plutarchus.quomodo-quis-suos-in-virtute-sentiat-profectus-75a-86a 1
τίς τῶν λόγων , ὦ Σόσσιε Σενεκίων , σώσει τὴν ἑαυτοῦ βελτιουμένου πρὸς ἀρετὴν συναίσθησιν , εἰ μηδεμίαν αἱ προκοπαὶ ποιοῦσι τῆς ἀφροσύνης ἄνεσιν , ἀλλʼ ἴσῳ σταθμῷ πᾶσιν ἡ κακία περιτιθεμένη μολυβδὶς ὥστε δίκτυον κατέσπασεν ; οὐδὲ γὰρ ἐν μουσικοῖς τις ἢ γραμματικοῖς ἐπιδιδοὺς ἂν γνοίη μηδὲν ἐν τῷ μανθάνειν ἀπαρύτων τῆς περὶ ταῦτα ἀμαθίας ἀλλʼ ἴσης ἀεὶ τῆς ἀτεχνίας αὐτῷ παρούσης , οὐδὲ κάμνοντι θεραπεία μὴ ποιοῦσα ῥᾳστώνην μηδὲ κουφισμὸν ἁμωσγέπως τοῦ νοσήματος ὑπείκοντος καὶ χαλῶντος αἴσθησιν ἂν παρέχοι διαφορᾶς , πρὶν εἰλικρινῆ τὴν ἐναντίαν ἕξιν ἐγγενέσθαι παντάπασιν ἀναρρωσθέντος τοῦ σώματος . ἀλλʼ ὥσπερ ἐν τούτοις οὐ προκόπτουσιν , ἂν προκόπτοντες ἀνέσει τοῦ βαρύνοντος οἷον ἐπὶ ζυγοῦ πρὸς τοὐναντίον ἀναφερόμενοι μὴ γιγνώσκωσι τὴν μεταβολήν , οὕτως ἐν τῷ φιλοσοφεῖν οὔτε προκοπὴν οὔτε τινὰ προκοπῆς αἴσθησιν ὑποληπτέον , εἰ μηδὲν ἡ ψυχὴ μεθίησι μηδʼ ἀποκαθαίρεται τῆς ἀβελτερίας , ἄχρι δὲ τοῦ λαβεῖν ἄκρατον τὸ ἀγαθὸν καὶ τέλειον ἀκράτῳ τῷ κακῷ χρῆται . καὶ γὰρ ἀκαρὲς χρόνου καὶ ὥρας ἐκ τῆς ὡς ἔνι μάλιστα φαυλότητος εἰς οὐκ ἔχουσαν ὑπερβολὴν ἀρετῆς διάθεσιν μεταβαλὼν ὁ σοφός , ἧς οὐδʼ ἐν χρόνῳ πολλῷ μέρος ἀφεῖλε κακίας ἅμα πᾶσαν ἐξαίφνης ἐκπέφευγε . καίτοι ἤδη τοὺς ταῦτά γε λέγοντας οἶσθα δήπου πάλιν πολλὰ παρέχοντας αὑτοῖς πράγματα καὶ μεγάλας ἀπορίας περὶ τοῦ διαλεληθότος , ὃς αὐτὸς ἑαυτὸν οὐδέπω κατείληφε γεγονὼς σοφός , ἀλλʼ ἀγνοεῖ κἀμφιδοξεῖ τῷ κατὰ μικρὸν ἐν χρόνῳ πολλῷ τὰ μὲν ἀφαιροῦντι τὰ δὲ προστιθέντι γιγνομένην τὴν ἐπίδοσιν καθάπερ πορείαν τῇ ἀρετῇ λαθεῖν ἀτρέμα προσμίξασαν . εἰ δὲ γʼ εἴη τάχος τοσοῦτον τῆς μεταβολῆς καὶ μέγεθος , ὥστε τὸν πρωῒ κάκιστον ἑσπέρας γεγονέναι κράτιστον , ἢ ἂν οὕτω τινὶ συντύχῃ τὰ τῆς μεταβολῆς , καταδαρθόντα φαῦλον ἀνεγρέσθαι σοφὸν καὶ προσειπεῖν ἐκ τῆς ψυχῆς μεθεικότα τὰς χθιζὰς ἀβελτερίας καὶ ἀπάτας ψευδεῖς ὄνειροι , χαίρετʼ · οὐδὲν ἦτʼ ἄρα , τίς ἂν ἀγνοήσειεν ἑαυτοῦ διαφορὰν ἐν αὑτῷ τοσαύτην γενομένην καὶ φρόνησιν ἀθρόον ἐκλάμψασαν ; ἐμοὶ μὲν γὰρ δοκεῖ μᾶλλον ἄν τις , ὡς ὁ Καινεύς , γενόμενος κατʼ εὐχὴν ἀνὴρ ἐκ γυναικὸς ἀγνοῆσαι τὴν μετακόσμησιν , ἢ σώφρων καὶ φρόνιμος καὶ ἀνδρεῖος ἐκ δειλοῦ καὶ ἀνοήτου καὶ ἀκρατοῦς ἀποτελεσθεὶς καὶ μεταβαλὼν εἰς θεῖον ἐκ θηριώδους βίον ἀκαρὲς διαλαθεῖν αὑτόν .
