porphyrius.quaestionum-homericarum-ad-iliadem-pertinentium-reliquiae 20.67
67 sqq . τοῦ ἀϲυμφύρου μὲν ὁ περὶ θεῶν ἔχεται καθόλου λόγοϲ , ἔναντα . ὁμοίωϲ δὲ καὶ τοῦ ἀπρεποῦϲ · οὐ γὰρ πρέπονταϲ τοὺϲ ὑπὲρ τῶν θεῶν μύθουϲ φηϲίν . πρὸϲ δὲ τὴν τοιαύτην κατηγορίαν οἱ μὲν ἀπὸ τῆϲ λέξεωϲ ἐπιλύουϲιν , ἀλληγορίᾳ πάντα εἰρῆϲθαι νομίζοντεϲ ὑπὲρ τῆϲ τῶν ϲτοιχείων φύϲεωϲ , οἷον ἐντὸϲ ταῖϲ ἐναντιώϲεϲι τῶν θεῶν . καὶ γάρ φαϲι τὸ ξηρὸν τῷ ὑγρῷ καὶ τὸ θερμὸν τῷ ψυχρῷ μάχεϲθαι καὶ τὸ κοῦφον τῷ βαρεῖ . ἔτι δὲ τὸ μὲν ὕδωρ ϲβεϲτικὸν εἶναι τοῦ πυρόϲ , τὸ δὲ πῦρ ξηραντικὸν τοῦ ὕδατοϲ . ὁμοίωϲ δὲ καὶ πᾶϲι ϲτοιχείοιϲ , ἐξ ὧν τὸ πάν ϲυνέϲτηκεν , ὑπάρχει ἡ ἐναντίωϲιϲ καὶ κατὰ μέροϲ μὲν ἐπιδέχεϲθαι φθορὰν ἅπαξ , τὰ πάντα δὲ μένειν αἰωνίωϲ . μάχαϲ δὲ διατίθεϲθαι αὐτὸν , διονομάζοντα τὸ μὲν πῦρ Ἀπόλλωνα καὶ Ἥλιον καὶ Ἡφαιϲτον , τὸ δὲ ὕδωρ Ποϲειδῶνα καὶ Ϲκάμανδρον , τὴν δ’ αὖ ϲελήνην Ἄρτεμιν , τὸν ἀέρα δὲ Ἥραν καὶ τὰ λοιπά . ὁμοίωϲ ἔϲθ’ ὅτε καὶ ταῖϲ διαθέϲεϲι ὀνόματα θεῶν τιθέναι , τῇ μὲν φρονήϲει τὴν Ἀθηνᾶν , τῇ δ’ ἀφροϲύνη τὸν Ἄρεα , τῇ δ’ ἐπιθυμίᾳ τὴν Ἀφροδίτην , τῷ λόγῳ δὲ τὸν Ἑρμῆν , , καὶ προϲοικειοῦϲι τούτοιϲ · οὗτοϲ μὲν οὖν τρόποϲ ἀπολογίαϲ ἀρχαῖοϲ ὢν πάνυ καὶ ἀπὸ Θεαγένουϲ τοῦ Ῥηγίνου , ὃϲ πρῶταϲ ἔγραψε περὶ Ὁμήρου , τοιοῦτόϲ ἐϲτιν ἀπὸ τῆϲ λέξεωϲ . ἔνιοι δὲ ἀπὸ ἔθουϲ ἀπολογοῦνται · ϲυγκεχώρηνται γὰρ ὑπὸ τῶν πόλεων καὶ τῶν νομοθετῶν τοιαῦτα περὶ θεῶν μὴ μόνον ᾄδειν ἐντὸϲ ποιήϲεϲιν , ἀλλὰ καὶ τοῖϲ μυϲτηρίοιϲ παραδιδόναι , ἔν τε ἱεροῖϲ ἀναθήμαϲι καὶ ἕτερα ϲύμφωνα τοῖϲ μύθοιϲ καταϲκευάζειν καὶ τὸν πέπλον ἀνάγειν ἐνυφαϲμένον τῆϲ γιγαντομαχίαϲ . οἱ δ’ ἀπὸ τοῦ καιροῦ τοῦ τότε κατὰ τὴν Ἑλλάδα παραμυθοῦνται · βαϲιλευομένηϲ γὰρ τότε τῆϲ Ἑλλάδοϲ καὶ κοινῇ καὶ κατὰ πόλειϲ , τὸ τῶν βαϲιλέων γένοϲ αὔξονταϲ ποιεῖν ἀπὸ τοῦ ὡϲ ἂν μὴ παντάπαϲι πόρρω εἶναι δοκῇ ἡ ἀνθρωπίνη φύϲιϲ τῆϲ θείαϲ , ὑποπλάττειν δὲ καὶ περὶ θεῶν ὁποῖα περὶ ἀνθρώπων ὁρῶμεν φάϲκονταϲ . τὸ μὲν οὖν λίαν ἔν τε τῷ ἀϲυμφόρῳ ταράττον καὶ τῷ ἀπρεπεῖ τοιοῦτόν ἐϲτι . τὰ δ’ ἐπὶ μέρουϲ δίιμεν , ὡϲ μὲν ἀϲύμφορα ταῦτα κατηγορεῖται . διὰ τί δὲ κατὰ τὸν πόλεμον οὗτοι οἱ θεοὶ ἐναντιοῦνται ἀλλή λοιϲ ; κατὰ δὲ τὸν φυϲικὸν λόγον Ἀπόλλων ἥλιοϲ ὢν ἀναπίνει τὰ ὑγρὰ ϲτοιχεῖα . Ἀθηνᾶ δέ ἐϲτι φρόνηϲιϲ , Ἄρηϲ δὲ ἀφροϲύνη · ἐναντία δὲ καὶ πολέμιά ἐϲτι ταῦτα ἀλλήλων . Ἥρα δέ ἐϲτιν ἀήρ · Ἄρτεμιϲ δὲ ϲελήνη , ἀερότεμίϲ τιϲ οὖϲα , ἣ τὸν ἀέρα τέμνουϲα , ἐξ τὸ ἤρτηται , τὸ βαρῦνον αὐτὴν πολέμιον νενόμικεν . Ἑρμῆϲ δέ ἐϲτι λόγοϲ , Λητὼ δ᾿ ἀμνημοϲύνη , οἷον ληθώ τιϲ τῶν λόγων . Ἥφαιϲτοϲ δὲ τὸ πῦρ , Ξάνθοϲ δὲ τὸ ὑγρόν · ἀλλότριον δὲ τὸ πῦρ τοῦ ὑγροῦ . διὰ τί δὲ οὗτοι οἱ θεοὶ προῄρηνται βοηθεῖν τοῖϲ Ἔλληϲιν , Ἥρα Ἀθηνᾶ Ποϲειδῶν Ἥφαιϲτοϲ Ἑρμῆϲ , τοῖϲ δὲ Τρωϲὶν Ἄρηϲ Ἀπόλλων Ἄρτεμιϲ Λητὼ Ϲκάμανδροϲ Ἀφροδίτη ; ῥητέον οὖν · Ἥρα μὲν Ἕλληϲι βοηθεῖ , ὅτι γαμήλιόϲ ἐϲτιν ἡ θεόϲ , μιϲεῖ δὲ μοιχὸν ὄντα τὸν Ἀλέξανδρον Λητὼ Ϲκάμανδροϲ Ἀφροδίτη ; ῥητέον οὖν · Ἥρα μὲν Ἕλληϲι δρον , ἢ ὅτι ἐντὸϲ τῷ Ἄργει ἐτιμᾶτο λαμπρῶϲ , ὅθεν φηϲὶν ὁ ποιητήϲ · Ἥρη τ’ Ἀργείη ( Δ 8 ) , ἢ ὅτι ὡϲ τὸ Ἄργοϲ οὕτωϲ ἦν οἰκεία αὐτῇ καὶ ἡ Ϲπάρτη καὶ ἡ Μυκήνη , ὥϲ φηϲιν ἐντὸϲ τῇ Δ ( 51 ) . Ἀθην δὲ διὰ τὸ ἀποδοκιμαϲθῆναι ὑπὸ Ἀλεξάνδρου , ἢ διὰ τὸ ἀλλοτρίουϲ εἶναι τῆϲ ϲυνέϲεωϲ τοὺϲ βαρβάρουϲ . Ποϲειδῶν δέ , ἐπεὶ οἱ πλείουϲ τῶν Ἑλλήνων νηϲιῶταί εἰϲι , καὶ διὰ τὸ ὀργίζεϲθαι μὲν Λαομέδοντι ἐπὶ ἀποϲτερήϲει μιϲθοῦ τῆϲ τειχοποιίαϲ . Ἑρμῆϲ δὲ , ὅτι ἐξ Ἀρκαδίαϲ , ἢ ὅτι λόγιοϲ , ἢ ὅτι κήρυκαϲ ἀποϲταλένταϲ πρὸϲ αὐτοὺϲ ὑπὸ Ἑλλήνων ἐπὶ διαλύϲει τῶν διαφορῶν Ὀδυϲϲέα καὶ Μενέλαον ἠβουλήθηϲαν ἀνελεῖν πειϲθέντεϲ Ἀντιμάχῳ ( Λ . 138 sqq . ) , προϲτάτηϲ δὲ τῶν κηρύκων ὁ Ἑρμῆϲ . Ἥφαιϲτοϲ δὲ διὰ τὸ μιϲεῖν Ἄρην , ὅτι ἐμοίχευϲε τὴν γυναῖκα αὐτοῦ Ἀφροδίτην . τοῖϲ δὲ Τρωϲὶ παρέϲτη Ἄρηϲ τὸ ὅμοιον μεταδιώκων · φιλοπόλεμοϲ γὰρ ὁ θεόϲ , πολέμου φίλοι καὶ οἱ Τρῶεϲ . ὁ δὲ Ἀπόλλων ἤτοι διὰ τὸ τόξον τοξικοὶ δὲ καὶ οἱ Τρῶεϲ , καὶ ἐντὸϲ πρώτοιϲ Ἀλέξανδροϲ · ἢ κιθαριϲτὴϲ καὶ εὔμορφοϲ ὡϲ Ἀλέξανδροϲ . Ἄρτεμιϲ δὲ καὶ Λητὼ χαριζόμεναι τῷ Ἀπόλλωνι , ἢ ὅτι παρὰ τοῖϲ βαρβάροιϲ τιμῶνται . Ξάνθοϲ δὲ ὡϲ ὑπὲρ οἰκείαϲ χώραϲ μάχεται , ἡ δὲ Ἀφροδίτη διὰ τὸ ὑπὸ Ἀλεξάνδρου προκριθῆναι · καὶ ϲχεδὸν εἰπεῖν αὕτη ἀνθίϲταται τῷ πολέμῳ , καὶ εἰκότωϲ πάρεϲτι βοηθεῖν τοῖϲ Τρωϲίν .
Lemmas: 67 sqq . ὁ ασυμφυροος μέν ὁ περί θεός ἔχω καθόλου λόγος , ἔναντα . ὁμοίως δέ καί ὁ ἀπρεπής · οὖον γάρ πρέπω ὁ ὑπέρ ὁ θεός μῦθος φημί . πρός δέ ὁ τοιοῦτος κατηγορία ὁ μέν ἀπό ὁ λέξις ἐπιλύω , ἀλληγορία πᾶς εἴρω νομίζω ὑπέρ ὁ ὁ στοιχεῖον φύσις , οἷος ἐντός ὁ ἐναντίωσις ὁ θεός . καί γάρ φημί ὁ ξηρός ὁ ὑγρός καί ὁ θερμός ὁ ψυχρός μάχομαι καί ὁ κοῦφος ὁ βαρύς . ἔτι δέ ὁ μέν ὕδωρ σβεστικός εἰμί ὁ πῦρ , ὁ δέ πῦρ ξηραντικός ὁ ὕδωρ . ὁμοίως δέ καί πᾶς στοιχεῖον , ἐκ ὅς ὁ πᾶς συνίστημι , ὑπάρχω ὁ ἐναντίωσις καί κατά μέρος μέν ἐπιδέχομαι φθορά ἅπαξ , ὁ πᾶς δέ μένω