plutarchus.regum-et-imperatorum-apophthegmata-sp-172b-208a 1.1
Ἀρτοξέρξης ὁ Περσῶν βασιλεύς , ὦ μέγιστε αὐτόκρατορ Καῖσαρ Τραϊανέ , οὐχ ἧττον οἰόμενος βασιλικὸν καὶ φιλάνθρωπον εἶναι τοῦ μεγάλα διδόναι τὸ μικρὰ λαμβάνειν εὐμενῶς καὶ προθύμως , ἐπεί , παρελαύνοντος αὐτοῦ καθʼ ὁδόν , αὐτουργὸς ἄνθρωπος καὶ ἰδιώτης οὐδὲν ἔχων ἕτερον ἐκ τοῦ ποταμοῦ ταῖς χερσὶν ἀμφοτέραις ὕδωρ ὑπολαβὼν προσήνεγκεν , ἡδέως ἐδέξατο καὶ ἐμειδίασε , τῇ προθυμίᾳ τοῦ διδόντος οὐ τῇ χρείᾳ τοῦ διδομένου τὴν χάριν μετρήσας . ὁ δὲ Λυκοῦργος εὐτελεστάτας ἐποίησεν ἐν Σπάρτῃ τὰς θυσίας , ἵνα ἀεὶ τοὺς θεοὺς τιμᾶν ἑτοίμως δύνωνται καὶ ῥᾳδίως ἀπὸ τῶν παρόντων . τοιαύτῃ δή τινι γνώμῃ κἀμοῦ λιτά σοι δῶρα καὶ ξένια καὶ κοινὰς ἀπαρχὰς προσφέροντος ἀπὸ φιλοσοφίας , ἅμα τῇ προθυμίᾳ καὶ τὴν χρείαν ἀπόδεξαι τῶν ἀπομνημονευμάτων , εἰ ὅρον ἔχει τινὰ πρὸς κατανόησιν ἠθῶν καὶ προαιρέσεων ἡγεμονικῶν , ἐμφαινομένων τοῖς λόγοις μᾶλλον ἢ ταῖς πράξεσιν αὐτῶν . καίτοι καὶ βίους ἔχει τὸ σύνταγμα τῶν ἐπιφανεστάτων παρὰ τε Ῥωμαίοις καὶ παρʼ Ἕλλησιν ἡγεμόνων καὶ νομοθετῶν καὶ αὐτοκρατόρων · ἀλλὰ τῶν μὲν πράξεων αἱ πολλαὶ τύχην ἀναμεμιγμένην ἔχουσιν , αἱ δὲ γινόμεναι παρὰ τὰ ἔργα καὶ τὰ πάθη καὶ τὰς τύχας ἀποφάσεις καὶ ἀναφωνήσεις , ὥσπερ ἐν κατόπτροις καθαρῶς παρέχουσι τὴν ἑκάστου διάνοιαν ἀποθεωρεῖν . ᾗ καὶ Σειράμνης ὁ Πέρσης πρὸς τοὺς θαυμάζοντας , ὅτι τῶν λόγων αὐτοῦ νοῦν ἐχόντων , αἱ πράξεις οὐ κατορθοῦνται , τῶν μὲν λόγων ἔφη κύριος αὐτὸς εἶναι , τῶν δὲ πράξεων τὴν τύχην μετὰ τοῦ βασιλέως . ἐκεῖ μὲν οὖν ἅμα αἱ ἀποφάσεις τῶν ἀνδρῶν τὰς πράξεις παρακειμένας ἔχουσαι , σχολάζουσαν φιληκοΐαν περιμένουσιν · ἐνταῦθα δὲ καὶ τοὺς λόγους αὐτοὺς καθʼ αὑτοὺς ὥσπερ δείγματα τῶν βίων καὶ σπέρματα συνειλεγμένους οὐδὲν οἴομαί σοι τὸν καιρὸν ἐνοχλήσειν , ἐν βραχέσι πολλῶν ἀναθεώρησιν ἀνδρῶν ἀξίων μνήμης γενομένων λαμβάνοντι .
Lemmas: Ἀρτοξέρξης ὁ Πέρσης βασιλεύς , ὦ μέγας αὐτοκράτωρ Καῖσαρ Τραϊανός , οὐ ἥσσων οἴομαι βασιλικός καί φιλάνθρωπος εἰμί ὁ μέγας δίδωμι ὁ μικρός λαμβάνω εὐμενής καί πρόθυμος , ἐπεί , παρελαύνω αὐτός κατά ὁδός , αὐτουργός ἄνθρωπος καί ἰδιώτης οὐδείς ἔχω ἕτερος ἐκ ὁ ποταμός ὁ χείρ ἀμφότερος ὕδωρ ὑπολαμβάνω προσφέρω , ἡδύς δέχομαι καί μειδιάω , ὁ προθυμία ὁ δίδωμι οὐ ὁ χρεία ὁ δίδωμι ὁ χάρις μετρέω . ὁ δέ Λυκοῦργος εὐτελής ποιέω ἐν Σπάρτη ὁ θυσία , ἵνα ἀεί ὁ θεός τιμάω ἑτοῖμος δύναμαι καί ῥᾴδιος ἀπό ὁ πάρειμι . τοιοῦτος δή τις γνώμη ἐγώ λιτός σύ δῶρον καί ξένιος καί κοινός ἀπαρχή προσφέρω ἀπό φιλοσοφία , ἅμα ὁ προθυμία καί ὁ χρεία ἀποδείκνυμι ὁ ἀπομνημόνευμα , εἰ ὅρος ἔχω τις πρός κατανόησις ἦθος καί προαίρεσις ἡγεμονικός , ἐμφαίνω ὁ λόγος μάλα ἤ ὁ πρᾶξις αὐτός . καίτοι καί βίος ἔχω ὁ σύνταγμα ὁ ἐπιφανής παρά τε Ῥωμαῖος καί παρά Ἕλλην ἡγεμών καί νομοθέτης καί αὐτοκράτωρ · ἀλλά ὁ μέν πρᾶξις ὁ πολύς τύχη ἀναμίσγω ἔχω , ὁ δέ γίγνομαι παρά ὁ ἔργον καί ὁ πάθος καί ὁ τύχη ἀπόφασις καί ἀναφώνησις , ὥσπερ ἐν κάτοπτρον καθαρός παρέχω ὁ ἕκαστος διάνοια ἀποθεωρέω . ὅς καί Σειράμνης ὁ Πέρσης πρός ὁ θαυμάζω , ὅτι ὁ λόγος αὐτός νόος ἔχω , ὁ πρᾶξις οὐ κατορθόω , ὁ μέν λόγος φημί κύριος αὐτός εἰμί , ὁ δέ πρᾶξις ὁ τύχη μετά ὁ βασιλεύς . ἐκεῖ μέν οὖν ἅμα ὁ ἀπόφασις ὁ ἀνήρ ὁ πρᾶξις παράκειμαι ἔχω , σχολάζω φιληκοΐα περιμένω · ἐνταῦθα δέ καί ὁ λόγος αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὥσπερ δεῖγμα ὁ βίος καί σπέρμα συλλέγω οὐδείς οἴομαι σύ ὁ καιρός ἐνοχλέω , ἐν βραχύς πολύς ἀναθεώρησις ἀνήρ ἄξιος μνήμη γίγνομαι λαμβάνω .