praxagoras.fragmentum 4.1
Ἀνεγνώσθη Πραξαγόρου [ τοῦ Πραξαγόρου addit cod . Α . ] τοῦ Ἀθηναίου τῆς κατὰ τὸν μέγαν Κωνσταντῖνον ἱστορίας βιβλία δύο . Ἐν οἷς λόγοις διέξεισιν , ὅτι ὁ πατὴρ Κωνσταντίνου Κωνστάντιος Βρετανίας ἔβασίλευσε , Μαξιμῖνος δὲ τῆς Ῥώμης καὶ τῆς ἄλλης Ἰταλίας καὶ Σικελίας , ὁ δὲ ἕτερος Maξιμῖνος τῆς τε Ἑλλάδος καὶ τῆς κάτω Ἀσίας καὶ Θρᾴκης . Διοκλητιανὸς δὲ , ὁ καὶ τῶν ἄλλων πρεσβύτατος , τῆς τε Βιθυνίας ἦρχε καὶ τῆς Ἄραβίας καὶ τῆς Λιβύης καὶ τῆς Αἰγύπτου , ὅσην ὁ Νεῖλος ἐπερχόμενος ἄρδει . Τὸν οὖν Κωνσταντῖνον ὁ πατὴρ πέμπει παρὰ Διοκλητιανὸν εἰς Νικομήδειαν παιδευθησόμενον . Παρὼν δὲ , φησὶ , Μαξιμῖνος , ὁ τῆς κάτω Ἀσίας βασιλεύων , εἰς ἐπιβουλὰς ὥρμησε τοῦ νέου · καὶ πρὸς μάχην λέοντι ἀγρίῳ καθίστησι τὸν νεανίαν . Ὁ δὲ τὸ μὲν θηρίον κρατήσας ἀνεῖλε , τῆς δὲ ἓπιβουλῆς αἰσθόμενος φεύγει πρὸς τὸν πατέρα · οὗ τὸν βίον λιπόντος , ὁ παῖς ἐκδέχεται τὴν βασιλείαν . Ταύτης δὲ ἐπιβὰς , Κελτοὺς καὶ Γερμανοὺς , ἔθνη πρόσοικα καὶ βάρβαρα , κατεστρέψατο . Ἀσελγῶς δὲ καὶ βαρέως τῶν ὑπηκόων ἄρχειν Μαξὲντιον μαθών ( οὗτος δ’ ἄρ’ ἦν μετὰ Μαξιμῖνον τῶν ἐν Ῥώμῃ καταστὰς κύριος ) , ἐστράτευσεν ἐπ’ αὐτὸν , δίκας τῆς εἰς τοὺς εἰργομένους παρανομίας πραττόμενος . Καὶ μάχῃ νικήσας ἐς φυγὴν ἔτρεψε . Φευγὼν δὲ , ἣν τοῖς πολεμίοις αὐτὸς ἐς ἐδολορράφει μηχανὴν , ταύτην εὕρατο τοῦ βίου καταστροφὴν , τἦ παρ’ αὐτοῦ κατασκευασθείσῃ διώρυγι περιπεσών . Τὴν μέντοι τούτου κεφαλήν τινες τῶν Ῥωμαίων ἀποτεμόντες καὶ ξύλῳ ἀρτήσαντες τὴν πόλιν περιεπόλευον . Κωνσταντίνω δὲ καὶ ἥδε ἡ βασιλεία προθύμως καὶ χαίρουσα προσεχώρησεν . Ἐπεὶ δὲ καὶ Λικίνιον ὠμῶς καὶ ἀπανθρώπως τοῖς ὑπηκόοις ἀποκεχρημένον ἐπυνθάνετο ( οὗτος δὲ τῆς μοίρας ἐκείνης ἐβασίλευσεν , ἧς Μαξιμῖνος ὁ τὴν ἐπιβουλὴν Κωνσταντίνω διὰ τοῦ λέοντος προσενεγκὼν ἐπεστάτει , αὐτοῦ τὸν βίον