plutarchus.septem-sapientium-convivium-146b-164d 12
τέλος δὲ καὶ τούτου τοῦ λόγου λαβόντος ἠξίουν ἐγὼ καὶ περὶ οἴκου ᾗ χρηστέον εἰπεῖν τοὺς ἄνδρας ἡμῖν · βασιλείας μὲν γὰρ καὶ πόλεις ὀλίγοι κυβερνῶσιν , ἑστίας δὲ πᾶσιν ἡμῖν καὶ οἴκου μέτεστι . γελάσας οὖν ὁ Αἴσωπος οὔκ , εἴγε τῶν πάντων ἔφη καὶ Ἀνάχαρσιν ἀριθμεῖς · τούτῳ γὰρ οἶκος οὐκ ἔστιν , ἀλλὰ καὶ σεμνύνεται τῷ ἄοικος εἶναι , χρῆσθαι δʼ ἁμάξῃ , καθάπερ τὸν ἥλιον ἐν ἅρματι λέγουσι περιπολεῖν , ἄλλοτʼ ἄλλην ἐπινεμόμενον τοῦ οὐρανοῦ χώραν . Καὶ ὁ Ἀνάχαρσις διὰ τοῦτό τοι εἶπεν ἢ μόνος ἢ μάλιστα τῶν θεῶν ἐλεύθερός ἐστι καὶ αὐτόνομος , καὶ κρατεῖ πάντων , κρατεῖται δʼ ὑπʼ οὐδενός , ἀλλὰ βασιλεύει καὶ ἡνιοχεῖ . πλὴν σέ γε τὸ ἅρμα λέληθεν αὐτοῦ , ὡς ὑπερφυὲς κάλλει καὶ μεγέθει θαυμάσιόν ἐστιν · οὐ γὰρ ἂν παίζων ἐπὶ γέλωτι παρέβαλες ἐκεῖνο τοῖς ἡμετέροις . οἶκον δέ μοι δοκεῖς , ὦ Αἴσωπε , ταυτὶ τὰ πήλινα καὶ ξύλινα καὶ κεραμεᾶ στεγάσματα νομίζειν , ὥσπερ εἰ κοχλίαν ἡγοῖο τὸ κέλυφος , ἀλλὰ μὴ τὸ ζῷον , εἰκότως οὖν σοι γέλωτα παρέσχεν ὁ Σόλων , ὅτι τοῦ Κροίσου τὴν οἰκίαν κεκοσμημένην πολυτελῶς θεασάμενος οὐκ εὐθὺς ἀπεφήνατο τὸν κεκτημένον εὐδαιμόνως οἰκεῖν καὶ μακαρίως , ἅτε δὴ τῶν ἐν αὐτῷ μᾶλλον ἀγαθῶν ἢ τῶν παρʼ αὐτῷ βουλόμενος γενέσθαι θεατής · σὺ δʼ ἔοικας οὐδὲ τῆς σεαυτοῦ μνημονεύειν ἀλώπεκος . ἐκείνη μὲν γὰρ εἰς ἀγῶνα ποικιλίας καταστᾶσα πρὸς τὴν πάρδαλιν ἠξίου τὰ ἐντὸς αὐτῆς καταμαθεῖν τὸν δικαστήν , ποικιλωτέρα γὰρ ἐκεῖθεν φανεῖσθαι · σὺ δὲ τὰ τεκτόνων καὶ λιθοξόων ἔργα περινοστεῖς , οἶκον ἡγούμενος οὐ τὰ ἐντὸς ἑκάστου καὶ οἰκεῖα , παῖδας καὶ γάμον καὶ φίλους καὶ θεράποντας , οἷς κἂν ἐν μυρμηκιᾷ τις ἢ νεοττιᾷ νοῦν ἔχουσι καὶ σωφρονοῦσι κοινωνῇ τῶν ὑπόντων , χρηστὸν οἶκον οἰκεῖ καὶ μακάριον . ἐγὼ μὲν οὖν ἔφη ταῦτα καὶ πρὸς Αἴσωπον ἀποκρίνομαι καὶ Διοκλεῖ συμβάλλομαι · τῶν δʼ ἄλλων ἕκαστος ἀποφαίνεσθαι δίκαιός ἐστι τὴν ἑαυτοῦ γνώμην . τοῦτον οὖν ἄριστον ὁ Σόλων εἶπεν αὑτῷ δοκεῖν οἶκον , ὅπου τὰ κτήματα μήτε κτωμένοις ἀδικία μήτε φυλάττουσιν ἀπιστία μήτε δαπανῶσι μετάνοια πρόσεστιν . ὁ δὲ Βίας ἐν ᾧ τοιοῦτός ἐστιν ὁ δεσπότης διʼ αὑτὸν οἷος ἔξω διὰ τὸν νόμον . ὁ δὲ Θαλῆς ἐν ᾧ πλείστην ἄγειν τῷ δεσπότῃ σχολὴν ἔξεστιν . ὁ δὲ Κλεόβουλος εἰ πλείονας ἔχοι τῶν φοβουμένων αὐτὸν τοὺς φιλοῦντας ὁ δεσπότης . ὁ δὲ Πιττακὸς εἶπεν ὡς ἄριστος οἶκός ἐστιν ὁ τῶν περιττῶν μηδενὸς δεόμενος καὶ τῶν ἀναγκαίων μηδενὸς ἐνδεόμενος . ὁ δὲ Χίλων ἔφη δεῖν μάλιστα βασιλευομένῃ πόλει προσεοικέναι τὸν οἶκον . εἶτα προσεπεῖπεν ὅτι καὶ Λυκοῦργος πρὸς τὸν κελεύοντα δημοκρατίαν ἐν τῇ πόλει καταστῆσαι πρῶτος ἔφη ποίησον ἐν τῇ οἰκίᾳ σου δημοκρατίαν .
