priscus-history.fragmenta 4.8
Ὅτι τοῦ Χρυσαφίου τοῦ εὐνούχου παραινέσαντος Ἐδέκωνι ἀνελεῖν τὸν Ἀττήλαν , ἐδόκει τῷ βασιλεῖ Θεοδοσίῳ καὶ τῷ μαγίστρῳ Μαρτιαλίῳ βουλευομένοις τῶν προκειμένων πέρι μὴ μόνον Βιγίλαν , ἀλλὰ καὶ Μαξιμῖνον ἐκπέμπειν πρεσβευόμενον παρὰ τὸν Ἀττήλαν , καὶ Βιγίλαν μὲν τῷ φαινομένῳ τὴν τοῦ ἑρμηνέως ἐπέχοντα τάξιν πράττειν ἅπερ Ἐδέκωνι δοκεῖ , τὸν δὲ Μαξιμῖνον μηδὲν τῶν αὐτοῖς βουλευθέντων ἐπιστάμενον τὰ βασιλέως ἀποδιδόναι γράμματα , Ἐνεγέγραπτο δὲ τῶν πρεσβευομένων ἀνδρῶν ἕνεκα , ὡς ὁ μὲν Βιγίλας ἑρμηνεὺς , ὁ δὲ Μαξιμῖνος μείζονος ἤπερ ὁ Βιγίλας ἀξίας , γένους τε περιφανοῦς , καὶ ἐπιτήδειος ἐς τὰ μάλιστα βασιλεῖ . Ἔπειτα ὡς οὐ δεῖ παρασαλεύοντα τὰς σπονδὰς τῇ Ῥωμαίων ἐμβατεύειν γῇ . Φυγάδας δὲ μετὰ τοὺς ἤδη ἐκδοθέντας ἑπτακαίδεκα ἀπέσταλκά σοι , ὡς ἑτέρων οὐκ ὄντων . Καὶ ταῦτα μὲν ἦν ἐν τοῖς γράμμασι · φράζειν δὲ τὸν Μαξιμῖνον ἀπὸ στήματος τῷ Ἀττήλᾳ , μὴ χρῆναι αἰτεῖν πρέσβεις μεγίστης ἀξίας παρ’ αὐτὸν διαβῆναι · τοῦτο γὰρ οὐδὲ ἐπὶ τῶν αὐτοῦ προγόνων , οὐδὲ ἐπὶ ἑτέρων τῶν ἀρξάντων τῆς Σκυθικῆς γενέσθαι , ἀλλὰ πρεσβεύσασθαι τόν τε ἐπιτυχόντας στρατιώτην στρατιώτην καὶ ἀγγελιαφόρον . Εἰς δὲ τὸ διευκρινῆσαι τὰ ἀμφιβαλλόμενα ἐδόκει ἐδόκει πέμπειν Ὀνηγήσιον παρὰ Ῥωμαίους · μὴ οἷόντε γὰρ αὐτὸν , Σερδικῆς δῃωθείσης , σὺν ὑπατικῷ ἀνδρὶ ἐς αὐτὴν προϊέναι . Ἐπὶ ταύτην τὴν πρεσβείαν ἐκλιπαρήσας πείθει με Μαξιμῖνος αὐτῷ συναπᾶραι . Καὶ δῆτα ἅμα τοῖς βαρβάροις ἐχόμενοι τῆς ὁδοῦ ἐς Σερδικὴν ἀφικνούμεθα , τρισκαίδεκα ὁδὸν ἀνδρὶ εὐζώνῳ τῆς Κωνσταντίνου ἀπέχουσαν . Ἐν ᾗ καταλύσαντες καλῶς ἔχειν ἡγησάμεθα ἐπὶ ἑστίαν Ἐδέκωνα καὶ τοὺς μετ’ αὐτοῦ βαρβάρους καλεῖν . Πρόβατα οὖν καὶ βόας ἀποδομένων τῶν ἐπιχωρίων ἡμῖν , κατασφάξαντες ἀριστοποιούμεθα . Καὶ παρὰ τὸν τοῦ συμποσίου καιρὸν τῶν μὲν βαρβάρων τὸν Ἀττήλαν , ἡμῶν δὲ τὸν βασιλέα θαυμαζόντων , ὁ Βιγίλας ἔφη , ὡς οὐκ εἴη θεὸν καὶ ἄνθρωπον δίκαια συγκρίνειν , ἄνθρωπον μὲν τὸν Ἀττήλαν,θεὸν δὲ τὸν Θεοδόσιον λέγων . Ἤσχαλλον οὖν οἱ Οὖννοι , καὶ κατὰ μικρὸν ὑποθερμαινόμενοι ἐχαλέπαινον . Ἡμῶν δὲ ἐς ἕτερα τρεψάντων τὸν λόγον καὶ φιλοφροσύνῃ τὸν σφῶν αὐτῶν καταπραϋνόντων θυμὸν , μετὰ τὸ δεῖπνον ὡς διανέστημεν , δώροις ὁ Μαξιμῖνος Ἐδέκωνα καὶ Ὀρέστην ἐθεράπευσε , σηρικοῖς ἐσθήμασι καὶ λίθοις Ἰνδικοῖς . Ἀναμείνας δὲ τὴν Ἐδέκωνος Ὀρέστης ἀναχώρησιν , πρὸς τὸν Μαξιμῖνον φράζει , ὡς σοφός τε εἴη καὶ ἄριστος , μὴ ὅμοια σὺν τοῖς ἀμφὶ τὰ βασίλεια πλημμελήσας · χωρὶς γὰρ αὐτοῦ ἐπὶ δεῖπνον τὸν Ἐδέκωνα καλοῦντες δώροις ἐτίμων . Ἀπόρου δὲ τοῦ λόγου ὡς μηδὲν ἐπισταμένοις φανέντος , καὶ ἀνερωτήσασιν ὅπως καὶ κατὰ ποῖον καιρὸν περιῶπται μὲν αὐτὸς , τετίμηται δὲ ὁ Ἐδέκων , οὐδὲν ἀποκρινάμενος ἐξῆλθε . Τῇ δὲ ὑστεραίᾳ ὡς ἐβαδίζομεν , φέρομεν ἐπὶ Βιγίλαν ἅπερ ἡμῖν Ὀρέστης εἰρήκει . Ὃς δὲ ἐκεῖνον μὴ δεῖν χαλεπαίνειν ὡς τῶν αὐτῶν Ἐδέκωνι μὴ τυγχάνοντα · αὐτὸν μὲν γὰρ ὀπάονά τε καὶ ὑπογραφέα εἶναι Ἀττήλα , Ἐδέκωνα δὲ τὰ κατὰ πόλεμον ἄριστον , ὡς τοῦ Οὔννου γένους , ἀναβεβηκέναι τὸν Ὀρέστην πολύ . Ταῦτα εἰπὼν καὶ τῷ Ἐδέκωνι ἰδιολογησάμενος ἔφασκεν ὕστερον πρὸς ἡμᾶς , εἴτε ἀληθιζόμενος , εἴτε ὑποκρινόμενος , ὡς εἴποι μὲν αὐτῷ τὰ εἰρημένα , μόγις δὲ αὐτὸν καταπραΰναι τραπέντα ἐπὶ τοῖς λεχθεῖσιν εἰς ὀργήν . Ἀφικόμενοι δὲ ἐς Ναῖσσὸν ἔρημον μὲν εὕρομεν ἀνθρώπων τὴν πόλιν , ὡς ὑπὸ τῶν πολεμίων ἀνατραπεῖσαν · ἐν δὲ τοῖς ἱεροῖς καταλύμασι τῶν ὑπὸ νόσων κατεχομένων τινὲς ἐτύγχανον ὄντες . Μικρὸν δὲ ἄνω τοῦ ποταμοῦ ἐν καθαρῷ καταλύσαντες ( σύμπαντα γὰρ τὰ ἐπὶ τὴν ὄχθην ὀστέων ἦν πλέα τῶν ἐν πολέμῳ ἀναιρεθέντων ) , τῇ ἐπαύριον πρὸς Ἀγίνθεον τῶν ἐν Ἰλλυριοῖς ταγμάτων ἡγούμενον ἀφικόμεθα , οὐ πόρρω ὄντα τῆς Ναϊσσοῦ , ἐφ’ ᾧ τὰ παρὰ βασιλέως ἀγγεῖλαι καὶ τοὺς φυγάδας παραλαβεῖν · τοὺς γὰρ ε ́ τῶν ιζ ́ , περὶ ὧν Ἀττήλᾳ ἐγέγραπτο , αὐτὸν ἔδει παραδιδόναι . Ἤλθομεν οὖν ἐς λόγους , καὶ τοὺς ε ́ φυγάδας παραδοῦναι αὐτὸν τοῖς Οὔννοις παρεσκευάσαμεν · οὓς φιλοφρονησάμενος σὺν ἡμῖν ἀπέπεμψε . Διανυκτερεύσαντες δὲ καὶ ἀπὸ τῶν ὁρίων τῆς Ναῖσσοῦ τὴν πορείαν ποιησάμενοι ἐπὶ τὸν Ἴστρον ποταμὸν , ἔς τι χωρίον ἐσβάλλομεν συνηρεφὲς , καμπὰς δὲ καὶ ἑλιγμοὺς καὶ περιαγωγὰς πολλὰς ἔχον . Ἐν ᾧπερ τῆς ἡμέρας διαφαινούσης , οἰομένοις ἐπὶ δυσμὰς πορεύεσθαι ἡ τοῦ ἡλίου ἀνατολὴ κατεναντίον ὤφθη , ὥστε τοὺς ἀπείρως ἔχοντας τῆς τοῦ χωρίου θέσεως ἀναβοῆσαι , οἷα δὴ τοῦ ἡλίου τὴν ἐναντίαν ποιουμένου πορείαν καὶ ἕτερα παρὰ τὰ καθεστῶτα σημαίνοντος . Ὑπὸ δὲ τῆς τοῦ τόπου ἀνωμαλίας ἐπὶ ἀνατολὰς ἐκεῖνο τὸ μέρος ἔβλεπε τῆς ὁδοῦ . Μετὰ δὲ τὴν δυσχωρίαν ἐν πεδίῳ καὶ αὐτῷ ὑλώδει παραγινόμεθα . Ἐντεῦθεν βάρβαροι πορθμεῖς ἐν σκάφεσι μονοξύλοις , ἅπερ αὐτοὶ δένδρα ἐκτέμνοντες καὶ διαγλύφοντες κατασκευάζουσιν , ἐδέχοντο ἡμᾶς καὶ διεπόρθμευον τὸν ποταμὸν , οὐχ ἡμῶν ἕνεκα παρασκευασάμενοι , ἀλλὰ διαπορθμεύσαντες πλῆθος βαρβαρικὸν , ὅπερ ἡμῖν κατὰ τὴν ὁδὸν ἀπηντήκει , οἷα δὴ βουλομένου ὡς ἐπὶ θήραν Ἀττήλα διαβαίνειν ἐς τὴν Ῥωμαίων γῆν . Τοῦτο δὲ ἦν πολέμου παρασκευὴν ποιουμένῳ ( παρασκευὴ ποιουμένη ? B . ) τῷ βασιλείῳ Σκύθῃ , προφάσει τοῦ μὴ πάντας αὐτῷ τοὺς φυγάδας δεδόσθαι . Περαιωθέντες δὲ τὸν Ἴστρον καὶ σὺν τοῖς βαρβάροις ὡς ο ́ πορευθέντες σταδίους , ἐν πεδίῳ τινὶ ἐπιμένειν ἠναγκάσθημεν , ὥστε τοὺς ἀμφὶ τὸν Ἐδέκωνα τῷ Ἀττήλᾳ γενέσθαι τῆς ἡμετέρας ἀφίξεως μηνυτάς . Καταμεινάντων δὲ σὺν ἡμῖν καὶ τῶν ξεναγησάντων ἡμᾶς βαρβάρων , ἀμφὶ δείλην ὀψίαν δεῖπνον ἡμῶν αἱρουμένων , κρότος ἵππων ὡς ἡμᾶς ἐρχομένων ἠκούετο . Καὶ δὴ ἄνδρες δύο Σκύθαι παρεγίνοντο ὡς τὸν Ἀττήλαν ἡμᾶς ἀπιέναι παρακελευόμενοι . Ἡμῶν δὲ πρότερον ἐπὶ τὸ δεῖπνον αὐτοὺς ἐλθεῖν αἰτησάντων , ἀποβάντες τῶν ἵππων εὐωχήθησαν , καὶ ἡμῖν τῆς ὁδοῦ τῇ ὑστεραίᾳ ἡγήσαντο . Παραγενομένων δὲ ἐς τὰς Ἀττήλα σκηνὰς ἀμφὶ θ ́ τῆς ἡμέρας ὥρᾳ ( πολλαὶ δὲ αὐτῷ ἐτύγχανον οὖσαι ) , ἐπί τε λόφου τινὸς σκηνοποιῆσαι βουληθέντων , οἱ ἐπιτυχόντες διεκώλυσαν βάρβαροι , ὡς τῆς Ἀττήλα ἐν χθαμαλῷ ὑπαρχούσης σκηνῆς . Καταλυσάντων δὲ ὅπου τοῖς Σκύθαις ἐδόκει , Ἐδέκων καὶ Ὀρέστης καὶ Σκόττας καὶ ἕτεροι τῶν ἐν αὐτοῖς λογάδων ἧκον ἀνερωτῶντες τίνων τυχεῖν ἐσπουδακότες τὴν πρεσβείαν ποιούμεθα . Ἡμῶν δὲ τὴν ἄλογον ἀποθαυμαζόντων ἐρώτησιν καὶ ἐς ἀλλήλους ὁρώντων , διετέλουν πρὸς ὄχλου τῆς ἀποκρίσεως ἕνεκα γινόμενοι . Εἰπόντων δὲ , Ἀττήλᾳ καὶ οὐχ ἑτέροις λέγειν βασιλέα παρακελεύσασθαι , χαλεπήνας Σκόττας ἀπεκρίνατο τοῦ σφῶν αὐτῶν ἡγουμένου ἐπίταγμα εἶναι · οὐ γὰρ ἂν πολυπραγμοσύνῃ σφετέρᾳ παρ’ ἡμᾶς ἐληλυθέναι . Φησάντων δὲ μὴ τοῦτον ἐπὶ τοῖς πρέσβεσι κεῖσθαι τὸν νόμον , ὥστε μὴ ἐντυγχάνοντας , μηδὲ ἐς ὄψιν ἐρχομένους παρ’ οὓς ἐστάλησαν , δι’ ἑτέρων ἀνακρίνεσθαι ὧν ἕνεκα πρεσβεύοιντο , καὶ τοῦτο μηδὲ αὐτοὺς ἀγνοεῖν Σκύθας θαμινὰ παρὰ βασιλέα πρεσβευομένους · χρῆναι δὲ τῶν ἴσων κυρεῖν , μὴ γὰρ ἄλλως τὰ τῆς πρεσβείας ἐρεῖν · ὡς τὸν Ἀττήλαν ἀνέζευξαν , καὶ αὖθις ἐπανῆκον Ἐδέκωνος χωρὶς , καὶ ἅπαντα , περὶ ὧν ἐπρεσβευόμεθα , ἔλεγον , προστάττοντες τὴν ταχίστην ἀπιέναι , εἰ μὴ ἕτερα φράζειν ἔχοιμεν . Ἐπὶ δὲ τοῖς λεχθεῖσι πλέον ἔτι ἀποροῦντες ( οὐ γὰρ ἦν ἐφικτὸν γινώσκειν ὅπως ἔκδηλα ἐγεγόνει τὰ θεῶν παράβυστα ( τάδε ἐν παραβύστῳ ? ) δεδογμένα βασιλεῖ ) , συμφέρειν ἡγούμεθα μηδὲν περὶ τῆς πρεσβείας ἀποκρίνεσθαι , εἰ μὴ τῆς παρὰ τὸν Ἀττήλαν εἰσόδου τύχοιμεν . Διὸ ἐφάσκομεν , εἴτε τὰ εἰρημένα τοῖς Σκύθαις , εἴτε καὶ ἕτερα ἥκομεν πρεσβευόμενοι , τοῦ σφῶν αὐτῶν ἡγουμένου τὴν πεῦσιν εἶναι , καὶ μηδαμῶς ἄλλοις τούτου χάριν διαλεχθήσεσθαι . Οἱ δὲ ἡμᾶς παραχρῆμα ἀναχωρεῖν προσέταττον . Ἐν παρασκευῇ δὲ τῆς ὁδοῦ γενομένους τῆς ἀποκρίσεως ἡμᾶς ὁ Βιγίλας κατεμέμφετο , ἐπὶ ψεύδει ἁλῶναι ἄμεινον λέγων ἢ ἀπράκτους ἀναχωρεῖν . « Εἰ γὰρ ἐς λόγους τῷ Ἀττήλᾳ ἔτυχον , φησὶν , ἐληλυθὼς , ἐπεπείκειν ῥᾳδίως ἂν αὐτὸν τῆς πρὸς Ῥωμαίους ἀποστῆναι διαφορᾶς , οἷα δὴ ἐπιτήδειος αὐτῷ ἐν τῇ κατὰ Ἀνατόλιον πρεσβείᾳ γενόμενος . » Ταῦτα ( Διὰ τ.conj . Hoesch . Ταῦτα δ’ ἔλεγεν ἐλπίζων Bekk . ) εὔνουν αὐτῷ τὸν Ἐδέκωνα ὑπάρχειν · ὥστε λόγῳ τῆς πρεσβείας καὶ τῶν ὁπωσοῦν , εἴτε ἀληθῶς , εἴτε ψευδῶς , ῥηθησομένων προφάσεως τυχεῖν ἐπὶ τῷ βουλεύσασθαι περὶ τῶν αὐτοῖς κατ’ Ἀττήλα δεδογμένων , καὶ ὅπως τὸ χρυσίον , οὗπερ ἔφασκε δεῖσθαι ὅ Ἐδέκων , κομίσαι τὸ διανεμηθησόμενον [ τοῖς ὑπ’ αὐτὸν suppl . B . ] ταττομένοις ἀνδράσι . Προδεδομένος δὲ ἐλελήθει . Ὁ γὰρ Ἐδέκων , εἴτε δόλῳ ὑποσχόμενος , εἴτε καὶ τὸν Ὀρέστην εὐλαβηθεὶς , μὴ ἐς τὸν Ἀττήλαν ἀγάγοι ἅπερ ἡμῖν ἐν τῇ Σερδικῇ μετὰ τὴν ἑστίασιν εἰρήκει , ἐν αἰτίᾳ ποιούμενος τὸ χωρὶς αὐτοῦ βασιλεῖ καὶ τῷ εὐνούχῳ ἐς λόγους αὐτὸν ἐληλυθέναι , καταμηνύει τὴν μελετηθεῖσαν αὐτῷ ἐπιβουλὴν καὶ τὸ ποσὸν τοῦ ἐκπεμφθησομένου χρυσίου , ἐκλέγει δὲ καὶ ἐφ’ οἷς τὴν πρεσβείαν ἐποιούμεθα . Τῶν δὲ φορτίων ἤδη τοῖς ὑποζυγίοις ἐπιτεθέντων , καὶ ἀνάγκῃ τὴν πορείαν κατὰ τὸν τῆς νυκτὸς καιρὸν ποιεῖσθαι πειρώμενοι , μετεξέτεροι τῶν βαρβάρων παραγενόμενοι ἐπιμεῖναι ἡμᾶς τοῦ καιροῦ χάριν παρακελεύσασθαι τὸν Ἀττήλαν ἔλεγον . Ἐν αὐτῷ οὖν τῷ χωρίῳ , ὅθεν καὶ διανέστημεν , ἧκον ἡμῖν βοῦν ἄγοντές τινες καὶ ποταμίους ἰχθύας παρὰ τοῦ Ἀττήλα διαπεμφθέντας . Δειπνήσαντες οὖν ἐς ὕπνον ἐτράπημεν . Ἡμέρας δὲ γενομένης ᾠόμεθα μὲν ἥμερόν τι καὶ πρᾶον παρὰ τοῦ βαρβάρου μηνυθήσεσθαι · ὁ δὲ πάλιν τοὺς αὐτοὺς ἔπεμπε , παρακελευόμενος ἀπιέναι , εἰ μὴ ἔχοιμέν τι παρὰ τὰ αὐτοῖς ἐγνωσμένα λέγειν . Οὐδὲν οὖν ἀποκρινάμενοι πρὸς τὴν ὁδὸν παρασκευαζόμεθα , καίπερ τοῦ Βιγίλα διαφιλ(??)κοῦντος λέγειν εἶναι καὶ ἕτερα ἡμῖν ῥηθησόμενα . Ἐν πολλῇ δὲ κατηφείᾳ τὸν Μαξιμῖνον ἰδὼν , παραλαβὼν Ῥουστίκιον ἐξεπιστάμενον τὴν βαρβάρων φωνὴν , ὃς σὺν ἡμῖν ἐπὶ τὴν Σκυθικὴν ἐληλύθει ( οὐ τῆς πρεσβείας ἕνεκα ἀλλὰ κατὰ πρᾶξίν τινα πρὸς Κωνστάντιον , ὃν Ἰταλιώτην ὄντα ὑπογραφέα Ἀττήλᾳ ἀπεστάλκει Ἀέτιος ὁ τῶν ἑσπερίων Ῥωμαίων στρατηγός ) , παρὰ τὸν Σκότταν ἀφικνούμενος ( οὐ γὰρ Ὀνηγήσιος τηνικαῦτα παρῆν ) , καὶ αὐτὸν προσειπὼν ὑπὸ ἑρμηνεῖ τῷ Ῥουστκίῳ ἔλεγον δῶρα πλεῖστα παρὰ τοῦ Μαξιμίνου λήψεσθαι , εἴπερ αὐτὸν τῆς παρὰ τὸν Ἀττήλαν εἰσόδου παρασκευάσοι τυχεῖν . Τὴν γὰρ αὐτοῦ πρεσβείαν οὐ μόνον Ῥωμαίοις καὶ Οὔννοις ξυνοίσειν , ἀλλὰ καὶ Ὀνηγησίῳ , ὃν παρ’ αὐτὸν βασιλέα ἰέναι βούλεσθαι καὶ τὰ τοῖς ἔθνεσι διευκρινῆσαι ἀμφίβολα · ἀφικόμενον δὲ μεγίστων τεύξεσθαι δωρεῶν . Χρῆναι οὖν μὴ παρόντος Ὀνηγησίου ἡμῖν , μᾶλλον δὲ τἀδελφῷ ἐπὶ τῇ ἀγαθῇ συναγωνίζεσθαι πράξει . Πείθεσθαι δὲ καὶ αὐτῷ τὸν Ἀττήλαν μεμαθηκέναι ἔλεγον · οὐκ ἐν ἀκοῇ δὲ ἔσεσθαι βεβαίως τὰ κατ’ αὐτὸν , εἰ μή γε πείρᾳ τὴν αὐτοῦ γνοίημεν δύναμιν Ὃς δὲ ὑπολαβὼν μηκέτι ἀμφιβόλους εἶναι ἔφη τοῦ καὶ αὐτὸν ἴσα τῷ ἀδελφῷ παρὰ Ἀττήλᾳ λέγειν τε καὶ πράττειν . Καὶ παραχρῆμα τὸν ἵππον ἀναβὰς ἐπὶ τὴν Ἀττήλα διήλασε σκηνήν . Πρὸς δὲ τὸν Μαξιμῖνον ἐπανελθὼν ἀλύοντα ἅμα τῷ Βιγίλᾳ καὶ διαπορούμενον ἐπὶ τοῖς καθεστῶσιν ἔλεγον ἅ τε τῷ Σκόττᾳ διείλεγμαι καὶ ἅπερ παρ’ αὐτοῦ ἠκηκόειν , καὶ ὡς δεῖ τὰ τῷ βαρβάρῳ δοθησόμενα παρασκευάζειν δῶρα καὶ τὰ αὐτῷ παρ’ ἡμῶν ῥηθησόμενα ἀναλογίζεσθαι . Ἀμφότεροι οὖν ἀναπηδήσαντες ( ἐπὶ γὰρ τοῦ ἐδάφους καὶ τῆς πόας κεῖσθαι σφᾶς συνέβαινεν0 ἐπῄνεσάν τε τὴν πρᾶξιν , καὶ τοὺς ἤδη μετὰ τῶν ὑποζυγίων ἐξορμήσαντας ἀνεκάλουν , καὶ διεσκέψαντο ὅπως τε προσείποιεν τὸν Ἀττήλαν , καὶ ὅπως αὐτῷ τά τε βασιλέως δῶρα δοῖεν καὶ ἅπερ αὐτῷ ὁ Μαξιμῖνος ἐκόμιζεν . Ἀμφὶ δὲ ταῦτα πονουμένους διὰ τοῦ Σκόττα ὁ Ἀττήλας μετεπέμψατο , καὶ δῆτα ἐς τὴν ἐκείνου παραγινόμεθα , ὑπὸ βαρβαρικοῦ κύκλῳ πεφρουρημένην πλήθους . Ὡς δὲ εἰσόδου ἐτύχομεν , εὕρομεν ἐπὶ ξυλίνου δίφρου τὸν Ἀττήλαν καθήμενον . Στάντων δὲ ἡμῶν μικρὸν ἀπωτέρω τοῦ θρόνου , προσελθὼν ὁ Μαξιμῖνος ἠσπάσατο τὸν βάρβαρον , τά τε παρὰ βασιλέως γράμματα δοὺς ἔλεγεν , ὡς σῶν εἶναι αὐτὸν καὶ τοὺς ἀμφ’ αὐτὸν εὔχεται βασιλεύς . Ὁ δὲ ἀπεκρίνατο , ἔσεσθαι Ῥωμαίοις ἅπερ αὐτῷ βούλοιντο . Καὶ ἐπὶ τὸν Βιγίλαν εὐθὺς τρέπει τὸν λόγον , θηρίον ἀναιδὲς ἀποκαλῶν , ὅτου χάριν παρ’ αὐτὸν ἐλθεῖν ἠθέλησεν ἐπιστάμενος τά τε αὐτῷ καὶ Ἀνατολίῳ ἐπὶ τῇ εἰρήνῃ δόξαντα , ὡς εἴρητο μὴ πρότερον πρέσβεις παρ’ αὐτὸν ἐλθεῖν , πρὶν ἢ πάντες οἱ φυγάδες ἐκδοθεῖεν βαρβάροις . Τοῦ δὲ φήσαντος , ὡς ἐκ Σκυθικοῦ γένους παρὰ Ῥωμαίοις οὐκ εἴη φυγάς ( τοὺς γὰρ ὄντας ἐκδεδόσθαι ) , χαλεπήνας μᾶλλον καὶ αὐτῷ πλεῖστα λοιδορησάμενος μετὰ βοῆς ἔλεγεν , ὡς αὐτὸν ἀνασκολοπίσας πρὸς βορὰν οἰωνοῖς ἐδεδώκει ἂν , εἰ μή γε τῷ τῆς πρεσβείας θεσμῷ λυμαίνεσθαι ἐδόκει τῷ ἐπὶ τῇ ἀναιδείᾳ καὶ τῇ τῶν λόγων ἰταμότητι ἐπιθεῖναι δίκην · φυγάδας γὰρ τοῦ σφετέρου ἔθνους παρὰ Ῥωμαίοις εἶναι πολλοὺς , ὧν ἐκέλευε τὰ ὀνόματα ἐγγεγραμμένα χάρτῃ τοὺς ὑπογραφέας ἀναγινώσκειν . Ὡς δὲ διεξῆλθον ἅπαντας , προσέταττε μηδὲν μελλήσαντα ἀπιέναι · συμπέμψειν δὲ αὐτῷ καὶ Ἤσλαν Ῥωμαίοις λέξοντα , πάντας τοὺς παρά σφισι καταφυγόντας βαρβάρους ἀπὸ τῶν Καρπιλεόνος χρόνων , ὃς ὡμήρευσε παρ’ αὐτῷ παῖς ὢν Ἀετίου τοῦ ἐν τῇ ἑσπέρᾳ Ῥωμαίων στρατηγοῦ , ἐκπέμψαι παρ’ αὐτόν . Καὶ γὰρ [ οὐ ] συγχωρήσειν τοὺς σφετέρους θεράποντας ἀντίον αὐτοῦ ἐς μάχην ἰέναι , καίπερ μὴ δυναμένους ὠφελεῖν τοὺς τὴν φυλακὴν αὐτοῖς τῆς οἰκείας ἐπιτρέψαντας γῆς . Τίνα γὰρ πόλιν ἢ ποῖον φρούριον σεσῶσθαι , ἔλεγεν , ὑπ’ ἐκείνων , οὗπερ αὐτὸς ποιῆσαι τὴν αἵρεσιν ὥρμησεν ; Ἀπαγγείλαντας δὲ τὰ αὐτῷ περὶ τῶν φυγάδων δεδογμένα , αὖθις ἐπανήκειν μηνύοντας πότερον αὐτοὺς ἐκδιδόναι βούλονται ἢ τὸν ὑπὲρ αὐτῶν ἀναδέχονται πόλεμον . Παρακελευσάμενος δὲ πρότερον καὶ τὸν Μαξιμῖνον ἐπιμένειν , ὡς δι’ αὐτοῦ περὶ τῶν γεγραμμένων ἀποκρινούμενος βασιλεῖ , ἐπέτρεπε τὰ δῶρα . Δόντες τοίνυν καὶ ἐπανιόντες ἐς τὴν σκηνὴν , ἑκάστου τῶν λεχθέντων πέρι ἰδιολογούμεθα . Καὶ Βιγίλα θαυμάζοντος ὅπως πάλαι αὐτῷ πρεσβευομένῳ ἤπιός τε καὶ πρᾶος νομισθεὶς τότε χαλεπῶς ἐλοιδορήσατο , ἔλεγον , μή ποτέ τινες τῶν βαρβάρων τῶν ἐν Σερδικῇ ἑστιαθέντων σὺν ἡμῖν δυσμενῆ αὐτῷ τὸν Ἀττήλαν παρεσκεύασαν , ἀπαγγείλαντες , ὡς θεὸν μὲν τὸν Ῥωμαίων ἐκάλει βασιλέα , ἄνθρωπον δὲ τὸν Ἀττήλαν . Τοῦτον τὸν λόγον ὁ Μαξιμῖνος ὡς πιθανὸν ἐδέχετο , οἷα δὴ ἀμέτοχος ὢν τῆς συνωμοσίας ἣν κατὰ τοῦ βαρβάρου ὁ εὐνοῦχος ἐποιήσατο . Ὁ δὲ Βιγίλας ἀμφίβολός τε ἦν , καὶ ἐμοὶ ἐδόκει προφάσεως ἀπορεῖν , δι’ ἣν αὐτῷ ὁ Ἀττήλας ἐλοιδορήσατο · οὔτε γὰρ τὰ ἐν Σερδικῇ , ὡς ὕστερον ἡμῖν διηγεῖτο , οὔτε τὰ τῆς ἐπιβουλῆς εἰρῆσθαι τῷ Ἀττήλᾳ ἐνόμιζεν , μηδενὸς μὲν ἑτέρου τῶν ἐκ τοῦ πλήθους διὰ τὸν ἐπικρατοῦντα κατὰ πάντων φόβον ἐς λόγους αὐτῷ θαρροῦντος ἐλθεῖν , Ἐδέκωνος δὲ πάντως ἐχεμυθήσοντος διά τε τοὺς ὅρκους καὶ τὴν ἀδηλίαν τοῦ πράγματος , μή ποτε καὶ αὐτὸς , ὡς τοιούτων μέτοχος λόγων , ἐπιτήδειος νομισθεὶς , θάνατον ὑφέξει ζημίαν . Ἐν τοιαύτῃ οὖν ἀμφιβολίᾳ τυγχάνουσιν ἐπιστὰς Ἐδέκων , καὶ τὸν Βιγίλαν ἔξω τῆς ἡμετέρας ἀπαγαγὼν συνόδου , ὑποκρινάμενός τε ἀληθίζεσθαι τῶν αὐτοῖς βεβουλευμένων ἕνεκα , καὶ τὸ χρυσίον κομισθῆναι παρακελευσάμενος τὸ δοθησόμενον τοῖς ἅμα αὐτῷ περὶ τὴν πρᾶξιν ἐλευσομένοις , ἀνεχώρει . Πολυπραγμονοῦντα δὲ τίνες οἱ τοῦ Ἐδέκωνος πρὸς αὐτὸν λόγοι , ἀπατᾶν ἔσπευδε ἠπατημένος αὐτὸς , καὶ τὴν ἀληθῆ αἰτίαν ἀποκρυψάμενος ἔφασκε παρ’ αὐτοῦ Ἐδέκωνος εἰρῆσθαι , ὡς καὶ αὐτῷ ὁ Ἀττήλας περὶ τῶν φυγάδων χαλεπαίνοι · ἔδει γὰρ ἢ πάντας ἀπολαβεῖν , ἢ πρέσβεις ἐκ τῆς μεγίστης ἐξουσίας ἀφικέσθαι πρὸς αὐτόν . Ταῦτα διαλεγομένοις παραγενόμενοί τινες τῶν Ἀττήλα ἔλεγον , μήτε Βιγίλαν , μήτε ἡμᾶς Ῥωμαῖον αἰχμάλωτον ἢ βάρβαρον ἀνδράποδον ἢ ἵππους ἢ ἕτερόν τι πλὴν τῶν εἰς τροφὴν ὠνεῖσθαι , ἄχρις ὅτου τὰ μεταξὺ Ῥωμαίων καὶ Οὔννων ἀμφίβολα διακριθείη . Σεσοφισμένως δὲ ταῦτα καὶ κατὰ τέχνην ἐγένετο τῷ βαρβάρῳ , ὥστε τὸν μὲν Βιγίλαν ῥᾳδίως ἐπὶ τῇ κατ’ αὐτοῦ ἁλῶναι πράξει ἀποροῦντα αἰτίας , ἐφ’ ᾗπερ τὸ χρυσίον κομίζοι , ἡμᾶς δὲ προφάσει ἀποκρίσεως ἐπὶ τῇ πρεσβείᾳ δοθησομένης Ὀνηγήσιον ἀπεκδέξασθαι , τὰ δῶρα κομιούμενον ἅπερ ἡμεῖς τε διδόναι ἐβουλόμεθα καὶ βασιλεὺς ἀπεστάλκει . Συνέβαινε γὰρ αὐτὸν σὺν τῷ πρεσβυτέρῳ τῶν Ἀττήλα παίδων ἐς τὸ τῶν Ἀκατιζίρων ( I . Ἀκατίρων ) ἔθνος ἐστάλθαι , ὅ ἐστι Σκυθικὸν ἔθνος , παρέστη δὲ τῷ Ἀττήλᾳ ἐξ αἰτίας τοιᾶσδε . Πολλῶν κατὰ φῦλα καὶ γένη ἀρχόντων τοῦ ἔθνους . Θεοδόσιος ὁ βασιλεὺς ἐκπέμπει δῶρα , ὥστε ὁμονοίᾳ σφετέρᾳ ἀπαγορεῦσαι μὲν τῇ τοῦ Ἀττήλα συμμαχίᾳ , τὴν δὲ πρὸς Ῥωμαίους συμμαχίαν ( εἰρήνην Hoesch . ) ἀσπάζεσθαι . Ὁ δὲ τὰ δῶρα ἀποκομίζων οὐ κατὰ τάξιν ἑκάστῳ τῶν βασιλέων τοῦ ἔθνους δίδωσιν , ὥστε τὸν Κουρίδαχον πρεσβύτερον ὄντα τῇ ἀρχῇ , τὰ δῶρα δεξάμενον δεύτερον , οἷα δὴ περιοφθέντα καὶ τῶν σφετέρων στερηθέντα γερῶν , ἐπικαλέσασθαι τὸν Ἀττήλαν κατὰ τῶν συμβασιλευόντων , τὸν δὲ μὴ μελλήσαντα πολλὴν ἐκπέμψαι δύναμιν , καὶ τοὺς μὲν ἀνελόντα , τοὺς δὲ παραστησάμενον καλεῖν τὸν Κουρίδαχον τῶν νικητηρίων μεθέξοντα . Τὸν δὲ ἐπιβουλὴν ὑποτοπήσαντα εἰπεῖν , ὡς χαλεπὸν ἀνθρώπῳ ἐλθεῖν ἐς ὄψιν θεοῦ · εἰ γὰρ οὐδὲ τὸν τοῦ ἡλίου δίσκον ἀτενῶς ἔστιν ἰδεῖν , πῶς τὸν μέγιστον τῶν θεῶν ἀπαθῶς τις ὄψοιτο ; Οὕτως μὲν ὁ Κουρίδαχος ἔμεινεν ἐπὶ τοῖς σφετέροις καὶ διεφύλαξε τὴν ἀρχὴν , τοῦ λοιποῦ παντὸς τοῦ Κατζίρων ( I . Ἀκατίρων ) ἔθνους τῷ Ἀττήλᾳ παραστάντος · οὗπερ ἔθνους βασιλέα τὸν πρεσβύτερον τῶν παίδων καταστῆσαι βουλόμενος Ὀνηγήσιον ἐπὶ ταύτην ἐκπέμπει τὴν πρᾶξιν . Διὸ δὴ καὶ ἡμᾶς , ὡς εἴρηται , ἐπιμεῖναι παρακελευσάμενος , τὸν Βιγίλαν διαφῆκεν ἅμα Ἤσλᾳ προφάσει μὲν τῶν φυγάδων ἐς τὴν Ῥωμαίων διαβησόμενον , τῇ δὲ ἀληθείᾳ τῷ Ἐδέκωνι τὸ χρυσίον κομιοῦντα . Τοῦ δὲ Βιγίλα ἐξορμήσαντος , μίαν μετὰ τὴν ἐκείνου ἀναχώρησιν ἡμέραν ἐπιμείναντες , τῇ ὑστεραίᾳ ἐπὶ τὰ ἀρκτικώτερα τῆς χώρας σὺν Ἀττήλᾳ ἐπορεύθημεν . Καὶ ἄχρι τινὸς τῷ βαρβάρῳ συμπροελθόντες ἑτέραν ὁδὸν ἐτράπημεν , τῶν ξεναγούντων ἡμᾶς Σκυθῶν τοῦτο ποιεῖν παρακελευσαμένων , ὡς τοῦ Ἀττήλα ἐς κώμην τινὰ παρεσομένου , ἐν ᾗ γαμεῖν θυγατέρα Ἐσκὰμ ἐβούλετο , πλείστας μὲν ἔχων γαμετὰς , ἀγόμενος δὲ καὶ ταύτην κατὰ νόμον τὸν Σκυθικόν . Ἐνθένδε ἐπορευόμεθα ὁδὸν ὁμαλὴν , ἐν πεδίῳ κει(??)ένην , ναυσιπόροις τε προσεβάλομεν ποταμοῖς , ὧν οἱ μέγιστοι μετὰ τὸν Ἴστρον ὅ τε Δρήκων λεγόμενος καὶ ὁ Τίγας καὶ ὁ Τιφήσας ἦν . Καὶ τούτους μὲν ἐπεραιώθημεν τοῖς μονοξύλοις πλοίοις , οἷς οἱ προσοικοῦντες τοὺς ποταμοὺς κέχρηνται · τοὺς δὲ λοιποὺς ταῖς σχεδίαις διεπλεύσαμεν , ἃς ἐπὶ τῶν ἁμαξῶν οἱ βάρβαροι διὰ τοὺς λιμνάζοντας φέρουσι τόπους . Ἐχορηγοῦντο δὲ ἡμῖν κατὰ κώμας τροφαὶ , ἀντὶ μὲν σίτου κέγχρος , ἀντὶ δὲ οἴνου ὁ μέδος ἐπιχωρίως καλούμενος . Ἐκομίζοντο δὲ καὶ οἱ ἑπόμενοι ἡμῖν ὑπηρέται κέγχρον καὶ τὸ ἐκ κριθῶν χορηγούμενοι πόμα · κάμον οἱ βάρβαροι καλοῦσιν αὐτό . Μακρὰν δὲ ἀνύσαντες ὁδὸν περὶ δείλην ὀψίαν κατεσκηνώσαμεν πρὸς λίμνῃ τινὶ , πότιμον ὕδωρ ἐχούσῃ , ὅπερ οἱ τῆς πλησίον ὑδρεύοντο κώμης . Πνεῦμα δὲ καὶ θύελλα ἐξαπίνης διαναστᾶσα μετὰ βροντῶν καὶ συχνῶν ἀστραπῶν καὶ ὄμβρου πολλοῦ οὐ μόνον ἡμῶν ἀνέτρεψε τὴν σκηνὴν , ἀλλὰ καὶ τὴν κατασκευὴν σύμπασαν ἐς τὸ ὕδωρ ἐκύλισε τῆς λίμνης . Ὑπὸ δὲ τῆς κρατούσης τὸν ἀέρα ταραχῆς καὶ τοῦ συμβάντος δειματωθέντες τὸ χωρίον ἀπελείπομεν καὶ ἀλλήλων ἐχωριζόμεθα , ὡς ἐν σκότῳ καὶ ὑετῷ , τραπέντες ὁδὸν ἣν αὑτῷ ῥᾳδίαν ἕκαστος ἔσεσθαι ᾤετο . Ἐς δὲ τὰς καλύβας τῆς κώμης παραγενόμενοι ( τὴν αὐτὴν δὲ πάντες διαφόρως ἐτράπημεν ) , ἐς ταὐτὸν συνῄειμεν , καὶ τῶν ἀπολειπομένων σὺν βοῇ τὴν ζήτησιν ἐποιούμεθα . Ἐκπηδήσαντες δὲ οἱ Σκύθαι διὰ τὸν θόρυβον , τοὺς καλάμους οἷς πρὸς τῷ πυρὶ κέχρηνται ἀνέκαιον , φῶς ἐργαζόμενοι , καὶ ἀνηρώτων ὅ τι βουλόμενοι κεκράγαμεν . Τῶν δὲ σὺν ἡμῖν βαρβάρων ἀποκριναμένων , ὡς διὰ τὸν χειμῶνα διαταραττόμεθα , πρὸς σφᾶς τε αὐτοὺς καλοῦντες ὑπεδέχοντο , καὶ ἀλεὰν παρεῖχον καλάμους πλείστους ἐναύοντες . Τῆς δὲ ἐν τῇ κώμῃ ἀρχούσης γυναικὸς ( μία δὲ αὕτη τῶν Βλήδα γυναικὼν ἐγεγόνει ) τροφὰς ἡμῖν διαπεμψαμένης καὶ ἐπὶ συνουσίᾳ γυναῖκας εὐπρεπεῖς ( Σκυθικὴ δὲ αὕτη τιμή ) , τὰς μὲν γυναῖκας ἐκ τῶν προκειμένων ἐδωδίμων φιλοφρονησάμενοι τῇ πρὸς αὐτὰς ὁμιλίᾳ ἀπηγορεύσαμεν · ἐγκαταμείναντες δὲ ταῖς καλύβαις ἅμα ἡμέρᾳ ἐς τὴν τῶν σκευῶν ἐτράπημεν ἀναζήτησιν , καὶ σύμπαντα εὑρηκότες , τὰ μὲν ἐν τῷ χωρίῳ , οὗπερ ἐν τῇ προτεραίᾳ καταλύσαντες ἐτύχομεν , τὰ δὲ καὶ πρὸς τῇ ὄχθῃ τῆς λίμνης , τὰ δὲ καὶ ἐν αὐτῷ τῷ ὕδατι , ἀνελάβομεν . Καὶ ἐκείνην τὴν ἡμέραν ἐν τῇ κώμῃ διετρίψαμεν ἅταντα διατερσαίνοντες · ὅ τε γὰρ χειμὼν ἐπέπαυτο καὶ λαμπρὸς ἥλιος ἦν . Ἐπιμεληθέντες δὲ καὶ τῶν ἵππων καὶ τῶν λοιπῶν ὑποζυγίων παρὰ τὴν βασιλίδα ἀφικόμεθα , καὶ αὐτὴν ἀσπασάμενοι καὶ δώροις ἀμειψάμενοι , τρισί τε ἀργυραῖς φιάλαις καὶ ἐρυθροῖς δέρμασι καὶ τῷ ἐξ Ἰνδίας πεπέρει καὶ τῷ καρπῷ τῶν φοινίκων καὶ ἑτέροις τραγήμασι διὰ τὸ μὴ ἐπιχωριάζειν τοῖς βαρβάροις οὖσι τιμίοις , ὑπέξιμεν , εὐξάμενοι αὐτῇ ἀγαθὰ τῆς ξενίας πέρι . Ἡμερῶν δὲ ζ ́ ὁδὸν ἀνύσαντες ἐν κώμῃ τινὶ ἐπεμείναμεν , τῶν ξεναγούντων παρακελευσαμένων Σκυθῶν , οἷα δὴ τοῦ Ἀττήλα ἐς αὐτὴν ἐμβαλοῦντος τὴν ὁδὸν καὶ ἡμῶν κατόπιν αὐτοῦ πορεύεσθαι ὀφειλόντων . Ἔνθα δὴ ἐνετυγχάνομεν ἀνδράσι τῶν ἑσπερίων Ῥωμαίων καὶ αὐτοῖς παρὰ τὸν Ἀττήλαν πρεσβευομένοις · ὧν Ῥωμύλος ἦν , ἀνὴρ τῇ τοῦ κόμητος ἀξίᾳ τετιμημένος , καὶ Πριμοῦτος ( infra : Προμοῦτος ) τῆς Νωρίκων ἄρχων χώρας , καὶ Ῥωμανὸς στρατιωτικοῦ τάγματος ἡγεμών . Συνῆν δὲ αὐτοῖς Κωνστάντιος , ὃν ἀπεστάλκει Ἀέτιος παρὰ τὸν Ἀττήλαν ὑπογραφέως χάριν , καὶ Ταοῦλος ὁ Ὀρέστου πατὴρ τοῦ μετὰ Ἐδέκωνος , οὐ τῆς πρεσβείας ἕνεκα , ἀλλὰ οἰκειότητος χάριν ἅμα σφίσιν αὐτοῖς τὴν πορείαν ποιούμενοι , Κωνστάντιος μὲν διὰ ἐν ταῖς Ἰταλίαις προϋπάρξασαν πρὸς τοὺς ἄνδρας γνῶσιν , Τατοῦλος δὲ διὰ συγγένειαν . Ὁ γὰρ αὐτοῦ παῖς Ὀρέστης Ῥωμύλου θυγατέρα ἐγεγαμήκει , ἀπὸ Παταβίωνος τῆς ἐν Νωρίκῳ πόλεως ..... Ἐπρεσβεύοντο ἐκμειλιττόμενοι τὸν Ἀττήλαν , ἐκδοθῆναι αὑτῷ βουλόμενον Σιλβανὸν , Ἀρμίου ( ἀργυρίου ? Val . ) τραπέζης κατὰ τὴν Ῥώμην προεστῶτα , ὡς φιάλας χρυσᾶς παρὰ Κωνσταντίου δεξάμενον , ὃς ἐκ Γαλατῶν μὲν τῶν ἐν τῇ ἑσπέρᾳ ὡρμᾶτο , ἀπέσταλτο δὲ καὶ αὐτὸς παρὰ Ἀττήλαν τε καὶ Βλήδαν , ὥσπερ ὁ μετ’ αὐτὸν Κωνστάντιος , ὑπογραφέως χάριν . Κατὰ δὲ τὸν χρόνον ἐν ᾧ ὑπὸ Σκυθῶν ἐν τῇ Παιόνων ἐπολιορκεῖτο τὸ Σίρμιον , τὰς φιάλας παρὰ τοῦ τῆς πόλεως ἐπισκόπου ἐδέξατο ἐφ’ ᾧ αὐτὸν λύσασθαι , εἴ γε περιόντος αὐτοῦ ἁλῶναι τὴν πόλιν συμβαίη , ἢ ἀναιρεθέντος ὠνήσασθαι τοὺς αἰχμαλώτους ἀπαγομένους τῶν ἀστῶν . Ὁ δὲ Κωνστάντιος μετὰ τῆς πόλεως ἀνδραποδισμὸν ὀλιγωρήσας τῶν συνθηκῶν ἐς τὴν Ῥώμην κατὰ πρᾶξίν τινα παραγίνεται , καὶ κομίζεται παρὰ τοῦ Σιλβανοῦ χρυσίον τὰς φιάλας δοὺς , ὥστε ῥητοῦ χρόνου ἐντὸς ἢ ἀποδόντα τὸ ἐκδανεισθὲν χρυσίον ἀναλαβεῖν τὰ ἐνέχυρα , ἢ αὐτοῖς τὸν Σιλβανὸν ἐς ὅ τι βούλοιτο χρήσασθαι . Τοῦτον δὴ τὸν Κωνστάντιον ἐν ὑποψίᾳ προδοσίας ποιησάμενοι Ἀττήλας τε καὶ Βλήδας ἀνεσταύρωσαν · μετὰ δὲ χρόνον τῷ Ἀττήλᾳ ὡς τὰ περὶ τῶν φιαλῶν ἐμηνύθη , ἐκδοθῆναι αὑτῷ τὸν Σιλβανὸν , οἷα δὴ φῶρα τῶν αὐτοῦ γενόμενον , ἐβούλετο . Πρέσβεις τοίνυν παρὰ Ἀετίου καὶ τοῦ βασιλεύοντος τῶν ἑσπερίων Ῥωμαίων ἐστάλησαν ἐροῦντες , ὡς χρήστης Σιλβανὸς Κωνσταντίου γενόμενος τὰς φιάλας ἐνέχυρα καὶ οὐ φώρια λαβὼν ἔχοι , καὶ ὡς ταύτας ἀργυρίου χάριν ἱερεῦσι καὶ ( del . Καὶ aut leg . καὶ οὐ ) τοῖς ἐπιτυχοῦσιν ἀπέδοτο · οὔτε γὰρ θέμις ἀνθρώποις εἰς σφετέραν διακονίαν κεχρῆσθαι ἐκπώμασιν ἀνατεθεῖσι θεῷ . Εἰ οὖν μὴ τῆς εὐλόγου προφάσεως καὶ εὐλαβείᾳ τοῦ θείου ἀποσταίη τοῦ τὰς φιάλας αἰτεῖν , ἐκπέμπειν τὸ ὑπὲρ αὐτῶν χρυσίον , τὸν Σιλβανὸν παραιτουμένους · οὐ γὰρ ἐκδώσειν ἄνθρωπον ἀδικοῦντα οὐθέν . Καὶ αὕτη μὲν αἰτία τῆς τῶν ἀνδρῶν πρεσβείας , καὶ παρείποντο ὅτι καὶ ἀποκρινόμενος ἀποπέμψοι σφᾶς ὁ βάρβαρος . Ἐπὶ τῆς αὐτῆς οὖν ὁδοῦ γενόμενοι , προπορευθῆναι αὐτὸν ἀναμείναντες , σὺν τῷ παντὶ ἐπηκολουθήσαμεν πλήθει . Καὶ ποταμούς τινας διαβάντες ἐν μεγίστῃ παρεγινόμεθα κώμῃ , ἐν ᾗ τὰ τοῦ Ἀττήλα οἰκήματα περιφανέστερα τῶν ἁπανταχοῦ εἶναι ἐλέγετο , ξύλοις τε καὶ σανίσιν εὐξέστοις ἡρμοσμένα καὶ περιβόλῳ ξυλίνῳ κυκλούμενα , οὐ πρὸς ἀσφάλειαν , ἀλλὰ πρὸς εὐπρέπειαν συλλαμβάνοντι . Μετὰ δὲ τὰ τοῦ βασιλέως ἦν τὰ τοῦ Ὀνηγησίου διαπρεπῆ , καὶ περίβολον μὲν ἐκ ξύλων καὶ αὐτὰ ἔχοντα , οὐχ ὁμοίως δὲ ὥσπερ ὁ Ἀττήλα πύργοις ἐκοσμεῖτο . Βαλανεῖον δὲ ἦν οὐ πόρρω τοῦ περιβόλου , ὅπερ Ὀνηγήσιος μετὰ τὸν Ἀττήλαν παρὰ Σκύθαις ἰσχύων μέγα ᾠκοδόμει , λίθους ἐκ τῆς Παιόνων διακομίσας γῆς · οὐδὲ γὰρ λίθος , οὐ δένδρον παρὰ τοῖς ἐκεῖνο τὸ μέρος οἰκοῦσι βαρβάροις ἐστὶν , ἀλλὰ ἐπεισάκτῳ τῇ ὕλῃ κέχρηνται ταύτῃ . Ὁ δὲ ἀρχιτέκτων τοῦ βαλανείου ἀπὸ τοῦ Σιρμίου αἰχμάλωτος ἀχθεὶς , μισθὸν τοῦ εὑρέματος ἐλευθερίαν λήψεσθαι προσδοκῶν , ἔλαθε μείζονι πόνῳ περιπεσὼν τῆς παρὰ Σκύθαις δουλείας · βαλανέα γὰρ αὐτὸν Ὀνηγήσιος κατέστησε , καὶ λουομένῳ αὐτῷ τε καὶ τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν διηκονεῖτο . Ἐν ταύτῃ τῇ κώμῃ εἰσιόντα τὸν Ἀττήλαν ἀπήντων κόραι στοιχηδὸν προπορευόμεναι ὑπὸ ὀθόναις λεπταῖς τε καὶ λευκαῖς , ἐπὶ πολὺ ἐς μῆκος παρατεινούσαις , ὥστε ὑπὸ μιᾷ ἑκάστῃ ὀθόνῃ ἀνεχομένῃ ταῖς χερσὶ τῶν παρ’ ἑκάτερα γυναικῶν κόρας ἑπτὰ ἢ καὶ πλείους βαδιζούσας ( ἦσαν δὲ πολλαὶ τοιαῦται τῶν γυναικῶν ὑπὸ ταῖς ὀθόναις τάξεις ) ᾄδειν ᾄσματα Σκυθικά . Πλησίον δὲ τῶν Ὀνηγησίου οἰκημάτων γενόμενον ( δι’ αὐτῶν γὰρ ἡ ἐπὶ τὰ βασίλεια ἦγεν ὁδός ) , ὑπεξελθοῦσα ἡ τοῦ Ὀνηγησίου γαμετὴ μετὰ πλήθους θεραπόντων , τῶν μὲν ὄψα , τῶν δὲ καὶ οἶνον φερόντων ( μεγίστη δὲ αὕτη παρὰ Σκύθαις ἐστὶ τιμή ) , ἠσπάζετό τε καὶ ἠξίου μεταλαβεῖν ὧν αὐτῷ φιλοφρονουμένη ἐκόμισεν . Ὃς δὲ ἐπιτηδείου ἀνδρὸς χαριζόμενος γαμετῇ ἤσθιεν ἐπὶ τοῦ ἵππου ἥμενος , τῶν παρεπομένων τὸν πίνακα ( ἀργύρεος δὲ ἦν οὗτος ) ἐς ὕψος ἀράντων βαρβάρων . Ἀπογευσάμενος δὲ καὶ τῆς προσενεχθείσης αὐτῷ κύλικος ἐς τὰ βασίλεια ἐχώρει , ὄντα τῶν ἄλλων ὑπέρτερα καὶ ἐν ὑψηλῷ διακείμενα χωρίῳ . Ἡμεῖς δὲ ἐν τοῖς Ὀνηγησίου , ἐκείνου παρακελευσαμένου , ἐγκατεμείναμεν · ἐπανεληλύθει γὰρ σὺν τῷ Ἀττήλα παιδί . Καὶ ἠριστοποιησάμεθα , δεξιωσαμένης ἡμᾶς τῆς τε γαμετῆς καὶ τῶν κατὰ γένος αὐτῷ διαφερόντων · αὐτὸς γὰρ τῷ Ἀττήλᾳ μετὰ τὴν ἐπάνοδον τότε πρῶτον ἐς ὄψιν ἐλθὼν , καὶ αὐτῷ τὰ ἐπὶ τῇ πράξει , ἐφ’ ἣν ἔσταλτο , ἀπαγγέλλων , καὶ τὸ πάθος τὸ τῷ Ἀττήλα παιδὶ συνενεχθέν ( τὴν γὰρ δεξιὰν χεῖρα ἐξολισθήσας κατέαξεν ) , συνευωχεῖσθαι ἡμῖν οὐκ ἦγε σχολήν . Μετὰ δὲ τὸ δεῖπτνον ἀπολιπόντες τὰ τοῦ Ὀνηγησίου οἰκήματα πλησίον τῶν Ἀττήλα κατεσκηνώσαμεν , [ ὥστε ] ἢ παρὰ τὸν Ἀττήλαν ἐπιέναι τὸν Μαξιμῖνον , ἤγουν καὶ τοῖς ἄλλοις τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν ἐς λόγους ἰέναι ὀφείλοντα , μὴ πολλῷ κεχωρίσθαι διαστήματι . Διαγαγόντων δὲ ἡμῶν ἐκείνην τὴν νύκτα ἐν ᾧπερ κατελύσαμεν χωρίῳ , ὑποφαινούσης ἡμέρας ὁ Μαξιμῖνος στέλλει με παρὰ τὸν Ὀνηγήσιον τὰ δῶρα δώσοντα , ἅ τε αὐτὸς ἐδίδου , ἅ τε βασιλεὺς ἀπεστάλκει , καὶ ὅπως γνοίη , εἰ βούλεται αὐτῷ , καὶ ὁπότε , ἐς λόγους ἐλθεῖν . Παραγενόμενος δὲ ἅμα τοῖς κομίζουσιν αὐτὰ ὑπηρέταις προσεκαρτέρουν , ἔτι τῶν θυρῶν κεκλεισμένων , ἄχρις ὅτου τις ὑπεξελθὼν τὴν ἡμετέραν μηνύσειεν ἄφιξιν . Διατρίβοντι δέ μοι καὶ περιπάτους ποιουμένῳ πρὸ τοῦ περιβόλου τῶν οἰκημάτων , προσελθών τις , ὃν βάρβαρον ἐκ τῆς Σκυθικῆς ᾠήθην εἶναι στολῆς , Ἑλληνικῇ ἀσπάζεταί με φωνῇ , « χαῖρε » προσειπὼν , ὥστε με θαυμάζειν , ὅτι γε δὴ ἑλληνίζει Σκύθης ἀνήρ . Ξύγκλυδες γὰρ ὄντες πρὸς τῇ σφετέρᾳ βαρβάρῳ γλώσσῃ ζηλοῦσιν ἢ τὴν Οὔννων ἢ τὴν Γότθων , ἢ καὶ τὴν Αὐσονίων , ὅσοις αὐτῶν πρὸς Ῥωμαίους ἐπιμιξία · καὶ οὐ ῥᾳδίως τις σφῶν ἑλληνίζει τῇ φωνῇ , πλὴν ὧν ἀπήγαγον αἰχμαλώτων ἀπὸ τῆς Θρᾳκίας καὶ Ἰλλυρίδος παράλου . Ἀλλ’ ἐκεῖνοι μὲν γνώριμοι τοῖς ἐντυγχάνουσιν ἐτύγχανον ἔκ τε τῶν διερρωγότων ἐνδυμάτων καὶ τοῦ αὐχμοῦ τῆς κεφαλῆς , εἰς τὴν χείρονα μεταπεσόντες τύχην · οὗτος δὲ τρυφῶντι ἐῴκει Σκύθῃ εὐείμων τε ὠν καὶ ἀποκειράμενος τὴν κεφαλὴν περιτρόχαλα . Ἀντασπασάμενος δὲ ἀνηρώτων τίς ὢν καὶ πόθεν ἐς τὴν βάρβαρον παρῆλθε γῆν καὶ βίον ἀναιρεῖται Σκυθικόν . Ὁ δὲ ἀπεκρίνατο ὅ τι βουλόμενος ταῦτα γνῶναι ἐσπούδακα , ἐγὼ δὲ ἔφην αἰτίαν πολυπραγμοσύνης εἶναί μοι τὴν Ἑλλήνων φωνήν . Τότε δὴ γελάσας ἔφη Γραικὸς μὲν εἶναι τὸ γένος , κατ’ ἐμπορίαν δὲ ἐς τὸ Βιμινάκιον ἐληλυθέναι τὴν πρὸς τῷ Ἴστρῳ μυσῶν πόλιν . Πλεῖστον δὲ ἐν αὐτῇ διατρῖψαι χρόνον , καὶ γυναῖκα γήμασθαι ζάπλουτον . Τὴν δὲ ἐντεῦθεν εὐπραγίαν ἐκδύσασθαι , ὑπὸ τοῖς βαρβάροις τῆς πόλεως γενομένης , καὶ διὰ τὸν ὑπάρξαντα πλοῦτον αὐτῷ Ὀνηγησίῳ ἐν τῇ τῶν λαφύρων προκριθῆναι διανομῇ · τοὺς γὰρ ἁλόντας ἀπὸ τῶν εὐπόρων μετὰ τὸν Ἀττήλαν ἐκκρίτους εἶχον οἱ τῶν Σκυθῶν λογάδες διὰ τὸ ἐπὶ πλείστοις διατίθεσθαι . Ἀριστεύσαντα δὲ ἐν ταῖς ὕστερον πρὸς Ῥωμαίους μάχαις καὶ τὸ τῶν Ἀκατίρων ἔθνος , δόντα τῷ βαρβάρῳ δεσπότῃ κατὰ τὸν παρὰ Σκύθαις νόμον τὰ κατὰ τὸν πόλεμον αὐτῷ κτηθέντα , ἐλευθερίας τυχεῖν . Γυναῖκα δὲ γήμασθαι βάρβαρον , εἶναί τε αὐτῷ παῖδας · καὶ Ὀνηγησίῳ τραπέζης κοινωνοῦντα , ἀμείνονα τοῦ προτέρου τὸν παρόντα ἡγεῖσθαι [ βίον ] . Τοὺς μὲν γὰρ παρὰ Σκύθαις μετὰ τὸν πόλεμον ἐν ἀπραγμοσύνῃ διατελεῖν , ἑκάστου τῶν παρόντων ἀπολαύοντας καὶ οὐδαμῶς ἢ ὀλίγα ἐνοχλουμένους , τοὺς μέντοι παρὰ Ῥωμαίοις ἐν μὲν πολέμῳ ῥᾳδίως ἀναλίσκεσθαι , εἰς ἑτέρους τὰς τῆς σωτηρίας ἐλπίδας ἔχοντας , ὡς πάντων * διὰ τοὺς τυράννους μὴ χρωμένων ὅπλοις . Καὶ τῶν χρωμένων δὲ σφαλερωτέρα ἡ τῶν στρατηγῶν κακία , μὴ ὑφισταμένων τὸν πόλεμον . Ἐν δὲ εἰρήνῃ ὀδυνηρότερα ὑπάρχειν τὰ συμβαίνοντα τῶν ἐν τοῖς πολέμοις κακῶν διά τε τὴν βαρυτάτην εἴσπραξιν τῶν δασμῶν καὶ τὰς ἐκ τῶν πονηρῶν βλάβας , τῶν νόμων οὐ κατὰ πάντων κειμένων , ἀλλ’ εἰ μὲν ὁ παραβαίνων τὸν θεσμὸν τῶν πλουτούντων εἴη , ἔστι τῆς ἀδικίας αὐτὸν μὴ διδόναι δίκας · εἰ δὲ πένης εἴη , οὐκ ἐπιστάμενος χρῆσθαι πράγμασιν , ὑπομένει τὴν ἀπὸ τοῦ νόμου ζημίαν , εἴπερ μὴ πρὸ τῆς κρίσεως ἀπολείποι τὸν βίον , μακροῦ ἐπὶ ταῖς δίκαις παρατεινομένου χρόνου καὶ πλείστων ἐκδαπανωμένων χρημάτων . Ὅπερ τῶν πάντων ἀνιαρότατον εἴη , ἐπὶ μισθῷ τῶν ἀπὸ τοῦ νόμου τυγχάνειν . Οὐδὲ γὰρ τῷ ἀδικουμένῳ τις δικαστήριον παραδώσει , εἰ μή τι ἀργύριον τῷ τε δικαστῇ καὶ τοῖς ἐκείνῳ διακονουμένοις κατάθοιτο . Τοιαῦτα καὶ πλεῖστα ἕτερα προτιθέντος , ὑπολαβὼν ἔφασκον πράως αὐτὸν καὶ τὰ ἐξ ἐμοῦ ἀκούειν · καὶ δὴ ἔλεγον , ὡς οἱ τῆς Ῥωμαίων πολιτείας εὑρεταὶ σοφοί τε καὶ ἀγαθοὶ ἄνδρες , ὥστε τὰ πράγματα [ μὴ ] τηνάλλως φέρεσθαι , τοὺς μὲν τῶν νόμων εἶναι φύλακας , τοὺς δὲ ποιεῖσθαι τῶν ὅπλων ἐπιμέλειαν ἔταξαν καὶ τὰς πολεμικὰς μελέτας ἀσκεῖν , πρὸς μηδὲν ἕτερον ἐπαγομένους ἢ ὥστε εἶναι πρὸς μάχην ἑτοίμους καὶ ὡς ἐπὶ τὴν συνήθη γυμνασίαν θαρροῦντας ἐπὶ τὸν πόλεμον ἰέναι , προαναλωθέντος αὐτοῖς διὰ τῆς μελέτης τοῦ φόβου · τοὺς δὲ προσκειμένους τῇ γεωργίᾳ καὶ τῇ ἐπιμελείᾳ τῆς γῆς ἑαυτούς τε καὶ τοὺς ὑπὲρ σφῶν αὐτῶν ἀγωνιζομένους τρέφειν ἔταξαν , τὸ στρατιωτικὸν εἰσπραττομένους σιτηρέσιον · ἄλλους δὲ τῶν ἀδικουμένων προνοεῖν , καὶ τοὺς μὲν τοῦ δικαίου προΐστασθαι ὑπὲρ τῶν δι’ ἀσθένειαν φύσεως μὴ οἵωντε ὄντων τὰ σφέτερα προΐσχεσθαι δίκαια , τοὺς δὲ δικάζοντας φυλάττειν ἅπερ ὁ νόμος βούλεται · μὴ ἐστερῆσθαι δὲ φροντίδος μηδὲ τῶν παραστάντων τοῖς δικασταῖς , ἀλλὰ κἀκείνων εἶναι τοὺς πρόνοιαν ποιησομένους , ὅπως τοῦ τε δικαίου τεύξοιτο ὁ τῆς τῶν δικαστῶν τυχὼν κρίσεως , καὶ ὁ ἀδικεῖν νομισθεὶς μὴ εἰσπραχθείη πλέον , ἤπερ ἡ δικαστικὴ βούλεται ψῆφος . Εἰ γὰρ μὴ ὑπῆρχον οἱ ταῦτα ἐν φροντίδι ποιούμενοι , ἐν τῆς αὐτῆς αἰτίας ἑτέρας δίκης ἐγίνετο ἂν πρόφασις , ἢ τοῦ νενικηκότος χαλεπώτερον ἐπεξιόντος , ἢ τοῦ τὸ χεῖρον ἀπενεγκαμένου τῇ ἀδίκῳ ἐπιμένοντος γνώμῃ . Εἶναι δὲ καὶ τούτοις τεταγμένον ἀργύριον παρὰ τῶν τὰς δίκας ἀγωνιζομένων , ὡς παρὰ τῶν γεωργῶν τοῖς ὁπλίταις . Ἦ οὐχ ὅσιον τὸν ἐπικουροῦντα τρέφειν καὶ τῆς εὐνοίας ἀμείβεσθαι ; ὥσπερ ἀγαθὸν ἱππεῖ μὲν ἡ τοῦ ἵππου κομιδὴ , ἀγαθὸν δὲ βουκόλῳ ἡ τῶν βοῶν καὶ θηρατῇ ἡ τῶν κυνῶν ἐπιμέλεια , καὶ τῶν ἄλλων , ὧν πρὸς σφετέραν φυλακήν τε καὶ ὠφέλειαν ἔχουσιν ἄνθρωποι . Ὁπότε τὴν δαπάνην τὴν ἐπὶ τῇ δίκῃ γενομένην ἁλόντες ἐκτίνουσιν , ἀνατιθέντων ἀδικίᾳ σφετέρᾳ καὶ οὐχ ἑτέρῳ τὴν βλάβην . Τὸν δὲ ἐπὶ ταῖς δίκαις μακρότερον , ἂν οὕτω τύχοι , χρόνον , τῆς τοῦ δικαίου προνοίας γίνεσθαι χάριν , ὥστε μὴ σχεδιάζοντας τοὺς δικαστὰς τῆς ἀκριβείας διαμαρτεῖν · λογιζομένους ἄμεινον εἶναι ὀψὲ πέρας ἐπιτιθέναι δίκῃ , ἢ ἐσπουδακότας μὴ μόνον ἄνθρωπον ἀδικεῖν , ἀλλὰ εἰς τὸν τοῦ δικαίου εὑρετὴν θεὸν πλημμελεῖν . Κεῖσθαι δὲ τοὺς νόμους κατὰ πάντων , ὥστε αὐτοῖς καὶ βασιλέα πείθεσθαι , καὶ οὐχ , ὃ τῇ αὐτοῦ ἔνεστι κατηγορίᾳ , ὅτι γε δὴ οἱ εὔποροι τοὺς πένητας ἀκινδύνως βιάζοιντο , εἴ μή γε διαλαθών τις φύγοι τὴν δίκην . Ὅπερ οὐκ ἐπὶ τῶν πλουσίων , ἀλλὰ καὶ πενήτων εὕροι τις ἄν · πλημμελοῦντες γὰρ οὐδὲ αὐτοὶ ἀπορίᾳ ἐλέγχων δοῖεν δίκας . Καὶ τοῦτο παρὰ πᾶσι , καὶ οὐ παρὰ Ῥωμαίοις μόνον συμβαῖνόν ἐστι . Χάριν δὲ ὁμολογεῖν τῇ τύχῃ ἐπὶ τῆ αὐτῷ ὑπαρξάσῃ ἐλευθερίᾳ , καὶ μὴ τῷ ἐπὶ πόλεμον ἐξάγοντι δεσπότῃ , ὥστε αὐτὸν δι’ ἀπειρίαν ἢ ὑπὸ τῶν πολεμίων ἀναιρεθῆναι , ἢ φεύγοντα ὑπὸ τοῦ κτησαμένου κολάζεσθαι . Ἄμεινον δὲ καὶ τοῖς οἰκέταις διατελοῦσι Ῥωμαῖοι χρώμενοι . Πατέρων γὰρ ἢ διδασκάλων ἐς αὐτοὺς ἔργα ἐπιδεικνύντες , ἐφ’ ᾧ τῶν φαύλων ἀπεχομένους μετιέναι ἅπερ αὐτοῖς καλὰ νενόμισται , σωφρονίζουσι σφᾶς ἐπὶ τοῖς ἁμαρτήμασιν , ὥσπερ τοὺς οἰκείους παῖδας . Οὐ δὴ γὰρ οὐδὲ αὐτοῖς θάνατον , ὥσπερ Σκύθαις , ἐπάγειν θέμις . Ἐλευθερίας δὲ τρόποι παρ’ αὐτοῖς πλεῖστοι , ἣν οὐ μόνον περιόντες , ἀλλὰ καὶ τελευτῶντες χαρίζονται , διατάττοντες κατὰ τῆς περιουσίας ὃν βούλονται τρόπον . Καὶ νόμος ἐστὶν ὅπερ ἕκαστος τελευτῶν περὶ τῶν προσηκόντων βουλεύσοιτο . » Καὶ ὃς δακρύσας ἔφη , ὡς οἱ μὲν νόμοι καλοὶ καὶ ἡ πολιτεία Ῥωμαίων ἀγαθὴ , οἱ δ’ ἄρχοντες οὐχ ὅμοια τοῖς πάλαι φρονοῦντες αὐτὴν διαλυμαίνοντα · Ταῦτα διαλεγομένων ἡμῶν , προσελθών τις τῶν ἔνδοθεν ἀνοίγει τὰς θύρας τοῦ περιβόλου . Ἐγὼ δὲ προσδραμὼν ἐπυθόμην ὅ τι πράττων Ὀνηγήσιος τυγχάνοι · ἀπαγγεῖλαι γὰρ αὐτῷ με βούλεσθαί τι παρὰ τοῦ ( τοῦ παρὰ aut παρὰ τοῦ παρὰ ? B . ) Ῥωμαίων ἥκοντος πρεσβευτοῦ . Ὃς δὲ ἀπεκρίνατο , αὐτῷ μοι ἐντεύξεσθαι μικρὸν ἀναμείναντι · μέλλειν γὰρ αὐτὸν ὑπεξιέναι . Καὶ δὴ οὐ πολλοῦ διαγενομένου χρόνου , ὡς προϊόντα εἶδον , προσελθὼν ἔλεγον , ὡς ὁ Ῥωμαίων αὐτὸν ἀσπάζεται πρεσβευτὴς , καὶ δῶρα ἐξ αὐτοῦ ἥκω φέρων σὺν καὶ τῷ παρὰ βασιλέως πεμφθέντι χρυσίῳ · ἐσπουδακότι δὲ ἐς λόγους ἐλθεῖν , οἷ καὶ πότε βούλεται διαλέγεσθαι . Καὶ ὃς τό τε χρυσίον τά τε δῶρα ἐκέλευσε τοὺς προσήκοντας δέξασθαι , ἐμὲ δὲ ἀπαγγέλλειν Μαξιμίνῳ , ὡς ἥξοι αὐτίκα παρ’ αὐτόν . Ἐμήνυον τοίνυν ἐπανελθὼν , τὸν Ὀνηγήσιον παραγίνεσθαι · καὶ εὐθὺς ἧκεν ἐς τὴν σκηνήν . Προσειπὼν δὲ τὸν Μαξιμῖνον ἔφασκε χάριν ὁμολογεῖν ὑπὲρ τῶν δώρων αὐτῷ τε καὶ βασιλεῖ , καὶ ἀνηρώτα ὅ τι λέγειν βουλόμενος αὐτὸν μετεπέμψατο . Ὁ δὲ ἔφασκεν ἥκειν καιρὸν , ὥστε Ὀνηγήσιον μεῖζον ἐν ἀνθρώποις ἕξειν κλέος , εἴπερ παρὰ βασιλέα ἐλθὼν διευκρινήσει τὰ ἀμφίβολα τῇ σφετέρᾳ συνέσει καὶ ὁμόνοιαν Ῥωμαίοις καὶ Οὔννοις καταστήσεται . Γενήσεται γὰρ ἐνθένδε οὐ μόνον τοῖς ἔθνεσιν ἀμφοτέροις συμφέρον , ἀλλὰ καὶ τῷ σφετέρῳ οἴκῳ ἀγαθὰ παρέξει πολλὰ , ἐπιτήδειος ἐσαεὶ αὐτός τε καὶ οἱ αὐτοῦ παῖδες βασιλεῖ τε καὶ τῷ ἐκείνου ἐσόμενοι γένει . Ὁ δὲ Ὀνηγήσιος ἔφη · καὶ τί ποιοῦντες κεχαρισμένως βασιλεῖ ἢ ὅπως παρ’ αὐτοῦ τὰ ἀμφίβολα λυθείη ; Ἀποκριναμένου δὲ , ὡς διαβὰς μὲν εἰς τὴν Ῥωμαίων βασιλεῖ τὴν χάριν καταθήσει , διευκρινήσει δὲ τὰ ἀμφίβολα τὰς αἰτίας διερευνῶν καὶ ταύτας κατὰ τὸν τῆς εἰρήνης λύων θεσμὸν , ἔφασκεν ἐκεῖνα ἐρεῖν βασιλεῖ τε καὶ τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν , ἅπερ Ἀττήλας βούλεται . Ἤ οἴεσθαι ἔφη Ῥωμαίους , τοσοῦτον ἐκλιπαρήσειν αὐτὸν , ὥστε καταπροδοῦναι δεσπότην καὶ ἀνατροφῆς τῆς παρὰ Σκύθαις καὶ γαμετῶν καὶ παίδων κατολιγωρήσειν , μὴ μείζονα δὲ ἡγεῖσθαι τὴν παρ’ Ἀττήλᾳ δουλείαν τοῦ παρὰ Ῥωμαίοις πλούτου ; Συνοίσειν δὲ ἐπιμένοντα τῇ οἰκείᾳ τὸν ( γὰρ ) τοῦ δεσπότου καταπραύνειν θυμὸν , ἐφ’ οἷς αὐτὸν ὀργίζεσθαι κατὰ Ῥωμαίων συμβαίνει , ἢ παρὰ σφᾶς ἐλθόντα αἰτίᾳ ὑπάγεσθαι , ἕτερα ἤπερ ἐκείνῳ δοκεῖ διαπραξάμενον . Ταῦτα εἰρηκὼς , κἀμὲ ποιεῖσθαι τὴν πρὸς αὐτὸν ἡγησάμενος ἔντευξιν περὶ ὧν πυνθάνεσθαι αὐτοῦ βουλόμεθα ( οὐ γὰρ τῷ Μαξιμίνῳ , ὡς ἐν ἀξίᾳ τελοῦντι , συνεχὴς πρόσοδος ἦν εὐπρεπής ) , ἀνεχώρει . Ἐγὼ δὲ τῇ ὑστεραίᾳ εἰς τὸν Ἀττήλα περίβολον ἀφικνοῦμαι , δῶρα τῇ αὐτοῦ κομίζων γαμετῇ · Κρέκα δὲ ὄνομα αὐτῇ , ἐξ ἧς αὐτῷ παῖδες ἐγεγόνεσαν τρεῖς , ὧν ὁ πρεσβύτερος ἦρχε τῶν Ἀκατίρων καὶ τῶν λοιπῶν ἐθνῶν νεμομένων τὴν πρὸς τὸν Πόντον Σκυθικήν . Ἔνδον δὲ τοῦ περιβόλου πλεῖστα ἐτύγχανεν οἰκήματα , τὰ μὲν ἐκ σανίδων ἐγγλύφων καὶ ἡρμοσμένων εἰς εὐπρέπειαν , τὰ δὲ ἐκ δοκῶν κεκαθαρμένων καὶ πρὸς εὐθύτητα ἐπεξεσμένων , ἐμβεβλημένων δὲ ξύλοις [ κύκλους ] ἀποτελοῦσιν · οἱ δὲ κύκλοι ἐκ τοῦ ἐδάφους ἀρχόμενοι ἐς ὕψος ἀνέβαινον μετρίως . Ἐνταῦθα τῆς Ἀττήλα ἐνδιαιτωμένης γαμετῆς , διὰ τῶν πρὸς τῇ θύρᾳ βαρβάρων ἔτυχον εἰσόδου , καὶ αὐτὴν ἐπὶ στρώματος μαλακοῦ κειμένην κατέλαβον , τοῖς ἐκ τῆς ἐρέας πιλωτοῖς τοῦ ἐδάφους σκεπομένου , ὥστε ἐπ’ αὐτῶν βαδίζειν . Περιεῖπε δὲ αὐτὴν θεραπόντων πλῆθος κύκλῳ · καὶ θεράπαιναι ἐπὶ τοῦ ἐδάφους ἀντικρὺ αὐτῆς καθήμεναι ὀθόνας χρώμασι διεποίκιλλον , ἐπίβληθησομένας πρὸς κόσμον ἐσθημάτων βαρβαρικῶν . Προσελθὼν τοίνυν καὶ τὰ δῶρα μετὰ τὸν ἀσπασμὸν δοὺς ὑπεξῄειν , καὶ ἐπὶ τὰ ἕτερα ἐβάδιζον οἰκήματα , ἐν οἷς διατρίβειν τὸν Ἀττήλαν ἐτύγχανεν , ἀπεκδεχόμενος ὁπότε ἐπεξέλθοι Ὀνηγήσιος · ἤδη γὰρ ἀπὸ τῶν αὐτοῦ οἰκημάτων ἐξεληλύθει καὶ ἔνδον ἦν . Μεταξὺ δὲ τοῦ παντὸς ἱστάμενος πλήθους ( γνώριμός τε γὰρ ὢν τοῖς Ἀττήλα φρουροῖς καὶ τοῖς παρεπομένοις αὐτῷ βαρβάροις ὑπ’ οὐδενὸς διεκωλυόμην ) , εἶδον πλῆθος πορευόμενον καὶ θροῦν καὶ θόρυβον περὶ τὸν τόπον γινόμενον , ὡς τοῦ Ἀττήλα ὑπεξιόντος . Προῄει δὲ τοῦ οἰκήματος βαδίζων σοβαρῶς , τῇδε κἀκεῖ περιβλεπόμενος . Ὡς δὲ ὑπεξελθὼν σὺν τῷ Ὀνηγησίῳ ἔστη πρὸ τοῦ οἰκήματος , πολλοὶ ( δὲ ) τῶν ἀμφισβητήσεις πρὸς ἀλλήλους ἐχόντων προσῄεσαν καὶ τὴν αὐτοῦ κρίσιν ἐδέχοντο . Εἶτα ἐπανῄει ὡς τὸ οἴκημα , καὶ πρέσβεις παρ’ αὐτὸν ἥκοντας βαρβάρους ἐδέχετο . Ἐμοὶ δὲ ἀπεκδεχομένῳ τὸν Ὀνηγήσιον Ῥωμύλος καὶ Προμοῦτος καὶ Ῥωμανὸς οἱ ἐξ Ἰταλίας ἐλθόντες παρὰ τὸν Ἀττήλαν πρέσβεις τῶν φιαλῶν ἕνεκα τῶν χρυσῶν , συμπαρόντος αὐτοῖς καὶ Ῥουστικίου τοῦ κατὰ Κωνστάντιον , καὶ Κωνσταντιόλου , ἀνδρὸς ἐκ τῆς Παιόνων χώρας τῆς ὑπὸ Ἀττήλᾳ ταττομένης , ἐς λόγους ἦλθον , καὶ ἀνηρώτων πότερον διηφείθημεν , ἢ ἐπιμένειν ἀναγκαζόμεθα . Καὶ ἐμοῦ φήσαντος , ὡς τούτου χάριν πευσόμενος τοῦ Ὀνηγησίου τοῖς περιβόλοις προσκαρτερῶ , καὶ ἀντερωτήσαντος εἰ αὐτοῖς ὁ Ἀττήλας ἥμερόν τι καὶ πρᾶον περὶ πρεσβείας ἀπεκρίνατο , ἔλεγον μηδαμῶς μετατρέπεσθαι τῆς γνώμης , ἀλλὰ πόλεμον καταγγέλλειν , εἰ μή γε αὐτῷ Σιλβανὸς ἢ τὰ ἐκπώματα πεμφθείη . Ἀποθαυμαζόντων δὲ ἡμῶν τῆς ἀπονοίας τὸν βάρβαρον , ὑπολαβὼν ὁ Ῥωμύλος , πρεσβευτὴς ἀνὴρ καὶ πολλῶν πραγμάτων ἔμπειρος , ἔλεγε τὴν αὐτοῦ μεγίστην τύχην καὶ τὴν ἐκ τῆς τύχης δύναμιν ἐξαίρειν αὐτὸν , ὥστε μὴ ἀνέχεσθαι δικαίων λόγων , εἰ μὴ πρὸς αὐτοῦ νομίσῃ ὑπάρχειν αὐτούς Οὐδενὶ γὰρ τῶν πώποτε τῆς Σκυθικῆς ἢ καὶ ἑτέρας ἀρξάντων γῆς τοσαῦτα ἐν ὀλίγῳ καταπεπρᾶχθαι , ὥστε καὶ τῶν ἐν τῷ Ὠκεανῷ νήσων ἄρχειν , καὶ πρὸς πάσῃ τῇ Σκυθικῇ καὶ Ῥωμαίους ἔχειν ἐς φόρου ἀπαγωγήν . Ἐφιέμενον δὲ πρὸς τοῖς παροῦσι πλειόνων καὶ ἐπὶ μεῖζον αὔξοντα τὴν ἀρχὴν , καὶ ἐς Πέρσας ἀπιέναι βούλεσθαι . Τῶν δὲ ἐν ἡμῖν τινος πυθομένου ποίαν ὁδὸν τραπείς ἐς Πέρσας ἐλθεῖν δυνήσεται , ἔλεγεν ὁ Ῥωμύλος , μὴ πολλῷ διαστήματι τὴν Μήδων ἀφεστάναι τῆς Σκυθικῆς , οὐδὲ Οὔννους ἀπείρους τῆς ὁδοῦ ταύτης εἶναι , ἀλλὰ πάλαι ἐς αὐτὴν ἐμβεβληκέναι , λιμοῦ τε τὴν χώραν κρατήσαντος , καὶ Ῥωμαίων διὰ τὸν τότε συνιστάμενον πόλεμον μὴ συμβαλλόντων . Παρεληλυθέναι δὲ ἐς τὴν Μήδων τόν τε Βασὶχ καὶ Κουρσὶχ τοὺς ὕστερον ἐς τὴν Ῥώμην ἐληλυθότας εἰς ὁμαιχμίαν , ἄνδρας τῶν βασιλείων Σκυθῶν καὶ πολλοῦ πλήθους ἄρχοντας . Καὶ τοὺς διαβεβηκότας λέγειν , ὡς ἔρημον ἐπελθόντες χώραν καὶ λίμνην τινὰ περαιωθέντες , ἣν ὁ Ῥωμύλος τὴν Μαιῶτιν εἶναι ᾤετο , πέντε καὶ δέκα διαγενομένων ἡμερῶν ὄρη τινὰ ὑπερβάντες ἐς τὴν Μηδικὴν ἐσέβαλον . Ληϊζομένοις δὲ καὶ τὴν γῆν κατατρέχουσι πλῆθος Περσικὸν ἐπελθὸν τὸν σφῶν ὑπερκείμενον ἀέρα πλῆσαι βελῶν , ὥστε σφᾶς δέει τοῦ κατασχόντος κινδύνου ἀναχωρῆσαι εἰς τοὐπίσω καὶ τὰ ὅρη ὑπεξελθεῖν , ὀλίγην ἄγοντας λείαν · ἡ γὰρ πλείστη ὑπὸ τῶν Μήδων ἀφῄρητο . Εὐλαβουμένους δὲ τὴν τῶν πολεμίων δίωξιν ἑτέραν τραπῆναι ὁδὸν , καὶ μετὰ τὴν ἐκ τῆς ὑφάλου πέτρας ἀναφερομένην φλόγα ἐκεῖθεν πορευθέντας .... ἡμερῶν ὁδὸν ἐς τὰ οἰκεῖα ἀφικέσθαι , καὶ γνῶναι , οὐ πολλῷ διαστήματι τὴν Μήδων ἀφεστάναι τῆς Σκυθικῆς . Τὸν οὖν Ἀττήλαν ἐπ’ αὐτὴν ἰέναι βουλόμενον οὐ πονήσειν πολλὰ , οὔτε μακρὰν ἀνύσειν ὁδὸν , ὥστε καὶ Μήδους καὶ Πάρθους καὶ Πέρσας παραστήσεσθαι καὶ ἀναγκάσειν ἐλθεῖν ἐς φόρου ἀπαγωγήν · παρεῖναι γὰρ αὐτῷ μάχιμον δύναμιν , ἣν οὐδὲν ἔθνος ὑποστήσεται . Ἡμῶν δὲ κατὰ Περσῶν ἐλθεῖν αὐτὸν ἐπευξαμένων καὶ ἐπ’ ἐκείνους τρέψαι τὸν πόλεμον , ὁ Κωνσταντίολος ἔλεγε δεδιέναι μή ποτε καὶ Πέρσας ῥᾳδίως παραστησάμενος ἀντὶ φίλου δεσπότης ἐπανήξει . Νῦν μὲν γὰρ τὸ χρυσίον κομίζεσθαι παρ’ αὐτῶν τῆς ἀξίας ἕνεκα · εἰ δὲ καὶ Πάρθους καὶ Μήδους καὶ Πέρσας παραστήσοιτο , οὐκέτι Ῥωμαίων ἀνέξεσθαι τὴν αὐτοῦ νοσφιζομένων ἀρχὴν , ἀλλὰ θεράποντας περιφανῶς ἡγησάμενον χαλεπώτερα ἐπιτάξειν καὶ οὐκ ἀνεκτὰ ἐκείνοις ἐπιτάγματα . Ἦν δὲ ἀξία , ἧς ὁ Κωνσταντίολος ἐπεμνήσθη , στρατηγοῦ Ῥωμαίων , ἧς χάριν ὁ Ἀττήλας παρὰ βασιλέως ἐδέδεκτο τοῦ τοῖς στρατηγοῖς χορηγουμένου τὰς συντάξεις ἐκπέμπεσθαι . Ἔλεγεν οὖν μετὰ Μήδους καὶ Πάρθους καὶ Πέρσας τοῦτο τὸ ὄνομα , ὅπερ αὐτὸν βούλονται Ῥωμαῖοι καλεῖν , καὶ τὴν ἀξίαν , ᾗ αὐτὸν τετιμηκέναι νομίζουσιν , ἀποσεισάμενον ἀναγκάσειν σφᾶς ἀντὶ στρατηγοῦ βασιλέα προσαγορεύειν . Ἢδη γὰρ καὶ χαλεπᾳίνοντα εἰπεῖν , ὡς ἐκείνῳ μὲν οἱ αὐτοῦ θεράποντές εἰσι στρατηγοὶ , αὐτῷ δὲ οἱ τοῖς βασιλεύουσι Ῥωμαίων ὁμότιμοι . Ἔσεσθαι δὲ οὐκ εἰς μακρὰν τῆς παρούσης αὐτῷ δυνάμεως αὔξησιν · σημαίνειν καὶ τοῦτο τὸν θεὸν τὸ τοῦ Ἄρεος ἀναφήναντα ξίφος , ὅπερ ὂν ἱερὸν καὶ παρὰ τῶν Σκυθικῶν βασιλέων τιμώμενον , οἷα δὴ τῷ ἐφόρῳ τῶν πολέμων ἀνακείμενον , ἐν τοῖς πάλαι ἀφανισθῆναι χρόνοις , εἶτα διὰ βοὸς εὑρεθῆναι ( cf . fr . 