λιπόντος ) , οὐκ ἐνεγκὼν ὁμοφύλων ὕβριν ἀφόρητον , ἐστράτευεν ἐπ’ αὐτὸν , τῆς τυραννίδος αὐτὸν εἰς τὸ βασιλικῶς ἄρχειν μεταστησόμενος . Λικίνιος δὲ τὴν τοῦ βασιλέως ἐπιστρατείαν ἀκούσας καὶ δείσας , ἔκρυπτέ τε τὴν ὠμότητα φιλανθρωπίας προσχήματι , καὶ ὅρκους ὑπέτεινεν , ἆγαθόν τε ἑαυτὸν τοῖς ὑπὸ χεῖρα παρασχέσθαι , καὶ ἃς ἔθετο σπονδὰς συντηρεῖν ἀπαραβάτους . Διὸ τότε μὲν ὁ βασιλεὺς ἀπέστη τοῦ πολεμεῖν · ὕστερον δὲ , ἐπεὶ κακία ἠρεμεῖν οὐχ οἵα τέ ἐστι , καὶ τῶν ὅρκων ἧφειδηκότα καὶ ἐς πᾶν κακότητος ἐληλακότα καταπολεμήσας μάχαις κρατεραῖς , καὶ ἐν τῇ Νικομηδείᾳ συγκλείσας ἐπολιόρκει . Κἀκεῖθεν ἐν ἱκέτου πρὸς βασιλέα καταφυγόντα σχήματι κατέλιπεν ἡ βασιλεία . Καὶ συνέβη τὸν μέγαν Κωνσταντῖνον , τῆς μεγάλης ἀρχῆς τὸν ἄξιον ἐπιζητούσης , εἰς ἑαυτὸν τὰ εἰρημένας βασιλείας ἐπισπάσασθαι . Τῆς τε γὰρ πατρῴας κληρονόμος ἐγένετο καὶ τῆς Ῥωμαίων , καταλύσας Μαξιμῖνον ( 1 . Μαξέντιον),Ἑλλαδος τε καὶ Μακεδονίας καὶ τῆς κατὰ Ἀσίας , παραλύσας τῆς ἀρχης τὸν ῥηθέντα Λικίνιον · οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τῆς ἄλλης μοίρας , ἧς ἦρχε Διοκλητιανὸς , αὐτὸς ἀνεδήσατο τὸ κράτος . Ὁ γὰρ Λικίνιος καὶ ταύτην εἶχεν ὑφ’ ἑαυτὸν , Μαξιμίνου πολέμου νόμῳ ἀφελὼν , ὃς Διοκλητιανοῦ διάδοχος ἐγεγόνει . Κρατυνάμενος οὖν καὶ μίαν δείξας τὴν σύμπασαν βασιλείαν , κτίζει τὸ Βυζάντιον ἐπώνυμον ἑαυτῷ . Φησὶν οὖν ὁ Πραξαγόρας , καίτοι τὴν θρησκείαν Ἕλλην ὢν , ὅτι πάσῃ ἀρετῇ καὶ καλοκἀγαθία καὶ παντὶ εὐτυχήματι πάντας τοὺς πρὸ αὐτοῦ βεβασιλευκότας ὁ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἀπεκρύψατο . Ἐν οἷς αὐτοῦ καὶ οἱ δύο συμπεραινοῦνται λόγοι . Ἔτος δὲ τῆς ἡλικίας ἦγε δεύτερον καὶ εἰκοστὸν Πραξαγόρας , ὡς αὐτός φησιν , ὅτε ταῦτα συνέγραφε . Συνεγράψατο δὲ ὁ αὐτὸς καὶ ἕτερα βιβλία δύο Περὶ τῶν Ἀθήνησι βασιλευσάντων , ἔτος ἀνύων ἐννεακαιδέκατον . Συνέταξε δὲ καὶ ἕτερα βιβλία ἓξ Εἰς τὸν τῶν Μακεδόνων βασιλέα Ἀλέξανδρον , τριακοστὸν πρῶτον ἐλαύνων ἐνιαυτόν . Ἔστι δὲ τὴν φράσιν σαφὴς καὶ ἡδὺς , ὀλίγον δὲ τοῦ δέοντος ἀτονώτερος . Κέχρηται δὲ Ἰωνικῇ διαλέκτῳ .
