porphyrius.quaestionum-homericarum-ad-iliadem-pertinentium-reliquiae 20.259
259 sqq . ἐντὸϲ τῇ Αἰνείου πρὸϲ Ἀχιλλέα μάχῃ ζήτηϲιν παρέϲχε τὰ ἔπη ταῦτα · ἦ ῥα καὶ ἐντὸϲ δεινῷ ϲάκε’ ἤλαϲεν ὄβριμον ἔγχοϲ καὶ τὰ ἑξῆϲ μέχρι καὶ αὐτοῦ τοῦ ϲτίχου · τὴν δὲ μίαν χρυϲῆν , τῇ ῥ᾿ ἔϲχετο μείλινον ἔγχοϲ ( v . 272 ) . τῆϲ γὰρ χρυϲῆϲ πτυχὸϲ δοκούϲηϲ πρώτηϲ εἶναι , εἴ γε κόϲμου εἵνεκα τὴν χρυϲῆν εἰϲ τὸ ἔξω καὶ ὁρώμενον πρώτην ἐνέθηκεν , ὑπ’ αὐτὴν δὲ ϲτερεότητοϲ ἕνεκα τὰϲ δύο χαλκᾶϲ , μαλάγματοϲ χάριν καὶ τελευταίαϲ τὰϲ καϲϲιτερίναϲ , πῶϲ δύο τε διέκοψε πτύχαϲ , καὶ ἐντὸϲ τῇ χρυϲῇ πτυχὶ ἔξω οὔϲῃ καὶ διατμηθείϲῃ ἐνεϲχέθη τὸ δόρυ ; ἀπολυόμενοι οὖν τὴν ἀπορίαν οἱ πλεῖϲτοι τὸ ἔλαϲϲεν ( v . 269 ) οὔ φαϲιν εἰλῆφθαι ἄνωθεν διέκοψεν , ἀλλ’ ἀντὶ τοῦ διέθλαϲεν · θλαϲθῆναι μὲν γὰρ καὶ κοιλανθῆναι δύο πτύχαϲ , τὴν χρυϲῆν καὶ μίαν τῶν χαλκῶν ὑπὸ τὴν χρυϲῆν , μὴ διακοπῆναι δέ , ἀλλὰ ϲχεθέντοϲ ἐντὸϲ τῇ χρυϲῇ τοῦ δόρατοϲ καὶ κοιλάναντοϲ μὲν αὐτὴν καὶ τὴν ὑπ’ αὐτήν , οὐ διακόψαντοϲ δέ . οἱ δὲ καὶ αὐτόθεν ἀξιοῦϲι μὴ ἔλαϲϲε γράφειν ἀλλὰ θλάϲϲεν , ἄνωθεν φάϲκοντεϲ ἁμαρτόντα τινὰ γράψαι τὸ ε , τὴν λοιπὴν περιφέρειαν τοῦ θ παρέντα · ἄτρωτα γὰρ ὄντα τὰ Ἡφαιϲτότευκτα μὴ διακοπῆναι . ἐγὼ δὲ ἐντὸϲ τῇ χρυϲῇ πτυχὶ ἀκούων ἐνϲχεθῆναι αὐτοῦ λέγοντοϲ τὸ δόρυ τῆϲ εἰϲ τὸ πρόϲω ὁρμῆϲ οὐ δύναμαι ἐπινοῆϲαι τὴν χρυϲῆν πτύχα οὔτ’ οὖν διακοπεῖϲαν οὔτε θλαϲθεῖϲαν . πῶϲ γὰρ οἷόν τε ἐλαϲθῆναι μὲν λέγειν , τουτέϲτι διακοπῆναι , ἢ θλαϲθῆναί γε δύο πτύχαϲ , ἐντὸϲ αἷϲ ἦν ἡ χρυϲῆ , ἐνϲχεθῆναι δὲ ἐντὸϲ τῇ χρυϲῇ τὸ δόρυ ; τὸ γὰρ ἐνϲχεθῆναι τὸ μὴ τὸ αὐτὸ παθεῖν τὴν χρυϲῆν ὅπερ αἱ ἄλλαι δηλοῖ . οἱ δ’ αὖ τὴν πρώτην παθεῖν βούλονται καὶ μᾶλλον ἤπερ τὴν ὑπ’ αὐτήν · οὐ γὰρ ἂν ἐνεϲχέθη ἐντὸϲ τῇ τρίτῃ , εἰ μὴ ἡ δευτέρα ἐπ’ ἔλαττον ἔπαθε τῆϲ πρώτηϲ . φημὶ τοίνυν , ὡϲ οὐ κόϲμου χάριν οὐδὲ τέρψεωϲ ὁ Ἥφαιϲτοϲ κέχρηται τῇ χρυϲῇ πτυχὶ ἀλλ’ εὐτονίαϲ · εὐτονώτεροϲ δὲ χαλκοῦ χρυϲόϲ . μέϲην οὖν τὴν τοῦ χρυϲοῦ πτύχα ἐξύφανεν εἰϲ ϲυνοχὴν τοῦ παντὸϲ ϲάκουϲ · ἁπαλώτεροϲ γὰρ ὢν καὶ εὔτονοϲ ὁ χρυϲὸϲ ὑποκείμενοϲ τῷ χαλκῷ διεδέχετο τὴν ὁρμήν , ἐκλυθεῖϲαν ὑπὸ τῆϲ τοῦ χαλκοῦ ἀντιτυπίαϲ εἰϲ τὸ ἄτρωτον ὑπὸ τῆϲ προϲούϲηϲ αὐτῷ εὐτονίαϲ . πρῶτοϲ δὲ ὢν ὁ χρυϲὸϲ καὶ παθὼν ὑπὸ τῆϲ ἐμβολῆϲ πρῶτοϲ ταχεῖαν ἂν παρεῖχε τὴν διακοπὴν ἐκ τῶν εὐθραύϲτων ϲυνεϲτώϲαιϲ . ὅτι δὲ καὶ χαλκαῖ πτύχεϲ ἦϲαν ἐντὸϲ τῇ ἔξωθεν ἐπιφανείᾳ , μέϲη δὲ μετὰ ταύτην ἡ χρυϲῆ , ὑφ’ ἣν αἱ τοῦ καϲϲιτέρου , δηλοῖ τὸ ἐντὸϲ τῇ ὁπλοποιίᾳ ἐπιϲημαίνεϲθαι τὸν ποιητήν , ὅτι τάδε μὲν ἐκ χρυϲοῦ ἐποίηϲε , τάδε δὲ ἐξ ἄλληϲ ὕληϲ , ἐκ χαλκοῦ δὲ μὴ εἰπεῖν , ὡϲ ἂν τορεύοντοϲ αὐτοῦ ἐντὸϲ ἄλλῃ πτυχὶ τὰ πλάϲματα · ἦρχε δ’ ἄρα ϲφιν Ἄρηϲ καὶ Παλλὰϲ Ἀθήνη , ἄμφω χρυϲείω , χρύϲεια δὲ εἵματα ἕϲθην ( Ϲ 516 . 17 ) · πῶϲ γὰρ αὐτοὺϲ χρυϲοῦϲ ἔφη , χρυϲῆϲ οὔϲηϲ τῆϲ ὑποκειμένηϲ ἐπιφανείαϲ , εἰ μὴ ἐξηλλαγμένα ταῦτα παρὰ τὸ ὑποκείμενον ἐποίει , ἤτοι ἐγκυκλῶν ἢ ἐγκολλῶν ἢ ἐντορεύων καὶ νειὸϲ χρυϲῆ · ἀρηρομένῃ δὲ ἐῴκει χρυϲείη περ ἐοῦϲα ( Ϲ 548 . 49 ) , ἐντὸϲ δ’ ἐτίθει ϲταφυλῇϲι μέγα βρίθουϲαν ἀλωὴν καλὴν χρυϲείην , μέλανεϲ δ’ ἀνὰ βότρυεϲ ἦϲαν · εἱϲτήκει δὲ κάμαξι διαμπερὲϲ ἀργυρέῃϲιν · ἀμφὶ δὲ κυανέην κάπετον , περὶ δ’ ἕρκοϲ ἔλαϲϲε καϲϲιτέρου ( Ϲ 561—65 ) · 10 καὶ πάλιν · ἐντὸϲ δ’ ἀγέλην ποίηϲε βοῶν ὀρθοκραιράων · αἱ δὲ βόεϲ χρυϲοῖο τετεύχατο καϲϲιτέρου τε · χρύϲειοι δὲ νομῆεϲ ἅμ’ ἐϲτιχόων το βόεϲϲι ( Ϲ 573 . 74 . 77 ) , καὶ πάλιν · καί ῥ’ αἱ μὲν καλὰϲ ϲτεφάναϲ ἔχον , οἱ δὲ μαχαίραϲ εἶχον χρυϲείαϲ ἐξ ἀργυρέων τελαμώνων ( Ϲ 597 . 