10 , p . 96 ) . Καὶ ἑκάστου λέγειν τι περὶ τῶν καθεστώτων βουλομένου , Ὀνηγησίου ὑπεξελθόντος , παρ’ αὐτὸν ἤλθομεν , καὶ ἐπειρώμεθα περὶ τῶν ἐσπουδασμένων μανθάνειν . Ὁ δέ τισι πρότερον βαρβάροις διαλεχθεὶς , πυθέσθαι με παρὰ Μαξιμίνου ἐπέτρεπε τίνα Ῥωμαῖοι ἄνδρα τῶν ὑπατικῶν παρὰ τὸν Ἀττήλαν πρεσβευόμενον στέλλουσιν . Ὡς δὲ παρελθὼν εἰς τὴν σκηνὴν ἔφραζον , ἅπερ εἴρητό μοι , καὶ ὅ τι δεῖ λέγειν ὧν χάριν ὁ βάρβαρος ἡμῶν ἐπύθετο ἅμα τῷ Μαξιμίνῳ βουλευσάμενος ἐπανῆλθον ὡς τὸν Ὀνηγήσιον , λέγων , ὡς ἐθέλουσι μὲν Ῥωμαῖοι αὐτὸν παρὰ σφᾶς ἐλθόντα τῶν ἀμφιβόλων ἕνεκα διαλέγεσθαι , εἰ δὲ τούτου διαμάρτοιεν , ἐκπέμψειν βασιλέα ὃν βούλεται πρεσβευσόμενον . Καὶ εὐθὺς μετιέναι με τὸν Μαξιμῖνον παρεκελεύσατο , καὶ ἥκοντα αὐτὸν ἦγε παρὰ τὸν Ἀττήλαν . Καὶ μικρὸν ὕστερον ὑπεξελθὼν ὁ Μαξιμῖνος ἔλεγεν , ἐθέλειν τὸν βάρβαρον Νόμον ἢ Ἀνατόλιον ἢ Σενάτορα πρεσβεύεσθαι · μὴ γὰρ ἂν ἄλλον παρὰ τοὺς εἰρημένους δέξεσθαι . Καὶ ὡς αὐτοῦ ἀποκριναμένου , μὴ χρῆναι ἐπὶ τὴν πρεσβείαν τοὺς ἄνδρας καλοῦντα ὑπόπτους καθιστᾶν βασιλεῖ , εἰρηκέναι τὸν Ἀττήλαν , εἰ μὴ ἕλοιντο ποιεῖν ἃ βούλεται , ὅπλοις τὰ ἀμφίβολα διακριθήσεσθαι . Ἐπανελθόντων δὲ ἡμῶν ἐς τὴν σκηνὴν , ὁ τοῦ Ὀρέστου πατὴρ ἧκε λέγων , ὡς ἀμφοτέρους ὑμᾶς Ἀττήλας ἐπὶ τὸ συμπόσιον παρακαλεῖ , γενήσεσθαι δὲ αὐτὸ περὶ θ ́ τῆς ἡμέρας . Ὡς δὲ τὸν καιρὸν ἐφυλάξαμεν καὶ ἐπὶ τὸ δεῖπνον κληθέντες παρεγενόμεθα ἡμεῖς τε καὶ οἱ ἀπὸ τῶν ἑσπερίων Ῥωμαίων πρέσβεις , ἔστημεν ἐπὶ τοῦ οὐδοῦ ἀντία Ἀττήλα . Καὶ κύλικα οἱ οἰνοχόοι κατὰ τὸ ἐπιχώριον ἐπέδοσαν ἔθος , ὡς καὶ ἡμᾶς πρὸ τῆς ἕδρας ἐπεύξασθαι . Οὗ δὴ γενομένου , τῆς κύλικος ἀπογευσάμενοι ἐπὶ τοὺς θρόνους ἤλθομεν , οὗ ἔδει καθεσθέντας δειπνεῖν . Πρὸς δὲ τοῖς τοίχοις τοῦ οἰκήματος πάντες ὑπῆρχον οἱ δίφροι ἐξ ἑκατέρας πλευρᾶς . Ἐν μεσωτάτῳ δὲ ἧστο ἐπὶ κλίνης ὁ Ἀττήλας , ἑτέρας ἐξόπισθεν κλίνης ὑπαρχούσης αὐτῷ , μεθ’ ἣν βαθμοί τινες ἐπὶ τὴν αὐτοῦ ἀνῆγον εὐνὴν , καλυπτομένην ὀθόναις καὶ ποικίλοις παραπετάσμασι κόσμου χάριν , καθάπερ ἐπὶ τῶν γαμούντων Ἕλληνές τε καὶ Ῥωμαῖοι κατασκευάζουσι . Καὶ πρώτην μὲν ἐνόμιζον τῶν δειπνούντων τάξιν τὴν ἐν δεξιᾷ τοῦ Ἀττήλα , δευτέραν δὲ τὴν εὐώνυμον , ἐν ᾗ ἐτυγχάνομεν ὄντες , προκαθεσθέντος ἡμῶν Βερίχου , παρὰ Σκύθαις εὖ γεγονότος ἀνδρός . Ὁ γὰρ Ὀνηγήσιος ἐπὶ δίφρου ἧστο ἐν δεξιᾷ τῆς τοῦ βασιλέως κλίνης . Ἀντικρὺ δὲ τοῦ Ὀνηγησίου ἐπὶ δίφρου ἐκαθέζοντο δύο τῶν Ἀττήλα παίδων · ὁ γὰρ πρεσβύτερος ἐπὶ τῆς ἐκείνου ἧστο κλίνης , οὐκ ἐγγὺς , ἀλλ’ ἐπ’ ἄκρου , αἰδοῖ τοῦ πατρὸς βλέπων ἐς γῆν . Πάντων δὲ ἐν κόσμῳ καθεστώτων , παρελθὼν οἰνοχόος τῷ Ἀττήλᾳ οἴνου κισσύβιον ἐπιδίδωσι . Δεξάμενος δὲ τὸν τῇ τάξει πρῶτον ἠσπάζετο . Ὁ δὲ τῷ ἀσπασμῷ τιμηθεὶς διανίστατο · καὶ οὐ πρότερον ἱζῆσαι θέμις ἦν , πρὶν ἢ τῷ οἰνοχόῳ ἀπογευσάμενος ἢ καὶ ἐκπιὼν ἀπέδωκε τὸ κισσύβιον . Καθεσθέντα δὲ αὐτὸν τῷ [ αὐτῷ ] τρόπῳ οἱ παρόντες ἐτίμων , δεχόμενοι τὰς κύλικας καὶ μετὰ τὸν ἀσπασμὸν ἀπογευόμενοι . Ἑκάστῳ δὲ εἷς οἰνοχόος παρῆν , ὃν ἔδει κατὰ στοῖχον εἰσιέναι , τοῦ Ἀττήλα οἰνοχόου ὑπεξιόντος . Τιμηθέντος δὲ καὶ τοῦ δευτέρου καὶ τῶν ἑξῆς , καὶ ἡμᾶς τοῖς ἴσοις ὁ Ἀττήλας ἐδεξιώσατο κατὰ τὴν τῶν θάκων τάξιν . Ὦ δὴ ἀσπασμῷ πάντων τιμηθέντων , ὑπεξῄεσαν μὲν οἱ οἰνοχόοι , τράπεζαι δὲ μετὰ τὴν τοῦ Ἀττήλα παρετίθεντο κατὰ τρεῖς καὶ τέτταρας ἄνδρας ἢ καὶ πλείους · ὅθεν ἕκαστος οἷός τε ἦν τῶν τῇ μαγίδι τοδι ( ἰδίᾳ ? Val . ) ἐπιτιθεμένων μεταλαβεῖν μὴ ὑπεξιὼν τῆς τῶν θρόνων τάξεως . Καὶ πρῶτος εἰσῄει ὁ τοῦ Ἀττήλα ὑπηρέτης , κρεῶν πλήρη πίνακα φέρων , καὶ οἱ πᾶσι διακονούμενοι μετ’ αὐτὸν σῖτον καὶ ὄψα ταῖς τραπέζαις ἐπέθεσαν . Ἀλλὰ τοῖς μὲν ἄλλοις βαρβάροις καὶ ἡμῖν πολυτελῆ δεῖπνα κατεσκεύαστο , κύκλοις ἐπικείμενα ἀργυροῖς · τῷ δὲ Ἀττήλᾳ ἐπὶ τοῦ ξυλίνου πίνακος ἦν οὐδὲν πλέον κρεῶν . Μέτριον δὲ ἑαυτὸν καὶ ἐν τοῖς ἄλλος ἅπασιν ἐδείκνυ . Τοῖς γὰρ τῆς εὐωχίας ἀνδράσι κύλικες χρυσαῖ τε καὶ ἀργυραῖ ἐπεδίδοντο , τὸ δὲ αὐτοῦ ἔκπωμα ξύλινον ἦν . Λιτὴ δὲ αὐτῷ καὶ ἡ ἐσθὴς ἐτύγχανεν οὖσα , μηδὲν τῶν ἄλλων πλὴν τοῦ καθαρὰ εἶναι διαφυλάττουσα · καὶ οὔτε τὸ παρῃωρημένον αὐτῷ ξίφος , οὔτε οἱ τῶν βαρβαρικῶν ὑποδημάτων δεσμοὶ , οὔτε τοῦ ἵππου ὁ χαλινὸς , ὥσπερ τῶν ἄλλων Σκυθῶν , χρυσῷ ἢ λίθοις ἤ τινι τῶν τιμίων ἐκοσμεῖτο . Τῶν δὲ ὄψων τῶν ἐν τοῖς πρώτοις πίναξιν ἐπιτεθέντων ἀναλωθέντων , πάντες διανέστημεν , καὶ οὐ πρότερον ἐπὶ τὸν δίφρον ἀναστὰς ἦλθε , πρὶν ἢ κατὰ τὴν προτέραν τάξιν ἕκαστος τὴν ἐπιδιδομένην αὐτῷ οἴνου πλήρη ἐξέπιε κύλικα , τὸν Ἀττήλαν σῶν εἶναι ἐπευξάμενος . Καὶ τοῦτον τιμηθέντος αὐτοῦ τὸν τρόπον ἐκαθέσθημεν , καὶ δεύτερος ἑκάστῃ τραπέζῃ ἐπετίθετο πίναξ ἕτερα ἔχων ἐδώδιμα . Ὡς δὲ καὶ αὐτοῦ οἱ πάντες μετέλαβον , καὶ τῷ αὐτῷ ἐξαναστάντες τρόπῳ , αὖθις ἐκπιόντες ἐκαθέσθημεν . Ἐπιγενομένης δὲ ἑσπέρας δᾷδες ἀνήφθησαν , δύο δὲ ἀντικρὺ τοῦ Ἀττήλα παρελθόντες βάρβαροι ᾄσματα πεποιημένα ἔλεγον , νίκας αὐτοῦ καὶ τὰς κατὰ πόλεμον ᾄδοντες ἀρετάς · ἐς οὓς οἱ τῆς εὐωχίας ἀπέβλεπον , καὶ οἱ μὲν ἥδοντο τοῖς ποιήμασιν , οἱ δὲ τῶν πολέμων ἀναμιμνησκόμενοι διηγείροντο τοῖς φρονήμασιν , ἄλλοι δὲ ἐχώρουν ἐς δάκρυα , ὧν ὑπὸ τοῦ χρόνου ἠσθένει τὸ σῶμα καὶ ἡσυχάζειν ὁ θυμὸς ἠναγκάζετο . Μετὰ δὲ τὰ ᾄσματα Σκύθης τις παρελθὼν φρενοβλαβὴς , ἀλλόκοτα καὶ παράσημα καὶ οὐδὲν ὑγιὲς φθεγγόμενος , ἐς γέλωτα πάντας παρεσκεύασε παρελθεῖν . Μεθ’ ὃν ὑπεισῆλθε Ζέρκων ὁ Μαυρούσιος ( vid . fr . 11 ) · ὁ γὰρ Ἐδέκων αὐτὸν παρὰ τὸν Ἀττήλαν ἐλθεῖν παρέπεισεν , ὡς τῇ ἐκείνου σπουδῇ τὴν γαμετὴν ἀποληψόμενον , ἣν κατὰ τὴν τῶν βαρβάρων εἰλήφει χώραν , τῷ Βλήδᾳ περισπούδαστος ὤν . Ἀπολελοίπει δὲ αὐτὴν ἐν τῇ Σκυθικῇ παρὰ τοῦ Ἀττήλα δῶρον Ἀετίῳ πεμφθείς . Ἀλλὰ τῆς μὲν τοιαύτης διήμαρτεν ἐλπίδος , τοῦ Ἀττήλα χαλεπήναντος , ὅτι γε δὴ ἐς τὴν αὐτοῦ ἐπανῆλθε . Τότε δὲ διὰ τὸν τῆς εὐωχίας καιρὸν παρελθὼν τῷ τε εἴδει καὶ τοῖς ἐσθήμασι καὶ τῇ φωνῇ καὶ τοῖς συγκεχυμένως παρ’ αὐτοῦ προφερομένοις ῥήμασι · τῇ γὰρ Αὐσονίων τὴν τῶν Οὔννων καὶ τὴν τῶν Γότθων παραμιγνὺς γλῶτταν πάντας διέχεεν καὶ ἐς ἄσβεστον ὁρμῆσαι γέλωντα παρεσκεύασε , πλὴν Ἀττήλα . Αὐτὸς γὰρ ἔμενεν ἀστεμφὴς καὶ τὸ εἶδος ἀμετάτρεπτος , καὶ οὐδὲν οὔτε λέγων οὔτε ποιῶν γέλωτος ἐχόμενον ἐφαίνετο , πλὴν ὅτι τὸν νεώτατον τῶν παίδων ( Ἠρνᾶς δὲ ὄνομα τούτῳ ) εἰσιόντα καὶ παρεστῶτα εἷλκε τῆς παρειᾶς , γαληνοῖς ἀπολέπων ὄμμασι πρὸς αὐτόν . Ἐμοῦ δὲ θαυμάζοντος ὅπως τῶν μὲν ἄλλων παίδων ὀλιγωροίη , πρὸς δὲ ἐκεῖνον ἔχοι τὸν νοῦν , ὁ παρακαθήμενος βάρβαρος , συνιεὶς τῆς Αὐσονίων φωνῆς καὶ τῶν παρ’ αὐτοῦ μοι ῥηθησομένων μηδὲν ἐκλέγειν προεπὼν , ἔφασκε τοὺς μάντεις τῷ Ἀττήλᾳ προηγορευκέναι , τὸ μὲν αὐτοῦ πεσεῖσθαι γένος , ὑπὸ δὲ τοῦ παιδὸς ἀναστήσεσθαι τούτου . Ὡς δὲ ἐν τῷ συμποσίῳ εἷλκον τὴν νύκτα , ὑπεξήλθομεν , ἐπὶ πολὺ μὴ βουληθέντες τῷ πότῳ προσκαρτερεῖν . Ἡμέρας δὲ γενομένης ἐπὶ τὸν Ὀνηγήσιον ἤλθομεν , χρῆναι ἡμᾶς διαφεθῆναι λέγοντες καὶ μὴ τηνάλλως τρίβειν τὸν χρόνον . Καὶ ὃς ἔφη ἐθέλειν καὶ τὸν Ἀττήλαν ἀποπέμπειν ἡμᾶς . Καὶ μικρὸν διαλιπὼν ἅμα τοῖς λογάσιν ἐβουλεύετο περὶ τῶν Ἀττήλᾳ δεδογμένων , καὶ τὰ βασιλεῖ ἀποδοθησόμενα συνέταττε γράμματα , ὑπογραφέων αὐτῷ παρόντων καὶ Ῥουστικίου , ἀνδρὸς ὁρμωμένου μὲν ἐκ τῆς ἄνω Μυσίας , ἁλόντος δὲ ἐν τῷ πολέμῳ , καὶ διὰ λόγων ἀρετὴν τῷ βαρβάρῳ ἐπὶ τῇ τῶν γραμμάτων διαπονουμένου συντάξει . Ὡς δὲ ἐκ τῆς συνόδου διανέστη , ἐδεήθημεν αὐτοῦ περὶ λύσεως τῆς Σύλλου γαμετῆς καὶ τῶν ἐκείνης παίδων , ἐν τῇ Ῥατιαρίας ἀνδραποδισθέντων ἁλώσει . Καὶ πρὸς μὲν τὴν αὐτῶν οὐκ ἀπηγόρευσε λύσιν , ἐπὶ πολλοῖς δὲ σφᾶς ἐβούλετο χρήμασιν ἀπεμπολᾶν . Ἡμῶν δὲ ἐλεεῖν αὐτοὺς τῆς τύχης ἱκετευσάντων , τὴν προτέραν εὐδαιμονίαν λογιζόμενον , διέβη τε πρὸς τὸν Ἀττήλαν , καὶ τήν μὲν γυναῖκα ἐπὶ πεντακοσίοις διαφῆκε χρυσοῖς , τοὺς δὲ παῖδας δῶρον ἔπεμπε βασιλεῖ . Ἐν τούτῳ δὲ καὶ ἡ Ῥέκαν ( leg . καὶ Κρέκα , ut supra ) ἡ τοῦ Ἀττήλα γαμετὴ παρὰ Ἀδάμει τῶν αὐτῆς πραγμάτων τὴν ἐπιτροπὴν ἔχοντι δειπνεῖν ἡμᾶς παρεκάλει . Καὶ παρ’ αὐτὸν ἐλθόντες ἅμα τισὶ τῶν ἐκ τοῦ ἔθνους λογάδων φιλοφροσύνης ἐτύχομεν . Ἐδεξιοῦτο δὲ ἡμᾶς μειλιχίοις τε λόγοις καὶ τῇ τῶν ἐδωδίμων παρασκευῇ . Καὶ ἕκαστος τῶν παρόντων Σκυθικῇ φιλοτιμίᾳ κύλικα ἡμῖν πλήρη διανιστάμενος ἐδίδου , καὶ τὸν ἐκπιόντα περιβαλὼν καὶ φιλήσας ταύτην ἐδέχετο . Μετὰ δὲ τὸ δεῖπνον ἐπὶ τὴν σκηνὴν ἐλθόντες ἐς ὕπνον ἐτράπημεν . Τῇ δὲ ὑστεραίᾳ ἐπὶ συμπόσιον αὖθις ἡμᾶς Ἀττήλας ἐκάλει , καὶ τῷ προτέρῳ τρόπῳ παρά τε αὐτὸν εἰσήλθομεν καὶ ἐς τὴν εὐωχίαν ἐτράπημεν . Συνέβαινε δὲ ἐπὶ τῆς κλίνης ἅμα αὐτῷ μὴ τὸν πρεσβύτερον τῶν παίδων ἧσθαι , ἀλλὰ γὰρ Ὠηβάρσιον , θεῖον αὐτῷ τυγχάνοντα πρὸς πατρός . Παρὰ πᾶν δὲ τὸ συμπόσιον λόγοις φιλοφρονούμενος φράζειν ἡμᾶς βασιλεῖ παρεκελεύετο τῷ Κωνσταντίῴ , ὃς αὐτῷ παρὰ Ἀετίου ἀπέσταλτο ὑπογραφέως χάριν , διδόναι ἣν αὐτῷ γυναῖκα καὶ ὑπέσχετο . Παρὰ γὰρ τὸν βασιλέα Θεοδόσιον ἅμα τοῖς σταλεῖσι παρὰ τοῦ Ἀττήλα πρέσβεσιν ἀφικόμενος ὁ Κωνστάντιος τὴν εἰρήνην Ῥωμαίοις καὶ Σκύθαις ἔφησεν ἐπὶ μακρὸν φυλάττεσθαι χρόνον παρασκευάσειν , ἂν αὐτῷ γυναῖκα εὔπορον δοίη . Καὶ πρὸς τοῦτο ἐπένευσε βασιλεὺς , καὶ Σατορνίλου περιουσίᾳ καὶ γένει κοσμουμένου θυγατέρα εἰρήκει δώσειν . Τὸν δὲ Σατορνίλον ἀνῃρήκει Ἀθηναῒς ἡ καὶ Εὐδοκία · ἀμφοτέροις γὰρ ἐκαλεῖτο τοῖς ὀνόμασιν . Ἐς ἔργον δὲ τὴν αὐτοῦ οὐ συνεχώρησεν ἀχθῆναι ὑπόσχεσιν Ζήνων , ὑπατικὸς ἀνὴρ καὶ πολλὴν ἀμφ’ αὑτὸν ἔχων Ἰσαύρων δύναμιν , μεθ’ ἧς καὶ Κωνσταντίνου κατὰ τὸν τοῦ πολέμου καιρὸν φυλάττειν ἐπετέτραπτο . Τότε δὴ τῶν ἐν τῇ Ἕῳ στρατιωτικῶν ἄρχων ταγμάτων ὑπεξάγει τοῦ φρουρίου τὴν κόρην , καὶ Ῥούφῳ τινὶ , ἑνὶ τῶν ἐπιτηδείων , κατεγγυᾷ . Ταύτης δὲ ἀφῃρημένης , ὁ Κωνστάντιος ἐδεῖτο τοῦ βαρβάρου , ἐνυβρισμένον αὐτὸν μὴ περιορᾶσθαι , ἀλλ’ ἢ τὴν ἀφαιρεθεῖσαν ἢ καὶ ἄλλην αὐτῷ δίδοσθαι γαμετὴν φερνὴν εἰσοίσουσαν . Παρὰ τὸν τοῦ δείπνου τοίνυν καιρὸν ὁ βάρβαρος λέγειν τῷ βασιλεύοντι τὸν Μαξιμῖνον ἐκέλευε , μὴ χρῆναι τῆς ἐξ αὐτοῦ τὸν Κωντάντιον ἐλπίδος διαμαρτεῖν · οὔτε γὰρ βασιλεῖ ( βασιλικὸν ? Β . ; πρέπειν suppl . N . ) τὸ ψεύδεσθαι . Ταῦτα δὲ ὁ Ἁττήλας ἐνετέλλετο , ὑποσχομένου Κωνσταντίου χρήματα δώσειν , εἰ τῶν ζαπλούτων αὐτῷ παρὰ Ῥωμαίοις κατεγγυηθείη γυνή . Τοῦ δὲ συμποσίου ὑπεξελθόντες , μετὰ τὴν νύκτα ἡμερῶν διαγενομένων τριῶν , διηφείθημεν δώροις τοῖς προσήκουσι τιμηθέντες · ἔπεμπε δὲ ὁ Ἀττήλας καὶ Βέριχον τὸν ἡμῶν ἐν τῷ συμποσίῳ προκαθεσθέντα , ἄνδρα τῶν λογάδων καὶ πολλῶν ἐν τῇ Σκυθικῇ κωμῶν ἄρχοντα , παρὰ βασιλέα πρεσβευσόμενον , ἄλλως τε καὶ αὐτὸν , οἷα δὴ πρέσβυν , [ δῶρα ] παρὰ Ῥωμαίων δέξασθαι [ βουλόμενος ] . Ποιουμένων δὲ ἡμῶν τὴν πορείαν καὶ πρὸς κώμῃ καταλυσάντων τινὶ , ἥλω Σκύθης ἀνὴρ κατασκοπῆς ἕνεκα ἐκ τῆς Ῥωμαίων ἐς τὴν βάρβαρον διαβεβηκὼς χώραν · καὶ αὐτὸν Ἀττήλας ἀνασκολοπισθῆναι παρεκελεύσατο . Τῇ δὲ ἐπιούσῃ δι’ ἑτέρων κωμῶν πορευομένων ἡμῶν , ἄνδρες δύο τῶν παρὰ Σκύθαις δουλευόντων ἤγοντο , ὀπίσω τὼ χεῖρε δεδεμένω , ὡς τοὺς κατὰ πόλεμον ἀνελόντες δεσπότας · καὶ ἐπὶ ξύλων δυοῖν κεραίας ἐχόντων ἀμφοῖν τὰς κεφαλὰς ἐμβαλόντες ἀνεσταύρωσαν . Ἐφ’ ὅσον δὲ τὴν Σκυθικὴν διεξῄειμεν , ὁ Βέριχος ἐκοινώνει τε ἡμῖν τῆς ὁδοῦ , καὶ ἥσυχός τις καὶ ἐπιτήδειος ἐνομίζετο . Ὡς δὲ τὸν Ἴστρον ἐπεραιώθημεν , ἐν ἐχθροῦ ἡμῖν ἐγένετο μοίρᾳ διά τινας ἑώλους προφάσεις ἐκ τῶν θεραπόντων συνενεχθείσας . Καὶ πρότερον μὲν τὸν ἵππον ἀφείλετο , ᾧ τὸν Μαξιμῖνον δωρησάμενος ἦν . Ὁ γὰρ Ἀττήλας πάντας τοὺς ἀμφ’ αὑτὸν λογάδας παρεκελεύσατο δώροις τὸν Μαξιμῖνον φιλοφρονήσασθαι , καὶ ἕκαστος ἐπεπόμφει ἵππον αὐτῷ , μεθ’ ὧν καὶ ὁ Βέριχος . Ὀλίγους δὲ λαβὼν τοὺς ἄλλους ἀπέπεμπε , τὸ σῶφρον δηλῶσαι ἐκ τῆς μετριότητος ἐσπουδακώς . Τοῦτον οὖν ἀφείλετο τὸν ἵππον , καὶ οὔτε συνοδοιπορεῖν οὔτε συνεστιᾶσθαι ἠνέσχετο · ὥστε ἡμῖν ἐν τῇ βαρβάρων χώρᾳ γενομένου συμβόλου , ἐς τοῦτο προελθεῖν . Καὶ ἐντεῦθεν διὰ τῆς Φιλίππου ἐπὶ τὴν Ἀδριανοῦ πόλιν τὴν πορείαν ἐποιησάμεθα . Ἐν ᾗ διαναπαυσάμενοι ἐς λόγους ἤλθομεν τῷ Βερίχῳ , καὶ αὐτὸν τῆς πρὸς ἡμᾶς σιωπῆς κατεμεμψάμεθα , ὅτι γε δὴ ὀργίζεται οὐκ ἀδικοῦσιν οὐδέν . Θεραπεύσαντες οὖν αὐτὸν καὶ ἐπὶ ἑστίασιν καλέσαντες ἐξωρμήσαμεν . Καὶ τῷ Βιγίλᾳ ἐν τῇ ὁδῷ ἀπαντήσαντες ἐπὶ τὴν Σκυθικὴν ἐπαναζευγνύντι , καὶ τὰ παρὰ Ἀττήλα ἡμῖν τῆς ἐπὶ τῇ πρεσβείᾳ ἀποκρίσεως εἰρημένα ἀφηγησάμενοι , τῆς ἐπανόδου εἰχόμεθα . Ὡς δὲ ἐς τὴν Κωνσταντίνου παρεγενόμεθα , μεταβεβλῆσθαι μἐν ᾠόμεθα τὸν Βέριχον τῆς ὀργῆς · ὃς δὲ τῆς ἀγρίας οὐκ ἐπελέληστο φύσεως , ἀλλ’ ἐς διαφορὰς ἐχώρει , καὶ ἐν κατηγορίᾳ ἐποιεῖτο τὸν Μαξιμῖνον , ὡς ἔφησεν εἰς τὴν Σκυθικὴν διαβὰς , τὸν Ἀρεόβινδον καὶ τὸν Ἄσπαρα , ἄνδρας στρατηγοὺς , μηδεμίαν παρὰ βασιλεῖ ἔχειν μοῖραν , καὶ ὡς ἐν ὀλιγωρίᾳ τὰ κατ’ αὐτοὺς ἐποιήσατο , τὴν βαρβαρικὴν ἐλέγξας κουφότητα . ΛΟΓΟΣ Δʹ Ἀναζεύξαντα δὲ τὸν Βιγίλαν καὶ ἐν οἷς τὸν Ἀττήλαν τόποις διατρίβειν συνέβαινεν ἀφικόμενον περιστάντες εἶχον ( συνεῖχον Ν . ) οἱ πρὸς τοῦτο παρεσκευασμένοι βάρβαροι , καὶ τὰ χρήματα , ἅπερ τῷ Ἐδέκωνι ἐκόμιζεν , ἀφείλοντο . Ὡς δὲ καὶ αὐτὸν παρὰ τὸν Ἀττήλαν ἦγον , καὶ ἀνηρωτᾶτο ὅτου χάριν τοσοῦτον φέροι χρυσίον , ἔφη οἰκείας τε καὶ τῶν παρεπομένων προνοίας ἕνεκα , ὥστε μὴ ἐνδείᾳ τροφῶν ἢ ἵππων σπάνει , ἢ καὶ τῶν φορτηγῶν ὑποζυγίων ὑπὸ τῆς μακρᾶς ἐκδαπανηθέντων ὁδοῦ , διαμαρτεῖν τῆς περὶ τῆς πρεσβείας σπουδῆς · παρεσκευάσθαι δὲ αὐτῷ καὶ ἐς αἰχμαλώτων ὠνὴν , πολλῶν κατὰ τὴν Ῥωμαίων δεηθέντων αὐτοῦ , τούς σφισι προσήκοντας λύσασθαι · καὶ ὁ Ἀττήλας « ἀλλ’ οὔτοι,' ἔφη , “ σὺ πονηρὸν θηρίον,' τὸν Βιγίλαν λέγων , “ τὴν δίκην σοφιζόμενος λήσεις , οὐδὲ ἔσται σοι πρόφασις ἱκανὴ εἰς τὸ τὴν κόλασιν διαφυγεῖν , μείζονος μὲν τῆς σῆς δαπάνης παρασκευῆς σοι χρημάτων ὑπαρχούσης , καὶ τῶν ὑπὸ σοῦ ἵππων καὶ ὑποζυγίων ὠνηθησομένων , καὶ τῆς τῶν αἰχμαλώτων λύσεως , ἢν σὺν Μαξιμίνῳ παρ’ ἐμὲ ἀφικομένῳ ποιεῖν ἀπηγόρευσα.' Ταῦτα εἰπὼν τὸν υἱὸν ( ἦν δὲ καὶ τῷ Βιγίλᾳ τότε πρῶτον ἐς τὴν βαρβάρων ἠκολουθηκὼς χώραν ) χώραν ) ξίφει καταβληθῆναι παρεκελεύσατο , εἰ μὴ φθάσας εἴποι ὅτῳ τὰ χρήματα καὶ δι’ ἣν αἰτίαν κομίζει . Ὁ δὲ ὡς ἐθεάσατο τὸν παῖδα ἐπὶ θάνατον στείχοντα , ἐς δάκρυά τε καὶ ὀλυφυρμοὺς ἐτράπη , καὶ ἀνεβόα τὴν δίκην ἐπ’ αὐτὸν φέρειν τὸ ξίφος , οὐκ ἐπὶ τὸν νέον τὸν ἀδικοῦντα οὐδέν . Καὶ μηδὲν μελλήσας τά τε αὐτῷ καὶ Ἐδέκωνι καὶ τῷ εὐνούχῳ καὶ τῷ βασιλεῖ μελετηθέντα ἔλεγε , συνεχῶς δὲ ἐς ἱκεσίαν τρεπόμενος , ὥστε αὐτὸν μὲν ἀναιρεθῆναι , διαφεθῆναι δὲ τὸν παῖδα . Γνοὺς δὲ ὁ Ἀττήλας ἀπὸ τῶν Ἐδέκωνι εἰρημένων μηδὲν διεψεῦσθαι τὸν Βιγίλαν , ἐν δεσμοῖς εἶναι προσέταττεν , οὐ πρότερον λύσειν ἀπειλήσας πρὶν ἢ τὸν παῖδα ἐκπέμψας ἑτέρας αὐτῷ πεντήκοντα χρυσίου λίτρας ὑπὲρ τῶν σφετέρων κομίσοι λύτρων . Καὶ ὁ μὲν ἐδέδετο , ὁ δὲ ἐς τὴν Ῥωμαίων ἐπανῄει . Ἔπεμπε δὲ καὶ Ὀρέστην καὶ Ἤσλαν ὁ Ἀττήλας ἐς τὴν Κωνσταντίνου .
Lemmas: ὅτι2 ὁ χρυσάφιον ὁ εὐνοῦχος παραινέω Ἐδέκωνι ἀναιρέω ὁ Ἀττήλαν , δοκέω ὁ βασιλεύς Θεοδόσιος καί ὁ μάγιστρος Μαρτίαλιος βουλεύω ὁ πρόκειμαι περί μή μόνος βιγιλαω , ἀλλά καί Μαξιμῖνος ἐκπέμπω πρεσβεύω παρά ὁ Ἀττήλαν , καί βιγιλαω μέν ὁ φαίνω ὁ ὁ ἑρμηνεύς ἐπέχω τάξις πράσσω ὅσπερ Ἐδέκωνι δοκέω , ὁ δέ Μαξιμῖνος μηδείς ὁ αὐτός βουλεύω ἐφίστημι ὁ βασιλεύς ἀποδίδωμι γράμμα , ἐγγράφω δέ ὁ πρεσβεύω ἀνήρ ἕνεκα , ὡς ὁ μέν βιγιλαας ἑρμηνεύς , ὁ δέ Μαξιμῖνος μείζων ἤ2 ὁ βιγιλαας ἄξιος , γένος τε περιφανής , καί ἐπιτήδειος εἰς ὁ μάλιστα βασιλεύς . ἔπειτα ὡς οὖον δεῖ παρασαλεύω ὁ σπονδή ὁ Ῥωμαῖος ἐμβατεύω γῆ . φυγάς δέ μετά ὁ ἤδη ἐκδίδωμι ἑπτακαίδεκα ἀποστέλλω σύ , ὡς ἕτερος οὐ εἰμί . καί οὗτος μέν εἰμί ἐν ὁ γράμμα · φράζω δέ ὁ Μαξιμῖνος ἀπό στῆμα ὁ Ἀττήλᾳ , μή χρή αἰτέω πρέσβυς μέγας ἄξιος παρά αὐτός διαβαίνω · οὗτος γάρ οὐδέ ἐπί ὁ αὐτός πρόγονος , οὐδέ ἐπί ἕτερος ὁ ἄρχω ὁ Σκυθικός γίγνομαι , ἀλλά πρεσβεύω ὁ τε ἐπιτυγχάνω στρατιώτης στρατιώτης καί ἀγγελιαφόρος . εἰς δέ ὁ διευκρινέω ὁ ἀμφιβάλλω δοκέω δοκέω πέμπω Ὀνηγήσιον παρά Ῥωμαῖος · μή οἷόντε γάρ αὐτός , σερδικεω δηϊόω , σύν ὑπατικός ἀνήρ εἰς αὐτός προΐημι . ἐπί οὗτος ὁ πρεσβεία ἐκλιπαρέω πείθω ἐγώ Μαξιμῖνος αὐτός συναπαίρω . καί δῆτα ἅμα ὁ βάρβαρος ἔχω ὁ ὁδός εἰς Σερδικὴν ἀφικνέομαι , τρεισκαίδεκα ὁδός ἀνήρ εὔζωνος ὁ Κωνσταντῖνος ἀπέχω . ἐν ὅς καταλύω καλῶς ἔχω ἡγέομαι ἐπί ἑστία Ἐδέκωνα καί ὁ μετά αὐτός βάρβαρος καλέω . Πρόβατον οὖν καί βοῦς ἀποδίδωμι ὁ ἐπιχώριος ἐγώ , κατασφάζω ἀριστοποιέω . καί παρά ὁ ὁ συμπόσιον καιρός ὁ μέν βάρβαρος ὁ Ἀττήλαν , ἐγώ δέ ὁ βασιλεύς θαυμάζω , ὁ βιγιλαας φημί , ὡς οὐ εἰμί θεός καί ἄνθρωπος Δίκαιος συγκρίνω , ἄνθρωπος μέν ὁ Ἀττήλαν,θεὸν δέ ὁ Θεοδόσιος λέγω . ἀσχάλλω οὖν ὁ Οὖννοι , καί κατά μικρός ὑποθερμαίνω χαλεπαίνω . ἡμός δέ εἰς ἕτερος τρέπω ὁ λόγος καί φιλοφροσύνη ὁ σφεῖς αὐτός καταπραΰνω θυμός , μετά ὁ δεῖπνον ὡς διανίστημι , δῶρον ὁ Μαξιμῖνος Ἐδέκωνα καί Ὀρέστης θεραπεύω , σηρικός ἔσθημα καί λίθος Ἰνδικός . ἀναμένω δέ ὁ Ἐδέκωνος Ὀρέστης ἀναχώρησις , πρός ὁ Μαξιμῖνος φράζω , ὡς σοφός τε εἰμί καί ἀγαθός , μή ὅμοιος σύν ὁ ἀμφί ὁ βασίλεια πλημμελέω · Χωρὶς γάρ αὐτός ἐπί δεῖπνον ὁ Ἐδέκωνα καλέω δῶρον τιμάω . ἄπορος δέ ὁ λόγος ὡς μηδείς ἐφίστημι φαίνω , καί ἀνερωτάω ὅπως καί κατά ποῖος καιρός περιῶπται μέν αὐτός , τιμάω δέ ὁ Ἐδέκων , οὐδείς ἀποκρίνω ἐξέρχομαι . ὁ δέ ὑστεραῖος ὡς βαδίζω , φέρω ἐπί βιγιλαω ὅσπερ ἐγώ Ὀρέστης εἴρω . ὅς δέ ἐκεῖνος μή δήω χαλεπαίνω ὡς ὁ αὐτός Ἐδέκωνι μή τυγχάνω · αὐτός μέν γάρ ὀπάων τε καί ὑπογραφεύς εἰμί Ἀττήλα , Ἐδέκωνα δέ ὁ κατά πόλεμος ἀγαθός , ὡς ὁ Οὗννος γένος , ἀναβαίνω ὁ Ὀρέστης πολύς . οὗτος εἶπον καί ὁ Ἐδέκωνι ἰδιολογέω φάσκω ὕστερος πρός ἐγώ , εἴτε ἀληθεύω , εἴτε ὑποκρίνομαι , ὡς εἶπον μέν αὐτός ὁ εἴρω , μόγις δέ αὐτός καταπραΰνω τέρπω ἐπί ὁ λέγω εἰς ὀργή . ἀφικνέομαι δέ εἰς ναιεννυω ἐρῆμος μέν εὑρίσκω ἄνθρωπος ὁ πόλις , ὡς ὑπό ὁ πολέμιος ἀνατρέπω · ἐν δέ ὁ ἱερός κατάλυμα ὁ ὑπό νόσος κατέχω τις τυγχάνω εἰμί . μικρός δέ ἄνω ὁ ποταμός ἐν καθαρός καταλύω ( σύμπας γάρ ὁ ἐπί ὁ ὄχθη ὀστέον εἰμί πλεῖος ὁ ἐν πόλεμος ἀναιρέω ) , ὁ ἐπαύριον πρός Ἀγίνθεος ὁ ἐν Ἰλλυριός τάγμα ἡγέομαι ἀφικνέομαι , οὖον πόρρω εἰμί ὁ Ναϊσσός , ἐπί ὅς ὁ παρά βασιλεύς ἀγγέλλω καί ὁ φυγάς παραλαμβάνω · ὁ γάρ ε ́ ὁ ιζʹ ́ , περί ὅς Ἀττήλᾳ γράφω , αὐτός ἐσθίω παραδίδωμι . ἔρχομαι οὖν εἰς λόγος , καί ὁ ε ́ φυγάς παραδίδωμι αὐτός ὁ Οὖννοι παρασκευάζω · ὅς φιλοφρονέομαι σύν ἐγώ ἀποπέμπω . διανυκτερεύω δέ καί ἀπό ὁ Ὁρίων ὁ Ναῖσσοῦ ὁ πορεία ποιέω ἐπί ὁ Ἴστρος ποταμός , εἰς τίς χωρίον εἰσβάλλω συνηρεφής , καμπή δέ καί ἑλιγμός καί περιαγωγή πολύς ἔχω . ἐν ὅσπερ ὁ ἡμέρα διαφαίνω , οἴομαι ἐπί δυσμή πορεύω ὁ ὁ ἥλιος ἀνατολή κατεναντίον ὁράω , ὥστε ὁ ἤπειρος ἔχω ὁ ὁ χωρίον θέσις ἀναβοάω , οἷος δή ὁ ἥλιος ὁ ἐναντίος ποιέω πορεία καί ἕτερος παρά ὁ καθίστημι σημαίνω . ὑπό δέ ὁ ὁ τόπος ἀνωμαλία ἐπί ἀνατολή ἐκεῖνος ὁ μέρος βλέπω ὁ ὁδός . μετά δέ ὁ δυσχωρία ἐν πεδίον καί αὐτός ὑλώδης παραγίγνομαι . ἐντεῦθεν βάρβαρος πορθμεύς ἐν σκάφος μονόξυλος , ὅσπερ αὐτός δένδρον ἐκτέμνω καί διαγλύφω κατασκευάζω , δέχομαι ἐγώ καί διαπορθμεύω ὁ ποταμός , οὐ ἐγώ ἕνεκα παρασκευάζω , ἀλλά διαπορθμεύω πλῆθος βαρβαρικός , ὅσπερ ἐγώ κατά ὁ ὁδός ἀπαντάω , οἷος δή βούλομαι ὡς ἐπί θήρ Ἀττήλα διαβαίνω εἰς ὁ Ῥωμαῖος γῆ . οὗτος δέ εἰμί πόλεμος παρασκευή ποιέω ( παρασκευή ποιέω ? B . ) ὁ βασίλειος Σκύθης , πρόφασις ὁ μή πᾶς αὐτός ὁ φυγάς δίδωμι . περαιόω δέ ὁ Ἴστρος καί σύν ὁ βάρβαρος ὡς ὁ ́ πορεύω στάδιον , ἐν πεδίον τις ἐπιμένω ἀναγκάζω , ὥστε ὁ ἀμφί ὁ Ἐδέκωνα ὁ Ἀττήλᾳ γίγνομαι ὁ ἡμέτερος ἄφιξις μηνυτής . καταμένω δέ σύν ἐγώ καί ὁ ξεναγέω ἐγώ βάρβαρος , ἀμφί δείλη ὄψιος δεῖπνον ἐγώ αἱρέω , κρότος ἵππος ὡς ἐγώ ἐρχόμενος ἀκούω . καί δή ἀνήρ δύο Σκύθης παραγίγνομαι ὡς ὁ Ἀττήλαν ἐγώ ἀφίημι παρακελεύομαι . ἡμός δέ πρότερος ἐπί ὁ δεῖπνον αὐτός ἔρχομαι αἰτέω , ἀποβαίνω ὁ ἵππος εὐωχέω , καί ἐγώ ὁ ὁδός ὁ ὑστεραῖος ἡγέομαι . παραγίγνομαι δέ εἰς ὁ Ἀττήλα σκηνή ἀμφί θ ́ ὁ ἡμέρα ὥρα ( πολύς δέ αὐτός τυγχάνω εἰμί ) , ἐπί τε λόφος τις σκηνοποιέω βούλομαι , ὁ ἐπιτυγχάνω διακωλύω βάρβαρος , ὡς ὁ Ἀττήλα ἐν χθαμαλός ὑπάρχω σκηνή . καταλύω δέ ὅπου ὁ Σκύθης δοκέω , Ἐδέκων καί Ὀρέστης καί σκότα καί ἕτερος ὁ ἐν αὐτός λογάς ἥκω ἀνερωτάω τίνω τυγχάνω σπουδάζω ὁ πρεσβεία ποιέω . ἡμός δέ ὁ ἄλογος ἀποθαυμάζω ἐρώτησις καί εἰς ἀλλήλων ὁράω , διατελέω πρός ὄχλος ὁ ἀπόκρισις ἕνεκα γίγνομαι . εἶπον δέ , Ἀττήλᾳ καί οὐ ἕτερος λέγω βασιλεύς παρακελεύομαι , χαλεπαίνω σκότα ἀποκρίνω ὁ σφεῖς αὐτός ἡγέομαι ἐπίταγμα εἰμί · οὖον γάρ εἄν πολυπραγμοσύνη σφέτερος παρά ἐγώ ἔρχομαι . φημί δέ μή οὗτος ἐπί ὁ πρέσβυς κεῖμαι ὁ νόμος , ὥστε μή ἐντυγχάνω , μηδέ εἰς ὄψις ἐρχόμενος παρά ὅς στέλλω , διά ἕτερος ἀνακρίνω ὅς ἕνεκα πρεσβεύω , καί οὗτος μηδέ αὐτός ἀγνοέω Σκύθης θαμινός παρά βασιλεύς πρεσβεύω · χρή δέ ὁ ἴσος κυρέω , μή γάρ ἄλλως ὁ ὁ πρέσβυς εἴρω · ὡς ὁ Ἀττήλαν ἀναζεύγνυμι , καί αὖθις ἐπανήκω Ἐδέκωνος Χωρὶς , καί ἅπας , περί ὅς πρεσβεύω , λέγω , προστάσσω ὁ ταχύς ἀφίημι , εἰμί μή ἕτερος φράζω ἔχω . ἐπί δέ ὁ λέγω πλέω ἔτι ἀπορέω ( οὖον γάρ εἰμί ἐφικτός γιγνώσκω ὅπως ἔκδηλος γίγνομαι ὁ θεός παράβυστος ( ὅδε ἐν παράβυστος ? ) δοκέω βασιλεύς ) , συμφέρω ἡγέομαι μηδείς περί ὁ πρέσβυς ἀποκρίνω , εἰμί μή ὁ παρά ὁ Ἀττήλαν εἴσοδος τυγχάνω . Διὸ φάσκω , εἴτε ὁ εἴρω ὁ Σκύθης , εἴτε καί ἕτερος ἥκω πρεσβεύω , ὁ σφεῖς αὐτός ἡγέομαι ὁ πεῦσις εἰμί , καί μηδαμῶς ἄλλος οὗτος χάρις διαλέγω . ὁ δέ ἐγώ παραχρῆμα ἀναχωρέω προστάσσω . ἐν παρασκευή δέ ὁ ὁδός γίγνομαι ὁ ἀπόκρισις ἐγώ ὁ βιγιλαας καταμέμφομαι , ἐπί ψεύδω ἁλίσκομαι ἀγαθός λέγω ἢ ἄπρακτος ἀναχωρέω . « εἰμί γάρ εἰς λόγος ὁ Ἀττήλᾳ τυγχάνω , φημί , ἔρχομαι , πείθω ῥᾳδίως εἄν αὐτός ὁ πρός Ῥωμαῖος ἀφίστημι διαφορά , οἷος δή ἐπιτήδειος αὐτός ἐν ὁ κατά Ἀνατόλιος πρέσβυς γίγνομαι . » οὗτος ( Ζεύς τ.conj . Hoesch . οὗτος δέ λέγω ἐλπίζω Bekk . ) εὔνους αὐτός ὁ Ἐδέκωνα ὑπάρχω · ὥστε λόγος ὁ πρέσβυς καί ὁ ὁπωσοῦν , εἴτε ἀληθής , εἴτε ψευδής , ἐρῶ πρόφασις τυγχάνω ἐπί ὁ βουλεύω περί ὁ αὐτός κατά Ἀττήλα δοκέω , καί ὅπως ὁ χρυσίον , ὅσπερ φάσκω δήω ὅς Ἐδέκων , κομίζω ὁ διανέμω [ ὁ ὑπό αὐτός suppl . B . ] τάσσω ἀνήρ . προδίδωμι δέ λανθάνω . ὁ γάρ Ἐδέκων , εἴτε δόλος ὑπισχνέομαι , εἴτε καί ὁ Ὀρέστης εὐλαβέομαι , μή εἰς ὁ Ἀττήλαν ἄγω ὅσπερ ἐγώ ἐν ὁ Σαρδική μετά ὁ ἑστίασις εἴρω , ἐν αἴτιος ποιέω ὁ Χωρὶς αὐτός βασιλεύς καί ὁ εὐνοῦχος εἰς λόγος αὐτός ἔρχομαι , καταμηνύω ὁ μελετάω αὐτός ἐπιβουλή καί ὁ ποσός ὁ ἐκπέμπω χρυσίον , ἐκλέγω δέ καί ἐπί ὅς ὁ πρεσβεία ποιέω . ὁ δέ φορτίον ἤδη ὁ ὑποζύγιον ἐπιτίθημι , καί ἀνάγκη ὁ πορεία κατά ὁ ὁ νύξ καιρός ποιέω πειράω , μετεξέτεροι ὁ βάρβαρος παραγίγνομαι ἐπιμένω ἐγώ ὁ καιρός χάρις παρακελεύομαι ὁ Ἀττήλαν λέγω . ἐν αὐτός οὖν ὁ χωρίον , ὅθεν καί διανίστημι , ἥκω ἐγώ βοῦς ἄγω τις καί ποτάμιος ἰχθύς παρά ὁ Ἀττήλα διαπέμπω . δειπνέω οὖν εἰς ὕπνος τρέπω . Ἡμέρα δέ γίγνομαι οἴομαι μέν ἥμερος τίς καί πρᾶος παρά ὁ βάρβαρος μηνύω · ὁ δέ πάλιν ὁ αὐτός πέμπω , παρακελεύομαι ἀφίημι , εἰμί μή ἔχω τίς παρά ὁ αὐτός γιγνώσκω λέγω . οὐδείς οὖν ἀποκρίνω πρός ὁ ὁδός παρασκευάζω , καίπερ ὁ Βίγλα διαφιλ(??)