plutarchus.seni-respublica-gerenda-sit-783b-797f 6
Ὑπομίμνησκε δὲ σεαυτὸν ὧν πολλάκις ἀκήκοας · ὁ μὲν γὰρ Ἐπαμεινώνδας ἐρωτηθεὶς τί ἥδιστον αὐτῷ γέγονεν , ἀπεκρίνατο τὸ τοῦ πατρὸς ἔτι ζῶντος καὶ τῆς μητρὸς νικῆσαι τὴν ἐν Λεύκτροις μάχην . ὁ δὲ Σύλλας , ὅτε τῶν ἐμφυλίων πολέμων τὴν Ἰταλίαν καθήρας προσέμιξε τῇ Ῥώμῃ πρῶτον , οὐδὲ μικρὸν ἐν τῇ νυκτὶ κατέδαρθεν , ὑπὸ γήθους καὶ χαρᾶς μεγάλης ὥσπερ πνεύματος ἀναφερόμενος τὴν ψυχήν · καὶ ταῦτα περὶ αὑτοῦ γέγραφεν ἐν τοῖς ὑπομνήμασιν . ἄκουσμα μὲν γὰρ ἔστω μηδὲν ἣδιον ἐπαίνου κατὰ τὸν Ξενοφῶντα , θέαμα δὲ καὶ μνημόνευμα καὶ διανόημα τῶν ὄντων οὐδὲν ἔστιν ὃ τοσαύτην φέρει χάριν , ὅσην πράξεων ἰδίων ἐν ἀρχαῖς καὶ πολιτείαις ὥσπερ ἐν τόποις λαμπροῖς καὶ δημοσίοις ἀναθεώρησις . οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ χάρις εὐμενὴς συμμαρτυροῦσα τοῖς ἔργοις καὶ συναμιλλώμενος ἔπαινος , εὐνοίας δικαίας ἡγεμών , οἷόν τι φῶς καὶ γάνωμα τῷ χαίροντι τῆς ἀρετῆς προστίθησι καὶ δεῖ μὴ περιορᾶν ὥσπερ ἀθλητικὸν στέφανον ἐν γήρᾳ ξηρὰν γενομένην τὴν δόξαν , ἀλλὰ καινὸν ἀεί τι καὶ πρόσφατον ἐπιφέροντα τὴν τῶν παλαιῶν χάριν ἐγείρειν καὶ ποιεῖν ἀμείνω καὶ μόνιμον ὥσπερ οἱ τεχνῖται , οἷς ἐπέκειτο φροντίζειν σῶον εἶναι τὸ Δηλιακὸν πλοῖον , ἀντὶ τῶν πονούντων ξύλων ἐμβάλλοντες ἄλλα καὶ συμπηγνύντες ἀίδιον ἐκ τῶν τότε χρόνων καὶ ἄφθαρτον ἐδόκουν διαφυλάττειν . ἔστι δὲ καὶ δόξης καὶ φλογὸς οὐ χαλεπὴ σωτηρία καὶ τήρησις ἀλλὰ μικρῶν ὑπεκκαυμάτων δεομένη , κατασβεσθὲν δὲ καὶ ὑποψυχθὲν οὐδέτερον ἄν τις ἀπραγμόνως πάλιν ἐξάψειεν . ὡς δὲ Λάμπις ὁ ναύκληρος ἐρωτηθεὶς πῶς ἐκτήσατο τὸν πλοῦτον οὐ χαλεπῶς ἔφη τὸν μέγαν , τὸν δὲ βραχὺν ἐπιπόνως καὶ βραδέως · οὕτω τῆς πολιτικῆς δόξης καὶ δυνάμεως ἐν ἀρχῇ τυχεῖν οὐ ῥᾴδιόν ἐστι ; τὸ δὲ συναυξῆσαι καὶ διαφυλάξαι μεγάλην γενομένην ἀπὸ τῶν τυχόντων ἕτοιμον . οὔτε γὰρ φίλος ὅταν γένηται πολλὰς λειτουργίας ἐπιζητεῖ καὶ μεγάλας , ἵνα μένῃ φίλος , μικροῖς δὲ σημείοις τὸ ἐνδελεχὲς · ἀεὶ διαφυλάττει τὴν εὔνοιαν · ἥ τε δήμου φιλία καὶ πίστις οὐκ ἀεὶ δεομένη χορηγοῦντος οὐδὲ προδικοῦντος οὐδʼ ἄρχοντος αὐτῇ τῇ προθυμίᾳ συνέχεται καὶ τῷ μὴ προαπολείποντι μηδʼ ἀπαγορεύοντι τῆς ἐπιμελείας καὶ φροντίδος . οὐδὲ γὰρ αἱ στρατεῖαι παρατάξεις ἀεὶ καὶ μάχας καὶ πολιορκίας ἔχουσιν , ἀλλὰ καὶ θυσίας ἔστιν ὅτε καὶ συνουσίας διὰ μέσου καὶ σχολὴν ἄφθονον ἐν παιδιαῖς καὶ φλυαρίαις δέχονται . πόθεν γε δὴ τὴν πολιτείαν φοβητέον , ὡς ἀπαραμύθητον καὶ πολύπονον καὶ βαρεῖαν , ὅπου καὶ θέατρα καὶ πομπαὶ καὶ νεμήσεις καὶ χοροὶ καὶ Μοῖσα καὶ Ἀγλαΐα καὶ θεοῦ τινος ἀεὶ τιμὴ τὰς ὀφρῦς λύουσα παντὸς ἀρχείου καὶ συνεδρίου πολλαπλάσιον τὸ ἐπιτερπὲς καὶ κεχαρισμένον ἀποδίδωσιν ;
