priscianus.metaphrasis-in-theophrastum priscianus_lydus_bywater_0357.1
καὶ ὀλίγον προσειδῶν ἐπάγει · τάχα οὐ ἂν φανείη καὶ τοῦτο ἀτοπον εἰ ὁ νοῦς ἔχει ὅλης φύσιν μηδὲν ὧν ἀπαντα δὲ δυνατός . οὐχ οὕτω δὲ ληπτέον οὐδὲ πάντα νοῦν , ἀλλὰ δεῖ διελθεῖν . ποῖος οὖν καὶ τίς ἡ διαίρεσις ; ἡ μὲν γὰρ ὅλη οὐ τόδε τι , ὁ δὲ νοῦς εἰ μὴ οὕτως , τί ἂν ἕτερον ; κατὰ ἀναλογίαν οὖν καὶ τὸ δύναμει ληπτέον ἐπὶ τοῦ ψυχικοῦ νοῦ · ὡς γὰρ πρὸς τὸν ἐνεργείᾳ νοῦν , τουτέστι τὸν χωριστόν , ἡ μὲν οὖν ὅλη ὡς ἐσχάτη εἴκοτως πάντα δύναμει , οὐ μὴν ἡ αἴσθησις ὡς ἡ ὅλη · εἶδος γὰρ καὶ λέγεται καὶ ( ἔστι ) περιέγουσα κατ’ οὐσίαν ( τοὺς ) τῶν αἰσθητῶν λόγους ἢ αἴσθησις . ἕτερον δὲ τρόπον δύναμει λέγεται τὰ αἰσθητὰ ὡς ὑπ’ αὐτῶν κινουμένη πρὸς τὴν προβολήν , καὶ παρόντων καὶ ὁρώντων αὐτῶν εἰς τὸ αἰσθητήριον δεομένη πρὸς τὴν οἰκείαν ἐνέργειαν . ὁ δὲ ψυχικὸς νοῦς οὔτε ὡς ἡ ὅλη οὔτε ὡς ἡ αἴσθησις . καὶ γὰρ εἶδός ἐστι καὶ πάντων εἰδῶν κατὰ τὴν ἑαυτοῦ οὐσίαν περιεκτικὸς , καὶ ἄφ’ ἑαυτοῦ ἐνεργεῖ , καὶ ἐν ἑαυτῷ περιέχει τὰ νοητά · ἀλλὰ διὰ τὴν πρὸς τὴν ψυχὴν συγγένειαν , καὶ διὰ τὴν οὐσιώδη πρὸς αὐτὴν σχέσιν , καὶ διὰ τὴν πρὸς τὸ μεριστὸν πῶς ἀπόνοιαν , αὐτὸς τε ἀπὸ τῆς ἀχραιφνοῦς ἀμερίστου καὶ πάντη γνωμένης ὑπέβη νοερᾶς οὐσίας τε καὶ ἐνεργείας , καὶ τὰ ἐν αὐτῷ νοητὰ τῆς ὑπερλάμπρου καὶ αὐτοφανεστάτης ἀπολείπεται τῶν πρώτων νοητῶν ὑποστάσεως · καὶ ἡ ἀμφοῖν συνέχεια ἐχγαλασμένη πῶς ἐστιν , ἀλλ’ οὐχ ἀκριβῆς ὁποία ἢ ἐν τῷ χωριστῷ ἕνωσις . καὶ διὰ ταῦτα αὐτὸς τε πρὸς τὴν καθαρώς ἀμέριστον γνῶσιν τοῦ ἐνεργείᾳ τελειοῦντος δεῖται νοῦ , καὶ τὰ ἐν αὐτῷ νοητὰ τῆς ἀπὸ τῶν χωριστῶν νοητῶν καταλάμψεως , ἵνα τέλεια ἀποτελεσθῇ νοητά — ὅθεν καὶ ὁ Ἀριστοτέλης χρώμενος αὐτὰ ἀπεικαίζει τῆς ἀπὸ τοῦ ἡλίου δεομέναις αὐγῆς — ἢ τε ἀμφοῖν αὐτῶν συναφὴ εἰς τὸ ἀδιάρετον συναπτεῖται ὑπὸ τῆς συνηγμένης ἀχραιφνοῦς ἕνωσεως . ταύτῃ οὖν δύναμει ὁ ψυχικὸς νοῦς , ὡς πρὸς τὸν χωριστὸν νοῦν , διότι καθαρώς ἐκεῖνος ἀμέριστος καὶ γνωμένος ἀχραιφνῶς πρὸς τὰ νοητά , ὑπέρλαμπρα ὄντα καὶ πρῶτα καὶ τέλεια φῶτα , καὶ ὡς ὑπὸ τοῦ τοιούτου νοῦ τελειούμενος . καὶ τὸ ἄγραφον οὖν γραμματείων κατὰ ἀναλογίαν ἐπ’ αὐτοῦ ἀκούστέον . οὐ γὰρ ὡς μηδὲ ὅλως ἔχοντος τὰ εἴδη , ἀλλ’ ὡσπερ αὐτὸς νοῦς ἐστι δύναμει , οὐχ ὡς μηδὲ ὅλως ὧν νοῦς , ἀλλ’ ὡς νοῦς μὲν τοιούτος , δὲ οἷος τοῦ τελειοῦσθαι ὑπὸ τοῦ πρώτου δεῖσθαι νοῦ · οὕτω καὶ τὰ ἐν αὐτῷ νοητὰ νοητὰ μὲν ἀλλὰ τοιαῦτα οἷα τῆς ἀπὸ τῶν χωριστῶν δεῖσθαι κατα -
Lemmas: καί ὀλίγος προσειδής ἐπάγω · τάχα οὖον εἄν φαίνω καί οὗτος ἄτοπος εἰμί ὁ νόος ἔχω ὅλος φύσις μηδείς ὅς ἅπας δέ δυνατός . οὐ οὗτος δέ ληπτέος οὐδέ πᾶς νόος , ἀλλά δεῖ διέρχομαι . ποῖος οὖν καί τίς ὁ διαίρεσις ; ὁ μέν γάρ ὅλος οὖον ὅδε τίς , ὁ δέ νόος εἰμί μή οὕτως , τίς εἄν ἕτερος ; κατά ἀναλογία οὖν καί ὁ δύναμις ληπτέος ἐπί ὁ ψυχικός νόος · ὡς γάρ πρός ὁ ἐνέργεια νόος , τουτέστι ὁ χωριστός , ὁ μέν οὖν ὅλος ὡς ἔσχατος εἰκότως πᾶς δύναμις , οὖον μήv ὁ αἴσθησις ὡς ὁ ὅλος · εἶδος γάρ καί λέγω καί ( εἰμί ) περιγίγνομαι κατά οὐσία ( ὁ ) ὁ αἰσθητής λόγος ἢ αἴσθησις . ἕτερος δέ τρόπος δύναμις λέγω ὁ αἰσθητός ὡς ὑπό αὐτός κινέω πρός ὁ προβολή , καί πάρειμι καί ὁράω αὐτός εἰς ὁ αἰσθητήριον δήω πρός ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια . ὁ δέ ψυχικός νόος οὔτε ὡς ὁ ὅλος οὔτε ὡς ὁ αἴσθησις . καί γάρ εἶδος εἰμί καί πᾶς εἶδος κατά ὁ ἑαυτοῦ οὐσία περιεκτικός , καί ἀπό ἑαυτοῦ ἐνεργέω , καί ἐν ἑαυτοῦ περιέχω ὁ νοητός · ἀλλά διά ὁ πρός ὁ ψυχή συγγένεια , καί διά ὁ οὐσιώδης πρός αὐτός σχέσις , καί διά ὁ πρός ὁ μεριστός πῶς ἀπόνοια , αὐτός τε ἀπό ὁ ἀκραιφνής ἀμέριστος καί πάντῃ γιγνώσκω ὑποβαίνω νοερός οὐσία τε καί ἐνέργεια , καί ὁ ἐν αὐτός νοητός ὁ ὑπέρλαμπρος καί αὐτοφανής ἀπολείπω ὁ πρῶτος νοητός ὑπόστασις · καί ὁ ἄμφω συνέχεια ἐγχαλάω πῶς εἰμί , ἀλλά οὐ ἀκριβής ὁποῖος ἢ ἐν ὁ χωριστός ἕνωσις . καί διά οὗτος αὐτός τε πρός ὁ καθαρός ἀμέριστος γνῶσις ὁ ἐνέργεια τελειόω δήω νόος , καί ὁ ἐν αὐτός νοητός ὁ ἀπό ὁ χωριστής νοητός κατάλαμψις , ἵνα τέλειος ἀποτελέω νοητός — ὅθεν καί ὁ Ἀριστοτέλης χράω αὐτός απεικαιζεω ὁ ἀπό ὁ ἥλιος δήω αὐγή — ἢ τε ἄμφω αὐτός συναφή εἰς ὁ αδιαειρω συναφίστημι ὑπό ὁ συνάγω ἀκραιφνής ἕνωσις . οὗτος οὖν δύναμις ὁ ψυχικός νόος , ὡς πρός ὁ χωριστός νόος , διότι καθαρός ἐκεῖνος ἀμέριστος καί γιγνώσκω ἀκραιφνής πρός ὁ νοητός , υπέρλαμπρος εἰμί καί πρῶτος καί τέλειος φάος , καί ὡς ὑπό ὁ τοιοῦτος νόος τελειόω . καί ὁ ἄγραφος οὖν γραμματεῖον κατά ἀναλογία ἐπί αὐτός ἀκούω . οὖον γάρ ὡς μηδέ ὅλως ἔχω ὁ εἶδος , ἀλλά ὡς αὐτός νόος εἰμί δύναμις , οὐ ὡς μηδέ ὅλως ὅς νόος , ἀλλά ὡς νόος μέν τοιούτος , δέ οἷος ὁ τελειόω ὑπό ὁ πρῶτος δήω νόος · οὗτος καί ὁ ἐν αὐτός νοητός νοητός μέν ἀλλά τοιοῦτος οἷος ὁ ἀπό ὁ χωριστής δήω κατά -