αἰώνιος . μάχη δέ διατίθημι αὐτός , διονομάζω ὁ μέν πῦρ Ἀπόλλων καί Ἥλιος καί Ἡφαιστος , ὁ δέ ὕδωρ Ποσειδῶν καί Σκάμανδρος , ὁ δέ αὖος σελήνη Ἄρτεμις , ὁ ἀήρ δέ Ἥρα καί ὁ λοιπός . ὁμοίως ἔστω ὅτε καί ὁ διάθεσις ὄνομα θεός τίθημι , ὁ μέν φρόνησις ὁ Ἀθηνᾶ , ὁ δέ ἀφροσύνη ὁ Ἄρης , ὁ δέ ἐπιθυμία ὁ Ἀφροδίτη , ὁ λόγος δέ ὁ Ἑρμῆς , , καί προσοικειόω οὗτος · οὗτος μέν οὖν τρόπος ἀπολογία ἀρχαῖος εἰμί πάνυ καί ἀπό Θεαγένης ὁ Ῥηγῖνος , ὅς πρῶτος γράφω περί Ὅμηρος , τοιοῦτος εἰμί ἀπό ὁ λέξις . ἔνιοι δέ ἀπό ἔθος ἀπολογέομαι · συγχωρέω γάρ ὑπό ὁ πόλις καί ὁ νομοθέτης τοιοῦτος περί θεός μή μόνος ἀείδω ἐντός ποίησις , ἀλλά καί ὁ μυστήριον παραδίδωμι , ἐν τε ἱερός ἀνάθημα καί ἕτερος σύμφωνος ὁ μῦθος κατασκευάζω καί ὁ πέπλος ἀνάγω ἐνυφαίνω ὁ γιγαντομαχία . ὁ δέ ἀπό ὁ καιρός ὁ τότε κατά ὁ Ἑλλάς παραμυθέομαι · βασιλεύω γάρ τότε ὁ Ἑλλάς καί κοινός καί κατά πόλις , ὁ ὁ βασιλεύς γένος αὐξάνω ποιέω ἀπό ὁ ὡς εἄν μή παντάπασι πόρρω εἰμί δοκέω ὁ ἀνθρώπινος φύσις ὁ θεῖος , ὑποπλήσσω δέ καί περί θεός ὁποῖος περί ἄνθρωπος ὁράω φάσκω . ὁ μέν οὖν λίαν ἐν τε ὁ ἀσύμφορος ταράσσω καί ὁ ἀπρεπής τοιοῦτος εἰμί . ὁ δέ ἐπί μέρος δίειμι , ὡς μέν ἀσύμφορος οὗτος κατηγορέω . διά τίς δέ κατά ὁ πόλεμος οὗτος ὁ θεός ἐναντιόομαι ἀλλά Λόϊς ; κατά δέ ὁ φυσικός λόγος Ἀπόλλων ἥλιος εἰμί ἀναπίνω ὁ ὑγρός στοιχεῖον . Ἀθηνᾶ δέ εἰμί φρόνησις , Ἄρης δέ ἀφροσύνη · ἐναντίος δέ καί πολέμιος εἰμί οὗτος ἀλλήλων . Ἥρα δέ εἰμί ἀήρ · Ἄρτεμις δέ σελήνη , ἀερότεμις τις εἰμί , ὅς ὁ ἀήρ τέμνω , ἐκ ὁ ἀρτέομαι , ὁ βαρύνω αὐτός πολέμιος νομίζω . Ἑρμῆς δέ εἰμί λόγος , Λητώ δέ ἀμνημοσύνη , οἷος ληθώ τις ὁ λόγος . Ἥφαιστος δέ ὁ πῦρ , Ξάνθος δέ ὁ ὑγρός · ἀλλότριος δέ ὁ πῦρ ὁ ὑγρός . διά τίς δέ οὗτος ὁ θεός προαιρέω βοηθέω ὁ Ἕλλην , Ἥρα Ἀθηνᾶ Ποσειδῶν Ἥφαιστος Ἑρμῆς , ὁ δέ Τρώς Ἄρης Ἀπόλλων Ἄρτεμις Λητώ Σκάμανδρος Ἀφροδίτη ; ῥητέος οὖν · Ἥρα μέν Ἕλλην βοηθέω , ὅτι γαμήλιος εἰμί ὁ θεός , μισέω δέ μοιχός εἰμί ὁ Ἀλέξανδρος Λητώ Σκάμανδρος Ἀφροδίτη ; ῥητέος οὖν · Ἥρα μέν Ἕλλην δρον , ἢ ὅτι ἐντός ὁ Ἄργος τιμάω λαμπρῶς , ὅθεν φημί ὁ ποιητής · Ἥρα τε Ἀργεῖος ( δ 8 ) , ἢ ὅτι ὡς ὁ Ἄργος οὕτως εἰμί οἰκεῖος αὐτός καί ὁ Σπάρτη καί ὁ Μυκῆναι , ὅς φημί ἐντός ὁ δ ( 51 ) . Ἀθηνή δέ διά ὁ ἀποδοκιμάζω ὑπό Ἀλέξανδρος , ἢ διά ὁ ἀλλότριος εἰμί ὁ σύνεσις ὁ βάρβαρος . Ποσειδῶν δέ , ἐπεί ὁ πλείων ὁ Ἕλλην νησιώτης εἰμί , καί διά ὁ ὀργίζω μέν Λαομέδων ἐπί ἀποστερέω μισθός ὁ τειχοποιία . Ἑρμῆς δέ , ὅτι ἐκ Ἀρκαδία , ἢ ὅτι λόγιος , ἢ ὅτι κῆρυξ ἀποστέλλω πρός αὐτός ὑπό Ἕλλην ἐπί διαλύω ὁ διαφορά Ὀδυσσεύς καί Μενέλαος βούλομαι ἀναιρέω πείθω Ἀντίμαχος ( Λ . 138 sqq . ) , προστάτης δέ ὁ κῆρυξ ὁ Ἑρμῆς . Ἥφαιστος δέ διά ὁ μισέω Ἄρης , ὅτι μοιχεύω ὁ γυνή αὐτός Ἀφροδίτη . ὁ δέ Τρώς παρίστημι Ἄρης ὁ ὅμοιος μεταδιώκω · φιλοπόλεμος γάρ ὁ θεός , πόλεμος φίλος καί ὁ Τρώς . ὁ δέ Ἀπόλλων ἤτοι διά ὁ τόξον τοξικός δέ καί ὁ Τρώς , καί ἐντός πρῶτος Ἀλέξανδρος · ἢ κιθαριστής καί εὔμορφος ὡς Ἀλέξανδρος . Ἄρτεμις δέ καί Λητώ χαρίζομαι ὁ Ἀπόλλων , ἢ ὅτι παρά ὁ βάρβαρος τιμάω . Ξάνθος δέ ὡς ὑπέρ οἰκεῖος χώρα μάχομαι , ὁ δέ Ἀφροδίτη διά ὁ ὑπό Ἀλέξανδρος προκρίνω · καί σχεδόν εἶπον οὗτος ἀνθίστημι ὁ πόλεμος , καί εἰκότως πάρειμι βοηθέω ὁ Τρώς .