plutarchus.quomodo-adulator-ab-amico-internoscatur-48e-74e 27
δεύτερον τοίνυν ὥσπερ ἐκκαθαίροντες ὕβριν ἅπασαν καὶ γέλωτα καὶ σκῶμμα καὶ βωμολοχίαν ἡδύσματα πονηρὰ τῆς παρρησίας ἀφαιρῶμεν . ὥσπερ γὰρ ἰατροῦ σάρκα τέμνοντος εὐρυθμίαν τινὰ δεῖ καὶ καθαριότητα τοῖς ἔργοις ἐπιτρέχειν , ὀρχηστικὴν δὲ καὶ παράβολον καὶ περιτρέχουσαν ὑγρότητα καὶ περιεργίαν ἀπεῖναι τῆς χειρός , οὕτως ἡ παρρησία δέχεται τὸ ἐπιδέξιον καὶ τὸ ἀστεῖον , ἂν ἡ χάρις τὴν σεμνότητα σῴζῃ , θρασύτης δὲ καὶ βδελυρία καὶ ὕβρις προσοῦσα πάνυ διαφθείρει καὶ ἀπόλλυσιν . ὅθεν ὁ μὲν ψάλτης οὐκ ἀπιθάνως οὐδʼ ἀμούσως ἐπεστόμισε τὸν Φίλιππον ἐπιχειροῦντα περὶ κρουμάτων διαφέρεσθαι πρὸς αὐτόν , εἰπὼν μὴ γένοιτό σοι οὕτως ὦ βασιλεῦ κακῶς , ἵνʼ ἐμοῦ ταῦτα σὺ βέλτιον εἰδῇς . Ἐπίχαρμος δʼ οὐκ ὀρθῶς , τοῦ Ἱέρωνος ἀνελόντος ἐνίους τῶν συνήθων καὶ μεθʼ ἡμέρας ὀλίγας καλέσαντος ἐπὶ δεῖπνον αὐτόν , ἀλλὰ πρῴην ἔφη θύων τοὺς φίλους οὐκ ἐκάλεσας κακῶς δὲ καὶ Ἀντιφῶν , παρὰ Διονυσίῳ ζητήσεως οὔσης καὶ λόγου ποῖος χαλκὸς ἄριστος , ἐκεῖνος εἶπεν , ἐξ οὗ Ἀθήνησι κατεσκεύασαν τὰς Ἁρμοδίου καὶ Ἀριστογείτονος εἰκόνας . οὔτε γὰρ ὠφελεῖ τούτων τὸ λυπηρὸν καὶ πικρόν , οὔτε τέρπει τὸ βωμολόχον καὶ παιδιῶδες , ἀλλʼ ἔστι κακοηθείᾳ καὶ ὕβρει μεμιγμένης ἀκρασίας μετʼ ἔχθρας τὸ τοιοῦτον εἶδος , ᾧ χρώμενοι προσαπολλύουσιν αὑτούς , τὴν περὶ τὸ φρέαρ ὄρχησιν ἀτεχνῶς ὀρχούμενοι . καὶ γὰρ Ἀντιφῶν ἀπέθανεν ὑπὸ Διονυσίου καὶ Τιμαγένης ἐξέπεσε τῆς Καίσαρος φιλίας , ἐλευθέρᾳ μὲν οὐδέποτε φωνῇ χρησάμενος , ἐν δὲ τοῖς συμποσίοις καὶ τοῖς περιπάτοις ἑκάστοτε πρὸς οὐδʼ ἡντινοῦν σπουδὴν ἀλλʼ ὅ τι οἱ εἴσαιτο γελοίιον Ἀργείοισιν αἰτίαν φιλίας ὥσπερ σόφισμα λοιδορίας προφερόμενος . ἐπεὶ καὶ τοῖς κωμικοῖς πολλὰ πρὸς τὸ θέατρον αὐστηρὰ καὶ πολιτικὰ πεποίητο · συμμεμιγμένον δὲ τὸ γελοῖον αὐτοῖς καὶ βωμολόχον , ὥσπερ σιτίοις ὑπότριμμα μοχθηρόν , ἐξίτηλον ἐποίει