plutarchus.seni-respublica-gerenda-sit-783b-797f 27
οὐδὲ γὰρ Ἀθηναίων Ἀριστείδης οὐδὲ Ῥωμαίων Κάτων ἦρξε πολλάκις , ἀλλὰ πάντα τὸν αὑτῶν βίον ἐνεργὸν ἀεὶ · ταῖς πατρίσι παρέσχον . Ἐπαμεινώνδας δὲ πολλὰ μὲν καὶ μεγάλα κατώρθωσε στρατηγῶν , οὐκ ἔλαττον δʼ αὐτοῦ μνημονεύεται μηδὲ στρατηγοῦντος μηδʼ ἄρχοντος ἔργον περὶ Θετταλίαν , ὅτε τῶν στρατηγῶν εἰς τόπους χαλεποὺς ; ἐμβαλόντων τὴν φάλαγγα καὶ θορυβουμένων ( ἐπέκειντο γὰρ οἱ πολέμιοι βάλλοντες ) , ἀνακληθεὶς ἐκ τῶν ὁπλιτῶν πρῶτον μὲν ἔπαυσε θαρρύνας τὸν τοῦ στρατεύματος τάραχον καὶ φόβον , ἔπειτα διατάξας καὶ διαρμοσάμενος τὴν φάλαγγα συγκεχυμένην ἐξήγαγε ῥᾳδίως καὶ κατέστησεν ἐναντίαν τοῖς πολεμίοις , ὥστʼ ἀπελθεῖν ἐκείνους μεταβαλομένους . Ἄγιδος δὲ τοῦ βασιλέως ὠς ἐν Ἀρκαδίᾳ τοῖς πολεμίοις ἐπάγοντος ἤδη τὸ στράτευμα συντεταγμένον εἰς μάχην , τῶν πρεσβυτέρων τις Σπαρτιατῶν ἐπεβόησεν , ὅτι διανοεῖται κακὸν κακῷ ἰᾶσθαι , δηλῶν τῆς ἐξ Ἄργους ἐπαιτίου ἀναχωρήσεως τὴν παροῦσαν ἄκαιρον προθυμίαν ἀνάληψιν βουλόμενον εἶναι , ὡς ὁ Θουκυδίδης φησίν · ὁ δʼ Ἆγις ἀκούσας ἐπείσθη καὶ ἀνεχώρησε . Μενεκράτει δὲ καὶ δίφρος ἔκειτο καθʼ ἡμέραν παρὰ ταῖς θύραις τοῦ ἀρχείου , καὶ πολλάκις ἀνιστάμενοι πρὸς αὐτὸν οἱ Ἔφοροι διεπυνθάνοντο καὶ συνεβουλεύοντο 1 περὶ τῶν μεγίστων . ἐδόκει ἔμφρων εἶναι καὶ συνετὸς ἱστορεῖσθαι διὸ καὶ παντάπασιν ἤδη τὴν , τοῦ σώματος ἐξημαυρωμένος δύναμιν καὶ τὰ πολλὰ κλινήρης διημερεύων , μεταπεμπομένων εἰς ἀγορὰν τῶν Ἐφόρων , ὥρμησε μὲν ἐξαναστὰς βαδίζειν , μόλις καὶ χαλεπῶς προερχόμενος , εἶτα παιδαρίοις ἐντυχὼν καθʼ ὁδόν , ἠρώτησεν , εἴ τι γινώσκουσιν ἀναγκαιότερον ὂν τοῦ πείθεσθαι δεσπότῃ · τῶν δὲ φησάντων τὸ μὴ δύνασθαι τοῦτο τῆς ὑπουργίας λογισάμενος πέρας ἀνέστρεψεν οἴκαδε . δεῖ γὰρ μὴ προαπολείπειν τὴν προθυμίαν τῆς δυνάμεως , ἐγκαταλειφθεῖσαν δὲ μὴ βιάζεσθαι . καὶ μὴν Γαΐῳ Λαιλίῳ Σκιπίων ἐχρῆτο συμβούλῳ στρατηγῶν ἀεὶ καὶ πολιτευόμενος , ὥστε καὶ λέγειν ἐνίους ὑποκριτὴν τῶν πράξεων Σκιπίωνα ποιητὴν δὲ τὸν Γάιον εἶναι . Κικέρων δ’ αὐτὸς ὁμολογεῖ τὰ κάλλιστα καὶ μέγιστα τῶν συμβουλευμάτων , οἷς ὤρθωσεν ὑπατεύων τὴν πατρίδα , μετὰ Ποπλίου Νιγιδίου τοῦ φιλοσόφου συνθεῖναι .