98 ) . τῶν γὰρ ἐμποικιλλομένων ἔϲτιν ὧν τὰϲ ὕλαϲ εἰπὼν ἀργύρου μὲν ἐμνήϲθη καὶ χρυϲοῦ καὶ καϲϲιτέρου , χαλκοῦ δὲ οὐκέτι , ὡϲ ἂν εἰ , χαλκῆϲ ὑποκειμένηϲ ἐπιφανείαϲ , ἐνταῦθα ἐνεποίκιλλεν . οὐκ ἔφη δὲ ἄτρωτα εἶναι ὅπλα , ἀλλ’ οὐ ῥᾳδίωϲ ὑπὸ θνητῶν διακοπτόμενα · οὐδ’ ἐνόηϲε κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν , ὡϲ οὐ ῥηίδι’ ἐϲτὶ θεῶν ἐρικυδέα δῶρα ἀνδράϲι γε θνητοῖϲι δαμήμεναι οὐδ’ ὑποείκειν ( Υ 264—66 ) . ἔδει οὖν μηδὲ θλαϲθῆναι , ὅπερ ἀξιοῦϲιν ἔλαϲϲεν ἀκούειν , εἴ γε μηδ’ ὑπείκειν αὐτὰ ἔλεγε . ῥητῶϲ δ’ αὐτὸϲ ἔφη ὅτι οὐκ ἔρρηξε μὲν τὸ ϲάκοϲ — χρυϲὸϲ δ’ ἐρύκακε δῶρα θεοῖο — , δύο δὲ διέλαϲϲε πτύχαϲ , ἐϲχέθη δὲ ἐντὸϲ τῇ χρυϲῇ , δι’ ἣν οὐκ ἐρράγη διὰ παντόϲ . πάνυ δὲ δυνατῶϲ τὴν καταϲκευὴν ἐδήλωϲε καὶ τὸ μέχρι τίνοϲ ἡ ῥῆξιϲ · πέντε μὲν γὰρ πτύχαϲ ἤλαϲε Κυλλοποδίων · εἶτα λέγει πρώταϲ , ὅτι καὶ πρῶται πρὸϲ τῇ ἐπιφανείᾳ , τὰϲ δύο χαλκείαϲ , εἶτα τὰϲ ἀντικειμέναϲ ταῖϲ πρώταιϲ ἐϲχάταϲ · δύο δ’ ἔνδοθι καϲϲιτέροιο , τὸ δ᾿ ἔνδοθι πρόϲκειται , ἵνα τὰϲ χαλκᾶϲ ἐξωτάταϲ νοήϲωμεν ὡϲ τὰϲ τοῦ καϲϲιτέρου ἔνδοθι , εἶτα λοιπὴν τὴν μέϲην · τὴν δὲ μίαν χρυϲῆν . εἰ οὖν τῆϲ ἔϲχετο μείλινον ἔγχοϲ , αἱ δύο χαλκαῖ ἐτρώθηϲαν πρῶται ὡϲ οὖϲαι πρῶται , αἱ δὲ τρεῖϲ ἔμειναν ἄτρωτοι · χρυϲὸϲ γὰρ ἐρύκακε δῶρα θεοῖο . οὕτω δὲ καὶ ἐπὶ τῆϲ Αἰνείου ἀϲπίδοϲ ὕπεϲτιν ὁ χαλκὸϲ τῇ βύρϲῃ , ὁ μαλακώτεροϲ τῇ ξηροτέρᾳ , καὶ οὐ κόϲμου ἕνεκα χαλκὸϲ πρόϲκειται ἐντὸϲ ἐπιφανείᾳ , ἀλλ’ ὑπόκειται δι’ ἀϲφάλειαν , ὡϲ ἐπὶ τῆϲ Ἀχιλλέωϲ ὁ χρυϲόϲ · λέγει γὰρ ἐπὶ τῆϲ Αἰνείου · δεύτεροϲ αὖτ’ Ἀχιλεὺϲ προΐει δολιχόϲκιον ἔγχοϲ καὶ βάλεν Αἰνείαο κατ’ ἀϲπίδα παντόϲ’ ἐΐϲην , ἄντυγ’ ὑπὸ πρώτην , ᾗ λεπτότατοϲ θέε χαλκόϲ , λεπτοτάτη δ’ ἐπέην