polyaenus.strategemata 7.11
Δαρεῖος παρετάσσετο Σκύθαις . λαγῶς διήιξε παρὰ τὴν Σκυθικὴν φάλαγγα . Σκύθαι μὲν ἐδίωκον τὸν λαγωόν . αρεῖος δὲ ἄξιονʼ ἔφη Σκύθας φεύγειν , οἳ τοσοῦτον ἡμῶν καταφρονοῦσιν , ὥστε Πέρσας κατα - λιπόντες τὸν λαγωὸν διώκουσι᾿ . καὶ δὴ τὸ ἀνακλητι - κὸν σημήνας περὶ ἀναχωρήσεως ἐβουλεύσατο . Δαρεῖος μέλλων τοῖς μάγοις νύκτωρ ἐπιτίθεσθαι μετὰ τῶν ἑπτὰ Περσῶν , ἴνα ἐν σκότῳ δύναιντο γι - γνώσκειν ἀλλήλους , συνεβούλευσε τὸ τιαρόδεσμον , ὃ τῆς κεφαλῆς ὄπισθεν ἀποσφίγγει τὴν τιάραν , αὐτοὺς ἐς μέτωπον περιαγαγεῖν , ἴνα σημεῖον ᾖ [ τὸ ] ἄμμα τῆς τιάρας ( χουμίτρας ) ἁπτομένοις τοῦ μετώπου . Δαρεῖος πρῶτος φόρους ἔταξε τοῖς ἔθνεσιν · ὅπως δὲ μὴ χαλεπήνειαν , οὐκ αὐτὸς ἔταξεν , ἀλλὰ τοῖς σα - τράπαις τάξαι προσέταξε . τῶν δὲ ὁρισάντων μεγάλους φόρους αὐτὸς προέγραψε τοὺς ἡμίσεις χαρίζεσθαι τοῖς ὑπηκόοις . οἱ δὲ ἄσμενοι τοὺς ἡμίσεις τελεῖν ὑπέστη - σαν ὡς ἤδη μεγάλην εὐεργεσίαν παρὰ τοῦ βασιλέως λαβόντες . Δαρεῖος ἐπὶ Σκύθας ἐλάσας οὔτε Σκύθας ἑλεῖν οἷός τε ἦν οὔτε σιτίων ηὐπόρει . περὶ δρασμοῦ σκέψις ἦν . ὅπως οὖν λάθοι τοὺς Σκύθας , τὸ στρατόπεδον ὡς εἶχεν ἐᾷ κατὰ χώραν μένειν — ἦσαν ἐν αὐτῷ τραυματίαι πολλοὶ , ὄνοι , ἡμίονοι , κύνες — , ἀλλὰ καὶ πυρὰ πολλὰ διὰ νυκτὸς ἐκέλευσεν ἀνακαῦσαι . ταῦτα δὴ ὁρῶντες οἱ Σκύθαι , ἀκούοντες τοῦ ταράχου τῶν ζῴων καὶ τὰς σκηνὰς ἀκεραίους ὁρῶντες ᾤοντο παρεῖναι τοὺς Πέρσας . οἱ δὲ ἄρα ἦσαν πρὸ πολλοῦ πεφευγότες . Σκύθαι δὲ ὀψὲ τὴν ἀπόδρασιν μαθόντες ἐπεχείρουν διώκειν , οὓς καταλαβεῖν αὐτοῖς δυνατὸν ἦν οὐκέτι . Δαρεῖος Καλχηδόνα ἐπολιόρκει . Καλχηδόνιοι τει - χῶν ὀχυρότητι καὶ παρασκευῇ τροφῶν θαρροῦντες ἥκιστα τῆς πολιορκίας ἐφρόντιζον . Δαρεῖος τὴν μὲν στρατιὰν οὐ προσῆγε τοῖς τείχεσιν , ἀλλʼ οὐδὲ τὴν χώ - ραν ἔβλαπτε , προσποιούμενος δὲ ἀναμένειν συμμαχίαν μείζονα τὴν ἡσυχίαν ἦγε . τῶν δὲ Καλχηδονίων τειχο - φυλακούντων ἀπὸ τοῦ καλουμένου Ἀφασίου λόφου , πεντεκαίδεκα στάδια τῆς πόλεως ἀπέχοντος , ἤρξαντο μεταλλεύειν ὑπόνομον οἱ Πέρσαι . ἐπεὶ δὲ κατὰ τὴν ἀγορὰν ὀρύσσοντες ἐγένοντο τεκμαιράμενοι ῥίζαις τῶν ἐλαιῶν , αἳ περὶ τὴν ἀγορὰν ἐπεφύκεσαν , νύκτα ἀνα - μείναντες , τὸν ὑπόνομον ἀναστομώσαντες ἀνέβησαν ἐς τὴν ἀγορὰν καὶ τὴν πόλιν ἄνευ μάχης κατὰ κράτος εἷλον Καλχηδονίων τὰ τείχη φυλαττόντων . Δαρεῖος ἐπολέμει Σάκαις τριχῆ διῃρημένοις . μιᾶς ἐκράτησε μοίρας · τῶν δὲ Σακῶν μυρίων ζώντων ἁλόν - των τὰς ἐσθῆτας καὶ τὸν κόσμον καὶ τὰ ὅπλα περιέθηκε τοῖς Πέρσαις καὶ προσῆγεν αὐτοὺς τῇ δευτέρᾳ μοίρᾳ τῶν Σακῶν νόμῳ φιλίας ἠρέμα βαδίζοντας . οἱ δὲ Σάκαι τῷ σχήματι τῶν ἐσθήτων καὶ τῶν ὅπλων ἐξα - πατῶώμενοι φιλοφρόνως προσελθόντες ὡς οἰκείους ἠσπά - ζοντο . Πέρσαι δὲ , ἦν γὰρ αὐτοῖς παράγγελμα , πάντας ἐφόνευσαν καὶ μεταβάντες ἐπὶ τὴν τρίτην μοῖραν Σακῶν ἀμαχεὶ τούτων ἐκράτησαν · οὐδὲ γὰρ ἀντέστησαν τῶν δύο μοιρῶν προηττημένων . Δαρεῖος Αἰγυπτίων οὐ φερόντων Ἀρυάνδου τοῦ σατράπου τὴν ὠμότητα καὶ διὰ τοῦτο ἀποστάντων αὐτὸς διὰ τῆς ἐρήμης Ἀραβίας ὁδεύσας ἧκεν εἰς Μέμ - φιν . ἔτυχον δὲ Ἀἰγύπτιοι τὸν Ἆπιν ἀφανῆ γεγονότα κατʼ ἐκείνας τὰς ἡμέρας πενθοῦντες . Δαρεῖος προέ - γραψε τῷ ἀγαγόντι τὸν Ἆπιν δώσειν ἑκατὸν τάλαντα χρυσίου , οἱ δὲ τὴν εὐσέβειαν αὐτοῦ θαυμάσαντες οὐκέτι μετὰ τῶν ἀποστάντων ἐτράποντο , ἀλλὰ σφᾶς αὐτοὺς Δαρείῳ παρέδωκαν .
Lemmas: Δαρεῖος παρατάσσω Σκύθης . λαγώς διαίσσω παρά ὁ Σκυθικός φάλαγξ . Σκύθης μέν διώκω ὁ λαγώς . ἄρειος δέ ἄξιος φημί Σκύθης φεύγω , ὅς τοσοῦτος ἐγώ καταφρονέω , ὥστε Πέρσης κατά - λείπω ὁ λαγώς διώκω . καί δή ὁ ανακλητός - κόος σημαίνω περί ἀναχώρησις βουλεύω . Δαρεῖος μέλλω ὁ μάγος νύκτωρ ἐπιτίθημι μετά ὁ ἑπτά Πέρσης , ἵνα ἐν σκότος δύναμαι γι - γνῴσκω ἀλλήλων , συμβουλεύω ὁ τιαρόδεσμον , ὅς ὁ κεφαλή ὄπισθεν ἀποσφίγγω ὁ τιάρα , αὐτός εἰς μέτωπον περιάγω , ἵνα σημεῖον εἰμί [ ὁ ] ἅμμα ὁ τιάρα ( χουμίτρα ) ἅπτω ὁ μέτωπον . Δαρεῖος πρῶτος φόρος τάσσω ὁ ἔθνος · ὅπως δέ μή χαλεπαίνω , οὐ αὐτός τάσσω , ἀλλά ὁ σός - τράπα τάσσω προστάσσω . ὁ δέ ὁρίζω μέγας φόρος αὐτός προγράφω ὁ ἥμισυς χαρίζω ὁ ὑπήκοος . ὁ δέ ἄσμενος ὁ ἥμισυς τελέω ὑφίστημι - σάω ὡς ἤδη μέγας εὐεργεσία παρά ὁ βασιλεύς λαμβάνω . Δαρεῖος