κοῦντος λέγω εἰμί καί ἕτερος ἐγώ λέγω . ἐν πολύς δέ κατήφεια ὁ Μαξιμῖνος εἶδον , παραλαμβάνω Ῥούστικος ἐξεπίσταμαι ὁ βάρβαρος φωνή , ὅς σύν ἐγώ ἐπί ὁ Σκυθικός ἔρχομαι ( οὖον ὁ πρέσβυς ἕνεκα ἀλλά κατά πρᾶξις τις πρός Κωνστάντιος , ὅς Ἰταλιώτης εἰμί ὑπογραφεύς Ἀττήλᾳ ἀποστέλλω Ἀέτιος ὁ ὁ ἑσπέριος Ῥωμαῖος στρατηγός ) , παρά ὁ Σκόττης ἀφικνέομαι ( οὖον γάρ Ὀνηγήσιος τηνικαῦτα πάρειμι ) , καί αὐτός προσεῖπον ὑπό ἑρμηνεύς ὁ Ῥουστκίῳ λέγω Δῶρα πλεῖστος παρά ὁ Μαξιμῖνος λαμβάνω , εἴπερ αὐτός ὁ παρά ὁ Ἀττήλαν εἴσοδος παρασκευάζω τυγχάνω . ὁ γάρ αὐτός πρεσβεία οὖον μόνος Ῥωμαῖος καί Οὖννοι συμφέρω , ἀλλά καί Ὀνηγησίῳ , ὅς παρά αὐτός βασιλεύς εἶμι βούλομαι καί ὁ ὁ ἔθνος διευκρινέω ἀμφίβολος · ἀφικνέομαι δέ μέγας τυγχάνω δωρεά . χρή οὖν μή πάρειμι Ὀνηγησίου ἐγώ , μᾶλλον δέ ἀδελφός ἐπί ὁ ἀγαθός συναγωνίζομαι πρᾶξις . πείθω δέ καί αὐτός ὁ Ἀττήλαν μανθάνω λέγω · οὐ ἐν ἀκοή δέ εἰμί βεβαίως ὁ κατά αὐτός , εἰμί μή γε πείρω ὁ αὐτός γιγνώσκω δύναμις ὅς δέ ὑπολαμβάνω μηκέτι ἀμφίβολος εἰμί φημί ὁ καί αὐτός ἴσος ὁ ἀδελφός παρά Ἀττήλᾳ λέγω τε καί πράσσω . καί παραχρῆμα ὁ ἵππος ἀναβαίνω ἐπί ὁ Ἀττήλα διελαύνω σκηνή . πρός δέ ὁ Μαξιμῖνος ἐπανέρχομαι ἀλύω ἅμα ὁ Βιγίλᾳ καί διαπορέω ἐπί ὁ καθίστημι λέγω ὅς τε ὁ Σκόττης διαλέγω καί ὅσπερ παρά αὐτός ἀκούω , καί ὡς δεῖ ὁ ὁ βάρβαρος δίδωμι παρασκευάζω Δῶρα καί ὁ αὐτός παρά ἐγώ λέγω ἀναλογίζομαι . Ἀμφότερος οὖν ἀναπηδάω ( ἐπί γάρ ὁ ἔδαφος καί ὁ πόα κεῖμαι σφεῖς συμβαίνω ἐπαινέω τε ὁ πρᾶξις , καί ὁ ἤδη μετά ὁ ὑποζύγιον ἐξορμάω ἀνακαλέω , καί διασκέπτομαι ὅπως τε προσεῖπον ὁ Ἀττήλαν , καί ὅπως αὐτός ὁ τε βασιλεύς Δῶρα δίδωμι καί ὅσπερ αὐτός ὁ Μαξιμῖνος κομίζω . ἀμφί δέ οὗτος πονέω διά ὁ Σκόττα ὁ Ἀττήλας μεταπέμπω , καί δῆτα εἰς ὁ ἐκεῖνος παραγίγνομαι , ὑπό βαρβαρικός κύκλος φρουρέω πλῆθος . ὡς δέ εἴσοδος τυγχάνω , εὑρίσκω ἐπί ξύλινος δίφρος ὁ Ἀττήλαν κάθημαι . ἵστημι δέ ἐγώ μικρός ἀπωτέρω ὁ θρόνος , προσέρχομαι ὁ Μαξιμῖνος ἀσπάζομαι ὁ βάρβαρος , ὁ τε παρά βασιλεύς γράμμα δίδωμι λέγω , ὡς σός εἰμί αὐτός καί ὁ ἀμφι αὐτός εὔχομαι βασιλεύς . ὁ δέ ἀποκρίνω , εἰμί Ῥωμαῖος ὅσπερ αὐτός βούλομαι . καί ἐπί ὁ βιγιλαω εὐθύς τρέπω ὁ λόγος , θηρίον ἀναιδής ἀποκαλέω , ὅστις χάρις παρά αὐτός ἔρχομαι ἐθέλω ἐπίσταμαι ὁ τε αὐτός καί Ἀνατόλιος ἐπί ὁ εἰρήνη δόξα , ὡς εἴρω μή πρότερος πρέσβυς παρά αὐτός ἔρχομαι , πρίν ἢ πᾶς ὁ φυγάς ἐκδίδωμι βάρβαρος . ὁ δέ φημί , ὡς ἐκ Σκυθικός γένος παρά Ῥωμαῖος οὐ εἰμί φυγάς ( ὁ γάρ εἰμί ἐκδίδωμι ) , χαλεπαίνω μᾶλλον καί αὐτός πλεῖστος λοιδορέω μετά βοή λέγω , ὡς αὐτός ἀνασκολοπίζω πρός βορά οἰωνός δίδωμι εἄν , εἰμί μή γε ὁ ὁ πρέσβυς θεσμός λυμαίνομαι δοκέω ὁ ἐπί ὁ ἀναίδεια καί ὁ ὁ λόγος ἰταμότης ἐπιτίθημι δίκη · φυγάς γάρ ὁ σφέτερος ἔθνος παρά Ῥωμαῖος εἰμί πολύς , ὅς κελεύω ὁ ὄνομα ἐγγράφω χάρτης ὁ ὑπογραφεύς ἀναγιγνώσκω . ὡς δέ διεξέρχομαι ἅπας , προστάσσω μηδείς μέλλω ἀφίημι · συμπέμπω δέ αὐτός καί Ἤσλαν Ῥωμαῖος λέγω , πᾶς ὁ παρά ὅς καταφεύγω βάρβαρος ἀπό ὁ Καρπιλεόνος χρόνος , ὅς ὁμηρεύω παρά αὐτός παῖς εἰμί Ἀέτιος ὁ ἐν ὁ ἑσπέρα Ῥωμαῖος στρατηγός , ἐκπέμπω παρά αὐτός . καί γάρ [ οὖον ] συγχωρέω ὁ σφέτερος θεράπων ἀντίος αὐτός εἰς μάχη εἶμι , καίπερ μή δύναμαι ὠφελέω ὁ ὁ φυλακή αὐτός ὁ οἰκεῖος ἐπιτρέπω γῆ . τίς γάρ πόλις ἢ ποῖος φρούριον σῴζω , λέγω , ὑπό ἐκεῖνος , ὅσπερ αὐτός ποιέω ὁ αἵρεσις ὁρμάω ; ἀπαγγέλλω δέ ὁ αὐτός περί ὁ φυγάς δοκέω , αὖθις ἐπανήκω μηνύω πότερος αὐτός ἐκδίδωμι βούλομαι ἢ ὁ ὑπέρ αὐτός ἀναδέχομαι πόλεμος . παρακελεύομαι δέ πρότερος καί ὁ Μαξιμῖνος ἐπιμένω , ὡς διά αὐτός περί ὁ γράφω ἀποκρίνω βασιλεύς , ἐπιτρέπω ὁ Δῶρα . δίδωμι τοίνυν καί ἐπανέρχομαι εἰς ὁ σκηνή , ἕκαστος ὁ λέγω περί ἰδιολογέω . καί Βίγλα θαυμάζω ὅπως πάλαι αὐτός πρεσβεύω ἤπιος τε καί πρᾶος νομίζω τότε χαλεπῶς λοιδορέω , λέγω , μή ποτός τις ὁ βάρβαρος ὁ ἐν Σαρδική ἑστιάω σύν ἐγώ δυσμενής αὐτός ὁ Ἀττήλαν παρασκευάζω , ἀπαγγέλλω , ὡς θεός μέν ὁ Ῥωμαῖος καλέω βασιλεύς , ἄνθρωπος δέ ὁ Ἀττήλαν . οὗτος ὁ λόγος ὁ Μαξιμῖνος ὡς πιθανός δέχομαι , οἷος δή ἀμέτοχος εἰμί ὁ συνωμοσία ὅς κατά ὁ βάρβαρος ὁ εὐνοῦχος ποιέω . ὁ δέ βιγιλαας ἀμφίβολος τε εἰμί , καί ἐγώ δοκέω πρόφασις ἀπορέω , διά ὅς αὐτός ὁ Ἀττήλας λοιδορέω · οὔτε γάρ ὁ ἐν Σαρδική , ὡς ὕστερος ἐγώ διηγέομαι , οὔτε ὁ ὁ ἐπιβουλή εἴρω ὁ Ἀττήλᾳ νομίζω , μηδείς μέν ἕτερος ὁ ἐκ ὁ πλῆθος διά ὁ ἐπικρατέω κατά πᾶς φόβος εἰς λόγος αὐτός θαρσέω ἔρχομαι , Ἐδέκωνος δέ πάντως ἐχεμυθέω διά τε ὁ Ὅρκος καί ὁ ἀδηλία ὁ πρᾶγμα , μή ποτός καί αὐτός , ὡς τοιοῦτος μέτοχος λόγος , ἐπιτήδειος νομίζω , θάνατος ὕφεξις ζημία . ἐν τοιοῦτος οὖν ἀμφιβολία τυγχάνω ἐφίστημι Ἐδέκων , καί ὁ βιγιλαω ἔξω ὁ ἡμέτερος ἀπάγω σύνοδος , ὑποκρίνομαι τε ἀληθεύω ὁ αὐτός βουλεύω ἕνεκα , καί ὁ χρυσίον κομίζω παρακελεύομαι ὁ δίδωμι ὁ ἅμα αὐτός περί ὁ πρᾶξις ἐλεύθω , ἀναχωρέω . πολυπραγμονέω δέ τίς ὁ ὁ Ἐδέκωνος πρός αὐτός λόγος , ἀπατάω σπεύδω ἀπατάω αὐτός , καί ὁ ἀληθής αἴτιος ἀποκρύπτω φάσκω παρά αὐτός Ἐδέκωνος εἴρω , ὡς καί αὐτός ὁ Ἀττήλας περί ὁ φυγάς χαλεπαίνω · ἐσθίω γάρ ἢ πᾶς ἀπολαμβάνω , ἢ πρέσβυς ἐκ ὁ μέγας ἐξουσία ἀφικνέομαι πρός αὐτός . οὗτος διαλέγω παραγίγνομαι τις ὁ Ἀττήλα λέγω , μήτε βιγιλαω , μήτε ἐγώ Ῥωμαῖος αἰχμάλωτος ἢ βάρβαρος ἀνδράποδον ἢ ἵππος ἢ ἕτερος τίς πλήν ὁ εἰς τροφή ὠνέομαι , ἄχρι ὅστις ὁ μεταξύ Ῥωμαῖος καί Οὖννοι ἀμφίβολος διακρίνω . σεσοφισμένως δέ οὗτος καί κατά τέχνη γίγνομαι ὁ βάρβαρος , ὥστε ὁ μέν βιγιλαω ῥᾳδίως ἐπί ὁ κατά αὐτός ἁλίσκομαι πρᾶξις ἀπορέω αἴτιος , ἐπί ὅσπερ ὁ χρυσίον κομίζω , ἐγώ δέ πρόφασις ἀπόκρισις ἐπί ὁ πρέσβυς δίδωμι Ὀνηγήσιον ἀπεκδέχομαι , ὁ Δῶρα κομίζω ὅσπερ ἐγώ τε δίδωμι βούλομαι καί βασιλεύς ἀποστέλλω . συμβαίνω γάρ αὐτός σύν ὁ πρέσβυς ὁ Ἀττήλα παῖς εἰς ὁ ὁ ακατιζιροος ( I . ακατιροος ) ἔθνος στέλλω , ὅς εἰμί Σκυθικός ἔθνος , παρίστημι δέ ὁ Ἀττήλᾳ ἐκ αἴτιος τοιόσδε . πολλες κατά φῦλον καί γένος ἄρχω ὁ ἔθνος . Θεοδόσιος ὁ βασιλεύς ἐκπέμπω Δῶρα , ὥστε ὁμόνοια σφέτερος ἀπαγορεύω μέν ὁ ὁ Ἀττήλα συμμαχία , ὁ δέ πρός Ῥωμαῖος συμμαχία ( εἰρήνη Hoesch . ) ἀσπάζομαι . ὁ δέ ὁ Δῶρα ἀποκομίζω οὖον κατά τάξις ἕκαστος ὁ βασιλεύς ὁ ἔθνος δίδωμι , ὥστε ὁ Κουρίδαχον πρέσβυς εἰμί ὁ ἀρχή , ὁ Δῶρα δέχομαι δύο , οἷος δή περιοράω καί ὁ σφέτερος στερέω γέρας , ἐπικαλέω ὁ Ἀττήλαν κατά ὁ συμβασιλεύω , ὁ δέ μή μέλλω πολύς ἐκπέμπω δύναμις , καί ὁ μέν ἀναιρέω , ὁ δέ παρίστημι καλέω ὁ Κουρίδαχον ὁ νικητήριος μετέχω . ὁ δέ ἐπιβουλή ὑποτοπέω εἶπον , ὡς χαλεπός ἄνθρωπος ἔρχομαι εἰς ὄψις θεός · εἰμί γάρ οὐδέ ὁ ὁ ἥλιος δίσκος ἀτενῶς εἰμί ὁράω , πῶς ὁ μέγας ὁ θεός ἀπαθής τις ὁράω ; οὕτως μέν ὁ Κουρίδαχος μένω ἐπί ὁ σφέτερος καί διαφυλάσσω ὁ ἀρχή , ὁ λοιπός πᾶς ὁ κατζιροος ( I . ακατιροος ) ἔθνος ὁ Ἀττήλᾳ παρίστημι · ὅσπερ ἔθνος βασιλεύς ὁ πρέσβυς ὁ παῖς καθίστημι βούλομαι Ὀνηγήσιον ἐπί οὗτος ἐκπέμπω ὁ πρᾶξις . Διὸ δή καί ἐγώ , ὡς εἴρω , ἐπιμένω παρακελεύομαι , ὁ βιγιλαω διαφίημι ἅμα Ἄσλα πρόφασις μέν ὁ φυγάς εἰς ὁ Ῥωμαῖος διαβαίνω , ὁ δέ ἀλήθεια ὁ Ἐδέκωνι ὁ χρυσίον κομίζω . ὁ δέ Βίγλα ἐξορμάω , εἷς μετά ὁ ἐκεῖνος ἀναχώρησις ἡμέρα ἐπιμένω , ὁ ὑστεραῖος ἐπί ὁ ἀρκτικός ὁ χώρα σύν Ἀττήλᾳ πορεύω . καί ἄχρι τις ὁ βάρβαρος συμπροέρχομαι ἕτερος ὁδός τρέπω , ὁ ξεναγέω ἐγώ Σκύθης οὗτος ποιέω παρακελεύω , ὡς ὁ Ἀττήλα εἰς κώμη τις πάρειμι , ἐν ὅς γαμέω θυγάτηρ Ἐσκὰμ βούλομαι , πλεῖστος μέν ἔχω γαμετή , ἄγω δέ καί οὗτος κατά νόμος ὁ Σκυθικός . ἐνθένδε πορεύω ὁδός ὁμαλός , ἐν πεδίον κει(??)ένην , ναυσίπορος τε προσβάλλω ποταμός , ὅς ὁ μέγας μετά ὁ Ἴστρος ὅς τε Δρᾷξ λέγω καί ὁ Τίγα καί ὁ τιφημι εἰμί . καί οὗτος μέν περαιόω ὁ μονόξυλος πλοῖον , ὅς ὁ προσοικέω ὁ ποταμός χράομαι · ὁ δέ λοιπός ὁ σχέδιος διαπλέω , ὅς ἐπί ὁ ἅμαξα ὁ βάρβαρος διά ὁ λιμνάζω φέρω τόπος . χορηγέω δέ ἐγώ κατά κώμη τροφή , ἀντί μέν σῖτος κέγχρος , ἀντί δέ οἶνος ὁ μέδος ἐπιχώριος καλέω . κομίζω δέ καί ὁ ἕπομαι ἐγώ ὑπηρέτης κέγχρος καί ὁ ἐκ κριθή χορηγέω πόμα · κάμνω ὁ βάρβαρος καλέω αὐτός . μακράν δέ ἀνύω ὁδός περί δείλη ὄψιος κατασκηνόω πρός λίμνη τις , πότιμος ὕδωρ ἔχω , ὅσπερ ὁ ὁ πλησίος ὑδρεύω κώμη . πνεῦμα δέ καί θύελλα ἐξαπίνης διανίσταμαι μετά βροντή καί συχνός ἀστραπή καί ὄμβρος πολύς οὖον μόνος ἐγώ ἀνατρέπω ὁ σκηνή , ἀλλά καί ὁ κατασκευή σύμπας εἰς ὁ ὕδωρ κυλίνδω ὁ λίμνη . ὑπό δέ ὁ κράτος ὁ ἀήρ ταραχή καί ὁ συμβαίνω δειματόω ὁ χωρίον ἀπολείπω καί ἀλλήλων χωρίζω , ὡς ἐν σκότος καί ὑετός , τρέπω ὁδός ὅς ἑαυτοῦ ῥᾴδιος ἕκαστος εἰμί οἴομαι . ἐς δέ ὁ καλύβη ὁ κώμη παραγίγνομαι ( ὁ αὐτός δέ πᾶς διάφορος τρέπω ) , εἰς αὐτός σύνειμι , καί ὁ ἀπολείπω σύν βοή ὁ ζήτησις ποιέω . ἐκπηδάω δέ ὁ Σκύθης διά ὁ θόρυβος , ὁ κάλαμος ὅς πρός ὁ πῦρ χράομαι ἀνακαίω , φάος ἐργάζομαι , καί ἀνερωτάω ὅς τίς βούλομαι κράζω . ὁ δέ σύν ἐγώ βάρβαρος ἀποκρίνω , ὡς διά ὁ χειμών διαταράττω , πρός σφεῖς τε αὐτός καλέω ὑποδέχομαι , καί ἀλέω παρέχω κάλαμος πλεῖστος ἐναύω . ὁ δέ ἐν ὁ κώμη ἄρχω γυνή ( εἷς δέ οὗτος ὁ Βλήδα γυνή γίγνομαι ) τροφή ἐγώ διαπέμπω καί ἐπί συνουσία γυνή εὐπρεπής ( σκυθικός δέ οὗτος τιμή ) , ὁ μέν γυνή ἐκ ὁ πρόκειμαι ἐδώδιμος φιλοφρονέομαι ὁ πρός αὐτός ὁμιλία ἀπαγορεύω · ἐγκαταμένω δέ ὁ καλύβη ἅμα ἡμέρα εἰς ὁ ὁ σκεῦος τρέπω ἀναζήτησις , καί σύμπας εὑρίσκω , ὁ μέν ἐν ὁ χωρίον , ὅσπερ ἐν ὁ προτεραῖος καταλύω τυγχάνω , ὁ δέ καί πρός ὁ ὄχθη ὁ λίμνη , ὁ δέ καί ἐν αὐτός ὁ ὕδωρ , ἀναλαμβάνω . καί ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα ἐν ὁ κώμη διατρίβω ἄτας διατερσαίνω · ὅς τε γάρ χειμών παύω καί λαμπρός ἥλιος εἰμί . ἐπιμελέομαι δέ καί ὁ ἵππος καί ὁ λοιπός ὑποζύγιον παρά ὁ βασιλίς ἀφικνέομαι , καί αὐτός ἀσπάζομαι καί δῶρον ἀμείβω , τρεῖς τε ἀργύρεος φιάλη καί ἐρυθρός δέρμα καί ὁ ἐκ Ἰνδία πέπερι καί ὁ καρπός ὁ Φοῖνιξ καί ἕτερος τράγημα διά ὁ μή ἐπιχωριάζω ὁ βάρβαρος εἰμί τίμιος , ὑπέξειμι , εὔχομαι αὐτός ἀγαθός ὁ Ξενίας περί . Ἡμέρα δέ ζ ́ ὁδός ἀνύω ἐν κώμη τις ἐπιμένω , ὁ ξεναγέω παρακελεύω Σκύθης , οἷος δή ὁ Ἀττήλα εἰς αὐτός ἐμβάλλω ὁ ὁδός καί ἐγώ κατόπιν αὐτός πορεύω ὀφείλω . ἔνθα δή ἐντυγχάνω ἀνήρ ὁ ἑσπέριος Ῥωμαῖος καί αὐτός παρά ὁ Ἀττήλαν πρεσβεύω · ὅς Ῥωμύλος εἰμί , ἀνήρ ὁ ὁ κόμης ἄξιος τιμάω , καί πριμουος ( infra : Πρόμουτος ) ὁ Νώριξ ἄρχω χώρα , καί Ῥωμανός στρατιωτικός τάγμα ἡγεμών . σύνειμι δέ αὐτός Κωνστάντιος , ὅς ἀποστέλλω Ἀέτιος παρά ὁ Ἀττήλαν ὑπογραφεύς χάρις , καί Ταοῦλος ὁ Ὀρέστης πατήρ ὁ μετά Ἐδέκωνος , οὖον ὁ πρέσβυς ἕνεκα , ἀλλά οἰκειότης χάρις ἅμα σφεῖς αὐτός ὁ πορεία ποιέω , Κωνστάντιος μέν διά ἐν ὁ Ἰταλία προυπάρχω πρός ὁ ἀνήρ γνῶσις , Τατούλος δέ διά συγγένεια . ὁ γάρ αὐτός παῖς Ὀρέστης Ῥώμυλος θυγάτηρ γαμέω , ἀπό παταβιοινος ὁ ἐν Νωρίκῳ πόλις ..... πρεσβεύω ἐκμειλίσσω ὁ Ἀττήλαν , ἐκδίδωμι ἑαυτοῦ βούλομαι Σιλβανός , Ἄρμιος ( ἀργύριον ? Val . ) τράπεζα κατά ὁ Ῥώμη προίστημι , ὡς φιάλη χρύσεος παρά Κωνστάντιος δέχομαι , ὅς ἐκ Γαλάτης μέν ὁ ἐν ὁ ἑσπέρα ὁρμάω , ἀποστέλλω δέ καί αὐτός παρά Ἀττήλαν τε καί Βλήδαν , ὥσπερ ὁ μετά αὐτός Κωνστάντιος , ὑπογραφεύς χάρις . κατά δέ ὁ χρόνος ἐν ὅς ὑπό Σκύθης ἐν ὁ Παίων πολιορκέω ὁ Σίρμιον , ὁ φιάλη παρά ὁ ὁ πόλις ἐπίσκοπος δέχομαι ἐπί ὅς αὐτός λύω , εἰμί γε περίειμι αὐτός ἁλίσκομαι ὁ πόλις συμβαίνω , ἢ ἀναιρέω ὠνέομαι ὁ αἰχμάλωτος ἀπάγω ὁ ἀστός . ὁ δέ Κωνστάντιος μετά ὁ πόλις ἀνδραποδισμός ὀλιγωρέω ὁ συνθήκη εἰς ὁ Ῥώμη κατά πρᾶξις τις παραγίγνομαι , καί κομίζω παρά ὁ Σιλβανός χρυσίον ὁ φιάλη δίδωμι , ὥστε ῥητός χρόνος ἐντός ἢ ἀποδίδωμι ὁ ἐκδανείζω χρυσίον ἀναλαμβάνω ὁ ἐνέχυρον , ἢ αὐτός ὁ Σιλβανός εἰς ὅς τίς βούλομαι χράω . οὗτος δή ὁ Κωνστάντιος ἐν ὑποψία προδοσία ποιέω Ἀττήλας τε καί Βλήδας ἀνασταυρόω · μετά δέ χρόνος ὁ Ἀττήλᾳ ὡς ὁ περί ὁ φιάλη μηνύω , ἐκδίδωμι ἑαυτοῦ ὁ Σιλβανός , οἷος δή φώρ ὁ αὐτός γίγνομαι , βούλομαι . πρέσβυς τοίνυν παρά Ἀέτιος καί ὁ βασιλεύω ὁ ἑσπέριος Ῥωμαῖος στέλλω ἐρέω , ὡς χρήστης Σιλβανός Κωνστάντιος γίγνομαι ὁ φιάλη ἐνέχυρον καί οὖον φώριον λαμβάνω ἔχω , καί ὡς οὗτος ἀργύριον χάρις ἱερεύς καί ( del . καί aut leg . καί οὖον ) ὁ ἐπιτυγχάνω πωλέω · οὔτε γάρ θέμις ἄνθρωπος εἰς σφέτερος διακονία χράομαι ἔκπωμα ἀνατίθημι θεός . εἰμί οὖν μή ὁ εὔλογος πρόφασις καί εὐλάβεια ὁ θεῖον ἀφίστημι ὁ ὁ φιάλη αἰτέω , ἐκπέμπω ὁ ὑπέρ αὐτός χρυσίον , ὁ Σιλβανός παραιτέομαι · οὖον γάρ ἐκδίδωμι ἄνθρωπος ἀδικέω οὐδείς . καί οὗτος μέν αἰτία ὁ ὁ ἀνήρ πρέσβυς , καί παρεῖπον ὅτι καί ἀποκρίνω ἀποπέμπω σφεῖς ὁ βάρβαρος . ἐπί ὁ αὐτός οὖν ὁδός γίγνομαι , προπορεύω αὐτός ἀναμένω , σύν ὁ πᾶς ἐπακολουθέω πλῆθος . καί ποταμός τις διαβαίνω ἐν μέγας παραγίγνομαι κώμη , ἐν ὅς ὁ ὁ Ἀττήλα οἴκημα περιφανής ὁ ἁπανταχοῦ εἰμί λέγω , ξύλον τε καί σανίς εὔξεστος ἁρμόζω καί περίβολος ξύλινος κυκλέω , οὖον πρός ἀσφάλεια , ἀλλά πρός εὐπρέπεια συλλαμβάνω . μετά δέ ὁ ὁ βασιλεύς εἰμί ὁ ὁ Ὀνηγησίου διαπρεπής , καί περίβολος μέν ἐκ ξύλον καί αὐτός ἔχω , οὐ ὁμοίως δέ ὥσπερ ὁ Ἀττήλα πύργος κοσμέω . βαλανεῖον δέ εἰμί οὖον πόρρω ὁ περίβολος , ὅσπερ Ὀνηγήσιος μετά ὁ Ἀττήλαν παρά Σκύθης ἰσχύω μέγας οἰκοδομέω , λίθος ἐκ ὁ Παίων διακομίζω γῆ · οὐδέ γάρ λίθος , οὖον δένδρον παρά ὁ ἐκεῖνος ὁ μέρος οἰκέω βάρβαρος εἰμί , ἀλλά ἐπείσακτος ὁ ὕλη χράομαι οὗτος . ὁ δέ ἀρχιτέκτων ὁ βαλανεῖον ἀπό ὁ Σίρμιον αἰχμάλωτος ἄγω , μισθός ὁ εὕρεμα ἐλευθερία λαμβάνω προσδοκάω , λανθάνω μείζων πόνος περιπίπτω ὁ παρά Σκύθης δουλεία · βαλανεύς γάρ αὐτός Ὀνηγήσιος καθίστημι , καί λούω αὐτός τε καί ὁ ἀμφι αὐτός διακονέω . ἐν οὗτος ὁ κώμη εἴσειμι ὁ Ἀττήλαν ἀπαντάω κόρη στοιχηδόν προπορεύομαι ὑπό ὀθόνη λεπτός τε καί λευκός , ἐπί πολύς εἰς μῆκος παρατείνω , ὥστε ὑπό εἷς ἕκαστος ὀθόνη ἀνέχω ὁ χείρ ὁ παρά ἑκάτερος γυνή κόρη ἑπτά ἢ καί πλείων βαδίζω ( εἰμί δέ πολύς τοιοῦτος ὁ γυνή ὑπό ὁ ὀθόνη τάξις ) ἀείδω ᾆσμα Σκυθικός . πλησίος δέ ὁ Ὀνηγησίου οἴκημα γίγνομαι ( διά αὐτός γάρ ὁ ἐπί ὁ βασίλεια ἄγω ὁδός ) , ὑπεξέρχομαι ὁ ὁ Ὀνηγησίου γαμετή μετά πλῆθος θεράπων , ὁ μέν ὄψον , ὁ δέ καί οἶνος φέρω ( μέγας δέ οὗτος παρά Σκύθης εἰμί τιμή ) , ἀσπάζομαι τε καί ἀξιόω μεταλαμβάνω ὅς αὐτός φιλοφρονέομαι κομίζω . ὅς δέ ἐπιτήδειος ἀνήρ χαρίζομαι γαμετή ἐσθίω ἐπί ὁ ἵππος ἧμαι , ὁ παρέπομαι ὁ πίναξ ( ἀργύρεος δέ εἰμί οὗτος ) εἰς ὕψος ἀείρω βάρβαρος . ἀπογεύω δέ καί ὁ προσφέρω αὐτός κύλιξ εἰς ὁ βασίλεια χωρέω , εἰμί ὁ ἄλλος ὑπέρτερος καί ἐν ὑψηλός διάκειμαι χωρίον . ἐγώ δέ ἐν ὁ Ὀνηγησίου , ἐκεῖνος παρακελεύομαι , ἐγκαταμένω · ἐπανέρχομαι γάρ σύν ὁ Ἀττήλα παῖς . καί ἀριστοποιέω , δεξιόομαι ἐγώ ὁ τε γαμετή καί ὁ κατά γένος αὐτός διαφέρω · αὐτός γάρ ὁ Ἀττήλᾳ μετά ὁ ἐπάνοδος τότε πρῶτος εἰς ὄψις ἔρχομαι , καί αὐτός ὁ ἐπί ὁ πρᾶξις , ἐπί ὅς στέλλω , ἀπαγγέλλω , καί ὁ πάθος ὁ ὁ Ἀττήλα παῖς συμφέρω ( ὁ γάρ δεξιά χείρ ἐξολισθάνω κατάγνυμι ) , συνευωχέομαι ἐγώ οὐ ἄγω σχολή . μετά δέ ὁ δεῖπτνον ἀπολείπω ὁ ὁ Ὀνηγησίου οἴκημα πλησίος ὁ Ἀττήλα κατασκηνόω , [ ὥστε ] ἢ παρά ὁ Ἀττήλαν ἔπειμι ὁ Μαξιμῖνος , ἤγουν καί ὁ ἄλλος ὁ ἀμφι αὐτός εἰς λόγος εἶμι ὀφείλω , μή πολύς χωρίζω διάστημα . διάγω δέ ἐγώ ἐκεῖνος ὁ νύξ ἐν ὅσπερ καταλύω χωρίον , ὑποφαίνω ἡμέρα ὁ Μαξιμῖνος στέλλω ἐγώ παρά ὁ Ὀνηγήσιον ὁ Δῶρα δίδωμι , ὅς τε αὐτός δίδωμι , ὅς τε βασιλεύς ἀποστέλλω , καί ὅπως γιγνώσκω , εἰμί βούλομαι αὐτός , καί ὁπότε , εἰς λόγος ἔρχομαι . παραγίγνομαι δέ ἅμα ὁ κομίζω αὐτός ὑπηρέτης προσκαρτερέω , ἔτι ὁ θύρα καλέω , ἄχρι ὅστις τις ὑπεξέρχομαι ὁ ἡμέτερος μηνύω ἄφιξις . διατρίβω δέ ἐγώ καί περίπατος ποιέω πρό ὁ περίβολος ὁ οἴκημα , προσέρχομαι τις , ὅς βάρβαρος ἐκ ὁ Σκυθικός οἴομαι εἰμί στολή , Ἑλληνικός ἀσπάζομαι ἐγώ φωνή , « χαίρω » προσεῖπον , ὥστε ἐγώ θαυμάζω , ὅτι γε δή ἑλληνίζω Σκύθης ἀνήρ . Ξύγκλυδες γάρ εἰμί πρός ὁ σφέτερος βάρβαρος γλῶσσα ζηλόω ἢ ὁ Οὖννοι ἢ ὁ Γότθος , ἢ καί ὁ Αὐσόνιος , ὅσος αὐτός πρός Ῥωμαῖος ἐπιμειξία · καί οὖον ῥᾳδίως τις σφεῖς ἑλληνίζω ὁ φωνή , πλήν ὅς ἀπάγω αἰχμάλωτος ἀπό ὁ Θρᾳκίας καί Ἰλλυρίς Πάραλος . ἀλλά ἐκεῖνος μέν γνώριμος ὁ ἐντυγχάνω τυγχάνω ἐκ τε ὁ διαρρήγνυμι ἔνδυμα καί ὁ αὐχμός ὁ κεφαλή , εἰς ὁ χείρων μεταπίπτω Τύχη · οὗτος δέ τρυφάω ἔοικα Σκύθης εὐείμων τε εἰμί καί ἀποκείρω ὁ κεφαλή περιτρόχαλος . ἀντασπάζομαι δέ ἀνερωτάω τίς εἰμί καί πόθεν εἰς ὁ βάρβαρος παρέρχομαι γῆ καί βίος ἀναιρέω Σκυθικός . ὁ δέ ἀποκρίνω ὅς τίς βούλομαι οὗτος γιγνώσκω σπουδάζω , ἐγώ δέ φημί αἴτιος πολυπραγμοσύνη εἰμί ἐγώ ὁ Ἕλλην φωνή . τότε δή γελάω φημί Γραικός μέν εἰμί ὁ γένος , κατά ἐμπορία δέ εἰς ὁ Βιμινάκιον ἔρχομαι ὁ πρός ὁ Ἴστρος Μυσός πόλις . Πλεῖστος δέ ἐν αὐτός διατρίβω χρόνος , καί γυνή γαμέω ζάπλουτος . ὁ δέ ἐντεῦθεν εὐπραγία ἐκδύω , ὑπό ὁ βάρβαρος ὁ πόλις γίγνομαι , καί διά ὁ ὑπάρχω πλοῦτος αὐτός Ὀνηγησίῳ ἐν ὁ ὁ λάφυρα προκρίνω διανομή · ὁ γάρ ἁλίσκομαι ἀπό ὁ εὔπορος μετά ὁ Ἀττήλαν ἔκκριτος ἔχω ὁ ὁ Σκύθης λογάς διά ὁ ἐπί πλεῖστος διατίθημι . ἀριστεύω δέ ἐν ὁ ὕστερος πρός Ῥωμαῖος μάχη καί ὁ ὁ ακατιροος ἔθνος , δίδωμι ὁ βάρβαρος δεσπότης κατά ὁ παρά Σκύθης νόμος ὁ κατά ὁ πόλεμος αὐτός κτάομαι , ἐλευθερία τυγχάνω . γυνή δέ γαμέω βάρβαρος , εἰμί τε αὐτός παῖς · καί Ὀνηγησίῳ τράπεζα κοινωνέω , ἀγαθός ὁ πρότερος ὁ πάρειμι ἡγέομαι [ βίος ] . ὁ μέν γάρ παρά Σκύθης μετά ὁ πόλεμος ἐν ἀπραγμοσύνη διατελέω , ἕκαστος ὁ πάρειμι ἀπολαύω καί οὐδαμῶς ἢ ὀλίγος ἐνοχλέω , ὁ μέντοι παρά Ῥωμαῖος ἐν μέν πόλεμος ῥᾳδίως ἀναλίσκω , εἰς ἕτερος ὁ ὁ σωτηρία ἐλπίς ἔχω , ὡς πᾶς * διά ὁ τύραννος μή χράω ὅπλον . καί ὁ χράω δέ σφαλερός ὁ ὁ στρατηγός κακία , μή ὑφίστημι ὁ πόλεμος . ἐν δέ εἰρήνη ὀδυνηρός ὑπάρχω ὁ συμβαίνω ὁ ἐν ὁ πόλεμος κακός διά τε ὁ βαρύς εἴσπραξις ὁ δασμός καί ὁ ἐκ ὁ πονηρός βλάβη , ὁ νόμος οὖον κατά πᾶς κεῖμαι , ἀλλά εἰμί μέν ὁ παραβαίνω ὁ θεσμός ὁ πλουτέω εἰμί , εἰμί ὁ ἀδικία αὐτός μή δίδωμι δίκη · εἰμί δέ πένης εἰμί , οὐ ἐπίσταμαι χράω πρᾶγμα , ὑπομένω ὁ ἀπό ὁ νόμος ζημία , εἴπερ μή πρό ὁ κρίσις ἀπολείπω ὁ βίος , μακρός ἐπί ὁ δίκη παρατείνω χρόνος καί πλεῖστος ἐκδαπανάω χρῆμα . ὅπερ ὁ πᾶς ἀνιαρός εἰμί , ἐπί μισθός ὁ ἀπό ὁ νόμος τυγχάνω . οὐδέ γάρ ὁ ἀδικέω τις δικαστήριον παραδίδωμι , εἰμί μή τίς ἀργύριον ὁ τε δικαστής καί ὁ ἐκεῖνος διακονέω κατατίθημι . τοιοῦτος καί πλεῖστος ἕτερος προτίθημι , ὑπολαμβάνω φάσκω πρᾶος αὐτός καί ὁ ἐκ ἐγώ ἀκούω · καί δή λέγω , ὡς ὁ ὁ Ῥωμαῖος πολιτεία εὑρετής σοφός τε καί ἀγαθός ἀνήρ , ὥστε ὁ πρᾶγμα [ μή ] τηνάλλως φέρω , ὁ μέν ὁ νόμος εἰμί φύλαξ , ὁ δέ ποιέω ὁ ὅπλον ἐπιμέλεια τάσσω καί ὁ πολεμικός μελέτη ἀσκέω , πρός μηδείς ἕτερος ἐπάγω ἢ ὥστε εἰμί πρός μάχη ἑτοῖμος καί ὡς ἐπί ὁ συνήθης γυμνασία θαρσέω ἐπί ὁ πόλεμος εἶμι , προαναλίσκω αὐτός διά ὁ μελέτη ὁ φόβος · ὁ δέ πρόσκειμαι ὁ γεωργία καί ὁ ἐπιμέλεια ὁ γῆ ἑαυτοῦ τε καί ὁ ὑπέρ σφεῖς αὐτός ἀγωνίζομαι τρέφω τάσσω , ὁ στρατιωτικός εἰσπράσσω σιτηρέσιον · ἄλλος δέ ὁ ἀδικέω προνοέω , καί ὁ μέν ὁ Δίκαιος προίστημι ὑπέρ ὁ διά ἀσθένεια φύσις μή οἴομαι εἰμί ὁ σφέτερος προΐσχω Δίκαιος , ὁ δέ δικάζω φυλάσσω ὅσπερ ὁ νόμος βούλομαι · μή στερέω δέ φροντίς μηδέ ὁ παρίστημι ὁ δικαστής , ἀλλά ἐκεῖνος εἰμί ὁ πρόνοια ποιέω , ὅπως ὁ τε Δίκαιος τυγχάνω ὁ ὁ ὁ δικαστής τυγχάνω κρίσις , καί ὁ ἀδικέω νομίζω μή εἰσπράσσω πλέω , ἤ2 ὁ δικαστικός βούλομαι ψῆφος . εἰμί γάρ μή ὑπάρχω ὁ οὗτος ἐν φροντίς ποιέω , ἐν ὁ αὐτός αἴτιος ἕτερος δίκη γίγνομαι εἄν πρόφασις , ἢ ὁ νικάω χαλεπός ἐπέξειμι , ἢ ὁ ὁ χείρων ἀποφέρω ὁ ἄδικος ἐπιμένω γνώμη . εἰμί δέ καί οὗτος τάσσω ἀργύριον παρά ὁ ὁ δίκη ἀγωνίζομαι , ὡς παρά ὁ γεωργός ὁ ὁπλίτης . ἦς οὐ ὅσιος ὁ ἐπικουρέω τρέφω καί ὁ εὔνοια ἀμείβω ; ὥσπερ ἀγαθός ἱππεύς μέν ὁ ὁ ἵππος κομιδή , ἀγαθός δέ βουκόλος ὁ ὁ βοῦς καί θηρατής ὁ ὁ κύω ἐπιμέλεια , καί ὁ ἄλλος , ὅς πρός σφέτερος φυλακή τε καί ὠφέλεια ἔχω ἄνθρωπος . ὁπότε ὁ δαπάνη ὁ ἐπί ὁ δίκη γίγνομαι ἁλίσκομαι ἐκτίνω , ἀνατίθημι ἀδικία σφέτερος καί οὐ ἕτερος ὁ βλάβη . ὁ δέ ἐπί ὁ δίκη μακρός , εἄν οὗτος τυγχάνω , χρόνος , ὁ ὁ Δίκαιος πρόνοια γίγνομαι χάρις , ὥστε μή σχεδιάζω ὁ δικαστής ὁ ἀκρίβεια διαμαρτάνω · λογίζομαι ἀγαθός εἰμί ὀψέ πέρας ἐπιτίθημι δίκη , ἢ σπουδάζω μή μόνος ἄνθρωπος ἀδικέω , ἀλλά εἰς ὁ ὁ Δίκαιος εὑρετής θεός πλημμελέω . κεῖμαι δέ ὁ νόμος κατά πᾶς , ὥστε αὐτός καί βασιλεύς πείθω , καί οὐ , ὅς ὁ αὐτός ἔνειμι κατηγορία , ὅτι γε δή ὁ εὔπορος ὁ πένης ἀκίνδυνος βιάζομαι , εἰμί μή γε διαλανθάνω τις φεύγω ὁ δίκη . ὅπερ οὐ ἐπί ὁ πλούσιος , ἀλλά καί πένης εὑρίσκω τις ἄν · πλημμελέω γάρ οὐδέ αὐτός ἀπορία ἐλέγχω δίδωμι δίκη . καί οὗτος παρά πᾶς , καί οὖον παρά Ῥωμαῖος μόνος συμβαίνω εἰμί . Χάρις δέ ὁμολογέω ὁ τυγχάνω ἐπί τῆ αὐτός ὑπάρχω ἐλευθερία , καί μή ὁ ἐπί πόλεμος ἐξάγω δεσπότης , ὥστε αὐτός διά ἀπειρία ἢ ὑπό ὁ πολέμιος ἀναιρέω , ἢ φεύγω ὑπό ὁ κτάομαι κολάζω . ἄμεινον δέ καί ὁ οἰκέτης διατελέω Ῥωμαῖος χράω . Πατέρων γάρ ἢ διδάσκαλος εἰς αὐτός ἔργον ἐπιδείκνυμι , ἐπί ὅς ὁ φαῦλος ἀπέχω μέτειμι ὅσπερ αὐτός καλός νομίζω , σωφρονίζω σφεῖς ἐπί ὁ ἁμάρτημα , ὥσπερ ὁ οἰκεῖος παῖς . οὖον δή γάρ οὐδέ αὐτός θάνατος , ὥσπερ Σκύθης , ἐπάγω θέμις . Ἐλευθέριος δέ τρόπος παρά αὐτός πλεῖστος , ὅς οὖον μόνος περίειμι , ἀλλά καί τελευτή χαρίζομαι , διατάσσω κατά ὁ περιουσία ὅς βούλομαι τρόπος . καί νόμος εἰμί ὅσπερ ἕκαστος τελευτή περί ὁ προσήκω βουλεύω . » καί ὅς δάκρυ φημί , ὡς ὁ μέν νόμος καλός καί ὁ πολιτεία Ῥωμαῖος ἀγαθός , ὁ δέ ἄρχω οὐ ὅμοιος ὁ πάλαι φρονέω αὐτός διαλυμαίνομαι · οὗτος διαλέγω ἐγώ , προσέρχομαι τις ὁ ἔνδοθεν ἀνοίγω ὁ θύρα ὁ περίβολος . ἐγώ δέ προστρέχω πυνθάνομαι ὅς τίς πράσσω Ὀνηγήσιος τυγχάνω · ἀπαγγέλλω γάρ αὐτός ἐγώ βούλομαι τίς παρά ὁ ( ὁ παρά aut παρά ὁ παρά ? B . ) Ῥωμαῖος ἥκω πρεσβευτής . ὅς δέ ἀποκρίνω , αὐτός ἐγώ ἐντυγχάνω μικρός ἀναμένω · μέλλω γάρ αὐτός ὑπεξέρχομαι . καί δή οὖον πολύς διαγίγνομαι χρόνος , ὡς πρόειμι εἶδον , προσέρχομαι λέγω , ὡς ὁ Ῥωμαῖος αὐτός ἀσπάζομαι πρεσβευτής , καί Δῶρα ἐκ αὐτός ἥκω φέρω σύν καί ὁ παρά βασιλεύς πέμπω χρυσίον · σπουδάζω δέ εἰς λόγος ἔρχομαι , οἷ καί πότε βούλομαι διαλέγω . καί ὅς ὁ τε χρυσίον ὁ τε Δῶρα κελεύω ὁ προσήκω δέχομαι , ἐγώ δέ ἀπαγγέλλω Μαξίμινος , ὡς ἥκω αὐτίκα παρά αὐτός . μηνύω τοίνυν ἐπανέρχομαι , ὁ Ὀνηγήσιον παραγίγνομαι · καί εὐθύς ἵημι εἰς ὁ σκηνή . προσεῖπον δέ ὁ Μαξιμῖνος φάσκω χάρις ὁμολογέω ὑπέρ ὁ δῶρον αὐτός τε καί βασιλεύς , καί ἀνερωτάω ὅς τίς λέγω βούλομαι αὐτός μεταπέμπω . ὁ δέ φάσκω ἥκω καιρός , ὥστε Ὀνηγήσιον μείζων ἐν ἄνθρωπος ἔχω κλέος , εἴπερ παρά βασιλεύς ἔρχομαι διευκρίνησις ὁ ἀμφίβολος ὁ σφέτερος σύνεσις καί ὁμόνοια Ῥωμαῖος καί Οὖννοι καθίστημι . γίγνομαι γάρ ἐνθένδε οὖον μόνος ὁ ἔθνος ἀμφότερος συμφέρω , ἀλλά καί ὁ σφέτερος οἶκος ἀγαθός παρέχω πολύς , ἐπιτήδειος ἐσαεί αὐτός τε καί ὁ αὐτός παῖς βασιλεύς τε καί ὁ ἐκεῖνος εἰμί γένος . ὁ δέ Ὀνηγήσιος φημί · καί τίς ποιέω χαρίζομαι βασιλεύς ἢ ὅπως παρά αὐτός ὁ ἀμφίβολος λύω ; ἀποκρίνω δέ , ὡς διαβαίνω μέν εἰς ὁ Ῥωμαῖος βασιλεύς ὁ χάρις κατατίθημι , διευκρίνησις δέ ὁ ἀμφίβολος ὁ αἴτιος διερευνάω καί οὗτος κατά ὁ ὁ εἰρήνη λύω θεσμός , φάσκω ἐκεῖνος εἴρω βασιλεύς τε καί ὁ ἀμφι αὐτός , ὅσπερ Ἀττήλας βούλομαι . ἤ οἴομαι φημί Ῥωμαῖος , τοσοῦτος εκλιπαρώ αὐτός , ὥστε καταπροδίδωμι δεσπότης καί ἀνατροφή ὁ παρά Σκύθης καί γαμέτης καί παῖς κατολιγωρέω , μή μείζων δέ ἡγέομαι ὁ παρά Ἀττήλᾳ δουλεία ὁ παρά Ῥωμαῖος πλοῦτος ; συμφέρω δέ ἐπιμένω ὁ οἰκεῖος ὁ ( γάρ ) ὁ δεσπότης καταπραΰνω θυμός , ἐπί ὅς αὐτός ὀργίζω κατά Ῥωμαῖος συμβαίνω , ἢ παρά σφεῖς ἔρχομαι αἴτιος ὑπάγω , ἕτερος ἤ2 ἐκεῖνος δοκέω διαπράσσω . οὗτος ἐρῶ , ἐγώ ποιέω ὁ πρός αὐτός ἡγέομαι ἔντευξις περί ὅς πυνθάνομαι αὐτός βούλομαι ( οὖον γάρ ὁ Μαξίμινος , ὡς ἐν ἄξιος τελέω , συνεχής πρόσοδος εἰμί εὐπρεπής ) , ἀναχωρέω . ἐγώ δέ ὁ ὑστεραῖος εἰς ὁ Ἀττήλα περίβολος ἀφικνέομαι , Δῶρα ὁ αὐτός κομίζω γαμετή · Κρέκα δέ ὄνομα αὐτός , ἐκ ὅς αὐτός παῖς γίγνομαι τρεῖς , ὅς ὁ πρέσβυς ἄρχω ὁ ακατιροος καί ὁ λοιπός ἔθνος νέμω ὁ πρός ὁ Πόντος Σκυθικός . ἔνδον δέ ὁ περίβολος πλεῖστος τυγχάνω οἴκημα , ὁ μέν ἐκ σανίς ἐγγλυφή καί ἁρμόζω εἰς εὐπρέπεια , ὁ δέ ἐκ δοκέω καθαρμένος καί πρός εὐθύτης ἐπέξειμι , ἐμβάλλω δέ ξύλον [ κύκλος ] ἀποτελέω · ὁ δέ κύκλος ἐκ ὁ ἔδαφος ἄρχω εἰς ὕψος ἀναβαίνω μέτριος . ἐνταῦθα ὁ Ἀττήλα ἐνδιαιτάω γαμετή , διά ὁ πρός ὁ θύρα βάρβαρος τυγχάνω εἴσοδος , καί αὐτός ἐπί στρῶμα μαλακός κεῖμαι καταλαμβάνω , ὁ ἐκ ὁ ἐρέας πιλωτός ὁ ἔδαφος σκέπω , ὥστε ἐπί αὐτός βαδίζω . περί-εἶπον δέ αὐτός θεράπων πλῆθος κύκλος · καί θεράπαινα ἐπί ὁ ἔδαφος ἀντικρύ αὐτός κάθημαι ὀθόνη χρῶμα διαποικίλλω , ἐπιβάλλω πρός κόσμος ἔσθημα βαρβαρικός . προσέρχομαι τοίνυν καί ὁ Δῶρα μετά ὁ ἀσπασμός δίδωμι ὑπέξειμι , καί ἐπί ὁ ἕτερος βαδίζω οἴκημα , ἐν ὅς διατρίβω ὁ Ἀττήλαν τυγχάνω , ἀπεκδέχομαι ὁπότε ἐπεξέρχομαι Ὀνηγήσιος · ἤδη γάρ ἀπό ὁ αὐτός οἴκημα ἐξέρχομαι καί ἔνδον εἰμί . μεταξύ δέ ὁ πᾶς ἵστημι πλῆθος ( γνώριμος τε γάρ εἰμί ὁ Ἀττήλα φρουρός καί ὁ παρέπομαι αὐτός βάρβαρος ὑπό οὐδείς διακωλύω ) , εἶδον πλῆθος πορεύω καί θρόος καί θόρυβος περί ὁ τόπος γίγνομαι , ὡς ὁ Ἀττήλα ὑπεξέρχομαι . πρόειμι δέ ὁ οἴκημα βαδίζω σοβαρός , ὅδε ἐκεῖ περιβλέπω . ὡς δέ ὑπεξέρχομαι σύν ὁ Ὀνηγησίῳ ἵστημι πρό ὁ οἴκημα , πολύς ( δέ ) ὁ ἀμφισβήτησις πρός ἀλλήλων ἔχω πρόσειμι καί ὁ αὐτός κρίσις δέχομαι . εἶτα ἐπάνειμι ὡς ὁ οἴκημα , καί πρέσβυς παρά αὐτός ἥκω βάρβαρος δέχομαι . ἐμός δέ ἀποχέω ὁ Ὀνηγήσιον Ῥωμύλος καί Πρόμουτος καί Ῥωμανός ὁ ἐκ Ἰταλία ἔρχομαι παρά ὁ Ἀττήλαν πρέσβυς ὁ φιάλη ἕνεκα ὁ χρυσός , συμπάρειμι1 αὐτός καί Ῥουστικίος ὁ κατά Κωνστάντιος , καί κωνσταντιολος , ἀνήρ ἐκ ὁ Παίων χώρα ὁ ὑπό Ἀττήλᾳ τάσσω , εἰς λόγος ἔρχομαι , καί ἀνερωτάω πότερος διαφέρω , ἢ ἐπιμένω ἀναγκάζω . καί ἐγώ φημί , ὡς οὗτος χάρις πυνθάνομαι ὁ Ὀνηγησίου ὁ περίβολος προσκαρτερῶ , καί ἀντερωτάω εἰμί αὐτός ὁ Ἀττήλας ἥμερος τίς καί πρᾶος περί πρέσβυς ἀποκρίνω , λέγω μηδαμῶς μετατρέπω ὁ γνώμη , ἀλλά πόλεμος καταγγέλλω , εἰμί μή γε αὐτός Σιλβανός ἢ ὁ ἔκπωμα πέμπω . ἀποθαυμάζω δέ ἐγώ ὁ ἀπόνοια ὁ βάρβαρος , ὑπολαμβάνω ὁ Ῥωμύλος , πρεσβευτής ἀνήρ καί πολύς πρᾶγμα ἔμπειρος , λέγω ὁ αὐτός μέγας Τύχη καί ὁ ἐκ ὁ τυγχάνω δύναμις ἐξαίρω αὐτός , ὥστε μή ἀνέχω Δίκαιος λόγος , εἰμί μή πρός αὐτός νομίζω ὑπάρχω αὐτός οὐδείς γάρ ὁ πώποτε ὁ Σκυθικός ἢ καί ἕτερος ἄρχω γῆ τοσοῦτος ἐν ὀλίγος καταπράσσω , ὥστε καί ὁ ἐν ὁ Ὠκεανός νῆσος ἄρχω , καί πρός πᾶς ὁ Σκυθικός καί Ῥωμαῖος ἔχω εἰς φόρος ἀπαγωγή . ἐφίημι δέ πρός ὁ πάρειμι πλείων καί ἐπί μείζων αὐξάνω ὁ ἀρχή , καί εἰς Πέρσης ἀφίημι βούλομαι . ὁ δέ ἐν ἐγώ τις πυνθάνομαι ποῖος ὁδός τρέπω εἰς Πέρσης ἔρχομαι δύναμαι , λέγω ὁ Ῥωμύλος , μή πολύς διάστημα ὁ Μῆδος ἀφίστημι ὁ Σκυθικός , οὐδέ Οὖννοι ἤπειρος ὁ ὁδός οὗτος εἰμί , ἀλλά πάλαι εἰς αὐτός ἐμβάλλω , λιμός τε ὁ χώρα κρατέω , καί Ῥωμαῖος διά ὁ τότε συνίστημι πόλεμος μή συμβάλλω . παρέρχομαι δέ εἰς ὁ Μῆδος ὁ τε Βασὶχ καί Κουρσὶχ ὁ ὕστερος εἰς ὁ Ῥώμη ἔρχομαι εἰς ὁμαιχμία , ἀνήρ ὁ βασίλειος Σκύθης καί πολύς πλῆθος ἄρχω . καί ὁ διαβαίνω λέγω , ὡς ἐρῆμος ἐπέρχομαι χώρα καί λίμνη τις περαιόω , ὅς ὁ Ῥωμύλος ὁ Μαιῶτις εἰμί οἴομαι , πέντε καί δέκα διαγίγνομαι ἡμέρα ὄρος τις ὑπερβαίνω εἰς ὁ Μηδικός εἰσβάλλω . ληΐζομαι δέ καί ὁ γῆ κατατρέχω πλῆθος Περσικός ἐπέρχομαι ὁ σφεῖς ὑπέρκειμαι ἀήρ πίμπλημι βέλος , ὥστε σφεῖς δήω ὁ κατέχω κίνδυνος ἀναχωρέω εἰς τοὐπίσω καί ὁ ὅρη ὑπεξέρχομαι , ὀλίγος ἄγω λεῖος · ὁ γάρ πλεῖστος ὑπό ὁ Μῆδος ἀφαιρέω . εὐλαβέομαι δέ ὁ ὁ πολέμιος δίωξις ἕτερος τρέπω ὁδός , καί μετά ὁ ἐκ ὁ ὕφαλος πέτρα ἀναφέρω φλόξ ἐκεῖθεν πορεύω .... ἡμέρα ὁδός εἰς ὁ οἰκεῖος ἀφικνέομαι , καί γιγνώσκω , οὖον πολύς διάστημα ὁ Μῆδος ἀφίστημι ὁ Σκυθικός . ὁ οὖν Ἀττήλαν ἐπί αὐτός εἶμι βούλομαι οὖον πονέω πολύς , οὔτε μακράν ἀνύω ὁδός , ὥστε καί Μῆδος καί Πάρθος καί Πέρσης παρίστημι καί ἀναγκάζω ἔρχομαι εἰς φόρος ἀπαγωγή · πάρειμι γάρ αὐτός μάχιμος δύναμις , ὅς οὐδείς ἔθνος ὑφίστημι . ἡμός δέ κατά Πέρσης ἔρχομαι αὐτός ἐπεύχομαι καί ἐπί ἐκεῖνος τρέπω ὁ πόλεμος , ὁ Κωνσταντίολος λέγω δείδω μή ποτός καί Πέρσης ῥᾳδίως παρίστημι ἀντί φίλος δεσπότης ἐπανήκω . νῦν μέν γάρ ὁ χρυσίον κομίζω παρά αὐτός ὁ ἄξιος ἕνεκα · εἰμί δέ καί Πάρθος καί Μῆδος καί Πέρσης παρίστημι , οὐκέτι Ῥωμαῖος ἀνέχω ὁ αὐτός νοσφίζω ἀρχή , ἀλλά θεράπων περιφανής ἡγέομαι χαλεπός ἐπιτάσσω καί οὐ ἀνεκτός ἐκεῖνος ἐπίταγμα . ἦς δέ ἄξιος , ὅς ὁ Κωνσταντίολος ἐπιμιμνήσκομαι , στρατηγός Ῥωμαῖος , ὅς χάρις ὁ Ἀττήλας παρά βασιλεύς δέχομαι ὁ ὁ στρατηγός χορηγέω ὁ συντάσσω ἐκπέμπω . λέγω οὖν μετά Μῆδος καί Πάρθος καί Πέρσης οὗτος ὁ ὄνομα , ὅσπερ αὐτός βούλομαι Ῥωμαῖος καλέω , καί ὁ ἄξιος , ὅς αὐτός τιμάω νομίζω , ἀποσείω ἀναγκάζω σφεῖς ἀντί στρατηγός βασιλεύς προσαγορεύω . ἤδη γάρ καί χαλεπαίνω εἶπον , ὡς ἐκεῖνος μέν ὁ αὐτός θεράπων εἰμί στρατηγός , αὐτός δέ ὁ ὁ βασιλεύω Ῥωμαῖος ὁμότιμος . εἰμί δέ οὐ εἰς μακράν ὁ πάρειμι αὐτός δύναμις αὔξησις · σημαίνω καί οὗτος ὁ θεός ὁ ὁ Ἄρης ἀναφαίνω ξίφος , ὅσπερ εἰμί ἱερόν καί παρά ὁ Σκυθικός βασιλεύς τιμάω , οἷος δή ὁ ἔφορος ὁ Πολέμων ἀνάκειμαι , ἐν ὁ πάλαι ἀφανίζω χρόνος , εἶτα διά βοῦς εὑρίσκω ( cf . fr . 