plutarchus.septem-sapientium-convivium-146b-164d 6
γενομένης δὲ σιωπῆς ὁ Περίανδρος ὁρῶν βουλόμενον μὲν ὀκνοῦντα δʼ ἄρξασθαι τοῦ λόγου τὸν Νειλόξενον ἐγώ τοι εἶπεν ὦ ἄνδρες ἐπαινῶ καὶ πόλεις καὶ ἄρχοντας , ὅσοι ξένοις πρῶτον εἶτα πολίταις χρηματίζουσι · καὶ νῦν δοκεῖ μοι τοὺς μὲν ἡμετέρους λόγους οἷον ἐπιχωρίους καὶ συνήθεις βραχὺν χρόνον ἐπισχεῖν , πρόσοδον δʼ ὥσπερ ἐν ἐκκλησίᾳ δοῦναι τοῖς Αἰγυπτίοις ἐκείνοις καὶ βασιλικοῖς , οὓς ὁ βέλτιστος ἥκει κομίζων Νειλόξενος Βίαντι , Βίας δὲ βούλεται κοινῇ σκέψασθαι μεθʼ ὑμῶν Καὶ ὁ Βίας ποῦ γὰρ ἢ μετὰ τίνων ἔφη προθυμότερον ἄν τις ἀποκινδυνεύσειεν , εἰ δεῖ , πρὸς τοιαύτας ἀποκρίσεις , ἄλλως τε τοῦ βασιλέως κελεύσαντος ἄρξασθαι μὲν ἀπʼ ἐμοῦ , περιελθεῖν δʼ εἰς ἅπαντας ὑμᾶς τὸν λόγον ; Οὕτω δὴ παρεδίδου μὲν αὐτῷ τὸ γραμματεῖον ὁ Νειλόξενος , ὁ δʼ αὐτὸν ἐκέλευσε λύσαντα πάντα πᾶσιν ἐς μέσον ἀναγνῶναι . διάνοιαν δὲ τοιαύτην εἶχε τὰ γεγραμμένα . βασιλεὺς Αἰγυπτίων Ἄμασις λέγει Βίαντι σοφωτάτῳ Ἑλλήνων . βασιλεὺς Αἰθιόπων ἔχει πρὸς ἐμὲ σοφίας ἅμιλλαν . ἡττώμενος δὲ τοῖς ἄλλοις ἐπὶ πᾶσι συντέθεικεν ἄτοπον ἐπίταγμα καὶ δεινόν , ἐκπιεῖν με κελεύων τὴν θάλασσαν . ἔστι δὲ λύσαντι μὲν ἔχειν κώμας τε πολλὰς καὶ πόλεις τῶν ἐκείνου , μὴ λύσαντι δʼ ἄστεων τῶν περὶ Ἐλεφαντίνην ἀποστῆναι . σκεψάμενος οὖν εὐθὺς ἀπόπεμπε Νειλόξενον . ἃ δὲ δεῖ φίλοις σοῖς ἢ πολίταις γενέσθαι παρʼ ἡμῶν οὐ τἀμὰ κωλύσει . Τούτων ἀναγνωσθέντων οὐ πολὺν χρόνον ἐπισχὼν ὁ Βίας , ἀλλὰ μικρὰ μὲν αὐτὸς πρὸς αὑτῷ γενόμενος μικρὰ δὲ τῷ Κλεοβούλῳ προσομιλήσας ἐγγὺς κατακειμένῳ τί λέγεις εἶπεν ὦ Ναυκρατῖτα ; βασιλεύων ἀνθρώπων τοσούτων Ἄμασις , κεκτημένος δὲ χώραν ἀρίστην τοσαύτην ἐθελήσει ἐπὶ κώμαις ἀδόξοις καὶ λυπραῖς ἐκπιεῖν θάλασσαν ; Καὶ ὁ Νειλόξενος γελάσας ὡς θελήσοντος εἶπεν ὦ Βία σκόπει τὸ δυνατόν . φραζέτω τοίνυν ἔφη τῷ Αἰθίοπι τοὺς ἐμβάλλοντας εἰς τὰ πελάγη ποταμοὺς ἐπισχεῖν , ἕως αὐτὸς ἐκπίνει τὴν νῦν οὖσαν θάλασσαν · περὶ ταύτης γὰρ τὸ ἐπίταγμα γέγονεν , οὐ τῆς ὕστερον ἐσομένης . ὡς δὲ ταῦτʼ εἶπεν ὁ Βίας , ὁ μὲν Νειλόξενος ὑφʼ ἡδονῆς ὥρμησε περιβαλεῖν τὸν Βίαντα καὶ φιλῆσαι · τῶν δʼ ἄλλων ἐπαινεσάντων καὶ ἀποδεξαμένων γελάσας ὁ Χίλων ὦ Ναυκρατῖτα ἔφη ξένε , πρὶν ἀπολέσθαι τὴν θάλασσαν ἐκποθεῖσαν ἀπάγγελλε πλεύσας Ἀμάσιδι μὴ ζητεῖν ὅπως ἅλμην ἀναλώσει τοσαύτην , ἀλλὰ μᾶλλον ὅπως πότιμον καὶ γλυκεῖαν τοῖς ὑπηκόοις τὴν βασιλείαν παρέξει · περὶ ταῦτα γὰρ δεινότατος Βίας καὶ διδάσκαλος τούτων ἄριστος , ἃ μαθὼν Ἄμασις οὐδὲν ἔτι τοῦ χρυσοῦ δεήσεται ποδανιπτῆρος ἐπὶ τοὺς Αἰγυπτίους , ἀλλὰ θεραπεύσουσι πάντες αὐτὸν καὶ ἀγαπήσουσι χρηστὸν ὄντα , κἂν μυριάκις ἢ νῦν ἀναφανῇ δυσγενέστερος καὶ μήν ἔφη ὁ Περίανδρος ἄξιόν γε τοιαύτας ἀπαρχὰς τῷ βασιλεῖ συνεισενεγκεῖν ἅπαντας ἀνδρακάς , ὥσπερ ἔφησεν Ὅμηρος · ἐκείνῳ τε γὰρ ἂν γένοιτο πλείονος ἀξία τῆς ἐμπορίας ἡ παρενθήκη , καὶ ἡμῖν ἀντὶ πάντων ὠφέλιμος
Lemmas: γίγνομαι δέ σιωπή ὁ Περίανδρος ὁράω βούλομαι μέν ὀκνέω δέ ἄρχω ὁ λόγος ὁ Νειλόξενος ἐγώ τοι λέγω ὦ ἀνήρ ἐπαινέω καί πόλις καί ἄρχων , ὅσος ξένος πρῶτος εἶτα πολίτης χρηματίζω · καί νῦν δοκέω ἐγώ ὁ μέν ἡμέτερος λόγος οἷος ἐπιχώριος καί συνήθης βραχύς χρόνος ἐπέχω , πρόσοδος δέ ὥσπερ ἐν ἐκκλησία δίδωμι ὁ Αἰγύπτιος ἐκεῖνος καί βασιλικός , ὅς ὁ ἀγαθός ἥκω κομίζω Νειλόξενος Βίας , Βίας δέ βούλομαι κοινῇ σκοπέω μετά σύ καί ὁ Βίας ποῦ γάρ ἤ μετά τίς φημί πρόθυμος ἄν τις ἀποκινδυνεύω , εἰ δέω , πρός τοιοῦτος ἀπόκρισις , ἄλλος τε ὁ βασιλεύς κελεύω ἄρχω μέν ἀπό ἐγώ , περιέρχομαι δέ εἰς ἅπας σύ ὁ λόγος ; οὕτως δή παραδίδωμι μέν αὐτός ὁ γραμματεῖον ὁ Νειλόξενος , ὁ δέ αὐτός κελεύω