plutarchus.quomodo-quis-suos-in-virtute-sentiat-profectus-75a-86a 15
ὅταν οὖν οὕτως ἀρχώμεθα τῶν ἀγαθῶν ἐρᾶν , ὥστε μὴ μόνον κατὰ Πλάτωνα μακάριον μὲν αὐτὸν ἡγεῖσθαι τὸν σώφρονα , μακάριον δὲ τὸν ξυνήκοον τῶν ἐκ τοῦ σωφρονοῦντος στόματος ἰόντων λόγων , ἀλλὰ καὶ σχῆμα καὶ βάδισμα καὶ βλέμμα καὶ μειδίαμα θαυμάζοντες αὐτοῦ καὶ ἀγαπῶντες οἷον συναρμόττειν καὶ συγκολλᾶν ἑαυτοὺς ὦμεν πρόθυμοι , τότε χρὴ νομίζειν ἀληθῶς προκόπτειν . ἔτι δὲ μᾶλλον , ἂν μὴ μόνον εὐημεροῦντας τοὺς ἀγαθοὺς θαυμάζωμεν , ἀλλʼ ὥσπερ οἱ ἐρῶντες καὶ τραυλότητας ἀσπάζονται τῶν ἐν ὥρᾳ καὶ ὠχρότητας , τῆς δὲ Πανθείας καὶ δάκρυα καὶ κατήφεια πενθούσης ἄρα καὶ κεκακωμένης ἐξέπληξε τὸν Ἀράσπην , οὕτως ἡμεῖς μήτε φυγὴν Ἀριστείδου μήτε εἱργμὸν Ἀναξαγόρου μήτε πενίαν Σωκράτους ἢ Φωκίωνος καταδίκην ὑποδειμαίνωμεν , ἀλλὰ καὶ μετὰ τούτων ἀξιέραστον ἡγούμενοι τὴν ἀρετὴν ὁμόσε χωρῶμεν αὐτῇ , τὸ Εὐριπίδειον ἐφʼ ἑκάστῳ φθεγγόμενοι φεῦ , τοῖσι γενναίοισιν ὡς ἅπαν καλόν τὸν γὰρ ἄχρι τοῦ καὶ τὰ φαινόμενα δεινὰ μὴ δυσχεραίνειν ἀλλὰ θαυμάζειν καὶ ζηλοῦν ἐνθουσιασμὸν οὐκ ἂν ἔτι γε τῶν καλῶν οὐδεὶς ἀποτρέψειεν . ἤδη δὲ τοῖς τοιούτοις παρέπεται τὸ βαδίζοντας ἐπὶ πράξεις τινὰς ἢ λαβόντας ἀρχὴν ἢ χρησαμένους τύχῃ τίθεσθαι πρὸ ὀφθαλμῶν τοὺς ὄντας ἀγαθοὺς ἢ γενομένους , καὶ διανοεῖσθαι τί δʼ ἂν ἔπραξεν ἐν τούτῳ Πλάτων , τί δʼ ἂν εἶπεν Ἐπαμεινώνδας , ποῖος δʼ ἂν ὤφθη Λυκοῦργος ἢ Ἀγησίλαος , οἷον πρὸς ἔσοπτρα κοσμοῦντας ἑαυτοὺς καὶ μεταρρυθμίζοντας ἢ φωνῆς ἀγεννεστέρας αὑτῶν ἐπιλαμβανομένους ἢ πρός τι πάθος ἀντιβαίνοντας . οἱ μὲν γὰρ ἐκμεμαθηκότες τὰ τῶν Ἰδαίων ὀνόματα δακτύλων χρῶνται πρὸς τοὺς φόβους αὐτοῖς ὡς ἀλεξικάκοις , ἀτρέμα καταλέγοντες ἕκαστον · ἡ δὲ τῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν ἐπίνοια καὶ μνήμη ταχὺ παρισταμένη καὶ διαλαμβάνουσα τοὺς προκόπτοντας ἐν πᾶσι πάθεσι καὶ ἀπορίαις ἁπάσαις , ὀρθούς τε καὶ ἀπτῶτας διαφυλάσσει . ὅθεν ἔστω σοι καὶ τοῦτο σημεῖον τοῦ πρὸς ἀρετὴν ἐπιδιδόντος .
Lemmas: ὅταν οὖν οὕτως ἄρχω ὁ ἀγαθός ἐράω , ὥστε μή μόνος κατά Πλάτων μακάριος μέν αὐτός ἡγέομαι ὁ σώφρων , μακάριος δέ ὁ συνήκοος ὁ ἐκ ὁ σωφρονέω στόμα ἔρχομαι λόγος , ἀλλά καί σχῆμα καί βάδισμα καί βλέμμα καί μειδίαμα θαυμάζω αὐτός καί ἀγαπάζω οἷος συναρμόζω καί συγκολλάω ἑαυτοῦ εἰμί πρόθυμος , τότε χρή νομίζω ἀληθής προκόπτω . ἔτι δέ μάλα , ἐάν μή μόνος εὐημερέω ὁ ἀγαθός θαυμάζω , ἀλλά ὥσπερ ὁ ἐράω καί τραυλότης ἀσπάζομαι ὁ ἐν ὥρα καί ὠχρότης , ὁ δέ Πάνθεια καί δάκρυον καί κατήφεια πενθέω ἄρα καί κακόω ἐκπλήγνυμι ὁ Ἀράσπης , οὕτως ἐγώ μήτε φυγή Ἀριστείδης μήτε εἱργμός Ἀναξαγόρας μήτε πενία Σωκράτης ἤ Φωκίων δίκη ὑποδειμαίνω , ἀλλά καί μετά οὗτος ἀξιέραστος ἡγέομαι ὁ ἀρετή ὁμόσε χωρέω αὐτός , ὁ Εὐριπίδειος ἐπί ἕκαστος φθέγγομαι φεῦ , ὁ γενναῖος ὡς ἅπας καλός ὁ γάρ ἄχρι ὁ καί ὁ φαίνω δεινός μή δυσχεραίνω ἀλλά θαυμάζω καί ζηλόω ἐνθουσιασμός οὐ ἄν ἔτι γε ὁ καλός οὐδείς ἀποτρέπω . ἤδη δέ ὁ τοιοῦτος παρέπομαι ὁ βαδίζω ἐπί πρᾶξις τις ἤ λαμβάνω ἀρχή ἤ χράω τύχη τίθημι πρό ὀφθαλμός ὁ εἰμί ἀγαθός ἤ γίγνομαι , καί διανοέω τίς δέ ἄν πράσσω ἐν οὗτος Πλάτων , τίς δέ ἄν λέγω Ἐπαμεινώνδας , ποῖος δέ ἄν ὁράω Λυκοῦργος ἤ Ἀγησίλαος , οἷος πρός ἔσοπτρον κοσμέω ἑαυτοῦ καί μεταρρυθμίζω ἤ φωνή ἀγεννής ἑαυτοῦ ἐπιλαμβάνω ἤ πρός τις πάθος ἀντιβαίνω . ὁ μέν γάρ ἐκμανθάνω ὁ ὁ Ἰδαῖος ὄνομα Δάκτυλοι χράω πρός ὁ φόβος αὐτός ὡς ἀλεξίκακος , ἀτρέμας καταλέγω ἕκαστος · ὁ δέ ὁ ἀγαθός ἀνήρ ἐπίνοια καί μνήμη ταχύς παρίστημι καί διαλαμβάνω ὁ προκόπτω ἐν πᾶς πάθος καί ἀπορία ἅπας , ὀρθός τε καί ἀπτώς διαφυλάσσω . ὅθεν εἰμί σύ καί οὗτος σημεῖον ὁ πρός ἀρετή ἐπιδίδωμι .