plutarchus.septem-sapientium-convivium-146b-164d 14
ἴσως εἶπεν ὁ Χερσίας · ἀλλʼ ἐπεὶ πάλιν περὶ οἰκονομίας λόγος γέγονε , τίς ἂν ὑμῶν φράσειεν ἡμῖν τὸ ἀπολειπόμενον ; ἀπολείπεται δʼ οἶμαι κτήσεώς τι λαβεῖν μέτρον αὐτάρκους καὶ ἱκανῆς ἐσομένης . καὶ ὁ Κλεόβουλος ἀλλὰ τοῖς μὲν σοφοῖς ἔφη μέτρον ὁ νόμος δέδωκε , πρὸς δὲ τοὺς φαύλους ἐρῶ λόγον τῆς ἐμῆς θυγατρὸς ὃν πρὸς τὸν ἀδελφὸν εἶπεν . ἔφη γὰρ τὴν Σελήνην δεῖσθαι τῆς ἑαυτῆς μητρὸς ὅπως αὐτῇ χιτώνιον ὑφήνῃ σύμμετρον · τὴν δʼ εἰπεῖν καὶ πῶς σύμμετρον ὑφήνω ; νῦν μὲν γὰρ ὁρῶ σε πανσέληνον , αὖθις δὲ μηνοειδῆ , τοτὲ δʼ ἀμφίκυρτον οὕτω δὴ , ὦ φίλε Χερσία , καὶ πρὸς ἄνθρωπον ἀνόητον καὶ φαῦλον οὐδέν ἐστι μέτρον οὐσίας · ἄλλοτε γὰρ ἄλλος ἐστὶ ταῖς χρείαις διὰ τὰς ἐπιθυμίας καὶ τὰς τύχας , ὥσπερ ὁ Αἰσώπειος κύων , ὃν οὑτοσί φησιν ἐν τῷ χειμῶνι συστρεφόμενον καὶ συσπειρώμενον διὰ τὸ ῥιγοῦν οἰκίαν ποιεῖν διανοεῖσθαι , θέρους δʼ αὖ πάλιν ἐκτεταμένον καθεύδοντα φαίνεσθαι μέγαν ἑαυτῷ καὶ μήτʼ ἀναγκαῖον ἡγεῖσθαι μήτε μικρὸν ἔργον οἰκίαν περιβαλέσθαι τοσαύτην . ἦ γὰρ οὐχ ὁρᾷς εἶπεν ὦ Χερσία , καὶ τοὺς μικροὺς νῦν μὲν εἰς μικρὰ κομιδῇ συστέλλοντας ἑαυτοὺς ὡς στρογγύλως καὶ Λακωνικῶς βιωσομένους , νῦν δέ , εἰ μὴ τὰ πάντων ἔχουσιν ἰδιωτῶν ἅμα καὶ βασιλέων , ὑπʼ ἐνδείας ἀπολεῖσθαι νομίζοντας ; ὡς οὖν ὁ Χερσίας ἀπεσιώπησεν , ὑπολαβὼν ὁ Κλεόδωρος ἀλλὰ καὶ τοὺς σοφούς εἶπεν ὑμᾶς ὁρῶμεν ἀνίσοις μέτροις τὰς κτήσεις , νενεμημένας πρὸς ἀλλήλους ἔχοντας . Καὶ ὁ Κλεόβουλος ὁ γάρ τοι νόμος εἶπεν ὦ βέλτιστε ἀνδρῶν , ὡς ὑφάντης ἑκάστῳ τὸ πρέπον ἡμῶν καὶ τὸ μέτριον καὶ τὸ ἁρμόττον ἀποδίδωσι . καὶ σὺ καθάπερ τῳ νόμῳ τῷ λόγῳ τρέφων καὶ διαιτῶν καὶ φαρμακεύων τοὺς κάμνοντας οὐκ ἴσον ἑκάστῳ , τὸ δὲ προσῆκον ἀπονέμεις ἅπασιν ὑπολαβὼν δʼ ὁ Ἄρδαλος ἆρʼ οὖν ἔφη καὶ τὸν ἑταῖρον ὑμῶν Σόλωνος δὲ ξένον Ἐπιμενίδην νόμος τις ἀπέχεσθαι τῶν ἄλλων σιτίων κελεύει , τῆς δʼ ἀλίμου δυνάμεως ἣν αὐτὸς συντίθησι μικρὸν εἰς τὸ στόμα λαμβάνοντα διημερεύειν ἀνάριστον καὶ ἄδειπνον ; ἐπιστήσαντος δὲ τοῦ λόγου τὸ συμπόσιον ὁ μὲν Θαλῆς ἐπισκώπτων εὖ φρονεῖν ἔφη τὸν Ἐπιμενίδην ὅτι μὴ βούλεται πράγματα ἔχειν ἀλῶν τὰ σιτία καὶ πέττων ἑαυτῷ , καθάπερ Πιττακός . ἐγὼ γάρ εἶπε τῆς ξένης ἤκουον ᾀδούσης πρὸς τὴν μύλην , ἐν Ἐρέσῳ γενόμενος , ἄλει μύλα ἄλει · καὶ γὰρ Πιττακὸς ἄλει μεγάλας Μυτιλάνας βασιλεύων . ὁ δὲ Σόλων ἔφη θαυμάζειν τὸν Ἄρδαλον εἰ τὸν νόμον οὐκ ἀνέγνωκε τῆς διαίτης τοῦ ἀνδρὸς ἐν τοῖς ἔπεσι τοῖς Ἡσιόδου γεγραμμένον · ἐκεῖνος γάρ ἐστιν ὁ πρῶτος Ἐπιμενίδῃ σπέρματα τῆς τροφῆς ταύτης παρασχὼν καὶ ὁ ζητεῖν διδάξας ὅσον ἐν μαλάχῃ τε καὶ ἀσφοδέλῳ μέγʼ ὄνειαρ οἴει γάρ ὁ Περίανδρος εἶπε τὸν Ἡσίοδον ἐννοῆσαί τι τοιοῦτον , οὐκ ἐπαινέτην ὄντα φειδοῦς ἀεὶ καὶ πρὸς τὰ λιτότατα τῶν ὄψων ὡς ἥδιστα παρακαλεῖν ἡμᾶς ; ἀγαθὴ μὲν γὰρ ἡ μαλάχη βρωθῆναι , γλυκὺς δʼ ὁ ἀνθέρικος · τὰ δʼ ἄλιμα ταῦτα καὶ ἄδιψα φάρμακα μᾶλλον ἢ σιτία πυνθάνομαι , καὶ μέλι καὶ τυρόν τινα βαρβαρικὸν δέχεσθαι καὶ σπέρματα πάμπολλα τῶν οὐκ εὐπορίστων . πῶς οὖν οὐκ ἂν τῷ Ἡσιόδῳ τὸ πηδάλιον μὲν ὑπὲρ καπνοῦ κείμενον ἔργα βοῶν δʼ ἀπόλοιτο καὶ ἡμιόνων ταλαεργῶν εἰ τοσαύτης δεήσει παρασκευῆς ; θαυμάζω δέ σου τὸν ξένον ὦ Σόλων εἰ Δηλίοις ἔναγχος ποιησάμενος τὸν μέγαν καθαρμὸν οὐχ ἱστόρησε παρʼ αὐτοῖς εἰς τὸ ἱερὸν κομιζόμενα τῆς πρώτης ὑπομνήματα τροφῆς καὶ δείγματα μετʼ ἄλλων εὐτελῶν καὶ αὐτοφυῶν μαλάχην καὶ ἀνθέρικον , ὧν εἰκός ἐστι καὶ τὸν Ἡσίοδον προξενεῖν ἡμῖν τὴν λιτότητα καὶ τὴν ἀφέλειαν . οὐ ταῦτʼ ἔφη μόνον ὁ Ἀνάχαρσις ἀλλὰ καὶ πρὸς ὑγίειαν ἐν τοῖς μάλιστα τῶν λαχάνων ἑκάτερον ἐπαινεῖται Καὶ ὁ Κλεόδωρος ὀρθῶς ἔφη λέγεις . ἰατρικὸς γὰρ Ἡσίοδος ὢν δῆλός ἐστιν οὐκ ἀμελῶς οὐδʼ ἀπείρως περὶ διαίτης καὶ κράσεως οἴνου καὶ ἀρετῆς ὕδατος καὶ λουτροῦ καὶ γυναικῶν διαλεγόμενος καὶ συνουσίας καιροῦ καὶ βρεφῶν καθίσεως . ἀλλʼ Ἡσιόδου μὲν ἐμοὶ δοκεῖ δικαιότερον Αἴσωπος αὑτὸν ἀποφαίνειν μαθητὴν ἢ Ἐπιμενίδης · τούτῳ γὰρ ἀρχὴν τῆς καλῆς ταύτης καὶ ποικίλης καὶ πολυγλώσσου σοφίας ὁ πρὸς τὴν ἀηδόνα λόγος τοῦ ἱέρακος παρέσχηκεν . ἐγὼ δʼ ἂν ἡδέως ἀκούσαιμι Σόλωνος · εἰκὸς γὰρ αὐτὸν πεπύσθαι , πολὺν χρόνον Ἀθήνησιν Ἐπιμενίδῃ συγγενόμενον , ὅ τι δὴ παθὼν ἢ σοφιζόμενος ἐπὶ τοιαύτην ἦλθε δίαιταν .