10 , p . 96 ) . καί ἕκαστος λέγω τίς περί ὁ καθίστημι βούλομαι , Ὀνηγησίου ὑπεξέρχομαι , παρά αὐτός ἔρχομαι , καί πειράω περί ὁ σπουδάζω μανθάνω . ὁ δέ τις πρότερος βάρβαρος διαλέγω , πυνθάνομαι ἐγώ παρά Μαξιμῖνος ἐπιτρέπω τίς Ῥωμαῖος ἀνήρ ὁ ὑπατικός παρά ὁ Ἀττήλαν πρεσβεύω στέλλω . ὡς δέ παρέρχομαι εἰς ὁ σκηνή φράζω , ὅσπερ εἴρω ἐγώ , καί ὅς τίς δεῖ λέγω ὅς χάρις ὁ βάρβαρος ἐγώ πυνθάνομαι ἅμα ὁ Μαξίμινος βουλεύω ἐπανέρχομαι ὡς ὁ Ὀνηγήσιον , λέγω , ὡς ἐθέλω μέν Ῥωμαῖος αὐτός παρά σφεῖς ἔρχομαι ὁ ἀμφίβολος ἕνεκα διαλέγω , εἰμί δέ οὗτος διαμαρτάνω , ἐκπέμπω βασιλεύς ὅς βούλομαι πρεσβεύω . καί εὐθύς μέτειμι ἐγώ ὁ Μαξιμῖνος παρακελεύομαι , καί ἥκω αὐτός ἄγω παρά ὁ Ἀττήλαν . καί μικρός ὕστερος ὑπεξέρχομαι ὁ Μαξιμῖνος λέγω , ἐθέλω ὁ βάρβαρος Νόμος ἢ Ἀνατόλιος ἢ σενάτωρ πρεσβεύω · μή γάρ εἄν ἄλλος παρά ὁ εἴρω δέχομαι . καί ὡς αὐτός ἀποκρίνω , μή χρή ἐπί ὁ πρεσβεία ὁ ἀνήρ καλέω ὕποπτος καθιστάω βασιλεύς , εἴρω ὁ Ἀττήλαν , εἰμί μή αἱρέω ποιέω ὁ βούλομαι , ὅπλον ὁ ἀμφίβολος διακρίνω . ἐπανέρχομαι δέ ἐγώ εἰς ὁ σκηνή , ὁ ὁ Ὀρέστης πατήρ ἵημι λέγω , ὡς ἀμφότερος σύ Ἀττήλας ἐπί ὁ συμπόσιον παρακαλέω , γίγνομαι δέ αὐτός περί θ ́ ὁ ἡμέρα . ὡς δέ ὁ καιρός φυλάσσω καί ἐπί ὁ δεῖπνον καλέω παραγίγνομαι ἐγώ τε καί ὁ ἀπό ὁ ἑσπέριος Ῥωμαῖος πρέσβυς , ἵστημι ἐπί ὁ οὐδός ἀντίος Ἀττήλα . καί κύλιξ ὁ οἰνοχόος κατά ὁ ἐπιχώριος ἐπιδίδωμι ἔθος , ὡς καί ἐγώ πρό ὁ ἕδρα ἐπεύχομαι . οὗ δή γίγνομαι , ὁ κύλιξ ἀπογεύω ἐπί ὁ θρόνος ἔρχομαι , ὅς ἐσθίω καθέζομαι δειπνέω . πρός δέ ὁ τοῖχος ὁ οἴκημα πᾶς ὑπάρχω ὁ δίφρος ἐκ ἑκάτερος πλευρά . ἐν μέσος δέ ἧμαι ἐπί κλίνη ὁ Ἀττήλας , ἕτερος ἐξόπισθεν κλίνη ὑπάρχω αὐτός , μετά ὅς βαθμός τις ἐπί ὁ αὐτός ἀνάγω εὐνή , καλύπτω ὀθόνη καί ποικίλος παραπέτασμα κόσμος χάρις , καθάπερ ἐπί ὁ γαμέω Ἕλλην τε καί Ῥωμαῖος κατασκευάζω . καί πρῶτος μέν νομίζω ὁ δειπνέω τάξις ὁ ἐν δεξιός ὁ Ἀττήλα , δύο δέ ὁ εὐώνυμος , ἐν ὅς τυγχάνω εἰμί , προκαθίημι ἐγώ βεριχοω , παρά Σκύθης εὕω γίγνομαι ἀνήρ . ὁ γάρ Ὀνηγήσιος ἐπί δίφρος ἧμαι ἐν δεξιός ὁ ὁ βασιλεύς κλίνη . ἀντικρύ δέ ὁ Ὀνηγησίου ἐπί δίφρος καθέζομαι δύο ὁ Ἀττήλα παῖς · ὁ γάρ πρέσβυς ἐπί ὁ ἐκεῖνος ἧμαι κλίνη , οὐ ἐγγύς , ἀλλά ἐπί ἄκρος , αἰδώς ὁ πατήρ βλέπω εἰς γῆ . Πάντων δέ ἐν κόσμος καθίστημι , παρέρχομαι οἰνοχόος ὁ Ἀττήλᾳ οἶνος κισσύβιον ἐπιδίδωμι . δέχομαι δέ ὁ ὁ τάξις πρῶτος ἀσπάζομαι . ὁ δέ ὁ ἀσπασμός τιμάω διανίσταμαι · καί οὖον πρότερος ἵζω θέμις εἰμί , πρίν ἢ ὁ οἰνόχοος ἀπογεύω ἢ καί ἐκπίνω ἀποδίδωμι ὁ κισσύβιον . κατά-ἕζομαι δέ αὐτός ὁ [ αὐτός ] τρόπος ὁ πάρειμι τιμάω , δέχομαι ὁ κύλιξ καί μετά ὁ ἀσπασμός ἀπογεύω . ἕκαστος δέ εἷς οἰνοχόος πάρειμι , ὅς ἐσθίω κατά στοῖχος εἴσειμι , ὁ Ἀττήλα οἰνοχόος ὑπεξέρχομαι . τιμάω δέ καί ὁ δύο καί ὁ ἑξῆς , καί ἐγώ ὁ ἴσος ὁ Ἀττήλας δεξιόομαι κατά ὁ ὁ θᾶκος τάξις . ὦ δή ἀσπασμός πᾶς τιμάω , ὑπεξέρχομαι μέν ὁ οἰνοχόος , τράπεζα δέ μετά ὁ ὁ Ἀττήλα παρατίθημι κατά τρεῖς καί τέσσαρες ἀνήρ ἢ καί πλείων · ὅθεν ἕκαστος οἷος τε εἰμί ὁ ὁ μαγίς τοδʹ ( ἴδιος ? Val . ) ἐπιτίθημι μεταλαμβάνω μή ὑπεξέρχομαι ὁ ὁ θρόνος τάξις . καί πρῶτος εἰσέρχομαι ὁ ὁ Ἀττήλα ὑπηρέτης , κρέας πλήρης πίναξ φέρω , καί ὁ πᾶς διακονέω μετά αὐτός σῖτος καί ὄψον ὁ τράπεζα ἐπιτίθημι . ἀλλά ὁ μέν ἄλλος βάρβαρος καί ἐγώ πολυτελής δεῖπνον κατασκευάζω , κύκλος ἐπίκειμαι ἀργύρεος · ὁ δέ Ἀττήλᾳ ἐπί ὁ ξύλινος πίναξ εἰμί οὐδείς πλέω κρέας . Μέτριος δέ ἑαυτοῦ καί ἐν ὁ ἄλλος ἅπας δείκνυμι . ὁ γάρ ὁ εὐωχία ἀνήρ κύλιξ χρύσεος τε καί ἀργύρεος ἐπιδίδωμι , ὁ δέ αὐτός ἔκπωμα ξύλινος εἰμί . Λιτός δέ αὐτός καί ὁ ἐσθής τυγχάνω εἰμί , μηδείς ὁ ἄλλος πλήν ὁ καθαρός εἰμί διαφυλάσσω · καί οὔτε ὁ παραιωρέω αὐτός ξίφος , οὔτε ὁ ὁ βαρβαρικός ὑπόδημα δεσμός , οὔτε ὁ ἵππος ὁ χαλινός , ὥσπερ ὁ ἄλλος Σκύθης , χρυσός ἢ λίθος ἤ τις ὁ τίμιος κοσμέω . ὁ δέ ὄψον ὁ ἐν ὁ πρῶτος πίναξ ἐπιτίθημι ἀναλίσκω , πᾶς διανίστημι , καί οὖον πρότερος ἐπί ὁ δίφρος ἀνίστημι ἔρχομαι , πρίν ἢ κατά ὁ πρότερος τάξις ἕκαστος ὁ ἐπιδίδωμι αὐτός οἶνος πλήρης ἐκπίνω κύλιξ , ὁ Ἀττήλαν σός εἰμί ἐπεύχομαι . καί οὗτος τιμάω αὐτός ὁ τρόπος καθέζομαι , καί δύο ἕκαστος τράπεζα ἐπιτίθημι πίναξ ἕτερος ἔχω ἐδώδιμος . ὡς δέ καί αὐτός ὁ πᾶς μεταλαμβάνω , καί ὁ αὐτός ἐξανίστημι τρόπος , αὖθις ἐκπίνω καθέζομαι . ἐπιγίγνομαι δέ ἑσπέρα δαίς ἀνάπτω , δύο δέ ἀντικρύ ὁ Ἀττήλα παρέρχομαι βάρβαρος ᾆσμα ποιέω λέγω , Νίκη αὐτός καί ὁ κατά πόλεμος ἀείδω ἀρετή · εἰς ὅς ὁ ὁ εὐωχία ἀποβλέπω , καί ὁ μέν ἥδομαι ὁ ποίημα , ὁ δέ ὁ Πολέμων ἀναμιμνήσκω διεγείρω ὁ φρόνημα , ἄλλος δέ χωρέω εἰς δάκρυ , ὅς ὑπό ὁ χρόνος ἀσθενέω ὁ σῶμα καί ἡσυχάζω ὁ θυμός ἀναγκάζω . μετά δέ ὁ ᾆσμα Σκύθης τις παρέρχομαι φρενοβλαβής , ἀλλόκοτος καί παράσημος καί οὐδείς ὑγιής φθέγγομαι , εἰς γέλως πᾶς παρασκευάζω παρέρχομαι . Μετά ὅς ὑπεισέρχομαι Ζέρκων ὁ Μαυρούσιος ( vid . fr . 11 ) · ὁ γάρ Ἐδέκων αὐτός παρά ὁ Ἀττήλαν ἔρχομαι παραπείθω , ὡς ὁ ἐκεῖνος σπουδή ὁ γαμετή ἀπολαμβάνω , ὅς κατά ὁ ὁ βάρβαρος λαμβάνω χώρα , ὁ Βλήδᾳ περισπούδαστος εἰμί . ἀπολιμπάνω δέ αὐτός ἐν ὁ Σκυθικός παρά ὁ Ἀττήλα δῶρον Ἀέτιος πέμπω . ἀλλά ὁ μέν τοιοῦτος διαμαρτάνω ἐλπίς , ὁ Ἀττήλα χαλεπαίνω , ὅτι γε δή εἰς ὁ αὐτός ἐπανέρχομαι . τότε δέ διά ὁ ὁ εὐωχία καιρός παρέρχομαι ὁ τε εἶδος καί ὁ ἔσθημα καί ὁ φωνή καί ὁ συγκεχυμένως παρά αὐτός προφέρω ῥῆμα · ὁ γάρ Αὐσόνιος ὁ ὁ Οὖννοι καί ὁ ὁ Γότθος παραμείγνυμι γλῶσσα πᾶς διαχέω καί εἰς ἄσβεστος ὁρμάω γέλων παρασκευάζω , πλήν Ἀττήλα . αὐτός γάρ μένω ἀστεμφής καί ὁ εἶδος ἀμετάτρεπτος , καί οὐδείς οὔτε λέγω οὔτε ποιέω γέλως ἔχω φαίνω , πλήν ὅτι ὁ νέος ὁ παῖς ( ἀμνός δέ ὄνομα οὗτος ) εἴσειμι καί παρίστημι ἕλκω ὁ παρειά , γαληνός ἀπολέπω ὄμμα πρός αὐτός . ἐμέω δέ θαυμάζω ὅπως ὁ μέν ἄλλος παῖς ὀλιγωρέω , πρός δέ ἐκεῖνος ἔχω ὁ νόος , ὁ παρακάθημαι βάρβαρος , συνίημι ὁ Αὐσόνιος φωνή καί ὁ παρά αὐτός ἐγώ ἐρῶ μηδείς ἐκλέγω προέπειμι , φάσκω ὁ μάντις ὁ Ἀττήλᾳ προαγορεύω , ὁ μέν αὐτός πίπτω γένος , ὑπό δέ ὁ παῖς ἀνίστημι οὗτος . ὡς δέ ἐν ὁ συμπόσιον ἕλκω ὁ νύξ , ὑπεξέρχομαι , ἐπί πολύς μή βούλομαι ὁ πότος προσκαρτερέω . Ἡμέρα δέ γίγνομαι ἐπί ὁ Ὀνηγήσιον ἔρχομαι , χρή ἐγώ διαφίημι λέγω καί μή τηνάλλως τρίβω ὁ χρόνος . καί ὅς φημί ἐθέλω καί ὁ Ἀττήλαν ἀποπέμπω ἐγώ . καί μικρός διαλείπω ἅμα ὁ λογάς βουλεύω περί ὁ Ἀττήλᾳ δοκέω , καί ὁ βασιλεύς ἀποδίδωμι συντάσσω γράμμα , ὑπογραφεύς αὐτός πάρειμι καί Ῥουστικίος , ἀνήρ ὁρμάω μέν ἐκ ὁ ἄνω Μυσία , ἁλίσκομαι δέ ἐν ὁ πόλεμος , καί διά λόγος ἀρετή ὁ βάρβαρος ἐπί ὁ ὁ γράμμα διαπονέω συντάσσω . ὡς δέ ἐκ ὁ σύνοδος διανίσταμαι , δήω αὐτός περί λύσις ὁ Σύλλας γαμετή καί ὁ ἐκεῖνος παῖς , ἐν ὁ ρατιαρια ἀνδραποδίζω ἁλίσκομαι . καί πρός μέν ὁ αὐτός οὐ ἀπαγορεύω λύσις , ἐπί πολύς δέ σφεῖς βούλομαι χρῆμα ἀπεμπολάω . ἡμός δέ ἐλεέω αὐτός ὁ τυγχάνω ἱκετεύω , ὁ πρότερος εὐδαιμονία λογίζομαι , διαβαίνω τε πρός ὁ Ἀττήλαν , καί ὁ μέν γυνή ἐπί πεντακόσιοι διαφίημι χρυσός , ὁ δέ παῖς δῶρον πέμπω βασιλεύς . ἐν οὗτος δέ καί ὁ ῥέκα ( leg . καί Κρέκα , ut supra ) ὁ ὁ Ἀττήλα γαμετή παρά Ἀδάμης ὁ αὐτός πρᾶγμα ὁ ἐπιτροπή ἔχω δειπνέω ἐγώ παρακαλέω . καί παρά αὐτός ἔρχομαι ἅμα τις ὁ ἐκ ὁ ἔθνος λογάς φιλοφροσύνη τυγχάνω . δεξιόομαι δέ ἐγώ Μειλίχιος τε λόγος καί ὁ ὁ ἐδώδιμος παρασκευή . καί ἕκαστος ὁ πάρειμι Σκυθικός φιλοτιμία κύλιξ ἐγώ πλήρης διανίστημι δίδωμι , καί ὁ ἐκπίνω περιβάλλω καί φιλέω οὗτος δέχομαι . μετά δέ ὁ δεῖπνον ἐπί ὁ σκηνή ἔρχομαι εἰς ὕπνος τρέπω . ὁ δέ ὑστεραῖος ἐπί συμπόσιον αὖθις ἐγώ Ἀττήλας καλέω , καί ὁ πρότερος τρόπος παρά τε αὐτός εἰσέρχομαι καί εἰς ὁ εὐωχία τρέπω . συμβαίνω δέ ἐπί ὁ κλίνη ἅμα αὐτός μή ὁ πρέσβυς ὁ παῖς ἧμαι , ἀλλά γάρ Ὠηβάρσιον , θέω αὐτός τυγχάνω πρός πατήρ . παρά πᾶς δέ ὁ συμπόσιον λόγος φιλοφρονέομαι φράζω ἐγώ βασιλεύς παρακελεύομαι ὁ Κωνστάντιος , ὅς αὐτός παρά Ἀέτιος ἀποστέλλω ὑπογραφεύς χάρις , δίδωμι ὅς αὐτός γυνή καί ὑπισχνέομαι . παρά γάρ ὁ βασιλεύς Θεοδόσιος ἅμα ὁ στέλλω παρά ὁ Ἀττήλα πρέσβυς ἀφικνέομαι ὁ Κωνστάντιος ὁ εἰρήνη Ῥωμαῖος καί Σκύθης φημί ἐπί μακρός φυλάσσω χρόνος παρασκευάζω , εἄν αὐτός γυνή εὔπορος δήω . καί πρός οὗτος ἐπινεύω βασιλεύς , καί Σατορνίλος περιουσία καί γένος κοσμέω θυγάτηρ εἴρω δίδωμι . ὁ δέ Σατορνίλος ἀναλέγω Ἀθηναΐς ὁ καί Εὐδοκία · ἀμφότερος γάρ καλέω ὁ ὄνομα . ἐς ἔργον δέ ὁ αὐτός οὖον συγχωρέω ἄγω ὑπόσχεσις Ζήνων , ὑπατικός ἀνήρ καί πολύς ἀμφι ἑαυτοῦ ἔχω Ἴσαυρος δύναμις , μετά ὅς καί Κωνσταντῖνος κατά ὁ ὁ πόλεμος καιρός φυλάσσω ἐπιτρέπω . τότε δή ὁ ἐν ὁ Ἕως στρατιωτικός ἄρχω τάγμα ὑπεξάγω ὁ φρούριον ὁ κόρη , καί Ῥοῦφος τις , εἷς ὁ ἐπιτήδειος , κατεγγυάω . Ταύτη δέ ἀφαιρέω , ὁ Κωνστάντιος δήω ὁ βάρβαρος , ἐνυβρίζω αὐτός μή περιοράω , ἀλλά ἢ ὁ ἀφαιρέω ἢ καί ἄλλος αὐτός δίδωμι γαμετή φερνή εἰσφέρω . παρά ὁ ὁ δεῖπνον τοίνυν καιρός ὁ βάρβαρος λέγω ὁ βασιλεύω ὁ Μαξιμῖνος κελεύω , μή χρή ὁ ἐκ αὐτός ὁ Κωντάντιον ἐλπίς διαμαρτάνω · οὔτε γάρ βασιλεύς ( βασιλικός ? Β . ; πρέπω suppl . N . ) ὁ ψεύδω . οὗτος δέ ὁ Ἁττήλας ἐντέλλω , ὑπέχω Κωνστάντιος χρῆμα δίδωμι , εἰμί ὁ ζάπλουτος αὐτός παρά Ῥωμαῖος κατεγγυάω γυνή . ὁ δέ συμπόσιον ὑπεξέρχομαι , μετά ὁ νύξ ἡμέρα διαγίγνομαι τρεῖς , διαφέρω δῶρον ὁ προσήκω τιμάω · πέμπω δέ ὁ Ἀττήλας καί Βέριχον ὁ ἐγώ ἐν ὁ συμπόσιον προκαθίημι , ἀνήρ ὁ λογάς καί πολύς ἐν ὁ Σκυθικός κώμη ἄρχω , παρά βασιλεύς πρεσβεύω , ἄλλως τε καί αὐτός , οἷος δή πρέσβυς , [ Δῶρα ] παρά Ῥωμαῖος δέχομαι [ βούλομαι ] . ποιέω δέ ἐγώ ὁ πορεία καί πρός κώμη καταλύω τις , ἁλίσκομαι Σκύθης ἀνήρ κατασκοπή ἕνεκα ἐκ ὁ Ῥωμαῖος εἰς ὁ βάρβαρος διαβαίνω χώρα · καί αὐτός Ἀττήλας ἀνασκολοπίζω παρακελεύομαι . ὁ δέ ἔπειμι διά ἕτερος κώμη πορεύω ἐγώ , ἀνήρ δύο ὁ παρά Σκύθης δουλεύω ἄγω , ὀπίσω ὁ χείρ δέω , ὡς ὁ κατά πόλεμος ἀναιρέω δεσπότης · καί ἐπί ξύλον δύο κεραία ἔχω ἄμφω ὁ κεφαλή ἐμβάλλω ἀνασταυρόω . ἐπί ὅσος δέ ὁ Σκυθικός διεξέρχομαι , ὁ Βέριχος κοινωνέω τε ἐγώ ὁ ὁδός , καί ἥσυχος τις καί ἐπιτήδειος νομίζω . ὡς δέ ὁ Ἴστρος περαιόω , ἐν ἐχθρός ἐγώ γίγνομαι μοῖρα διά τις ἕωλος πρόφασις ἐκ ὁ θεράπων συμφέρω . καί πρότερος μέν ὁ ἵππος ἀφαιρέω , ὅς ὁ Μαξιμῖνος δωρέω εἰμί . ὁ γάρ Ἀττήλας πᾶς ὁ ἀμφι ἑαυτοῦ λογάς παρακελεύομαι δῶρον ὁ Μαξιμῖνος φιλοφρονέομαι , καί ἕκαστος πέμπω ἵππος αὐτός , μετά ὅς καί ὁ Βέριχος . Ὀλίγος δέ λαμβάνω ὁ ἄλλος ἀποπέμπω , ὁ σώφρων δηλόω ἐκ ὁ μετριότης σπουδάζω . οὗτος οὖν ἀφαιρέω ὁ ἵππος , καί οὔτε συνοδοιπορέω οὔτε συνεστιάω ἀνέχω · ὥστε ἐγώ ἐν ὁ βάρβαρος χώρα γίγνομαι σύμβολον , εἰς οὗτος προέρχομαι . καί ἐντεῦθεν διά ὁ Φίλιππος ἐπί ὁ Ἀδριανός πόλις ὁ πορεία ποιέω . ἐν ὅς διαναπαύω εἰς λόγος ἔρχομαι ὁ Βερίχῳ , καί αὐτός ὁ πρός ἐγώ σιωπή καταμέμφομαι , ὅτι γε δή ὀργίζω οὐ ἀδικέω οὐδείς . θεραπεύω οὖν αὐτός καί ἐπί ἑστίασις καλέω ἐξορμάω . καί ὁ Βιγίλᾳ ἐν ὁ ὁδός ἀπαντάω ἐπί ὁ Σκυθικός ἐπαναζεύγνυμι , καί ὁ παρά Ἀττήλα ἐγώ ὁ ἐπί ὁ πρέσβυς ἀπόκρισις εἴρω ἀφηγέομαι , ὁ ἐπάνοδος ἔχω . ὡς δέ εἰς ὁ Κωνσταντῖνος παραγίγνομαι , μεταβάλλω μέν οἴομαι ὁ Βέριχον ὁ ὀργή · ὅς δέ ὁ ἄγριος οὐ ἐπιλήθω φύσις , ἀλλά εἰς διαφορά χωρέω , καί ἐν κατηγορία ποιέω ὁ Μαξιμῖνος , ὡς φημί εἰς ὁ Σκυθικός διαβαίνω , ὁ Ἀρεόβινδος καί ὁ Ἄσπαρ , ἀνήρ στρατηγός , μηδείς παρά βασιλεύς ἔχω μοῖρα , καί ὡς ἐν ὀλιγωρία ὁ κατά αὐτός ποιέω , ὁ βαρβαρικός ἐλέγχω κουφότης . Λόγος δέ ἀναζεύγνυμι δέ ὁ βιγιλαω καί ἐν ὅς ὁ Ἀττήλαν τόπος διατρίβω συμβαίνω ἀφικνέομαι περιίστημι ἔχω ( συνόχωκα Ν . ) ὁ πρός οὗτος παρασκευάζω βάρβαρος , καί ὁ χρῆμα , ὅσπερ ὁ Ἐδέκωνι κομίζω , ἀφαιρέω . ὡς δέ καί αὐτός παρά ὁ Ἀττήλαν ἄγω , καί ἀνερωτάω ὅστις χάρις τοσοῦτος φέρω χρυσίον , φημί οἰκεῖος τε καί ὁ παρέπομαι πρόνοια ἕνεκα , ὥστε μή ἔνδεια τροφή ἢ ἵππος σπάνις , ἢ καί ὁ φορτηγός ὑποζύγιον ὑπό ὁ μακρός ἐκδαπανάω ὁδός , διαμαρτάνω ὁ περί ὁ πρέσβυς σπουδή · παρασκευάζω δέ αὐτός καί εἰς αἰχμάλωτος ὠνή , πολύς κατά ὁ Ῥωμαῖος δήω αὐτός , ὁ ὅς προσήκω λύω · καί ὁ Ἀττήλας « ἀλλά οὔτοι φημί , “ σύ πονηρός θηρίον,' ὁ βιγιλαω λέγω , “ ὁ δίκη σοφίζω λανθάνω , οὐδέ εἰμί σύ πρόφασις ἱκανός εἰς ὁ ὁ κόλασις διαφεύγω , μείζων μέν ὁ σός δαπάνη παρασκευή σύ χρῆμα ὑπάρχω , καί ὁ ὑπό σύ ἵππος καί ὑποζύγιον ὠνέομαι , καί ὁ ὁ αἰχμάλωτος λύσις , εἄν σύν Μαξίμινος παρά ἐγώ ἀφικνέομαι ποιέω ἀπαγορεύω οὗτος εἶπον ὁ υἱός ( εἰμί δέ καί ὁ Βιγίλᾳ τότε πρῶτος εἰς ὁ βάρβαρος ἀκολουθέω χώρα ) χώρα ) ξίφος καταβάλλω παρακελεύομαι , εἰμί μή φθάνω εἶπον ὅστις ὁ χρῆμα καί διά ὅς αἴτιος κομίζω . ὁ δέ ὡς θεάομαι ὁ παῖς ἐπί θάνατος στείχω , εἰς δάκρυον τε καί ολυφυρμος τρέπω , καί ἀναβοάω ὁ δίκη ἐπί αὐτός φέρω ὁ ξίφος , οὐ ἐπί ὁ νέος ὁ ἀδικέω οὐδείς . καί μηδείς μέλλω ὁ τε αὐτός καί Ἐδέκωνι καί ὁ εὐνοῦχος καί ὁ βασιλεύς μελετάω λέγω , συνεχῶς δέ εἰς Ἱκεσία τρέπω , ὥστε αὐτός μέν ἀναιρέω , διαφίημι δέ ὁ παῖς . γιγνώσκω δέ ὁ Ἀττήλας ἀπό ὁ Ἐδέκωνι εἴρω μηδείς διαψεύδω ὁ βιγιλαω , ἐν δεσμός εἰμί προστάσσω , οὖον πρότερος λύω ἀπειλέω πρίν ἢ ὁ παῖς ἐκπέμπω ἕτερος αὐτός πεντήκοντα χρυσίον λίτρα ὑπέρ ὁ σφέτερος κομίζω λύτρον . καί ὁ μέν δήω , ὁ δέ εἰς ὁ Ῥωμαῖος ἐπάνειμι . πέμπω δέ καί Ὀρέστης καί Ἤσλαν ὁ Ἀττήλας εἰς ὁ Κωνσταντῖνος .