plutarchus.quomodo-adulator-ab-amico-internoscatur-48e-74e 9
ἑτέραν δὲ δεῖ ταῖς ὁμοιώσεσι τοιαύτην παραφυλάττειν διαφοράν ; ὁ μὲν ἀληθὴς φίλος οὔτε μιμητής ἐστι πάντων οὔτʼ ἐπαινέτης πρόθυμος , ἀλλὰ τῶν ἀρίστων μόνων · οὐ γὰρ συνέχθειν ἀλλὰ συμφιλεῖν ἔφυ κατὰ τὸν Σοφοκλέα , καὶ νὴ Δία συγκατορθοῦν καὶ συμφιλοκαλεῖν , οὐ συναμαρτάνειν οὐδὲ συρρᾳδιουργεῖν , ἂν μή τις οἷον ὀφθαλμίας ἀπορροὴ καὶ ἀνάχρωσις ἄκοντα διʼ ὁμιλίαν καὶ συνήθειαν ἀναπλήσῃ φαυλότητος ἢ πλημμελείας τινός . ὥς που καὶ Πλάτωνος ἀπομιμεῖσθαί φασι τοὺς συνήθεις τὸ ἐπίκυρτον , Ἀριστοτέλους δὲ τὸν τραυλισμόν , Ἀλεξάνδρου δὲ τοῦ βασιλέως τὴν ἔγκλισιν τοῦ τραχήλου καὶ τὴν ἐν τῷ διαλέγεσθαι τραχύτητα τῆς φωνῆς · τὰ γὰρ πολλὰ λανθάνουσιν ἔνιοι καὶ ἀπὸ τῶν ἠθῶν καὶ ἀπὸ τῶν βίων ἀναλαμβάνοντες . ὁ δὲ κόλαξ ἀτεχνῶς τὸ τοῦ χαμαιλέοντος πέπονθεν . ἐκεῖνός τε γὰρ ἁπάσῃ χρόᾳ πλὴν τοῦ λευκοῦ συναφομοιοῦται , καὶ ὁ κόλαξ ἐν τοῖς ἀξίοις σπουδῆς ὅμοιον ἑαυτὸν ἐξαδυνατῶν παρέχειν οὐδὲν ἀπολείπει τῶν αἰσχρῶν ἀμίμητον , ἀλλʼ ὥσπερ οἱ φαῦλοι ζωγράφοι τῶν καλῶν ἐφικνεῖσθαι μὴ δυνάμενοι διʼ ἀσθένειαν ἐν ῥυτίσι καὶ φακοῖς καὶ οὐλαῖς τὰς ὁμοιότητας ἀναφέρουσιν , οὕτως ἐκεῖνος ἀκρασίας γίγνεται μιμητής , ε δεισιδαιμονίας ἀκροχολίας , πικρίας πρὸς οἰκέτας , ἀπιστίας πρὸς οἰκείους καὶ συγγενεῖς . φύσει τε γὰρ ἀφʼ ἑαυτοῦ πρὸς τὰ χείρονα κατάντης ἐστί , καὶ δοκεῖ πορρωτάτω τοῦ ψέγειν τὸ αἰσχρὸν εἶναι μιμούμενος . ὕποπτοι γὰρ οἱ τὰ βελτίω ζηλοῦντες καὶ δοκοῦντες ἄχθεσθαι καὶ δυσκολαίνειν τοῖς ἁμαρτήμασι τῶν φίλων · ὃ δὴ καὶ Διονυσίῳ Δίωνα καὶ Σάμιον Φιλίππῳ καὶ Κλεομένη Πτολεμαίῳ διέβαλε καὶ ἀπώλεσεν . ὁ δὲ βουλόμενος εἶναι καὶ δοκεῖν ὁμοίως ἡδὺς ἅμα καὶ πιστὸς τοῖς χείροσι μᾶλλον ὑποκρίνεται χαίρειν , ὡς ὑπὸ τοῦ σφόδρα φιλεῖν οὐδὲ τὰ φαῦλα δυσχεραίνων , ἀλλὰ συμπαθὴς πᾶσι καὶ συμφυὴς γιγνόμενος . ὅθεν οὐδὲ τῶν ἀβουλήτων καὶ τυχηρῶν ἀμοιρεῖν ἀξιοῦσιν , ἀλλὰ καὶ νοσεῖν ὅμοια προσποιοῦνται , κολακεύοντες τοὺς νοσώδεις , καὶ μήτε βλέπειν ὀξὺ μήτʼ ἀκούειν , ἂν ὑποτύφλοις ἢ ὑποκώφοις συνῶσιν , ὥσπερ οἱ Διονυσίου κόλακες ἀμβλυωποῦντες ἐμπίπτοντες ἀλλήλοις καὶ τὰς παροψίδας ἐν τῷ δειπνεῖν καταβάλλοντες ἔνιοι δὲ καὶ μᾶλλον ἁπτόμενοι τῶν παθῶν ἐνδοτέρω ποιοῦσιν ἑαυτούς , καὶ καταμιγνύουσιν ἄχρι τῶν ἀπορρήτων τὰς ὁμοιοπαθείας . αἰσθόμενοι γὰρ ἢ περὶ γάμον δυστυχοῦντας ἢ πρὸς υἱοὺς ἢ πρὸς οἰκείους ὑπόπτως ἔχοντας αὐτοὶ σφῶν αὐτῶν ἀφειδοῦσι καὶ ἀποδύρονται περὶ τέκνων ἰδίων ἢ γυναικὸς ἢ συγγενῶν ἢ οἰκείων , αἰτίας τινὰς ἀπορρήτους ἐξαγορεύοντες ἡ γὰρ ὁμοιότης συμπαθεστέρους ποιεῖ , καὶ μᾶλλον ὥσπερ ὅμηρα δεδεγμένοι προΐενταί τι τῶν ἀπορρήτων αὐτοῖς , προέμενοι δὲ χρῶνται καὶ δεδίασιν ἐγκαταλιπεῖν τὴν πίστιν . ἐγὼ δʼ οἶδά τινα συνεκβαλόντα γαμετήν , ὡς ὁ φίλος ἀπεπέμψατο τὴν ἑαυτοῦ · κρύφα δὲ φοιτῶν πρὸς αὐτὴν καὶ διαπεμπόμενος ἐφωράθη ; συναισθομένης τῆς τοῦ φίλου γυναικός . οὕτως ἄπειρος ἦν κόλακος ὁ νομίζων τὰ ἰαμβεῖα ταυτὶ · τῷ καρκίνῳ μᾶλλον ἢ τῷ κόλακι προσήκειν γαστὴρ ὅλον τὸ σῶμα , πανταχῆ βλέπων ὀφθαλμός , ἕρπον τοῖς ὀδοῦσι θηρίον παρασίτου γὰρ ὁ τοιοῦτος εἰκονισμός ἐστι τῶν περὶ τάγηνον καὶ μετʼ ἄριστον φίλων , ὡς Εὔπολίς φησιν .
Lemmas: ἕτερος δέ δέω ὁ ὁμοίωσις τοιοῦτος παραφυλάσσω διαφορά ; ὁ μέν ἀληθής φίλος οὔτε μιμητής εἰμί πᾶς οὔτε ἐπαινέτης πρόθυμος , ἀλλά ὁ ἀγαθός μόνος · οὐ γάρ συνέχθω ἀλλά συμφιλέω φύω κατά ὁ Σοφοκλῆς , καί νή Ζεύς συγκατορθόω καί συμφιλοκαλέω , οὐ συναμαρτάνω οὐδέ συρρᾳδιουργέω , ἐάν μή τις οἷος ὀφθαλμία ἀπορροή καί ἀνάχρωσις ἄκων διά ὁμιλία καί συνήθεια ἀναπίμπλημι φαυλότης ἤ πλημμέλεια τις . ὡς που καί Πλάτων ἀπομιμέομαι φημί ὁ συνήθης ὁ ἐπίκυρτος , Ἀριστοτέλης δέ ὁ τραυλισμός , Ἀλέξανδρος δέ ὁ βασιλεύς ὁ ἔγκλισις ὁ τράχηλος καί ὁ ἐν ὁ διαλέγω τραχύτης ὁ φωνή · ὁ γάρ πολύς λανθάνω ἔνιοι καί ἀπό ὁ ἦθος καί ἀπό ὁ βίος ἀναλαμβάνω . ὁ δέ κόλαξ ἄτεχνος ὁ ὁ χαμαιλέων πάσχω . ἐκεῖνος τε γάρ ἅπας χροιά πλήν ὁ λευκός συναφομοιόω , καί ὁ κόλαξ ἐν ὁ ἄξιος σπουδή ὅμοιος ἑαυτοῦ ἐξαδυνατέω παρέχω οὐδείς ἀπολείπω ὁ αἰσχρός ἀμίμητος , ἀλλά ὥσπερ ὁ φαῦλος ζωγράφος ὁ καλός ἐφικνέομαι μή δύναμαι διά ἀσθένεια ἐν ῥυτίς καί φακός καί οὐλή ὁ ὁμοιότης ἀναφέρω , οὕτως ἐκεῖνος ἀκρασία γίγνομαι μιμητής , ε δεισιδαιμονία ἀκραχολία , πικρία πρός οἰκέτης , ἀπιστία πρός οἰκεῖος καί συγγενής . φύσις τε γάρ ἀπό ἑαυτοῦ πρός ὁ κακός κατάντης εἰμί , καί δοκέω πόρρω ὁ ψέγω ὁ αἰσχρός εἰμί μιμέομαι . ὕποπτος γάρ ὁ ὁ ἀγαθός ζηλόω καί δοκέω ἄχθομαι καί δυσκολαίνω ὁ ἁμάρτημα ὁ φίλος · ὅς δή καί Διονύσιος Δίων καί Σάμιος Φίλιππος καί Κλεομένης Πτολεμαῖος διαβάλλω καί ἀπόλλυμι . ὁ δέ βούλομαι εἰμί καί δοκέω ὅμοιος ἡδύς ἅμα καί πιστός ὁ κακός μάλα ὑποκρίνω χαίρω , ὡς ὑπό ὁ σφόδρα φιλέω οὐδέ ὁ φαῦλος δυσχεραίνω , ἀλλά συμπαθής πᾶς καί συμφυής γίγνομαι . ὅθεν οὐδέ ὁ ἀβούλητος καί τυχηρός ἀμοιρέω ἀξιόω , ἀλλά καί νοσέω ὅμοιος προσποιέω , κολακεύω ὁ νοσώδης , καί μήτε βλέπω ὀξύς μήτε ἀκούω , ἐάν ὑπότυφλος ἤ ὑπόκωφος συνίημι , ὥσπερ ὁ Διονύσιος κόλαξ ἀμβλυωπέω ἐμπίπτω ἀλλήλων καί ὁ παροψίς ἐν ὁ δειπνέω καταβάλλω ἔνιοι δέ καί μάλα ἅπτω ὁ πάθος ἔνδον ποιέω ἑαυτοῦ , καί καταμείγνυμι ἄχρι ὁ ἀπόρρητος ὁ ὁμοιοπάθεια . αἰσθάνομαι γάρ ἤ περί γάμος δυστυχέω ἤ πρός υἱός ἤ πρός οἰκεῖος ὕποπτος ἔχω αὐτός σφεῖς αὐτός ἀφειδέω καί ἀποδύρομαι περί τέκνον ἴδιος ἤ γυνή ἤ συγγενής ἤ οἰκεῖος , αἰτία τις ἀπόρρητος ἐξαγορεύω ὁ γάρ ὁμοιότης συμπαθής ποιέω , καί μάλα ὥσπερ ὅμηρος δέχομαι προίημι τις ὁ ἀπόρρητος αὐτός , προίημι δέ χράω καί δείδω ἐγκαταλείπω ὁ πίστις . ἐγώ δέ οἶδα τις συνεκβάλλω γαμετή , ὡς ὁ φίλος ἀποπέμπω ὁ ἑαυτοῦ · κρύφα δέ φοιτάω πρός αὐτός καί διαπέμπω φωράω ; συναισθάνομαι ὁ ὁ φίλος γυνή . οὕτως ἄπειρος εἰμί κόλαξ ὁ νομίζω ὁ ἰαμβεῖος οὗτος · ὁ καρκίνος μάλα ἤ ὁ κόλαξ προσήκω γαστήρ ὅλος ὁ σῶμα , πανταχῇ βλέπω ὀφθαλμός , ἕρπω ὁ ὀδούς θηρίον παράσιτος γάρ ὁ τοιοῦτος εἰκονισμός εἰμί Τοῦ περί τάγηνον καί μετά ἄριστον φίλος , ὡς Εὔπολις φημί .