priscianus.metaphrasis-in-theophrastum priscianus_lydus_bywater_0340.1
ἐκείνου γὰρ ἐνέργεια δόξειεν ἂν μᾶλλον . τοῦτο δὲ ἀπορήσας ἐπιλέγεται , ὁμοίως ἔχειν τοῦτο λέγων ὡς ἐν τοῖς ἄλλοις τοῖς πάσχουσι , ἐκεῖνο ὅσως ἐνδεικνύμενος , ὅτι ὡς ἡ θερμότης τοῦ μὲν πυρὸς ὡς ποιούντος ἐστὶν ἐνέργεια , τοῦ δὲ θερμαινομένου ὡς πάσχοντος , οὕτω καὶ τὸ 5 φῶς τοῦ δεχομένου ὡς πάθημα λέγoit · ἂν ἐνέργεια , οὐ χωρίως ἐνέργεια ὀνομαζομένη . διὸ καὶ ἐπάγει μὴ δεῖν ζητεῖν τὰ ὀνόματα , ἀλλ’ εἰ τὴν φύσιν αὐτοῦ νοοῦμεν ἱκανὸν εἶναι . πρῶτον μὲν οὖν ἐκεῖνο ἀξιῶ διορίζεσθαι ὡς ἕτερον μὲν τὸ αἰτιατὸν φῶς ἕτερον δὲ τὸ τούτου αἴτιον , οἷον τὸ ἐν ἡλίῳ ἢ ἐν πυρί · καὶ οὐ περὶ τοῦ αἰτίου ὁ λόγος ἐν τῇ περὶ τοῦ τί 10 τὸ φῶς ζητήσει , ἀλλὰ περὶ τοῦ ἀπ’ αὐτοῦ προιόντος , ἢ δὴ ἐνέργεια εἶναι λέγεται τοῦ διαφανοῦς τοῦ ἐν ἀέρι καὶ ὕδατι καὶ ἐν τοῖς παρὰ μέρος φωτὸς καὶ σκότους δεκτικοῖς . Ἔπειτα δὲ τῷ Ἰαμβλίχῳ ἐπόμενος οὔτε σῶμα τοῦτο εἶναι ἀξιῶ , ὥσπερ οἱ Περιπατητικοί , οὔτε μὴν πάθος ἢ ποιότητα σώματος ὁποιοῦν · οὐ γὰρ ἐν τῷ ἀέρι ἔχει τὸ εἶναι φῶς · κινουμένου γοῦν 15 ἐκείνου ἔστηκεν αὐτὸ καὶ τρεπομένου πολυειδῶς αὐτὸ χωριστῶς ἀποτέθηται καὶ σβέζει τὴν πρὸς τὸ αἴτιον ἀδιάλειπτον συνέχειαν . ἀλλὰ καὶ ἡ ἀθρόα αὐτοῦ παρουσία ἐπὶ πάντα τὰ δέχεσθαι αὐτὸ δυναμένα παρόντος τοῦ ἐλλάμποντος , καὶ αὐθὶς ἀπελθόντος ἡ ἀθρόα ἀπόλειψις , μηδὲν ἴχνος ἑαυτοῦ καταλείποντος , σημεῖόν τοῦ μὴ πάθημα εἶναι τοῦ ἀέρος τὸ φῶς . τὰ γὰρ πάθη 20 οἷον ἡ θερμότης οὔτε ἀθρόως ἐγγίνεται , καὶ τοῦ πυρὸς ἀπελθόντος ἀμυδρόν τι ἐγκαταλείπει ἑαυτῆς εἶδος τῷ πεπονθότι . καὶ τὸ μὴ κατὰ διάδοσιν δὲ μηδὲ κατὰ τροπὴν ἐγγίνεσθαι , καὶ τὸ μὴ περιγράφεσθαι μέχρι τινός , προιέναι δὲ ἄχρι παντὸς τοῦ δυναμένου αὐτὸ δέχεσθαι , καὶ τὸ μὴ συγκεῖσθαι ἐν ἀλλήλοις τὰ φῶτα , δηλοῖ ἀπαντα ταῦτα χωριστὴν εἶναι σωμάτων τὴν 25 τοῦ φωτὸς ἐνέργειαν . πῶς οὖν ἐνέργεια λέγεται τοῦ διαφανοῦς ; οὐχ ὡς πάθος , φῆσω , οὔδ’ ὡς τελειότης αὐτοῦ ἐν ὑποκειμένῳ αὐτῇ γενομένη , ἀλλ’ ὡς χωριστῶς αὐτὸ τελειοῦσα , οὐχ αὐτὴ ἐκείνου ἀλλ’ ἑαυτῆς ἐκεῖνο ποιοῦμένη , μένουσα συνεχὴς αὐτῇ τῷ ἐλλάμποντι καὶ ἐκείνῳ συμπεριεχομένη . τοῦτο μὲν οὖν ὡς συντόμως ὑπεμνήσθην , ἵνα μὴ ὁμοίως ὡς ἐν τοῖς ἄλλοις 30 τοῖς πάσουσι καὶ τὸ φῶς ἐγγίνεσθαι ὑποπτεύσωμεν . Ἄλλ’ εἰ ἀσῶματόν τὸ φῶς , διὰ τί , φησί , πυρὸς ἢ ὅλως σώματος παρουσία γίνεται ; δόξειε γὰρ ἂν ἀπορροῆ τις εἶναι σωματικὴ καὶ σῶμα . δ δὴ ἐπιλυόμενος , ληπτέον , φησίν , οὐ τοῦτον τὸν τρόπον ἀλλ’ ὡς πέφυκεν , ἐκεῖνο πάντως δηλῶν ὡς εἰδητικὴ τις ἐστὶν ἢ τοῦ φωτὸς ἐνέργεια · ἐπεὶ
