priscianus.metaphrasis-in-theophrastum priscianus_lydus_bywater_0367.2
Ἐπὶ δὲ τούτοις ἐχθέμενος τὰ ’Αριστοτέλους , ἐν οἷς ἐκείνος τὰ χωριστά 19 καὶ ἄυλα εἰς ταῦτόν ἄγει τῷ νῷ , ἐν δὲ τοῖς ἐνύλοις · δυνάμει ἕκαστον εἶναι τῶν νοητῶν καὶ τούτοις μὴ ἐνυπάρχειν τὸν νοῦν , ἐπιδιαιροῖ τε τὰ εἰρημένα καὶ ἐπαπορεῖ τινὰ . ἵνα οὖν καὶ τούτων σαφέστερον ἀντιλαβώμεθα , 10 τὰ ’Αριστοτέλους ἡμῖν προδιαρθρωτέον ὡς οἷόν τε διὰ βραχέων . ἐπειδή , 291 φησί , τὰ μὲν ἐστὶν ἐν ὕλῃ τὰ δὲ ἄνευ ὕλης , ὁποῖαι αἱ ἀσώματοι καὶ χωρισταὶ οὐσίαι , ἐν μὲν τοῖς χωρίστοις ταυτόν ἐστι · τὸ νοοῦν καὶ τὸ νοούμενον . ὅ τε γὰρ νοῦς οὐλ’ ἔξω ἀποτείνόμενος ἢ ἐν αὐτῷ μένων νοεῖ τὰ πράγματα · διὸ ὁ αὐτὸς τοῖς νοητοῖς · τὰ τε ἄυλα πάντα ἀμέ - 15 ριστα ὄντα καὶ ζωῆς καὶ γνώσεως πλήρη νοερὰ τυγχάνει ὄντα · ἐπεὶ καὶ τὰ μὲν αἰσθητὰ διὰ τὸν ὑλικὸν διασπασμὸν ἑτέρως ἐστὶν αἰσθητά , ἑαυτοῖς δὲ ἕνια οὐδαμῶς · τὰ δὲ ἄυλα νοητὰ ὄντα καὶ ταύτῃ τῶν αἰσθητῶν διενήγογε , τῇ μὴ διεσπᾶσθαι ἀπὸ τοῦ νοοῦντος μηδὲ ξεωθὲν τελειοῦσθαι , ἀλλὰ τελείως ἀφ’ ἑαυτῶν εἶναι νοητά . διὸ καὶ νοοῦντα ἐπὶ ἀμέριστα ὄντα ἀμε - 20 ρίστως καὶ τῷ νοοῦντι ἥνωται , καὶ ὅλα δι’ ὅλων ὄντα νοητὰ ὅλα δι’ ὅλων ἥνωται τῷ νῷ , καὶ οὐ κατὰ συμβεβηκὸς ἀλλὰ κατ’ οὐσίαν ὄντα νοητὰ καὶ τέλεια ὄντα κατ’ οὐσίαν , καὶ διὰ τοῦτο καὶ τέλεια κατὰ τὴν οἰκείαν οὐσίαν , νοητὰ εἴη ἂν καὶ νοοῦντα τὰ αὐτά · ἵνα καὶ καθ’ ἑαυτὰ ἢ νοητὰ τε καὶ τέλεια νοητά . ὁ δὲ ’Αριστοτέλης καὶ ἀπὸ τῆς ἐπιστήμης ὑπέμνησεν ὅτι 25 ἐν τοῖς χωρίστοις ταυτόν τὸ νοοῦν καὶ τὸ νοούμενον . ἢ γὰρ ἐπιστήμη ἢ θεωρητική , φησί , καὶ τὸ οὕτως ἐπιστητὸν ταυτόν ἐστι , τοιούτων ἢ γὰρ ἐπιστήμη , καίτοι ἔξω οὐδ’ ὅλως ἀποτεινομένη , ἐν ἑαυτῇ δὲ μένουσα καὶ εἴσω ἐνεργοῦσα , ὅμως θεωρητικὴ τῶν πραγμάτων τυγχάνει οὖσα , καὶ τὸ οὕτως ἐπιστητὸν ταυτόν ἐστιν . ἐπεὶ γὰρ ἐπιστητὰ 30 φαμεν καὶ τὰ ἐνύλα καὶ τὰ ἐξ ἀφαιρέσεως , οὐχ ὡς συστοίχως αὐτὰ τῆς ἐπιστήμης θεωρούσης , ἀλλ’ ὡς ἀπὸ αἰτίων τῶν ἐν αὐτῇ λόγων , πρὸς ταῦτα ἀντιδιατέλλων τὸ οὕτως ἐπιστητὸν φησι , τοιούτων τὸ συστοίχως ἐπιστητὸν , τοιούτων δὲ τὸ αἰτιώδες καὶ ἐν αὐτῇ τῇ ψυχῇ , τοῦτο δὲ ταυτόν τῇ ἐπιστήμῃ . ἧδη μὲν γὰρ καὶ ἐπὶ τῆς αἰσθήσεως εἴρηται ὡς οὐχ ἄλλως 35 ἐπιτελεῖται ἢ γνώσις , εἰ μὴ εἰς ταῦτόν ἢ κατ’ ἐνέργειαν ἐλθοι γνώσις τῷ