ῥινὸϲ βοόϲ ( Υ 273—76 ) . κἂν μέντοι ἀκούωμεν τὰϲ δύο χαλκείαϲ τὴν πρώτην καὶ τὴν πέμπτην , δύο δ’ ἔνδοθι τούτων τὰϲ καϲϲιτερίναϲ τὴν δευτέραν καὶ τὴν τετάρτην , καὶ οὕτωϲ μέϲη καὶ τρίτη ἐντὸϲ ἡ χρυϲῆ , τῇ ῥ’ ἔϲχετο μείλινον ἔγχοϲ , μιᾶϲ καὶ καϲϲιτερίνηϲ ῥαγείϲηϲ .
Lemmas: 259 sqq . ἐντός ὁ Αἰνείας πρός Ἀχιλλεύς μάχομαι ζήτησις παρέχω ὁ ἔπος οὗτος · εἰμί ἄρα καί ἐντός δεινός σάκος ἐλαύνω ὄβριμος ἔγχος καί ὁ ἑξῆς μέχρι καί αὐτός ὁ στίχος · ὁ δέ εἷς χρύσεος , ὁ ἄρα ἔχω μέλινος ἔγχος ( v . 272 ) . ὁ γάρ χρύσεος πτύξ δοκέω πρῶτος εἰμί , εἰμί γε κόσμος ἕνεκα ὁ χρύσεος εἰς ὁ ἔξω καί ὁράω πρῶτος ἐντίθημι , ὑπό αὐτός δέ στερεότης ἕνεκα ὁ δύο χάλκεος , μάλαγμα χάρις καί τελευταῖος ὁ κασσιτέρινος , πῶς δύο τε διακόπτω πτύξ , καί ἐντός ὁ χρύσεος πτύξ ἔξω εἰμί καί διατέμνω ἐνέχω ὁ δόρυ ; ἀπολύω οὖν ὁ ἀπορία ὁ πλεῖστος ὁ ἐλαύνω ( v . 269 ) οὖον φημί λαμβάνω ἄνωθεν διακόπτω , ἀλλά ἀντί ὁ διαθλάω · θλάω μέν γάρ καί κοιλαίνω δύο πτύξ , ὁ χρύσεος καί εἷς ὁ χαλκός ὑπό ὁ χρύσεος , μή διακόπτω δέ , ἀλλά ἔχω ἐντός ὁ χρύσεος ὁ δόρυ καί κοιλαίνω μέν αὐτός καί ὁ ὑπό αὐτός , οὖον διακόπτω δέ . ὁ δέ καί αὐτόθεν ἀξιόω μή ἐλαύνω γράφω ἀλλά θλάω , ἄνωθεν φάσκω ἁμαρτάνω τις γράφω ὁ ε , ὁ λοιπός περιφέρεια ὁ θ παρίημι · ἄτρωτος γάρ εἰμί ὁ Ἡφαιστότευκτος μή διακόπτω . ἐγώ δέ ἐντός ὁ χρύσεος πτύξ ἀκούω ἐνέχω αὐτός λέγω ὁ δόρυ ὁ εἰς ὁ πρόσω ὁρμή οὖον δύναμαι ἐπινοέω ὁ χρύσεος πτύξ οὔτε οὖν διακόπτω οὔτε θλάω . πῶς γάρ οἷος τε λανθάνω μέν λέγω , τουτέστι διακόπτω , ἢ θλάω γε δύο πτύξ , ἐντός ὅς εἰμί ὁ χρύσεος , ἐνέχω δέ ἐντός ὁ χρύσεος ὁ δόρυ ; ὁ γάρ ἐνέχω ὁ μή ὁ αὐτός πάσχω ὁ χρύσεος ὅσπερ ὁ ἄλλος δηλόω . ὁ δέ αὖος ὁ πρῶτος πάσχω βούλομαι καί μᾶλλον ἤ2 ὁ ὑπό αὐτός · οὖον γάρ εἄν ἐνέχω ἐντός ὁ τρίτος , εἰμί μή ὁ δύο ἐπί μικρός πάσχω ὁ πρῶτος . φημί τοίνυν , ὡς οὖον κόσμος χάρις οὐδέ τέρψις ὁ Ἥφαιστος χράομαι ὁ χρύσεος πτύξ ἀλλά εὐτονία · εὔτονος δέ χαλκός χρυσός . μέσος οὖν ὁ ὁ χρυσός πτύξ εξυφαίνω εἰς συνοχή ὁ πᾶς σάκος · ἁπαλός γάρ εἰμί καί Εὔτονος ὁ χρυσός ὑπόκειμαι ὁ χαλκός διαδέχομαι ὁ ὁρμή , ἐκλύω ὑπό ὁ ὁ χαλκός ἀντιτυπία εἰς ὁ ἄτρωτος ὑπό ὁ πρόσειμι αὐτός εὐτονία . πρῶτος δέ εἰμί ὁ χρυσός καί πάσχω ὑπό ὁ ἐμβολεύς πρῶτος ταχύς εἄν παρέχω ὁ διακοπή ἐκ ὁ εύθραυστος συνίστημι . ὅτι δέ καί χάλκεος πτύξ εἰμί ἐντός ὁ ἔξωθεν ἐπιφάνεια , μέσος δέ μετά οὗτος ὁ χρύσεος , ὑπό ὅς ὁ ὁ κασσίτερος , δηλόω ὁ ἐντός ὁ ὁπλοποιΐα ἐπισημαίνω ὁ ποιητής , ὅτι ὅδε μέν ἐκ χρυσός ποιέω , ὅδε δέ ἐκ ἄλλος ὕλη , ἐκ χαλκός δέ μή εἶπον , ὡς εἄν τορεύω αὐτός ἐντός ἄλλος πτύξ ὁ πλάσμα · ἄρχω δέ ἄρα σφεῖς Ἄρης καί Παλλάς Ἀθήνη , ἄμφω χρύσεος , χρύσεος δέ εἷμα ἕννυμι ( Σ 516 . 17 ) · πῶς γάρ αὐτός χρύσεος φημί , χρύσεος εἰμί ὁ ὑπόκειμαι ἐπιφάνεια , εἰμί μή ἐξαλλάσσω οὗτος παρά ὁ ὑπόκειμαι ποιέω , ἤτοι ἐγκυκλόω ἢ ἐγκολλάω ἢ ἐντορεύω καί νειός χρύσεος · ἀρόω δέ ἔοικα χρύσεος περ εἰμί ( Σ 548 . 49 ) , ἐντός δέ τίθημι σταφυλή μέγας βρίθω ἀλωή καλός χρύσεος , μέλας δέ ἀνά Βότρυς εἰμί · ἵστημι δέ κάμαξ διαμπερές ἀργύρεος · ἀμφί δέ κυάνεος κάπετος , περί δέ ἕρκος ἐλαύνω κασσίτερος ( Σ 561—65 ) · 10 καί πάλιν · ἐντός δέ ἀγέλη ποιέω βοῦς ὀρθόκραιρος · ὁ δέ βοῦς χρυσός τεύχω κασσίτερος τε · χρύσεος δέ νομεύς ἅμα στιχάω ὁ βοῦς ( Σ 573 . 74 . 77 ) , καί πάλιν · καί ἄρα ὁ μέν κάλως στεφάνη ἔχω , ὁ δέ μάχαιρα ἔχω χρύσεος ἐκ ἀργύρεος τελαμών ( Σ 597 . 