λύω πᾶς πᾶς εἰς μέσος ἀναγιγνώσκω . διάνοια δέ τοιοῦτος ἔχω ὁ γράφω . βασιλεύς Αἰγύπτιος Ἄμασις λέγω Βίας σοφός Ἕλλην . βασιλεύς Αἰθίοψ ἔχω πρός ἐγώ σοφία ἅμιλλα . ἡσσάομαι δέ ὁ ἄλλος ἐπί πᾶς συντίθημι ἄτοπος ἐπίταγμα καί δεινός , ἐκπίνω ἐγώ κελεύω ὁ θάλασσα . εἰμί δέ λύω μέν ἔχω κώμη τε πολύς καί πόλις ὁ ἐκεῖνος , μή λύω δέ ἄστυ ὁ περί Ἐλεφαντίνη ἀφίστημι . σκοπέω οὖν εὐθύς ἀποπέμπω Νειλόξενος . ὅς δέ δέω φίλος σός ἤ πολίτης γίγνομαι παρά ἐγώ οὐ ἐμός κωλύω . οὗτος ἀναγιγνώσκω οὐ πολύς χρόνος ἐπέχω ὁ Βίας , ἀλλά μικρός μέν αὐτός πρός ἑαυτοῦ γίγνομαι μικρός δέ ὁ Κλεόβουλος προσομιλέω ἐγγύς κατάκειμαι τίς λέγω λέγω ὦ Ναυκρατίτης ; βασιλεύω ἄνθρωπος τοσοῦτος Ἄμασις , κτάομαι δέ χώρα ἀγαθός τοσοῦτος ἐθέλω ἐπί κώμη ἄδοξος καί λυπρός ἐκπίνω θάλασσα ; καί ὁ Νειλόξενος γελάω ὡς θέλω λέγω ὦ Βίας σκοπέω ὁ δυνατός . φράζω τοίνυν φημί ὁ Αἰθίοψ ὁ ἐμβάλλω εἰς ὁ πέλαγος ποταμός ἐπέχω , ἕως αὐτός ἐκπίνω ὁ νῦν εἰμί θάλασσα · περί οὗτος γάρ ὁ ἐπίταγμα γίγνομαι , οὐ ὁ ὕστερον εἰμί . ὡς δέ οὗτος λέγω ὁ Βίας , ὁ μέν Νειλόξενος ὑπό ἡδονή ὁρμάω περιβάλλω ὁ Βίας καί φιλέω · ὁ δέ ἄλλος ἐπαινέω καί ἀποδέχομαι γελάω ὁ Χίλων ὦ Ναυκρατίτης φημί ξένος , πρίν ἀπόλλυμι ὁ θάλασσα ἐκπίνω ἀπαγγέλλω πλέω Ἄμασις μή ζητέω ὅπως ἅλμη ἀναλόω τοσοῦτος , ἀλλά μάλα ὅπως πότιμος καί γλυκύς ὁ ὑπήκοος ὁ βασιλεία παρέχω · περί οὗτος γάρ δεινός Βίας καί διδάσκαλος οὗτος ἀγαθός , ὅς μανθάνω Ἄμασις οὐδείς ἔτι ὁ χρυσός δέω ποδανιπτήρ ἐπί ὁ Αἰγύπτιος , ἀλλά θεραπεύω πᾶς αὐτός καί ἀγαπάω χρηστός εἰμί , ἐάν μυριάκις ἤ νῦν ἀναφαίνω δυσγενής καί μήν φημί ὁ Περίανδρος ἄξιος γε τοιοῦτος ἀπαρχή ὁ βασιλεύς συνεισφέρω ἅπας ἀνδρακάς , ὥσπερ φημί Ὅμηρος · ἐκεῖνος τε γάρ ἄν γίγνομαι πολύς ἄξιος ὁ ἐμπορία ὁ παρενθήκη , καί ἐγώ ἀντί πᾶς ὠφέλιμος