Lemmas: ἐπί δέ οὗτος ἔχθω ὁ ’αριστοτελος , ἐν ὅς ἐκείνος ὁ χωριστής 19 καί ἄυλος εἰς αὐτός ἄγω ὁ νάω , ἐν δέ ὁ ἔνυλος · δύναμις ἕκαστος εἰμί ὁ νοητός καί οὗτος μή ἐν-ὑπάρχω ὁ νόος , ἐπιδιαιρέω τε ὁ εἴρω καί ἐπαπορέω τις . ἵνα οὖν καί οὗτος σαφής ἀντιλαμβάνω , 10 ὁ ’αριστοτελος ἐγώ προδιαρθρωτέον ὡς οἷος τε διά βραχύς . ἐπειδή , 291 φημί , ὁ μέν εἰμί ἐν ὕλη ὁ δέ ἄνευ ὕλη , ὁποῖος ὁ ἀσώματος καί χωριστός οὐσία , ἐν μέν ὁ χωρίζω αὐτός εἰμί · ὁ νοέω καί ὁ νοέω . ὅς τε γάρ νόος ὅλος ἔξω ἀποτείνω ἢ ἐν αὐτός Μένων νοέω ὁ πρᾶγμα · διό ὁ αὐτός ὁ νοητός · ὁ τε ἄυλος πᾶς ἡμεῖς - 15 Ρίστα εἰμί καί ζωή καί γνῶσις πλήρης νοερός τυγχάνω εἰμί · ἐπεί καί ὁ μέν αἰσθητός διά ὁ ὑλικός διασπασμός ἑτέρως εἰμί αἰσθητής , ἑαυτοῦ δέ ἕνος οὐδαμῶς · ὁ δέ ἄυλος νοητός εἰμί καί οὗτος ὁ αἰσθητής διαφέρω , ὁ μή διεσπάομαι ἀπό ὁ νοέω μηδέ ξεωθὲν τελειόω , ἀλλά τέλειος ἀπό ἑαυτοῦ εἰμί νοητός . διό καί νοόω ἐπί ἀμέριστος εἰμί ἀμος - 20 ρίστως καί ὁ νοέω ἑνόω , καί ὅλος διά ὅλος εἰμί νοητός ὅλος διά ὅλος ἑνόω ὁ νάω , καί οὖον κατά συμβαίνω ἀλλά κατά οὐσία εἰμί νοητός καί τέλειος εἰμί κατά οὐσία , καί διά οὗτος καί τέλειος κατά ὁ οἰκεῖος οὐσία , νοητός εἰμί εἄν καί νοόω ὁ αὐτός · ἵνα καί κατά ἑαυτοῦ ἢ νοητός τε καί τέλειος νοητός . ὁ δέ Αριστοτέλης καί ἀπό ὁ ἐπιστήμη ὑπομιμνῄσκω ὅτι 25 ἐν ὁ χωρίζω αὐτός ὁ νοέω καί ὁ νοέω . ἢ γάρ ἐπιστήμη ἢ θεωρητικός , φημί , καί ὁ οὕτως ἐπιστητός αὐτός εἰμί , τοιοῦτος ἢ γάρ ἐπιστήμη , καίτοι ἔξω οὐδέ ὅλως ἀποτείνω , ἐν ἑαυτοῦ δέ μένω καί εἴδομαι ἐνεργέω , ὅμως θεωρητικός ὁ πρᾶγμα τυγχάνω εἰμί , καί ὁ οὕτως ἐπιστητός αὐτός εἰμί . ἐπεί γάρ ἐπιστητός 30 φημί καί ὁ ένυλος καί ὁ ἐκ ἀφαίρεσις , οὐ ὡς σύστοιχος αὐτός ὁ ἐπιστήμη θεωρέω , ἀλλά ὡς ἀπό αἴτιος ὁ ἐν αὐτός λόγος , πρός οὗτος ἀντιδιατέλλων ὁ οὕτως ἐπιστητός φημί , τοιοῦτος ὁ σύστοιχος ἐπιστητός , τοιοῦτος δέ ὁ αιτιώδης καί ἐν αὐτός ὁ Ψυχή , οὗτος δέ αὐτός ὁ ἐπιστήμη . ἤδη μέν γάρ καί ἐπί ὁ αἴσθησις εἴρω ὡς οὐ ἄλλως 35 ἐπιτελέω ἢ γνῶσις , εἰμί μή εἰς αὐτός ἢ κατά ἐνέργεια ἔρχομαι γνῶσις ὁ