posidonius.fragmenta 3.68
Ἴδωμεν δὲ καὶ Ποσειδώνιον , ἅ φησιν ἐν τοῖς Περὶ ὠκεανοῦ · δοκεῖ γὰρ ἐν αὐτοῖς τὰ πολλὰ γεωγραφεῖν , τὰ μὲν οἰκείως , τὰ δὲ μαθηματικώτερον . Οὐκ ἄτοπον οὖν ἔνια καὶ τῶν ὑπὸ τούτου λεγομένων διαιτῆσαι , τὰ μὲν νῦν , τὰ δ’ ἐν τοῖς καθ’ ἕκαστα , ὡς ἂν ὑποπίπτῃ , μέτρου τινὸς ἐχομένους . Ἔστιν οὖν τι τῶν πρὸς γεωγραφίαν οἰκείων τὸ τὴν γῆν ὅλην ὑποθέσθαι σφαιροειδῆ ( cf . fr . 69 ) , καθάπερ καὶ τὸν κόσμον , καὶ τὰ ἄλλα παραδέξασθαι τὰ ἀκόλουθα τῇ ὑποθέσει ταύτῃ · τούτων δ’ ἐστὶ καὶ τὸ πεντάζωνον αὐτὴν εἶναι . ( 2 ) Φησὶ δὴ ὁ Ποσειδώνιος τῆς εἰς πέντε ζώνας διαιρέσεως ἀρχηγὸν γενέσθαι Παρμενίδην · ἀλλ’ ἐκεῖνον μὲν σχεδόν τι διπλασίαν ἀποφαίνειν τὸ πλάτος τὴν διακεκαυμένην ( τῆς μεταξὺ τῶν τροπικῶν ) , ὑπερπίπτουσαν ἑκατέρων τῶν τροπικῶν εἰς τὸ ἐκτὸς καὶ πρὸς ταῖς εὐκράτοις · Ἀριστοτέλη δὲ αὐτὴν καλεῖν τὴν μεταξὺ τῶν τροπικῶν , [ τὰς δὲ μεταξὺ τῶν τροπικῶν ] καὶ τῶν ἀρκτικῶν εὐκράτους . Ἀμφοτέροις δ’ ἐπιτιμᾷ δικαίως . Διακεκαυμένην γὰρ λέγεσθαι τὸ ἀοίκητον διὰ καῦμα · τῆς δὲ μεταξὺ τῶν τροπικῶν πλέον ἢ τὸ ἥμισυ τοῦ πλάτους [ οὐκ ] οἰκήσιμόν ἐστιν ἐκ τῶν ὑπὲρ Αἰγύπτου στοχαζομένοις Αἰθιόπων , εἴπερ τὸ μὲν ἥμισυ τοῦ παντὸς πλάτους ἐστὶν , ὃ διαιρεῖ ἐφ’ ἑκάτερα ὁ ἰσημερινός . Τούτου δὲ τὸ μὲν ἀπὸ τῆς , Συήνης , ἥπερ ἐστὶν ὅριον τοῦ θερινοῦ τροπικοῦ , εἰς Μερόην εἰσὶ πεντακισχίλιοι · τὸ δ’ ἐνθένδε ἕως [ τοῦ ] τῆς Κινναμωμοφόρου παραλλήλου , ὅσπερ ἐστὶν ἀρχὴ τῆς διακεκαυμένης , τρισχίλιοι . Τοῦτο μὲν οὖν τὸ διάστημα πᾶν ἐστι μετρητὸν , πλεῖταί τε γὰρ καὶ ὁδεύεται · τὸ δ’ ἑξῆς , μέχρι τοῦ ἰσημερινοῦ λέγω , δείκνυται κατὰ τὴν ὑπ’ Ἐρατοσθένους γενομένην ἀναμέτρησιν τῆς γῆς , ὅτι ἐστὶ σταδίων ὀκτακισχιλίων ὀκτακοσίων · ὃν δὴ λόγον ἔχει τὰ μύρια ἑξακισχίλια [ ὀκτακόσια ] πρὸς τὰ ὀκτακισχίλια ὀκτακόσια , τοῦτον ἂν ἔχοι τὸ μεταξὺ τῶν τροπικῶν διάστημα πρὸς τὸ τῆς διακεκαυμένης πλάτος . Κἂν τῶν νεωτέρων δὲ ἀναμετρήσεων εἰσάγηται ἡ ἐλαχίστην ποιοῦσα τὴν γῆν , οἵαν ὁ Ποσειδώνιος ἐγκρίνει περὶ ὀκτωκαίδεκα μυριάδας οὖσαν , περὶ ἥμισύ που ἀποφαίνει τὴν διακεκαυμένην τῆς μεταξὺ τῶν τροπικῶν , ἢ μικρῷ τοῦ ἡμίσους μείζονα · ἴσην δὲ καὶ τὴν αὐτὴν οὐδαμῶς . Τοῖς τε ἀρκτικοῖς , οὔτε παρὰ πᾶσιν οὖσιν , οὔτε τοῖς αὐτοῖς πανταχοῦ , τίς ἂν διορίζοι τὰς εὐκράτους , αἵπερ εἰσὶν ἀμετάπτωτοι ; Τὸ μὲν οὖν μὴ παρὰ πᾶσιν εἶναι τοὺς ἀρκτικοὺς , οὐδὲν ἂν εἴη πρὸς τὸν ἔλεγχον · δεῖ γὰρ παρὰ τοῖς τὴν εὔκρατον οἰκοῦσιν εἶναι πᾶσι , πρὸς οὕσπερ καὶ λέγεται μόνους εὔκρατος . Τὸ δὲ μὴ πανταχοῦ τὸν αὐτὸν τρόπον , ἀλλὰ μεταπίπτειν , καλῶς εἴληπται . ( 3 ) Αὐτὸς δὲ διαιρῶν εἰς τὰς ζώνας ( cf . fr . 