑποχέω , ἀλλά ὁ ὁ ἐνέργεια αὐτός ὑποβάλλω . μένω . δῆλος δέ αὖος καί ὅτι εἰμί τάσσω ὁ δύναμις , οὐ εἄν εἰμί πρῶτος , ἀλλά πρό αὐτός ὁ τάσσω αὐτός εἰμί · καί εἰμί ἀπεργάζομαι τίς , οὐ εἄν εἰμί ἔσχατος , ἀλλά μετά αὐτός ὅς ἀπεργάζομαι · ὁ μέσος ἄρα ὁ δύναμις . εἰμί δέ οὗτος , δῆλος ὅτι πᾶς δύναμις εἷς αἰτία καί εἶμι ἀποτελέω κατά οὗτος ὁ λόγος · εἰμί γάρ πλείων εἷς , οὐκέτι δυνατός ἐκ ὁ ἐνεργέω διαφέρω ἢ ὁ αὐτός εἰμί ἕτερος ὁ δύναμις λέγω ἢ ὁ αὐτός ὁ οὗτος αἴτιος . αἴτιος . εἷς δύναμις εἷς εἰμί ἔργον ὅς ἀπεργάζομαι · ἄν ὁ αὐτός πλείων δοκέω ποιέω , ἢ ἐκεῖνος εἰμί ὅπῃ εἶμι , ἢ ὁ δύναμις εἰμί ὅπῃ εἷς εἰμί οὖον εἷς εἰμί . εἰμί δέ πᾶς δύναμις ἀχρώματος εἰμί καί ἀσχημάτιστος δύναμις γάρ φημί [ p . 477c ] μήτε σχῆμα μήτε χρῶμα ὁράω ) , δῆλος ὅτι πᾶς δύναμις ἀσώματος εἰμί κατά αὐτός · πᾶς γάρ σῶμα περαίνω σχῆμα μετέχω πάντως . καί καί οὗτος ἀληθής καί ὅσπερ ὁ Πλωτῖνος φημί [ IV 7 , 8 ] , ὁ καί ἐν μέγας σῶμα ἵημι δύναμις οὖον μέγας καί ἐν μικρός οὖον σμκράς , ὁ ὄγκος οὖον προστίθημι ὁ δύναμις ἤ ἐλασσόω αὐτός . οὗτος τε οὖν λαμβάνω περί δύναμις καί ὅσπερ ἐν Νόμος φημί , ὅτι ὁ μέν γνω|αρικαὶ δύναμις ἐπί ὁ αἰσθητής ὁ ὁ μικρός γιγνώσκω σκουω καί ὁ μείζων γιγνώσκω , ὡς ἐπί ὁ νοητός ὁ ὁ μείζων καί ὁ μικρός , ὁ δέ κινητικός ὁ ὁ μείζων κινέω καί ὁ μικρός κινέω , οὐ ἀνάπαλιν , ὥσπερ ὁ παθητικός ὁ ὑπό ὁ μικρός κινέω καί ὑπό ὁ μείζων κινέω , ἀλλά οὐ ἔμπαλιν . οὗτος δέ φανερός εἰμί δῆλος , ὅστις δόξα καί γνῶσις χρή διακρίνω · ἐπί ἕτερος γάρ τάσσω , εἴπερ ὁ γνωστός καί ὁ δοξαστός ἕτερος ἀλλήλων .