Lemmas: τέλος δέ καί οὗτος ὁ λόγος λαμβάνω ἀξιόω ἐγώ καί περί οἶκος ὅς χράω λέγω ὁ ἀνήρ ἐγώ · βασιλεία μέν γάρ καί πόλις ὀλίγος κυβερνάω , ἑστία δέ πᾶς ἐγώ καί οἶκος μέτειμι . γελάω οὖν ὁ Αἴσωπος οὐ , εἰ ὁ πᾶς φημί καί Ἀνάχαρσις ἀριθμέω · οὗτος γάρ οἶκος οὐ εἰμί , ἀλλά καί σεμνύνω ὁ ἄοικος εἰμί , χράω δέ ἄμαξα , καθά ὁ ἥλιος ἐν ἅρμα λέγω περιπολέω , ἄλλοτε ἄλλος ἐπινέμω ὁ οὐρανός χώρα . καί ὁ Ἀνάχαρσις διά οὗτος τοι λέγω ἤ μόνος ἤ μάλα ὁ θεός ἐλεύθερος εἰμί καί αὐτόνομος , καί κρατέω πᾶς , κρατέω δέ ὑπό οὐδείς , ἀλλά βασιλεύω καί ἡνιοχέω . πλήν σύ γε ὁ ἅρμα λανθάνω αὐτός , ὡς ὑπερφυής κάλλος καί μέγεθος θαυμάσιος εἰμί · οὐ γάρ ἄν παίζω ἐπί γέλως παραβάλλω ἐκεῖνος ὁ ἡμέτερος . οἶκος δέ ἐγώ δοκέω , ὦ Αἴσωπος , οὗτος ὁ πήλινος καί ξύλινος καί κεραμεοῦς στέγασμα νομίζω , ὥσπερ εἰ κοχλίας ἡγέομαι ὁ κέλυφος , ἀλλά μή ὁ ζῷον , ἔοικα οὖν σύ γέλως παρέχω ὁ Σόλων , ὅτι ὁ Κροῖσος ὁ οἰκία κοσμέω πολυτελής θεάομαι οὐ εὐθύς ἀποφαίνω ὁ κτάομαι εὐδαίμων οἰκέω καί μακαρίως , ἅτε δή ὁ ἐν αὐτός μάλα ἀγαθός ἤ ὁ παρά αὐτός βούλομαι γίγνομαι θεατής · σύ δέ ἔοικα οὐδέ ὁ σεαυτοῦ μνημονεύω ἀλώπηξ . ἐκεῖνος μέν γάρ εἰς ἀγών ποικιλία καθίστημι πρός ὁ πάρδαλις ἀξιόω ὁ ἐντός αὐτός καταμανθάνω ὁ δικαστής , ποικίλος γάρ ἐκεῖθεν φαίνω · σύ δέ ὁ τέκτων καί λιθόξοος ἔργον περινοστέω , οἶκος ἡγέομαι οὐ ὁ ἐντός ἕκαστος καί οἰκεῖος , παῖς καί γάμος καί φίλος καί θεράπων , ὅς ἐάν ἐν μυρμηκιάω τις ἤ νεοσσιά νόος ἔχω καί σωφρονέω κοινωνέω ὁ ὕπειμι , χρηστός οἶκος οἰκέω καί μακάριος . ἐγώ μέν οὖν φημί οὗτος καί πρός Αἴσωπος ἀποκρίνω καί Διοκλῆς συμβάλλω · ὁ δέ ἄλλος ἕκαστος ἀποφαίνω δίκαιος εἰμί ὁ ἑαυτοῦ γνώμη . οὗτος οὖν ἀγαθός ὁ Σόλων λέγω ἑαυτοῦ δοκέω οἶκος , ὅπου ὁ κτῆμα μήτε κτάομαι ἀδικία μήτε φυλάσσω ἀπιστία μήτε δαπανάω μετάνοια πρόσειμι . ὁ δέ Βίας ἐν ὅς τοιοῦτος εἰμί ὁ δεσπότης διά ἑαυτοῦ οἷος ἔξω διά ὁ νόμος . ὁ δέ Θαλῆς ἐν ὅς πολύς ἄγω ὁ δεσπότης σχολή ἔξεστι . ὁ δέ Κλεόβουλος εἰ πολύς ἔχω ὁ φοβέω αὐτός ὁ φιλέω ὁ δεσπότης . ὁ δέ Πιττακός λέγω ὡς ἀγαθός οἶκος εἰμί ὁ ὁ περισσός μηδείς δέω καί ὁ ἀναγκαῖος μηδείς ἐνδέω . ὁ δέ Χίλων φημί δέω μάλα βασιλεύω πόλις προσέοικα ὁ οἶκος . εἶτα προσεπιλέγω ὅτι καί Λυκοῦργος πρός ὁ κελεύω δημοκρατία ἐν ὁ πόλις καθίστημι πρῶτος φημί ποιέω ἐν ὁ οἰκία σύ δημοκρατία .