71-74 ) πέντε μέν φησιν εἶναι χρησίμους πρὸς τὰ οὐράνια . Τούτων δὲ περισκίους δύο τὰς ὑπὸ τοῖς πόλοις μέχρι τῶν ἐχόντων τοὺς τροπικοὺς ἀρκτικοὺς , ἑτεροσκίους δὲ τὰς ἐφεξῆς ταύταις δύο μέχρι τῶν ὑπὸ τοῖς τροπικοῖς οἰκούντων , ἀμφίσκιον δὲ τὴν μεταξὺ τῶν τροπικῶν . Πρὸς δὲ τὰ ἀνθρώπεια ταύτας τε καὶ δύο ἄλλας στενὰς τὰς ὑπὸ τοῖς τροπικοῖς , καθ’ ἃς ἥμισύ πως μηνὸς κατὰ κορυφήν ἐστιν ὁ ἥλιος , δίχα διαιρουμένας ὑπὸ τῶν τροπικῶν . Ἔχειν γάρ τι ἴδιον τὰς ζώνας ταύτας , αὐχμηράς τε ἰδίως καὶ ἀμμώδεις ὑπαρχούσας καὶ ἀφόρους πλὴν σιλφίου καὶ πυρωδῶν τινων καρπῶν συγκεκαυμένων . Ὄρη γὰρ μὴ εἶναι πλησίον , ὥστε τὰ νέφη προσπίπτοντα ὄμβρους ποιεῖν , μηδὲ δὴ ποταμοῖς διαρρεῖσθαι · διόπερ οὐλότριχας καὶ οὐλόκερως καὶ προχείλους καὶ πλατύρρινας γεννᾶσθαι · τὰ γὰρ ἄκρα αὐτῶν συστρέφεσθαι · καὶ τοὺς ἰχθυοφάγους δὲ κατὰ ταύτας τὰς ζώνας οἰκεῖν . Ὅτι δὲ ταῦτ’ ἴδια τῶν ζωνῶν τούτων δηλοῦν φησι τὸ τοὺς νοτιωτέρους αὐτῶν ἔχειν τὸ περιέχον εὐκρατότερον καὶ τὴν γῆν καρπιμωτέραν καὶ εὐυδροτέραν .
Lemmas: εἶδον δέ καί Ποσειδώνιος , ὅς φημί ἐν ὁ περι ὠκεανός · δοκέω γάρ ἐν αὐτός ὁ πολύς γεωγραφέω , ὁ μέν οἰκεῖος , ὁ δέ μαθηματικός . οὐ ἄτοπος οὖν ἔνιοι καί ὁ ὑπό οὗτος λέγω διαιτάω , ὁ μέν νῦν , ὁ δέ ἐν ὁ κατά ἕκαστος , ὡς εἄν ὑποπίπτω , μέτρον τις ἔχω . ἔρτις οὖν τίς ὁ πρός γεωγραφία οἰκέω ὁ ὁ γῆ ὅλος ὑποτίθημι σφαιροειδής ( cf . fr . 69 ) , καθάπερ καί ὁ κόσμος , καί ὁ ἄλλος παραδέχομαι ὁ ἀκόλουθος ὁ ὑπόθεσις οὗτος · οὗτος δέ εἰμί καί ὁ πεντάζωνος αὐτός εἰμί . ( 2 ) φημί δή ὁ Ποσειδώνιος ὁ εἰς πέντε ζώνη διαίρεσις ἀρχηγός γίγνομαι Παρμενίδης · ἀλλά ἐκεῖνος μέν σχεδόν τίς διπλάσιος ἀποφαίνω ὁ πλάτος ὁ διακαίω ( ὁ μεταξύ ὁ τροπικός ) , ὑπερπίπτω ἑκάτερος ὁ τροπικός εἰς ὁ ἐκτός καί πρός ὁ εὔκρατος · Ἀριστοτέλης δέ αὐτός καλέω ὁ μεταξύ ὁ τροπικός , [ ὁ δέ μεταξύ ὁ τροπικός ] καί ὁ ἀρκτικός εὔκρατος . Ἀμφότερος δέ ἐπιτιμάω δικαίως . διακαίω γάρ λέγω ὁ ἀοίκητος διά καῦμα · ὁ δέ μεταξύ ὁ τροπικός πλέω ἢ ὁ ἥμισυς ὁ πλάτος [ οὐ ] οἰκήσιμος εἰμί ἐκ ὁ ὑπέρ Αἴγυπτος στοχάζομαι Αἰθίοψ , εἴπερ ὁ μέν ἥμισυς ὁ πᾶς πλάτος εἰμί , ὅς διαιρέω ἐπί ἑκάτερος ὁ ἰσημερινός . οὗτος δέ ὁ μέν ἀπό ὁ , Συήνη , ὅσπερ εἰμί ὅριον ὁ θερινός τροπικός , εἰς Μερόη εἰμί πεντακισχίλιοι · ὁ δέ ἐνθένδε ἠώς [ ὁ ] ὁ κινναμωμοφόρος παράλληλος , ὅσπερ εἰμί ἀρχή ὁ διακαίω , τρισχίλιοι . οὗτος μέν οὖν ὁ διάστημα πᾶς εἰμί μετρητός , πλέω τε γάρ καί ὁδεύω · ὁ δέ ἑξῆς , μέχρι ὁ ἰσημερινός λέγω , δείκνυμι κατά ὁ ὑπό Ἐρατοσθένης γίγνομαι ἀναμέτρησις ὁ γῆ , ὅτι εἰμί στάδιος ὀκτακισχίλιοι ὀκτακόσιοι · ὅς δή λόγος ἔχω ὁ μύριοι ἑξακισχίλιοι [ ὀκτακόσιοι ] πρός ὁ ὀκτακισχίλιοι ὀκτακόσιοι , οὗτος εἄν ἔχω ὁ μεταξύ ὁ τροπικός διάστημα πρός ὁ ὁ διακαίω πλάτος . κἀν ὁ νέος δέ ἀναμέτρησις εἰσάγω ὁ μικρός ποιέω ὁ γῆ , οἷος ὁ Ποσειδώνιος ἐγκρίνω περί ὀκτωκαίδεκα μυριάς εἰμί , περί ἥμισυς ποῦ ἀποφαίνω ὁ διακαίω ὁ μεταξύ ὁ τροπικός , ἢ μικρός ὁ ἥμισυς μείζων · ἴσος δέ καί ὁ αὐτός οὐδαμῶς . ὁ τε ἀρκτικός , οὔτε παρά πᾶς εἰμί , οὔτε ὁ αὐτός πανταχοῦ , τίς εἄν διορίζω ὁ εὔκρατος , ὅσπερ εἰμί ἀμετάπτωτος ; ὁ μέν οὖν μή παρά πᾶς εἰμί ὁ ἀρκτικός , οὐδείς εἄν εἰμί πρός ὁ ἔλεγχος · δεῖ γάρ παρά ὁ ὁ εὔκρατος οἰκέω εἰμί πᾶς , πρός ὅσπερ καί λέγω μόνος Εὔκρατος . ὁ δέ μή πανταχοῦ ὁ αὐτός τρόπος , ἀλλά μεταπίπτω , καλῶς λαμβάνω . ( 3 ) αὐτός δέ διαιρέω εἰς ὁ ζώνη ( cf . fr . 71-74 ) πέντε μέν φημί εἰμί χρήσιμος πρός ὁ οὐράνιος . οὗτος δέ περίσκιος δύο ὁ ὑπό ὁ πόλος μέχρι ὁ ἔχω ὁ τροπικός ἀρκτικός , ἑτερόσκιος δέ ὁ ἐφεξῆς οὗτος δύο μέχρι ὁ ὑπό ὁ τροπικός οἰκέω , ἀμφίσκιος δέ ὁ μεταξύ ὁ τροπικός . πρός δέ ὁ ἀνθρώπειος οὗτος τε καί δύο ἄλλος στενός ὁ ὑπό ὁ τροπικός , κατά ὅς ἥμισυς πως μείς κατά κορυφή εἰμί ὁ ἥλιος , δίχα διαιρέω ὑπό ὁ τροπικός . ἔχω γάρ τίς ἴδιος ὁ ζώνη οὗτος , αὐχμηρός τε ἰδίως καί ἀμμώδης ὑπάρχω καί ἄφορος πλήν σίλφιον καί πυρώδης τίνω καρπός συγκαίω . Ὄρος γάρ μή εἰμί πλησίος , ὥστε ὁ νέφος προσπίπτω ὄμβρος ποιέω , μηδέ δή ποταμός διαρρέω · διόπερ οὐλόθριξ καί οὐλόκερως καί πρόχειλος καί πλατύρρις γεννάω · ὁ γάρ ἄκρος αὐτός συστρέφω · καί ὁ ἰχθυοφάγος δέ κατά οὗτος ὁ ζώνη οἰκέω . ὅτι2 δέ αὐτός ἴδιος ὁ ζώνη οὗτος δηλόω φημί ὁ ὁ νότιος αὐτός ἔχω ὁ περιέχω εὔκρατος καί ὁ γῆ κάρπιμος καί εὔυδρος .