Lemmas: οὐδέ γάρ Ἀθηναῖος Ἀριστείδης οὐδέ Ῥωμαῖος Κάτων ἄρχω πολλάκις , ἀλλά πᾶς ὁ ἑαυτοῦ βίος ἐνεργός ἀεί · ὁ πατρίς παρέχω . Ἐπαμεινώνδας δέ πολύς μέν καί μέγας κατορθόω στρατηγέω , οὐ ἐλαχύς δέ αὐτός μνημονεύω μηδέ στρατηγέω μηδέ ἄρχω ἔργον περί Θεσσαλία , ὅτε ὁ στρατηγός εἰς τόπος χαλεπός ; ἐμβάλλω ὁ φάλαγξ καί θορυβέω ( ἐπίκειμαι γάρ ὁ πολέμιος βάλλω ) , ἀνακαλέω ἐκ ὁ ὁπλίτης πρῶτος μέν παύω θαρσύνω ὁ ὁ στράτευμα τάραχος καί φόβος , ἔπειτα διατάσσω καί διαρμόζω ὁ φάλαγξ συγχέω ἐξάγω ῥᾴδιος καί καθίστημι ἐναντίος ὁ πολέμιος , ὥστε ἀπέρχομαι ἐκεῖνος μεταβάλλω . Ἄγις δέ ὁ βασιλεύς ὡς ἐν Ἀρκαδία ὁ πολέμιος ἐπάγω ἤδη ὁ στράτευμα συντάσσω εἰς μάχη , ὁ πρέσβυς τις Σπαρτιάτης ἐπιβοάω , ὅτι διανοέω κακός κακός ἰάομαι , δηλόω ὁ ἐκ Ἄργος ἐπαίτιος ἀναχώρησις ὁ πάρειμι ἄκαιρος προθυμία ἀνάληψις βούλομαι εἰμί , ὡς ὁ Θουκυδίδης φημί · ὁ δέ Ἄγις ἀκούω πείθω καί ἀναχωρέω . Μενεκράτης δέ καί δίφρος κεῖμαι κατά ἡμέρα παρά ὁ θύρα ὁ ἀρχεῖον , καί πολλάκις ἀνίστημι πρός αὐτός ὁ Ἔφορος διαπυνθάνομαι καί συμβουλεύω 1 περί ὁ μέγας . δοκέω ἔμφρων εἰμί καί συνετός ἱστορέω διό καί παντάπασι ἤδη ὁ , ὁ σῶμα ἐξαμαυρόω δύναμις καί ὁ πολύς κλινήρης διημερεύω , μεταπέμπω εἰς ἀγορά ὁ Ἔφορος , ὁρμάω μέν ἐξανίστημι βαδίζω , μόλις καί χαλεπός προέρχομαι , εἶτα παιδάριον ἐντυγχάνω κατά ὁδός , ἐρωτάω , εἰ τις γιγνώσκω ἀναγκαῖος εἰμί ὁ πείθω δεσπότης · ὁ δέ φημί ὁ μή δύναμαι οὗτος ὁ ὑπουργία λογίζομαι πέρας ἀναστρέφω οἴκαδε . δέω γάρ μή προαπολείπω ὁ προθυμία ὁ δύναμις , ἐγκαταλείπω δέ μή βιάζω . καί μήν Γαῖος Λαίλιος Σκιπίων χράω σύμβουλος στρατηγέω ἀεί καί πολιτεύω , ὥστε καί λέγω ἔνιοι ὑποκριτής ὁ πρᾶξις Σκιπίων ποιητής δέ ὁ Γάιος εἰμί . Κικέρων δέ αὐτός ὁμολογέω ὁ καλός καί μέγας ὁ συμβούλευμα , ὅς ὀρθόω ὑπατεύω ὁ πατρίς , μετά Πόπλιος Νιγίδιος ὁ φιλόσοφος συντίθημι .