priscianus.metaphrasis-in-theophrastum priscianus_lydus_bywater_0335.1
τῆς γλώττης τόδε , φησί , μέρει δὲ θάτερον ( ἄλλω ) , ἀλλὰ τῷ αὐτῷ · καὶ ἐπὶ τῆς ἀκοῆς δὲ ὁμοίως , εἰ ἄρα καὶ διελεῖν ἐστι τὴν ἀκοήν . ἢ εἴτε ἡ γλῶττα τὸ γευστικὸν αἰσθητήριον εἴτε πνεύματα ( τὰ ) ἐν τῇ γλώττῃ , μεριστὸν πάντως ὄν σῶμα , ἑτέρῳ μὲν μορίῳ ἄλλο ἑτέρῳ δὲ ἄλλο τι πά - 5 σχειν οὐχ ἀδύνατον · ὡς ἐναργὲς τοῦτο γίνεται ἐκ τῆς ἀφῆς · θερμαίνεσθαι γὰρ κατὰ ἄλλο μόριον καὶ ψύχεσθαι κατὰ ἄλλο ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ δυνατόν · καὶ τὸ αἰσθητικὸν δὲ τῆς ἀκοῆς πνεῦμα μεριστὸν δηλαδή . ὁ δὲ λόγος εἴρηται ὡς ἀμερὴς μὲν ἐνεργεῖν δὲ ἅμα τάναντία οὐ κωλύεται · πάσχειν γὰρ οὐχ οἷόν τε κατὰ τὸ αὐτὸ τὰ ἐναντία . Ἄλλ’ ἡ μὲν θερμότης ὡς δύ - 9 10 ναμὶς ψυχικὴ ὁρμῇ ἂν εἰς τὸ αἰσθητήριον , ἡ δὲ μορφὴ καὶ ὁ τύπος καὶ ἡ κίνησις καὶ ὁ ἀριθμὸς πῶς ἐξομοιοῖ ; ἢ καὶ ταῦτα ἔχειν τι δραστήριον ἐροῦμεν , δράει δὲ μᾶλλον εἰδοτικῶς · ὡς τῷ θερμότητι καὶ τὰς συστολὰς αὐτῇ δυνάμεις σωματωδεστέρον καὶ διὰ τοῦτο πλῆκτικώτερον καὶ παθητικώτερον — εἰ μὴ ἄρα καὶ τὰ μὲν ἴδια αἰσθητὰ ἑκάστης αἰσθήσεως ἐναρ - 15 γεστέραν ἔχει τὴν ἐνέργειαν τὰ δὲ κοινὰ ἀμωρότερα , τὰ μὲν προσεχῇ ὡς οἰκεῖα τὰ δὲ πορρωτέρω . καὶ ἴσως ὡς χρεῖττω τὰ κοινὰ οὐχ ὡσαύτως ἐστὶ τῇ αἰσθήσει σύμμετρα . ἀλλ’ ὅμως αἰσθητὰ καὶ ( τὰ ) κοινὰ καὶ οὐ μόνῃ τῇ διανοίᾳ γνωρίζεται . εἰς ἑνὶα γε μὴν ἐκ τῶν αἰσθητῶν ἡ διάνοια ἀναγομένη αὐτὴ καθ’ αὑτὴν λογίζεται οὐκέτι ὄντα τῇ αἰσθήσει κατα - 20 ληπτὰ , ὡς ὅταν τὴν οὐσίαν γνωρίζῃ τῶν αἰσθητῶν . εἰ δὲ καὶ χρόνῳ καὶ ἀριθμῷ μὴ ἀντιλαμβάνεται ἡ αἴσθησις , καὶ τούτων ἐκταὶ ἡ διάνοια ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν ἀναπεπομένη γνωριστική . Ἄλλ’ εἰ καθ’ ὁμοίωσιν ἡ γνώσις , 10 πῶς μὴ πάσχουσα ὑπὸ τῶν ἐν τοῖς αἰσθητοῖς ὁμοιοῦται πρὸς αὐτὰ ἡ διάνοια ; εἰ δὲ πάσχει , ὁποῖον αὐτῆς τὸ πάθος ; ἢ οὐ κατὰ πάθος οὐδὲ ἡ 25 αἰσθητική , ὡς ἐλέγομεν , κρίσις ( οὕτω λέγω ἡ διανοητικὴ σύνεσις ) ἀλλὰ κατ’ ἐνέργειαν καὶ λόγων προβολήν . ὡς δὲ ἀπὸ τοῦ ἐν τῷ αἰσθητηρίῳ | 275 πάθους εἰς εἶδος τελειουμένου ὁμοιον τῷ αἰσθητῷ ὁ τῶν αἰσθητῶν προβάλλεται λόγος , ὡς οἰκεῖφ τῷ αἰσθητικῷ συναρμοζόμενος εἴδει καὶ πρὸς οἰκεῖον συμμετρῶς ἐχειρόμενος , οὕτω καὶ ὁ τῶν αἰσθητῶν ποιοτήτων χρι - 30 τικὸς λόγος τὴν τῆς οὐσίας τῶν αἰσθητῶν γνωριστικὴν κινεῖ δύναμιν οἰκείως , κατὰ τὴν τῶν αἰσθητῶν ποιοτήτων πρὸς τὴν οὐσίαν ἀφ’ ἧς προέρχονται οἰκειότητα . Ἐπεὶδὴ ὑπὸ μὲν τῶν ἰδίων αἰσθητῶν ἐναργῶς πλήττεται τὸ 11 αἰσθητήριον , τῶν δὲ κοινῶν οὐ πρώτως ἀλλὰ δευτέρως ἢ καθ’ ἕκαστα ἀντιλαμβάνεται αἴσθησις — πρώτως γὰρ χρώματος ἢ ὄψις , δευτέρως δὲ
