porphyrius.de-abstinentia 3.8
τά γε μὴν τῆς ψυ - χῆς πάθη ὅρα εἰ μὴ πάντα ὅμοια · καὶ πρῶτά γε τὴν αἴσθησιν . οὐ γὰρ δὴ ἀνθρώπου μὲν ἡ γεῦσις χυ - μῶν , ἡ δὲ ὄψψις χροιῶν , ἢ ὀσμῶν ἡ ὄσφρησις ἀντι - λαμβάνεται , ἢ ψόφων ἡ ἀκοή , ἢ θερμῶν ἢ ψυχρῶν ἡ ἀρὴ ἢ τῶν ἄλλων ἁπτῶν , οὐχὶ δὲ καὶ τῶν ζῴων ἀπάντων ὁμοίως . οὐδὲ ταύτης μὲν ἀφῄρηται τὰ ζῷα διὰ τὸ μὴ εἶναι ἄνθρωποι , λογικῆς δὲ ἀμοι - ροῦσι διὰ τοῦτο · ἐπεὶ οὕτω γε καὶ οἱ θεοὶ διὰ τὸ μὴ εἶναι ἄνθρωποι λογικῆς στερήσονται , ἢ ἡμεῖς , εἴπερ οἱ θεοὶ λογικοί αἰσθήσεως μέν γε καὶ πλεο - νεκτεῖν ἔοικεν μᾶλλον τὰ ζῷα . τίς μὲν γὰρ ἀνθρώ - πων τοσοῦτον βλέπει ( οὐδὲ γὰρ ὁ μυθευόμενος Λυγκεὺς ) ὅσον ὁ δράκων ; ὅθεν καὶ τὸ βλέπειν δρακεῖν λέγουσιν οὁ ποιηταί . τὸν δὲ ἀετὸν “ καὶ ὑψόθ᾿ ἐόντα οὐκ ἔλαθε πτώξ . ” τίς δὲ ὀξυηκοώτε - ρος γεράνων , αἳ ἀπὸ τοσούτων ἀκούουσιν ὅπως οὐδὲ ἀνθρώπων τις ὁρᾷ . τῇ μὲν γὰρ ὀσφρήσει τοσούτῳ πλεονεκτεῖ σχεδὸν πάντα τὰ ζῴα , ὡς ἐκεί - νοις προσπίπτειν τὰ ἡμὰς λανθάνοντα , καὶ κατὰ γένος ἐπιγινώσκειν ἕκαστον ἤδη καὶ ἐξ ἴχνους ὀσφραινόμενα . οἱ δὲ ἄνθρωποι ἡγεμόσι κυσὶ χρῶν - ται , οἷ δεῖ ἐλθεῖν ἐπὶ σύν ἢ ἔλαφον · καὶ ἡμῶν μὲν ὀψὲ ἡ τοῦ ἀέρος κατάστασις ἅπτεται , τῶν δὲ ἄλλων ζῴων εὐθύς , ὡς τούτοις τεκμηρίοις χρῆσθαι τοῦ μέλλοντος . τὴν δὲ τῶν χυμῶν διάκρισιν οὕτως οἶδεν , ὡς ἐξακριβοῦν καὶ τὰ νοσερὰ καὶ τὰ ὑγιεινὰ καὶ τὰ δηλητήρια , ὡς οὐδὲ ἀνθρώπων οἱ ἰατροί . φρονιμώτερα δὲ φησὶν ὁ Ἀριστοτέλης εἶναι τὰ εὐαισθητότερα . σωμάτων δὲ πρααλλαγαὶ εὐπαθῆ μὲν ἤ δυσπαθῆ ποιῆσαι δύνανται , καὶ μᾶλλον καὶ ἧττον πρόχειρον ἔχειν τὸν λόγον , κατʼ οὐσίαν δὲ τὴν ψυχὴν ἐξαλλάττειν οὐ δύνανται , ὅπου γε οὐδὲ τὰς αἰσθήσεις οὐδὲ τὰ πάθη ἔτρεψαν , οὐδὲ τέλεον ἐκβεβηκυίας ἐποίησαν . ἐν οὖν τῷ μᾶλλον καὶ ἧτ - τον ἡ διαφορὰ συγχωρείσθω , οὐκ ἐν τῇ τελείᾳ στερήσει · οὐδʼ ἐν τῷ καθάπαξ τὸ μὲν ἔχειν , τὸ δὲ μή · ἀλλʼ ὡς ἐν ἑνὶ γένει τὸ μὲν ὑγιεινότερον σῶμά ἐστιν , τὸ δὲ ἧττον , καὶ ἐπὶ νόσου ὁμοίως πολύ τὸ διάφορον , ἔν τε εὐφυΐαις καὶ ἀφυίαις , οὕτω καὶ ἐν ψυχαῖς ἡ μὲν ἀγαθή , ἡ δὲ φαύλη καὶ τῆς φαύλης ἡ μὲν μᾶλλον , ἡ δὲ ἧττον · καὶ τῶν ἀγαθῶν οὐχ ἡ αὐτὴ ἰσότης , οὐδὲ ὁμοίως Σωκράτης ἀγαθὸς καὶ Ἀριστοτέ - λης καὶ Πλάτων , οὐδʼ ἐν ὁμοδόξοις ἡ ταὐτότης . οὐ τοίνυν οὐδʼ εἰ μᾶλλον ἡμεῖς νοοῦμεν ἢ τὰ ζῷα , διὰ τοῦτο ἀφαιρετέον τῶν ζῴων τὸ νοεῖν , ὥσπερ οὐδὲ τὸ πέτεσθαιτούς πέρδικας , ὅτι μᾶλλον αὐτῶν οἱ ἱέρακες πέτονται οὐδὲ τούς ἄλλους ἱέρακας , ὅτι καὶ τούτων καὶ τῶν ἄλλων ἀπάντων ὁ φασσοφόνος . συμπάσχειν μὲν οὖν δοίη ἄν τις ψυχὴν σώματι καὶ πάσχειν τι πρὸς αὐτοῦ εὖ ἢ κακῶς διακειμένου , μεταβάλλειν δὲ τὴν αὐτῆς φύσιν οὐδαμῶς . εἰ δὲ συμπάσχει μόνον καὶ χρῆται αὐτῷ ὡς ὀργάνῳ , δράσειε μὲν ἂν διʼ αὐτοῦ πολλά , ἀλλοίως ὠργανωμένου ἢ ὡς ἡμῖν , ὧν ἡμεῖς δρᾶν ἀδύνατοι , καὶ συμπάθοι ἄν πως διακειμένου , οὐ μέντοι τὴν αὐτῆς ἐξαλλάξειε φύσιν .
Lemmas: ὁ γε μήν ὁ ψυ - χάω πάθος ὁράω εἰ μή πᾶς ὅμοιος · καί πρῶτος γε ὁ αἴσθησις . οὐ γάρ δή ἄνθρωπος μέν ὁ γεῦσις ΧΥ - μῶν , ὁ δέ ὄψις χροιά , ἤ ὀσμή ὁ ὄσφρησις ἀντι - λαμβάνω , ἤ ψόφος ὁ ἀκοή , ἤ θερμός ἤ ψυχρός ὁ ἀρή ἤ ὁ ἄλλος ἁπτός , οὐ δέ καί ὁ ζῷον ἅπας ὅμοιος . οὐδέ οὗτος μέν ἀφαιρέω ὁ ζῷον διά ὁ μή εἰμί ἄνθρωπος , λογικός δέ Ἁμόι - Ρούσι διά οὗτος · ἐπεί οὕτως γε καί ὁ θεός διά ὁ μή εἰμί ἄνθρωπος λογικός στερέω , ἤ ἐγώ , εἴπερ ὁ θεός λογικός αἴσθησις μέν γε καί πέλω - νεκτεῖν ἔοικα μάλα ὁ ζῷον . τίς μέν γάρ ἀνθρώ - π τοσοῦτος βλέπω ( οὐδέ γάρ ὁ μυθεύω Λυγκεύς ) ὅσος ὁ δράκων ; ὅθεν καί ὁ βλέπω δέρκομαι λέγω ὅς ποιητής . ὁ δέ ἀετός “ καί ὑψόθι εἰμί οὐ λανθάνω πτώξ . ” τίς δέ οξυηκοους - ρος γέρανος , ὅς ἀπό τοσοῦτος ἀκούω ὅπως οὐδέ ἄνθρωπος τις ὁράω . ὁ μέν γάρ ὄσφρησις τοσοῦτος πλεονεκτέω σχεδόν πᾶς ὁ ζῷον , ὡς ἑαυτοῦ - νόος προσπίπτω ὁ ἐγώ λανθάνω , καί κατά γένος ἐπιγιγνώσκω ἕκαστος ἤδη καί ἐκ ἴχνος ὀσφραίνομαι . ὁ δέ ἄνθρωπος ἡγεμών κύων χράω - ται , οἷ δέω ἔρχομαι ἐπί ὗς ἤ ἔλαφος · καί ἐγώ μέν ὀψέ ὁ ὁ ἀήρ κατάστασις ἅπτω , ὁ δέ ἄλλος ζῷον εὐθύς , ὡς οὗτος τεκμήριον χράω ὁ μέλλω . ὁ δέ ὁ χυμός διάκρισις οὕτως οἶδα , ὡς ἐξακριβόω καί ὁ νοσερός καί ὁ ὑγιεινός καί ὁ δηλητήριος , ὡς οὐδέ ἄνθρωπος ὁ ἰατρός . φρόνιμος δέ φημί ὁ Ἀριστοτέλης εἰμί ὁ εὐαίσθητος . σῶμα δέ πρααλλαγαὶ εὐπαθής μέν ἤ δυσπαθής ποιέω δύναμαι , καί μάλα καί ἥσσων πρόχειρος ἔχω ὁ λόγος , κατά οὐσία δέ ὁ ψυχή ἐξαλλάσσω οὐ δύναμαι , ὅπου γε οὐδέ ὁ αἴσθησις οὐδέ ὁ πάθος τρέπω , οὐδέ τέλειος ἐκβαίνω ποιέω . ἐν οὖν ὁ μάλα καί ἧμαι - τον ὁ διαφορά συγχωρέω , οὐ ἐν ὁ τέλειος στέρησις · οὐδέ ἐν ὁ καθάπαξ ὁ μέν ἔχω , ὁ δέ μή · ἀλλά ὡς ἐν εἷς γένος ὁ μέν ὑγιεινός σῶμα εἰμί , ὁ δέ ἥσσων , καί ἐπί νόσος ὅμοιος πολύς ὁ διάφορος , ἐν τε εὐφυία καί ἀφυία , οὕτως καί ἐν ψυχή ὁ μέν ἀγαθός , ὁ δέ φαῦλος καί ὁ φαῦλος ὁ μέν μάλα , ὁ δέ ἥσσων · καί ὁ ἀγαθός οὐ ὁ αὐτός ἰσότης , οὐδέ ὅμοιος Σωκράτης ἀγαθός καί ἀριστάω - Λῆς καί Πλάτων , οὐδέ ἐν ὁμόδοξος ὁ ταυτότης . οὐ τοίνυν οὐδέ εἰ μάλα ἐγώ νοέω ἤ ὁ ζῷον , διά οὗτος ἀφαιρετέος ὁ ζῷον ὁ νοέω , ὥσπερ οὐδέ ὁ πετεσθαιος πέρδιξ , ὅτι μάλα αὐτός ὁ ἱέραξ πέτομαι οὐδέ ὁ ἄλλος ἱέραξ , ὅτι καί οὗτος καί ὁ ἄλλος ἅπας ὁ φασσοφόνος . συμπάσχω μέν οὖν δίδωμι ἄν τις ψυχή σῶμα καί πάσχω τις πρός αὐτός εὖ ἤ κακός διάκειμαι , μεταβάλλω δέ ὁ ἑαυτοῦ φύσις οὐδαμῶς . εἰ δέ συμπάσχω μόνος καί χράω αὐτός ὡς ὄργανον , δρασείω μέν ἄν διά αὐτός πολύς , ἀλλοῖος ὀργανόω ἤ ὡς ἐγώ , ὅς ἐγώ δράω ἀδύνατος , καί συμπάσχω ἄν πως διάκειμαι , οὐ μέντοι ὁ ἑαυτοῦ ἐξαλλάσσω φύσις .