priscianus.metaphrasis-in-theophrastum priscianus_lydus_bywater_0355.1
εἰς τὴν τῶν φαντασμάτων ἐγείρομένην ἐπίκρισιν . Ἄλλ᾽ εἰ καὶ τὰς ἄλλας ἀποτυποῦται ὡς κατὰ τὴν Ἰάμβλιχον καὶ αὐτὰς τὰς λογικὰς τε καὶ νοερὰς ἐνεργείας , πῶς ἐπὶ ἀληθὲς τὸ Ἀριστοτελικόν , τὸ ὑπὸ τῶν αἰσθητικῶν εἰδῶν κινεῖσθαι τὴν φαντασίαν ; ἢ εἰ καὶ τὰς χρεῖττους ἀποτυποῦται ἐνεργείας πάσας , ὅμως κατὰ τὰ αἰσθητικὰ ἀπεικονίζεται εἴθ᾽ μορφωτικῶς καὶ μεριστῶς καὶ κατὰ τὴν πρὸς τὰ αἰσθητὰ ἀναφορὰν , ὥστε καὶ τὰς χρεῖττους ἀποτυποῦται ἐνεργείας ἢ ὑπὸ τῶν αἰσθητικῶν κινεῖται εἰδῶν . πῶς οὖν καὶ μὴ παρόντων τῶν αἰσθητῶν κινεῖται ἡ φαντασία ; καὶ γὰρ εἰ ὑπὸ τῶν αἰσθητικῶν κινεῖται , ἀλλὰ καὶ ταῦτα παρόντων τῶν αἰσθητῶν προβάλλεται καὶ ἀπόντων ἀπολείπει . ἢ οὐχ ὡς ἡ αἴσθησις παρόντων μόνον κινεῖται τῶν αἰσθητῶν , οὕτω καὶ ἡ φαντασία , ἀλλ᾽ ἐπειδὰν ἅπαξ κινηθῇ , δύναται ἀφ᾽ ἑαυτῆς ἐγείρεσθαι καὶ προβάλλειν τὰ φαντάσματα κατὰ τὴν πρὸς τὰ εἴδη ( τὰ ) κινῆσαντα ἀναφορὰν . ἐνίοτε δὲ οὐχ ἅπαξ ἢ δις ἀλλὰ πλεονάκις κινηθῆναι δεῖται πρὸς τὸ ἀφ᾽ ἑαυτῆς ὁμοία τοῖς κινήσασιν προτείνειν . καὶ τῇ μὲν μορφωτικῷ καὶ μεριστῷ κινουμένη πρὸς τὴν αἴσθησιν · τῇ δὲ καὶ ἀφ᾽ ἑαυτῆς προτείνειν τὰ φαντάσματα καὶ μὴ παρόντων ἐπὶ τῶν κινούντων ἐξήρτηται τῆς αἰσθήσεως · τῇ δὲ εἰς ἕτερα ἀναφέρειν ἀεὶ καὶ ἀφομοιοῦσθαι πρὸς τὰς διαφόρους ἐνεργείας τῆς ψυχῆς , ταύτῃ πρὸς πάσας τε τῆς ψυχῆς παραπέφυκε τὰς δυνάμεις · καὶ κατὰ τὸ ἀφομοιωτικὸν τῆς ψυχῆς ἴσταται ἰδίωμα . Ἐν τίνι οὖν ἡ φαντασία , ζητεῖ ὁ Θεόφραστος . οὔτε γὰρ ἐν τῇ αἰσθητικῇ , διότι ἀληθοῦς οὖσης τῆς αἰσθήσεως ψευδὲς γίνεται ἐνίοτε ἡ φαντασία · οὔτε ἐν τῇ αἰσθητηρίῳ · τὸ μὲν γὰρ ἐν τῇ αἰσθητηρίῳ πάθημα παρόντος συμβαίνει τοῦ αἰσθητοῦ , τὰ δὲ φαντάσματα γίνεται καὶ ἀπόντος . λέγω δὴ οὖν ἑτέραν εἶναι δύναμιν τὴν φαντασίαν παρὰ τὴν αἴσθησιν , προσεχῆ δὲ καὶ διὰ τοῦτο ὑπ᾽ αὐτῆς πως κινουμένην , καὶ οἷον μὲν ὑποκειμένους τοῖς αἰσθητικοῖς χρωμένην εἴδεσιν ἐξ ὧν ἐγείρεται καὶ πρὸς ἃ ἀναφέρει τὰ φαντάσματα , παντοδαπῶς δὲ ταῦτα ποικιλλοῦσαν τῇ ὑπερανέργειαν · καὶ ἀφ᾽ ἑαυτῆς μετὰ τὸ ἅπαξ κινηθῆναι ἐπὶ τὴν διαμόρφωσιν ὡς ἂν δρμῆσῃ ἐγείρεσθαι · τὰς δὲ ἐμφάσεις τῶν ἀπὸ τῆς φαντασίας προβαλλομένων εἰδῶν δέχεσθαι καὶ τὸ αἰσθητήριον , ὡς οἱ μορφωτικοὶ καὶ μεριστοὶ ὀηλοῦσι τύποι τὸ χωριστὸν σωμάτων οὐχ ἐμφαίνοντες . καὶ ἐναργῶς δὲ πολλάκις τοῦ σώματος συγχινουμένου ταῖς φαντασίαις καὶ κατ᾽ αὐτὰς διατιθεμένου ἐμφαίνεσθαι σύμφηρμ καὶ ἐν τῷ αἰσθητηρίῳ τὰ φαντάσματα , ἀλλ᾽ οὐχ ὡς αἰσθητικῇ ( διὸ οὐχ ἐξωθεν ) οὐδὲ ὡς ὑπὸ σωμάτων τινῶν ὁρώντων μεταβαλλομένην , ἀλλ᾽ ὡς τὰ φανταστά