Lemmas: ὁ γλῶσσα ὅδε , φημί , μέρος δέ ἕτερος ( ἄλλος ) , ἀλλά ὁ αὐτός · καί ἐπί ὁ ἀκοή δέ ὁμοίως , εἰμί ἄρα καί διαιρέω εἰμί ὁ ἀκοή . ἢ εἴτε ὁ γλῶσσα ὁ γευστικός αἰσθητήριον εἴτε πνεῦμα ( ὁ ) ἐν ὁ γλῶσσα , μεριστός πάντως εἰμί σῶμα , ἕτερος μέν μόριον ἄλλος ἕτερος δέ ἄλλος τίς πᾷ - 5 ἔχω οὐ ἀδύνατος · ὡς ἐναργής οὗτος γίγνομαι ἐκ ὁ ἀφῆς · θερμαίνω γάρ κατά ἄλλος μόριον καί ψύχω κατά ἄλλος ἐν ὁ αὐτός χρόνος δυνατός · καί ὁ αἰσθητικός δέ ὁ ἀκοή πνεῦμα μεριστός δηλαδή . ὁ δέ λόγος εἴρω ὡς ἀμερής μέν ἐνεργέω δέ ἅμα τἀναντία οὖον κωλύω · πάσχω γάρ οὐ οἷος τε κατά ὁ αὐτός ὁ ἐναντίος . ἄλλος ὁ μέν θερμότης ὡς δύο - 9 10 ναμὶς ψυχικός ὁρμή εἄν εἰς ὁ αἰσθητήριον , ὁ δέ μορφή καί ὁ τύπος καί ὁ κίνησις καί ὁ ἀριθμός πῶς ἐξομοιόω ; ἢ καί οὗτος ἔχω τίς δραστήριος εἴρω , δράω δέ μᾶλλον ειδοτικος · ὡς ὁ θερμότης καί ὁ συστολή αὐτός δύναμις σωματώδης καί διά οὗτος πληκτικός καί παθητικός — εἰμί μή ἄρα καί ὁ μέν ἴδιος αἰσθητός ἕκαστος αἴσθησις ἐναρ - 15 γεστέραν ἔχω ὁ ἐνέργεια ὁ δέ κοινός ἄμωρος , ὁ μέν προσεχής ὡς οἰκεῖος ὁ δέ πρόσω . καί ἴσως ὡς χρίω ὁ κοινός οὐ ὡσαύτως εἰμί ὁ αἴσθησις σύμμετρος . ἀλλά ὅμως αἰσθητός καί ( ὁ ) κοινός καί οὖον μόνος ὁ διάνοια γνωρίζω . εἰς Ενία γε μήv ἐκ ὁ αἰσθητής ὁ διάνοια ἀνάγω αὐτός κατά ἑαυτοῦ λογίζομαι οὐκέτι εἰμί ὁ αἴσθησις κατά - 20 ληπτός , ὡς ὅταν ὁ οὐσία γνωρίζω ὁ αἰσθητής . εἰμί δέ καί χρόνος καί ἀριθμός μή ἀντιλαμβάνω ὁ αἴσθησις , καί οὗτος ἕκτος ὁ διάνοια ἀπό ὁ αἰσθητής ἀναπίνω γνωριστικός . ἄλλος εἰμί κατά ὁμοίωσις ὁ γνῶσις , 10 πῶς μή πάσχω ὑπό ὁ ἐν ὁ αἰσθητός ὁμοιόω πρός αὐτός ὁ διάνοια ; εἰμί δέ πάσχω , ὁποῖος αὐτός ὁ πάθος ; ἢ οὖον κατά πάθος οὐδέ ὁ 25 αἰσθητικός , ὡς λέγω , κρίσις ( οὗτος λέγω ὁ διανοητικός σύνεσις ) ἀλλά κατά ἐνέργεια καί λόγος προβολή . ὡς δέ ἀπό ὁ ἐν ὁ αἰσθητήριον | 275 πάθος εἰς εἶδος τελειόω ὅμοιος ὁ αἰσθητός ὁ ὁ αἰσθητής προβάλλω λόγος , ὡς οἰκέω ὁ αἰσθητικός συναρμόζω εἶδος καί πρός οἰκέω σύμμετρος χειρόομαι , οὗτος καί ὁ ὁ αἰσθητής ποιότης χρις - 30 τικός λόγος ὁ ὁ οὐσία ὁ αἰσθητής γνωριστικός κινέω δύναμις οἰκεῖος , κατά ὁ ὁ αἰσθητής ποιότης πρός ὁ οὐσία ἀπό ὅς προέρχομαι οἰκειότης . ἐπειδή ὑπό μέν ὁ ἴδιος αἰσθητής ἐναργής πλήσσω ὁ 11 αἰσθητήριον , ὁ δέ κοινός οὖον πρῶτος ἀλλά δύο ἢ κατά ἕκαστος ἀντιλαμβάνω αἴσθησις — πρῶτος γάρ χρῶμα ἢ ὄψις , δύο δέ