Lemmas: ἴσως λέγω ὁ Χερσίας · ἀλλά ἐπεί πάλιν περί οἰκονομία λόγος γίγνομαι , τίς ἄν σύ φράζω ἐγώ ὁ ἀπολείπω ; ἀπολείπω δέ οἴομαι κτῆσις τις λαμβάνω μέτρον αὐτάρκης καί ἱκανός εἰμί . καί ὁ Κλεόβουλος ἀλλά ὁ μέν σοφός φημί μέτρον ὁ νόμος δίδωμι , πρός δέ ὁ φαῦλος λέγω λόγος ὁ ἐμός θυγάτηρ ὅς πρός ὁ ἀδελφός λέγω . φημί γάρ ὁ Σελήνη δέω ὁ ἑαυτοῦ μήτηρ ὅπως αὐτός χιτώνιον ὑφαίνω σύμμετρος · ὁ δέ λέγω καί πῶς σύμμετρος ὑφαίνω ; νῦν μέν γάρ ὁράω σύ πανσέληνος , αὖθις δέ μηνοειδής , τότε δέ ἀμφίκυρτος οὕτως δή , ὦ φίλος Χερσίας , καί πρός ἄνθρωπος ἀνόητος καί φαῦλος οὐδείς εἰμί μέτρον οὐσία · ἄλλοτε γάρ ἄλλος εἰμί ὁ χρεία διά ὁ ἐπιθυμία καί ὁ τύχη , ὥσπερ ὁ Αἰσώπειος κύων , ὅς οὗτος φημί ἐν ὁ χειμών συστρέφω καί συσπειράω διά ὁ ῥιγέω οἰκία ποιέω διανοέω , θέρος δέ αὖ πάλιν ἐκτείνω καθεύδω φαίνω μέγας ἑαυτοῦ καί μήτε ἀναγκαῖος ἡγέομαι μήτε μικρός ἔργον οἰκία περιβάλλω τοσοῦτος . ἦ γάρ οὐ ὁράω λέγω ὦ Χερσίας , καί ὁ μικρός νῦν μέν εἰς μικρός κομιδῇ συστέλλω ἑαυτοῦ ὡς στρογγύλος καί Λακωνικός βιόω , νῦν δέ , εἰ μή ὁ πᾶς ἔχω ἰδιώτης ἅμα καί βασιλεύς , ὑπό ἔνδεια ἀπόλλυμι νομίζω ; ὡς οὖν ὁ Χερσίας ἀποσιωπάω , ὑπολαμβάνω ὁ Κλεόδωρος ἀλλά καί ὁ σοφός λέγω σύ ὁράω ἄνισος μέτρον ὁ κτῆσις , νέμω πρός ἀλλήλων ἔχω . καί ὁ Κλεόβουλος ὁ γάρ τοι νόμος λέγω ὦ ἀγαθός ἀνήρ , ὡς ὑφάντης ἕκαστος ὁ πρέπω ἐγώ καί ὁ μέτριος καί ὁ ἁρμόζω ἀποδίδωμι . καί σύ καθά ὁ νόμος ὁ λόγος τρέφω καί διαιτάω καί φαρμακεύω ὁ κάμνω οὐ ἴσος ἕκαστος , ὁ δέ προσήκω ἀπονέμω ἅπας ὑπολαμβάνω δέ ὁ Ἄρδαλος ἆρα οὖν φημί καί ὁ ἑταῖρος σύ Σόλων δέ ξένος Ἐπιμενίδης νόμος τις ἀπέχω ὁ ἄλλος σιτίον κελεύω , ὁ δέ ἄλιμος δύναμις ὅς αὐτός συντίθημι μικρός εἰς ὁ στόμα λαμβάνω διημερεύω ἀνάριστος καί ἄδειπνος ; ἐφίστημι δέ ὁ λόγος ὁ συμπόσιον ὁ μέν Θαλῆς ἐπισκώπτω εὖ φρονέω φημί ὁ Ἐπιμενίδης ὅτι μή βούλομαι πρᾶγμα ἔχω ἀλέω ὁ σιτίον καί πέσσω ἑαυτοῦ , καθά Πιττακός . ἐγώ γάρ λέγω ὁ ξένος ἀκούω ἀείδω πρός ὁ μύλη , ἐν Ἔρεσος γίγνομαι , ἀλέω μύλη ἀλέω · καί γάρ Πιττακός ἀλέω μέγας Μυτιλήνη βασιλεύω . ὁ δέ Σόλων φημί θαυμάζω ὁ Ἄρδαλος εἰ ὁ νόμος οὐ ἀναγιγνώσκω ὁ δίαιτα ὁ ἀνήρ ἐν ὁ ἔπος ὁ Ἡσίοδος γράφω · ἐκεῖνος γάρ εἰμί ὁ πρῶτος Ἐπιμενίδης σπέρμα ὁ τροφή οὗτος παρέχω καί ὁ ζητέω διδάσκω ὅσος ἐν μαλάχη τε καί ἀσφόδελος μέγας ὄνειαρ οἴομαι γάρ ὁ Περίανδρος λέγω ὁ Ἡσίοδος ἐννοέω τις τοιοῦτος , οὐ ἐπαινέτης εἰμί φειδώ ἀεί καί πρός ὁ λιτός ὁ ὄψον ὡς ἡδύς παρακαλέω ἐγώ ; ἀγαθός μέν γάρ ὁ μαλάχη βιβρώσκω , γλυκύς δέ ὁ ἀνθέρικος · ὁ δέ ἄλιμος οὗτος καί ἄδιψος φάρμακον μάλα ἤ σιτίον πυνθάνομαι , καί μέλι καί τυρός τις βαρβαρικός δέχομαι καί σπέρμα πάμπολυς ὁ οὐ εὐπόριστος . πῶς οὖν οὐ ἄν ὁ Ἡσίοδος ὁ πηδάλιον μέν ὑπέρ καπνός κεῖμαι ἔργον βοῦς δέ ἀπόλλυμι καί ἡμίονος ταλαεργός εἰ τοσοῦτος δέω παρασκευή ; θαυμάζω δέ σύ ὁ ξένος ὦ Σόλων εἰ Δήλιος ἔναγχος ποιέω ὁ μέγας καθαρμός οὐ ἱστορέω παρά αὐτός εἰς ὁ ἱερός κομίζω ὁ πρῶτος ὑπόμνημα τροφή καί δεῖγμα μετά ἄλλος εὐτελής καί αὐτοφυής μαλάχη καί ἀνθέρικος , ὅς ἔοικα εἰμί καί ὁ Ἡσίοδος προξενέω ἐγώ ὁ λιτότης καί ὁ ἀφέλεια . οὐ οὗτος φημί μόνος ὁ Ἀνάχαρσις ἀλλά καί πρός ὑγίεια ἐν ὁ μάλα ὁ λάχανον ἑκάτερος ἐπαινέω καί ὁ Κλεόδωρος ὀρθός φημί λέγω . ἰατρικός γάρ Ἡσίοδος εἰμί δῆλος εἰμί οὐ ἀμελής οὐδέ ἄπειρος περί δίαιτα καί κρᾶσις οἶνος καί ἀρετή ὕδωρ καί λουτρόν καί γυνή διαλέγω καί συνουσία καιρός καί βρέφος κάθισις . ἀλλά Ἡσίοδος μέν ἐγώ δοκέω δίκαιος Αἴσωπος ἑαυτοῦ ἀποφαίνω μαθητής ἤ Ἐπιμενίδης · οὗτος γάρ ἀρχή ὁ καλός οὗτος καί ποικίλος καί πολύγλωσσος σοφία ὁ πρός ὁ ἀηδών λόγος ὁ ἱέραξ παρέχω . ἐγώ δέ ἄν ἡδύς ἀκούω Σόλων · ἔοικα γάρ αὐτός πυνθάνομαι , πολύς χρόνος Ἀθήνησι Ἐπιμενίδης συγγίγνομαι , ὅς τις δή πάσχω ἤ σοφίζω ἐπί τοιοῦτος ἔρχομαι δίαιτα .