Lemmas: ἀναγιγνώσκω Πραξαγόρας [ ὁ Πραξαγόρας addit cod . Α . ] ὁ Ἀθηναῖος ὁ κατά ὁ μέγας Κωνσταντῖνος ἱστορία βιβλίον δύο . ἐν ὅς λόγος διεξέρχομαι , ὅτι ὁ πατήρ Κωνσταντῖνος Κωνστάντιος Βρετανία βασιλεύω , Μαξιμῖνος δέ ὁ Ῥώμη καί ὁ ἄλλος Ἰταλία καί Σικελία , ὁ δέ ἕτερος Maξιμῖνος ὁ τε Ἑλλάς καί ὁ κάτω Ἀσία καί Θρᾴκη . Διοκλητιανός δέ , ὁ καί ὁ ἄλλος πρέσβυς , ὁ τε Βιθυνία ἄρχω καί ὁ Ἀραβία καί ὁ Λιβύη καί ὁ Αἴγυπτος , ὅσος ὁ Νεῖλος ἐπέρχομαι ἄρδω . ὁ οὖν Κωνσταντῖνος ὁ πατήρ πέμπω παρά Διοκλητιανός Καπετώλιον Νικομήδεια παιδεύω . Πάρων δέ , φημί , Μαξιμῖνος , ὁ ὁ κάτω Ἀσία βασιλεύω , εἰς ἐπιβουλή ὁρμάω ὁ νέος · καί πρός μάχη λέων ἄγριος καθίστημι ὁ νεανίας . ὁ δέ ὁ μέν θηρίον κρατέω ἀναιρέω , ὁ δέ ἐπιβουλή αἰσθάνομαι φεύγω πρός ὁ πατέρας · ὅς ὁ βίος λείπω , ὁ παῖς ἐκδέχομαι ὁ βασίλειος . Ταύτη δέ ἐπιβαίνω , Κελτοί καί Γερμανός , ἔθνος πρόσοικος καί βάρβαρος , καταστρέφω . ἀσελγής δέ καί βαρύς ὁ ὑπήκοος ἄρχω Μαξέντιος μανθάνω ( οὗτος δέ ἄρα εἰμί μετά Μαξιμῖνος ὁ ἐν Ῥώμη καθίστημι κύριος ) , στρατεύω ἐπί αὐτός , δίκη ὁ εἰς ὁ ἔργω παρανομία πράσσω . καί μάχη νικάω εἰς φυγή τρέπω . φεύγω δέ , ὅς ὁ πολέμιος αὐτός εἰς δολορραφέω μηχανή , οὗτος εὑρίσκω ὁ βίος καταστροφή , ὅς παρά αὐτός κατασκευάζω διῶρυξ περιπίπτω . Τά μέντοι οὗτος κεφαλή τις ὁ Ῥωμαῖος ἀποτέμνω καί ξύλον ἀρτάω ὁ πόλις περιπολεύω . Κωνσταντῖνος δέ καί ὅδε ὁ βασίλειος πρόθυμος καί χαίρω προσχωρέω . ἐπεί δέ καί Λικίνιος ὠμός καί ἀπάνθρωπος ὁ ὑπήκοος ἀποχράω πυνθάνομαι ( οὗτος δέ ὁ μοῖρα ἐκεῖνος βασιλεύω , ὅς Μαξιμῖνος ὁ ὁ ἐπιβουλή Κωνσταντῖνος διά ὁ λέων