Lemmas: τίς ὁ λόγος , ὦ Σόσσιος Σενεκίων , σῴζω ὁ ἑαυτοῦ βελτιόω πρός ἀρετή συναίσθησις , εἰ μηδείς ὁ προκοπή ποιέω ὁ ἀφροσύνη ἄνεσις , ἀλλά ἴσος σταθμός πᾶς ὁ κακία περιτίθημι μολυβδίς ὥστε δίκτυον κατασπάω ; οὐδέ γάρ ἐν μουσικός τις ἤ γραμματικός ἐπιδίδωμι ἄν γιγνώσκω μηδείς ἐν ὁ μανθάνω ἀπαρύω ὁ περί οὗτος ἀμαθία ἀλλά ἴσος ἀεί ὁ ἀτεχνία αὐτός πάρειμι , οὐδέ κάμνω θεραπεία μή ποιέω ῥᾳστώνη μηδέ κουφισμός ἀμῶς ὁ νόσημα ὑπείκω καί χαλάω αἴσθησις ἄν παρέχω διαφορά , πρίν εἰλικρινής ὁ ἐναντίος ἕξις ἐγγίγνομαι παντάπασι ἀναρρώννυμι ὁ σῶμα . ἀλλά ὥσπερ ἐν οὗτος οὐ προκόπτω , ἐάν προκόπτω ἄνεσις ὁ βαρύνω οἷος ἐπί ζυγόν πρός ἐναντίος ἀναφέρω μή γιγνώσκω ὁ μεταβολή , οὕτως ἐν ὁ φιλοσοφέω οὔτε προκοπή οὔτε τις προκοπή αἴσθησις ὑπολαμβάνω , εἰ μηδείς ὁ ψυχή μεθίημι μηδέ ἀποκαθαίρω ὁ ἀβελτερία , ἄχρι δέ ὁ λαμβάνω ἄκρατος ὁ ἀγαθός καί τέλειος ἄκρατος ὁ κακός χράω . καί γάρ ἀκαρής χρόνος καί ὥρα ἐκ ὁ ὡς ἔνειμι μάλα φαυλότης εἰς οὐ ἔχω ὑπερβολή ἀρετή διάθεσις μεταβάλλω ὁ σοφός , ὅς οὐδέ ἐν χρόνος πολύς μέρος ἀφαιρέω κακία ἅμα πᾶς ἐξαίφνης ἐκφεύγω . καίτοι ἤδη ὁ οὗτος γε λέγω οἶδα δήπου πάλιν πολύς παρέχω ἑαυτοῦ πρᾶγμα καί μέγας ἀπορία περί ὁ διαλανθάνω , ὅς αὐτός ἑαυτοῦ οὐδέπω καταλαμβάνω γίγνομαι σοφός , ἀλλά ἀγνοέω ἀμφιδοξέω ὁ κατά μικρός ἐν χρόνος πολύς ὁ μέν ἀφαιρέω ὁ δέ προστίθημι γίγνομαι ὁ ἐπίδοσις καθά πορεία ὁ ἀρετή λανθάνω ἀτρέμας προσμείγνυμι . εἰ δέ γε εἰμί τάχος τοσοῦτος ὁ μεταβολή καί μέγεθος , ὥστε ὁ πρωΐ κακός ἑσπέρα γίγνομαι κρατύς , ἤ ἐάν οὕτως τις συντυγχάνω ὁ ὁ μεταβολή , καταδαρθάνω φαῦλος ἀνεγείρω σοφός καί προσλέγω ἐκ ὁ ψυχή μεθίημι ὁ χθιζός ἀβελτερία καί ἀπάτη ψευδής ὄνειρος , χαίρω · οὐδείς εἰμί ἄρα , τίς ἄν ἀγνοέω ἑαυτοῦ διαφορά ἐν ἑαυτοῦ τοσοῦτος γίγνομαι καί φρόνησις ἀθρόος ἐκλάμπω ; ἐγώ μέν γάρ δοκέω μάλα ἄν τις , ὡς ὁ Καινεύς , γίγνομαι κατά εὐχή ἀνήρ ἐκ γυνή ἀγνοέω ὁ μετακόσμησις , ἤ σώφρων καί φρόνιμος καί ἀνδρεῖος ἐκ δειλός καί ἀνόητος καί ἀκρατής ἀποτελέω καί μεταβάλλω εἰς θεῖος ἐκ θηριώδης βίος ἀκαρής διαλανθάνω ἑαυτοῦ .