Lemmas: ὑπομιμνῄσκω δέ σεαυτοῦ ὅς πολλάκις ἀκούω · ὁ μέν γάρ Ἐπαμεινώνδας ἐρωτάω τίς ἡδύς αὐτός γίγνομαι , ἀποκρίνω ὁ ὁ πατήρ ἔτι ζάω καί ὁ μήτηρ νικάω ὁ ἐν Λεῦκτρον μάχη . ὁ δέ Σύλλας , ὅτε ὁ ἐμφύλιος πόλεμος ὁ Ἰταλία καθαίρω προσμείγνυμι ὁ Ῥώμη πρῶτος , οὐδέ μικρός ἐν ὁ νύξ καταδαρθάνω , ὑπό γῆθος καί χαρά μέγας ὥσπερ πνεῦμα ἀναφέρω ὁ ψυχή · καί οὗτος περί ἑαυτοῦ γράφω ἐν ὁ ὑπόμνημα . ἄκουσμα μέν γάρ εἰμί μηδείς ἡδύς ἔπαινος κατά ὁ Ξενοφῶν , θέαμα δέ καί μνημόνευμα καί διανόημα ὁ εἰμί οὐδείς εἰμί ὅς τοσοῦτος φέρω χάρις , ὅσος πρᾶξις ἴδιος ἐν ἀρχή καί πολιτεία ὥσπερ ἐν τόπος λαμπρός καί δημόσιος ἀναθεώρησις . οὐ μήν ἀλλά καί χάρις εὐμενής συμμαρτυρέω ὁ ἔργον καί συναμιλλάομαι ἔπαινος , εὔνοια δίκαιος ἡγεμών , οἷος τις φάος καί γάνωμα ὁ χαίρω ὁ ἀρετή προστίθημι καί δέω μή περιοράω ὥσπερ ἀθλητικός στέφανος ἐν γῆρας ξηρός γίγνομαι ὁ δόξα , ἀλλά καινός ἀεί τις καί πρόσφατος ἐπιφέρω ὁ ὁ παλαιός χάρις ἐγείρω καί ποιέω ἀγαθός καί μόνιμος ὥσπερ ὁ τεχνίτης , ὅς ἐπίκειμαι φροντίζω σῶς εἰμί ὁ Δηλιακός πλοῖον , ἀντί ὁ πονέω ξύλον ἐμβάλλω ἄλλος καί συμπήγνυμι ἀίδιος ἐκ ὁ τότε χρόνος καί ἄφθαρτος δοκέω διαφυλάσσω . εἰμί δέ καί δόξα καί φλόξ οὐ χαλεπός σωτηρία καί τήρησις ἀλλά μικρός ὑπέκκαυμα δέω , κατασβέννυμι δέ καί ὑποψύχω οὐδέτερος ἄν τις ἀπράγμων πάλιν ἐξάπτω . ὡς δέ Λάμπις ὁ ναύκληρος ἐρωτάω πῶς κτάομαι ὁ πλοῦτος οὐ χαλεπός φημί ὁ μέγας , ὁ δέ βραχύς ἐπίπονος καί βραδύς · οὕτως ὁ πολιτικός δόξα καί δύναμις ἐν ἀρχή τυγχάνω οὐ ῥᾴδιος εἰμί ; ὁ δέ συναυξάνω καί διαφυλάσσω μέγας γίγνομαι ἀπό ὁ τυγχάνω ἑτοῖμος . οὔτε γάρ φίλος ὅταν γίγνομαι πολύς λειτουργία ἐπιζητέω καί μέγας , ἵνα μένω φίλος , μικρός δέ σημεῖον ὁ ἐνδελεχής · ἀεί διαφυλάσσω ὁ εὔνοια · ὁ τε δῆμος φιλία καί πίστις οὐ ἀεί δέω χορηγέω οὐδέ προδικέω οὐδέ ἄρχω αὐτός ὁ προθυμία συνέχω καί ὁ μή προαπολείπω μηδέ ἀπαγορεύω ὁ ἐπιμέλεια καί φροντίς . οὐδέ γάρ ὁ στρατεία παράταξις ἀεί καί μάχη καί πολιορκία ἔχω , ἀλλά καί θυσία εἰμί ὅτε καί συνουσία διά μέσος καί σχολή ἄφθονος ἐν παιδιά καί φλυαρία δέχομαι . πόθεν γε δή ὁ πολιτεία φοβητέος , ὡς ἀπαραμύθητος καί πολύπονος καί βαρύς , ὅπου καί θέατρον καί πομπή καί νέμησις καί χορός καί Μοῖσα καί Ἀγλαία καί θεός τις ἀεί τιμή ὁ ὀφρύς λύω πᾶς ἀρχεῖον καί συνέδριον πολλαπλάσιος ὁ ἐπιτερπής καί χαρίζω ἀποδίδωμι ;