προσφέρω ἐπιστατέω , αὐτός ὁ βίος λείπω ) , οὐ φέρω ὁμόφυλος ὕβρις ἀφόρητος , στρατεύω ἐπί αὐτός , ὁ τυραννίς αὐτός εἰς ὁ βασιλικός ἄρχω μεθίστημι . Λικίνιος δέ ὁ ὁ βασιλεύς ἐπιστρατεία ἀκούω καί δείδω , κρύπτω τε ὁ ὠμότης φιλανθρωπία πρόσχημα , καί ὅρκος ὑποτείνω , ἀγαθός τε ἑαυτοῦ ὁ ὑπό χείρ παρέχω , καί ὅς τίθημι σπονδή συντηρέω ἀπαράβατος . Διὸ τότε μέν ὁ βασιλεύς ἀφίστημι ὁ πολεμέω · ὕστερον δέ , ἐπεί κακία ἠρεμέω οὐ οἷος τε εἰμί , καί ὁ ὅρκος ἀφοράω καί εἰς πᾶς κακότης ἐλαύνω καταπολεμέω μάχη καρτερός , καί ἐν ὁ Νικομήδεια συγκλείω πολιορκέω . ἐκεῖθεν ἐν ἱκέτης πρός βασιλεύς καταφεύγω σχῆμα καταλείπω ὁ βασίλειος . καί συμβαίνω ὁ μέγας Κωνσταντῖνος , ὁ μέγας ἀρχή ὁ ἄξιος ἐπιζητέω , εἰς ἑαυτοῦ ὁ λέγω βασίλεια ἐπισπάω . ὁ τε γάρ πατρῷος κληρονόμος γίνομαι καί ὁ Ῥωμαῖος , καταλύω Μαξιμῖνος ( 1 . Μαξέντιον),Ἑλλαδος τε καί Μακεδονία καί ὁ κατά Ἀσία , παραλύω ὁ ἀρχή ὁ λέγω Λικίνιος · οὐ μήν ἀλλά καί ὁ ἄλλος μοῖρα , ὅς ἄρχω Διοκλητιανός , αὐτός ἀναδέω ὁ κράτος . ὁ γάρ Λικίνιος καί οὗτος ἔχω ὑπό ἑαυτοῦ , Μαξιμῖνος πόλεμος νόμος ἀφαιρέω , ὅς Διοκλητιανός διάδοχος γίγνομαι . κρατύνω οὖν καί εἷς δείκνυμι ὁ σύμπας βασίλειος , κτίζω ὁ Βυζάντιον ἐπώνυμος ἑαυτοῦ . φημί οὖν ὁ Πραξαγόρας , καίτοι ὁ θρησκεία Ἕλλην εἰμί , ὅτι πᾶς ἀρετή καί καλοκἀγαθία καί πᾶς εὐτύχημα πᾶς ὁ πρό αὐτός βασιλεύω ὁ βασιλεύς Κωνσταντῖνος ἀποκρύπτω . ἐν ὅς αὐτός καί ὁ δύο συμπεραίνω λόγος . ἔτος δέ ὁ ἡλικία ἄγω δεύτερος καί εἰκοστός Πραξαγόρας , ὡς αὐτός φημί , ὅτε οὗτος συγγράφω . συγγράφω δέ ὁ αὐτός καί ἕτερος βιβλίον δύο περι ὁ Ἀθήνησι βασιλεύω , ἔτος ἀνύω ἐννεακαιδέκατος . συντάσσω δέ καί ἕτερος βιβλίον ἓξ εἰς ὁ ὁ Μακεδών βασιλεύς Ἀλέξανδρος , τριακοστός πρῶτος ἐλαύνω ἐνιαυτός . εἰμί δέ ὁ φράσις σαφής καί ἡδύς , ὀλίγος δέ ὁ δέω ἄτονος . χράω δέ Ἰωνικός διάλεκτος .