Lemmas: εἰς ὁ ὁ φάντασμα ἐγείρω ἐπίκρισις . ἄλλος εἰμί καί ὁ ἄλλος ἀποτυπόω ὡς κατά ὁ Ἰάμβλιχος καί αὐτός ὁ λογικός τε καί νοερός ἐνέργεια , πῶς ἐπί ἀληθής ὁ Ἀριστοτελικός , ὁ ὑπό ὁ αἰσθητικός εἶδος κινέω ὁ φαντασία ; ἢ εἰμί καί ὁ χρέω ἀποτυπόω ἐνέργεια πᾶς , ὅμως κατά ὁ αἰσθητικός απεικονίζω ἔτι μορφωτικός καί μεριστός καί κατά ὁ πρός ὁ αἰσθητός ἀναφορά , ὥστε καί ὁ χρέω ἀποτυπόω ἐνέργεια ἢ ὑπό ὁ αἰσθητικός κινέω εἶδος . πῶς οὖν καί μή πάρειμι ὁ αἰσθητής κινέω ὁ φαντασία ; καί γάρ εἰμί ὑπό ὁ αἰσθητικός κινέω , ἀλλά καί οὗτος πάρειμι ὁ αἰσθητής προβάλλω καί ἄπειμι ἀπολείπω . ἢ οὐ ὡς ὁ αἴσθησις πάρειμι μόνος κινέω ὁ αἰσθητής , οὗτος καί ὁ φαντασία , ἀλλά ἐπειδάν ἅπαξ κινέω , δύναμαι ἀπό ἑαυτοῦ ἐγείρω καί προβάλλω ὁ φάντασμα κατά ὁ πρός ὁ εἶδος ( ὁ ) κινέω ἀναφορά . ἐνίοτε δέ οὐ ἅπαξ ἢ δις ἀλλά πλεονάκις κινέω δήω πρός ὁ ἀπό ἑαυτοῦ ὅμοιος ὁ κινέω προτείνω . καί ὁ μέν μορφωτικός καί μεριστός κινέω πρός ὁ αἴσθησις · ὁ δέ καί ἀπό ἑαυτοῦ προτείνω ὁ φάντασμα καί μή πάρειμι ἐπί ὁ κινέω ἐξαρτάω ὁ αἴσθησις · ὁ δέ εἰς ἕτερος ἀναφέρω ἀεί καί ἀφομοιόω πρός ὁ διάφορος ἐνέργεια ὁ Ψυχή , οὗτος πρός πᾶς τε ὁ Ψυχή παραφύομαι ὁ δύναμις · καί κατά ὁ ἀφομοιωτικός ὁ Ψυχή ἴστημι ἰδίωμα . ἐν τίς οὖν ὁ φαντασία , ζητέω ὁ Θεόφραστος . οὔτε γάρ ἐν ὁ αἰσθητικός , διότι ἀληθής εἰμί ὁ αἴσθησις ψευδής γίγνομαι ἐνίοτε ὁ φαντασία · οὔτε ἐν ὁ αἰσθητήριον · ὁ μέν γάρ ἐν ὁ αἰσθητήριον πάθημα πάρειμι συμβαίνω ὁ αἰσθητής , ὁ δέ φάντασμα γίγνομαι καί ἄπειμι . λέγω δή οὖν ἕτερος εἰμί δύναμις ὁ φαντασία παρά ὁ αἴσθησις , προσεχής δέ καί διά οὗτος ὑπό αὐτός πως κινέω , καί οἷος μέν ὑπόκειμαι ὁ αἰσθητικός χράω εἶδος ἐκ ὅς ἐγείρω καί πρός ὁ ἀναφέρω ὁ φάντασμα , παντοδαπής δέ οὗτος ποικίλλω ὁ ὑπερανέργειαν · καί ἀπό ἑαυτοῦ μετά ὁ ἅπαξ κινέω ἐπί ὁ διαμόρφωσις ὡς εἄν δρμῆσῃ ἐγείρω · ὁ δέ ἔμφασις ὁ ἀπό ὁ φαντασία προβάλλω εἶδος δέχομαι καί ὁ αἰσθητήριον , ὡς ὁ μορφωτικός καί μεριστός ὄλλυμι τύπος ὁ χωριστός σῶμα οὐ ἐμφαίνω . καί ἐναργής δέ πολλάκις ὁ σῶμα συγχινουμενοω ὁ φαντασία καί κατά αὐτός διατίθημι ἐμφαίνω σύμφηρμ καί ἐν ὁ αἰσθητήριον ὁ φάντασμα , ἀλλά οὐ ὡς αἰσθητικός ( διό οὐ ἐξωθεν ) οὐδέ ὡς ὑπό σῶμα τις ὁράω μεταβάλλω , ἀλλά ὡς ὁ φανταστής