ἐπί Σκύθης ἐλαύνω οὔτε Σκύθης αἱρέω οἷος τε εἰμί οὔτε σιτίον εὐπορέω . περί δρασμός σκέψις εἰμί . ὅπως οὖν λανθάνω ὁ Σκύθης , ὁ στρατόπεδον ὡς ἔχω ἐάω κατά χώρα μένω — εἰμί ἐν αὐτός τραυματίας πολύς , ὄνος , ἡμίονος , κύων — , ἀλλά καί πῦρ πολύς διά νύξ κελεύω ἀνακαίω . οὗτος δή ὁράω ὁ Σκύθης , ἀκούω ὁ τάραχος ὁ ζῷον καί ὁ σκηνή ἀκέραιος ὁράω οἴομαι πάρειμι ὁ Πέρσης . ὁ δέ ἄρα εἰμί πρό πολύς φεύγω . Σκύθης δέ ὀψέ ὁ ἀπόδρασις μανθάνω ἐπιχειρέω διώκω , ὅς καταλαμβάνω αὐτός δυνατός εἰμί οὐκέτι . Δαρεῖος Χαλκηδών πολιορκέω . Καλχηδόνιος τέῳ - χοῦς ὀχυρότης καί παρασκευή τροφή θαρσέω ἦκα ὁ πολιορκία φροντίζω . Δαρεῖος ὁ μέν στρατιά οὐ προσάγω ὁ τεῖχος , ἀλλά οὐδέ ὁ χοῦς - Ραν βλάπτω , προσποιέω δέ ἀναμένω συμμαχία μέγας ὁ ἡσυχία ἄγω . ὁ δέ Καλχηδόνιος τειχο - φυλακέω ἀπό ὁ καλέω Ἀφάσιος λόφος , πεντεκαίδεκα στάδιον ὁ πόλις ἀπέχω , ἄρχω μεταλλεύω ὑπόνομος ὁ Πέρσης . ἐπεί δέ κατά ὁ ἀγορά ὀρύσσω γίγνομαι τεκμαίρομαι ῥίζα ὁ ἐλαία , ὅς περί ὁ ἀγορά φύω , νύξ ἀνα - μένω , ὁ ὑπόνομος ἀναστομόω ἀναβαίνω εἰς ὁ ἀγορά καί ὁ πόλις ἄνευ μάχη κατά κράτος αἱρέω Καλχηδόνιος ὁ τεῖχος φυλάσσω . Δαρεῖος πολεμέω Σάκαι τριχῆ διαλέγω . εἷς κρατέω μοῖρα · ὁ δέ Σάκαι μυρίος ζάω ἁλίσκομαι - ὁ ὁ ἐσθής καί ὁ κόσμος καί ὁ ὅπλον περιτίθημι ὁ Πέρσης καί προσάγω αὐτός ὁ δεύτερος μοῖρα ὁ Σάκαι νόμος φιλία ἠρέμα βαδίζω . ὁ δέ Σάκαι ὁ σχῆμα ὁ ἐσθής καί ὁ ὅπλον Εξάς - πατάω φιλόφρων προσέρχομαι ὡς οἰκεῖος σπάω - ζοντο . Πέρσης δέ , εἰμί γάρ αὐτός παράγγελμα , πᾶς φονεύω καί μεταβαίνω ἐπί ὁ τρίτος μοῖρα Σάκαι ἀμαχεί οὗτος κρατέω · οὐδέ γάρ ἀνθίστημι ὁ δύο μοῖρα προησσάω . Δαρεῖος Αἰγύπτιος οὐ φέρω Ἀρυάνδης ὁ σατράπης ὁ ὠμότης καί διά οὗτος ἀφίστημι αὐτός διά ὁ ἐρῆμος Ἀραβία ὁδεύω ἥκω εἰς Μέμ - φιν . τυγχάνω δέ Αἰγύπτιος ὁ Ἆπις ἀφανής γίγνομαι κατά ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα πενθέω . Δαρεῖος προέρχομαι - γράφω ὁ ἄγω ὁ Ἆπις δίδωμι ἑκατόν τάλαντον χρυσίον , ὁ δέ ὁ εὐσέβεια αὐτός θαυμάζω οὐκέτι μετά ὁ ἀφίστημι τρέπω , ἀλλά σφεῖς αὐτός Δαρεῖος παραδίδωμι .