98 ) . ὁ γάρ ἐμποικίλλω εἰμί ὅς ὁ Ὕλας εἶπον ἄργυρος μέν μιμνήσκω καί χρυσός καί κασσίτερος , χαλκός δέ οὐκέτι , ὡς εἄν εἰμί , χαλκεύς ὑπόκειμαι ἐπιφάνεια , ἐνταῦθα ἐμποικίλλω . οὐ φημί δέ ἄτρωτος εἰμί ὅπλον , ἀλλά οὖον ῥᾳδίως ὑπό θνητός διακόπτω · οὐδέ νοέω κατά φρήν καί κατά θυμός , ὡς οὖον ῥᾴδιος εἰμί θεός ἐρικυδής Δῶρα ἀνήρ γε θνητός δαμάζω οὐδέ ὑπείκω ( Υ 264—66 ) . ἐσθίω οὖν μηδέ θλάω , ὅσπερ ἀξιόω ἐλαύνω ἀκούω , εἰμί γε μηδέ ὑπείκω αὐτός λέγω . ῥητός δέ αὐτός φημί ὅτι οὐ ῥήγνυμι μέν ὁ σάκος — χρυσός δέ ἐρύκω Δῶρα θεός — , δύο δέ διαλανθάνω πτύξ , ἔχω δέ ἐντός ὁ χρύσεος , διά ὅς οὐ ῥήγνυμι διά πᾶς . πάνυ δέ δυνατῶς ὁ κατασκευή δηλόω καί ὁ μέχρι τίς ὁ ῥῆξις · πέντε μέν γάρ πτύξ ἐλαύνω Κυλλοποδίων · εἶτα λέγω πρῶτος , ὅτι καί πρῶτος πρός ὁ ἐπιφάνεια , ὁ δύο χάλκεος , εἶτα ὁ ἀντίκειμαι ὁ πρῶτος ἔσχατος · δύο δέ ἔνδοθι κασσίτερος , ὁ δέ ἔνδοθι πρόσκειμαι , ἵνα ὁ χάλκεος ἐξώτατος νοέω ὡς ὁ ὁ κασσίτερος ἔνδοθι , εἶτα λοιπός ὁ μέσος · ὁ δέ εἷς χρύσεος . εἰμί οὖν ὁ ἔχω μέλινος ἔγχος , ὁ δύο χάλκεος τιτρώσκω πρῶτος ὡς εἰμί πρῶτος , ὁ δέ τρεῖς μένω ἄτρωτος · χρυσός γάρ ἐρύκω Δῶρα θεός . οὗτος δέ καί ἐπί ὁ Αἰνείας ἀσπίς ὕπειμι ὁ χαλκός ὁ βύρσα , ὁ μαλακός ὁ ξηρός , καί οὖον κόσμος ἕνεκα χαλκός πρόσκειμαι ἐντός ἐπιφάνεια , ἀλλά ὑπόκειμαι διά ἀσφάλεια , ὡς ἐπί ὁ Ἀχιλλεύς ὁ χρυσός · λέγω γάρ ἐπί ὁ Αἰνείας · δύο αὐτός Ἀχιλλεύς προΐημι δολιχόσκιος ἔγχος καί βάλλω Αἰνείας κατά ἀσπίς πάντοσε ἴσος , ἄντυξ ὑπό πρῶτος , ὅς λεπτός θέω χαλκός , λεπτός δέ ἔπειμι ῥίς βοῦς ( Υ 273—76 ) . κἀν μέντοι ἀκούω ὁ δύο χάλκεος ὁ πρῶτος καί ὁ πέμπτος , δύο δέ ἔνδοθι οὗτος ὁ κασσιτέρινος ὁ δύο καί ὁ τέταρτος , καί οὕτως μέσος καί τρίτος ἐντός ὁ χρύσεος , ὁ ἄρα ἔχω μέλινος ἔγχος , εἷς καί κασσιτέρινος ἀράσσω .