τὴν παρρησίαν καὶ ἄχρηστον , ὥστε περιῆν κακοηθείας δόξα καὶ βδελυρίας τοῖς λέγουσι , χρήσιμον δὲ τοῖς ἀκούουσιν οὐδὲν ἀπὸ τῶν λεγομένων . ἄλλως μὲν οὖν προσοιστέον ἐστὶ καὶ παιδιὰν καὶ γέλωτα τοῖς φίλοις · ἡ δὲ παρρησία σπουδὴν ἐχέτω καὶ ἦθος . ἂν δʼ ὑπὲρ μειζόνων , καὶ πάθει καὶ σχήματι καὶ τόνῳ φωνῆς ὁ λόγος ἀξιόπιστος ἔστω καὶ κινητικός ὁ δὲ καιρὸς ἐν παντὶ μὲν παρεθεὶς μεγάλα βλάπτει , μάλιστα δὲ τῆς παρρησίας διαφθείρει τὸ χρήσιμον . ὅτι μὲν οὖν ἐν οἴνῳ καὶ μέθῃ τὸ τοιοῦτο φυλακτέον , εὔδηλόν ἐστιν . εὐδίᾳ γὰρ ἐπάγει νέφος ὁ κινῶν ἐν παιδιᾷ καὶ φιλοφροσύνῃ λόγον ὀφρῦν ἀνασπῶντα καὶ συνιστάντα τὸ πρόσωπον , ὥσπερ ἀντιταττόμενον τῷ Λυαίῳ θεῷ καὶ λύοντι τὸ τῶν δυσφόρων σκύνιον μεριμνᾶν κατὰ Πίνδαρον . ἔχει δὲ καὶ κίνδυνον ἡ ἀκαιρία μέγαν . ἀκροσφαλεῖς γάρ εἰσιν αἱ ψυχαὶ πρὸς ὀργὴν διὰ τὸν οἶνον , καὶ πολλάκις ἡ μέθη παραλαβοῦσα τὴν παρρησίαν ἔχθραν ἐποίησε . καὶ ὅλως οὐκ ἔστι γενναῖον οὐδὲ θαρραλέον ἀλλʼ ἄνανδρον ἐν τῷ νήφειν ἀπαρρησιάστου τὸ παρρησιάζεσθαι παρὰ τράπεζαν ὥσπερ οἱ δειλοὶ κύνες . οὐδὲν οὖν δεῖ περὶ τούτων λέγοντα μηκύνειν .
Lemmas: δεύτερος τοίνυν ὥσπερ ἐκκαθαίρω ὕβρις ἅπας καί γέλως καί σκῶμμα καί βωμολοχία ἥδυσμα πονηρός ὁ παρρησία ἀφαιρέω . ὥσπερ γάρ ἰατρός σάρξ τέμνω εὐρυθμία τις δέω καί καθαριότης ὁ ἔργον ἐπιτρέχω , ὀρχηστικός δέ καί παράβολος καί περιτρέχω ὑγρότης καί περιεργία ἄπειμι ὁ χείρ , οὕτως ὁ παρρησία δέχομαι ὁ ἐπιδέξιος καί ὁ ἀστεῖος , ἐάν ὁ χάρις ὁ σεμνότης σῴζω , θρασύτης δέ καί βδελυρία καί ὕβρις πρόσειμι πάνυ διαφθείρω καί ἀπόλλυμι . ὅθεν ὁ μέν ψάλτης οὐ ἀπίθανος οὐδέ ἄμουσος ἐπιστομίζω ὁ Φίλιππος ἐπιχειρέω περί κροῦμα διαφέρω πρός αὐτός , λέγω μή γίγνομαι σύ οὕτως ὦ βασιλεύς κακός , ἵνα ἐγώ οὗτος σύ ἀγαθός οἶδα . Ἐπίχαρμος δέ οὐ ὀρθός , ὁ Ἱέρων ἀναιρέω ἔνιοι ὁ συνήθης καί μετά ἡμέρα ὀλίγος καλέω ἐπί δεῖπνον αὐτός , ἀλλά πρῴην φημί θύω