Lemmas: ἐκεῖνος γάρ ἐνέργεια δοκέω εἄν μᾶλλον . οὗτος δέ ἀπορέω ἐπιλέγω , ὁμοίως ἔχω οὗτος λέγω ὡς ἐν ὁ ἄλλος ὁ πάσχω , ἐκεῖνος ὅσος ἐνδείκνυμι , ὅτι ὡς ὁ θερμότης ὁ μέν πυρός ὡς ποιέω εἰμί ἐνέργεια , ὁ δέ θερμαίνω ὡς πάσχω , οὗτος καί ὁ 5 φάος ὁ δέχομαι ὡς πάθημα λέγος · εἄν ἐνέργεια , οὖον χωρίως ἐνέργεια ὀνομάζω . διό καί ἐπάγω μή δήω ζητέω ὁ ὄνομα , ἀλλά εἰμί ὁ φύσις αὐτός νοέω ἱκανός εἰμί . πρῶτος μέν οὖν ἐκεῖνος ἀξιόω διορίζω ὡς ἕτερος μέν ὁ αἰτιατός φάος ἕτερος δέ ὁ οὗτος αἴτιος , οἷος ὁ ἐν ἥλιος ἢ ἐν πῦρ · καί οὖον περί ὁ αἴτιος ὁ λόγος ἐν ὁ περί ὁ τίς 10 ὁ φάος ζητέω , ἀλλά περί ὁ ἀπό αὐτός πρόειμι1 , ἢ δή ἐνέργεια εἰμί λέγω ὁ διαφανής ὁ ἐν ἀήρ καί ὕδωρ καί ἐν ὁ παρά μέρος φάος καί σκότος δεκτικός . ἔπειτα δέ ὁ Ἰάμβλιχος ἔπω οὔτε σῶμα οὗτος εἰμί ἀξιόω , ὥσπερ ὁ περιπατητικός , οὔτε μήv πάθος ἢ ποιότης σῶμα ὁποιοῦν · οὖον γάρ ἐν ὁ ἀήρ ἔχω ὁ εἰμί φάος · κινέω γοῦν 15 ἐκεῖνος ἵστημι αὐτός καί τρέπω πολυειδῶς αὐτός χωριστός ἀποτίθημι καί σβέννυμι ὁ πρός ὁ αἴτιος ἀδιάλειπτος συνέχεια . ἀλλά καί ὁ ἀθρόος αὐτός παρουσία ἐπί πᾶς ὁ δέχομαι αὐτός δύναμαι πάρειμι ὁ ἐλλάμπω , καί αὐθίς ἀπέρχομαι ὁ ἀθρόος ἀπόλειψις , μηδείς ἴχνος ἑαυτοῦ καταλείπω , σημεῖον ὁ μή πάθημα εἰμί ὁ ἀήρ ὁ φάος . ὁ γάρ πάθος 20 οἷος ὁ θερμότης οὔτε ἀθρόος ἐγγίγνομαι , καί ὁ πυρός ἀπέρχομαι ἀμυδρός τίς ἐγκαταλείπω ἑαυτοῦ εἶδος ὁ πάσχω . καί ὁ μή κατά διάδοσις δέ μηδέ κατά τροπή ἐγγίγνομαι , καί ὁ μή περιγράφω μέχρι τις , προίημι δέ ἄχρι πᾶς ὁ δύναμαι αὐτός δέχομαι , καί ὁ μή σύγκειμαι ἐν ἀλλήλων ὁ φάος , δηλόω ἅπας οὗτος χωριστός εἰμί σῶμα ὁ 25 ὁ φάος ἐνέργεια . πῶς οὖν ἐνέργεια λέγω ὁ διαφανής ; οὐ ὡς πάθος , φημί , οὐδέ ὡς τελειότης αὐτός ἐν ὑπόκειμαι αὐτός γίγνομαι , ἀλλά ὡς χωριστός αὐτός τελειόω , οὐ αὐτός ἐκεῖνος ἀλλά ἑαυτοῦ ἐκεῖνος ποιέω , μένω συνεχής αὐτός ὁ ἐλλάμπω καί ἐκεῖνος συμπεριέχω . οὗτος μέν οὖν ὡς σύντομος ὑπομιμνήσκω , ἵνα μή ὁμοίως ὡς ἐν ὁ ἄλλος 30 ὁ πάσσω καί ὁ φάος ἐγγίγνομαι ὑποπτεύω . ἄλλος εἰμί ἀσώματος ὁ φάος , διά τίς , φημί , πυρός ἢ ὅλως σῶμα παρουσία γίγνομαι ; δοκέω γάρ εἄν απορροή τις εἰμί σωματικός καί σῶμα . δ δή ἐπιλύω , ληπτέος , φημί , οὖον οὗτος ὁ τρόπος ἀλλά ὡς φύω , ἐκεῖνος πάντως δηλόω ὡς εἰδητικός τις εἰμί ἢ ὁ φάος ἐνέργεια · ἐπεί