ὁ φίλος οὐ καλέω κακός δέ καί Ἀντιφῶν , παρά Διονύσιος ζήτησις εἰμί καί λόγος ποῖος χαλκός ἀγαθός , ἐκεῖνος λέγω , ἐκ ὅς Ἀθήνησι κατασκευάζω ὁ Ἁρμόδιος καί Ἀριστογείτων εἰκών . οὔτε γάρ ὠφελέω οὗτος ὁ λυπηρός καί πικρός , οὔτε τέρπω ὁ βωμολόχος καί παιδιώδης , ἀλλά εἰμί κακοήθεια καί ὕβρις μείγνυμι ἀκρασία μετά ἔχθρα ὁ τοιοῦτος εἶδος , ὅς χράω προσαπολύω ἑαυτοῦ , ὁ περί ὁ φρέαρ ὄρχησις ἄτεχνος ὀρχέομαι . καί γάρ Ἀντιφῶν ἀποθνῄσκω ὑπό Διονύσιος καί Τιμαγένης ἐκπίπτω ὁ Καῖσαρ φιλία , ἐλεύθερος μέν οὐδέποτε φωνή χράω , ἐν δέ ὁ συμπόσιον καί ὁ περίπατος ἑκάστοτε πρός οὐδέ ὅστις σπουδή ἀλλά ὅς τις ἕ εἴδομαι γέλοιος Ἀργεῖος αἰτία φιλία ὥσπερ σόφισμα λοιδορία προφέρω . ἐπεί καί ὁ κωμικός πολύς πρός ὁ θέατρον αὐστηρός καί πολιτικός ποιέω · συμμείγνυμι δέ ὁ γέλοιος αὐτός καί βωμολόχος , ὥσπερ σιτίον ὑπότριμμα μοχθηρός , ἐξίτηλος ποιέω ὁ παρρησία καί ἄχρηστος , ὥστε περίειμι κακοήθεια δόξα καί βδελυρία ὁ λέγω , χρήσιμος δέ ὁ ἀκούω οὐδείς ἀπό ὁ λέγω . ἄλλος μέν οὖν προσφέρω εἰμί καί παιδιά καί γέλως ὁ φίλος · ὁ δέ παρρησία σπουδή ἔχω καί ἦθος . ἐάν δέ ὑπέρ μέγας , καί πάθος καί σχῆμα καί τόνος φωνή ὁ λόγος ἀξιόπιστος εἰμί καί κινητικός ὁ δέ καιρός ἐν πᾶς μέν παρίημι μέγας βλάπτω , μάλα δέ ὁ παρρησία διαφθείρω ὁ χρήσιμος . ὅτι μέν οὖν ἐν οἶνος καί μέθη ὁ τοιοῦτος φυλάσσω , εὔδηλος εἰμί . εὐδία γάρ ἐπάγω νέφος ὁ κινέω ἐν παιδιά καί φιλοφροσύνη λόγος ὀφρύς ἀνασπάω καί συνίστημι ὁ πρόσωπον , ὥσπερ ἀντιτάσσω ὁ Λυαῖος θεός καί λύω ὁ ὁ δύσφορος σκύνιον μεριμνάω κατά Πίνδαρος . ἔχω δέ καί κίνδυνος ὁ ἀκαιρία μέγας . ἀκροσφαλής γάρ εἰμί ὁ ψυχή πρός ὀργή διά ὁ οἶνος , καί πολλάκις ὁ μέθη παραλαμβάνω ὁ παρρησία ἔχθρα ποιέω . καί ὅλος οὐ εἰμί γενναῖος οὐδέ θαρσαλέος ἀλλά ἄνανδρος ἐν ὁ νήφω ἀπαρρησίαστος ὁ παρρησιάζομαι παρά τράπεζα ὥσπερ ὁ δειλός κύων . οὐδείς οὖν δέω περί οὗτος λέγω μηκύνω .