plutarchus.quomodo-adulator-ab-amico-internoscatur-48e-74e 2
εἰ μὲν οὖν , ὡς τὰ πλεῖστα τῶν ἄλλων κακῶν , κόλαξ ἥπτετο μόνον ἢ μάλιστα τῶν ἀγεννῶν καὶ φαύλων , οὐκ ἂν ἦν οὕτω δεινὸν οὐδὲ δυσφύλακτον · ἐπεὶ δʼ ὥσπερ οἱ θρῖπες ἐνδύονται μάλιστα τοῖς ἁπαλοῖς καὶ γλυκέσι ξύλοις , οὕτω τὰ φιλότιμα τῶν ἠθῶν καὶ χρηστὰ καὶ ἐπιεικῆ τὸν κόλακα δέχεται καὶ τρέφει προσφυόμενον , ἔτι δʼ ὥσπερ ὁ Σιμωνίδης τὴν ἱπποτροφίαν φησὶν οὐ Ζακύνθῳ ὀπαδεῖν ἀλλʼ ἀρούραισι πυροφόροις , οὕτω τὴν κολακείαν ὁρῶμεν οὐ πένησιν οὐδʼ ἀδόξοις οὐδʼ ἀδυνάτοις ἀκολουθοῦσαν , ἀλλʼ οἴκων τε καὶ πραγμάτων μεγάλων ὀλίσθημα καὶ νόσημα γιγνομένην , πολλάκις δὲ καὶ βασιλείας καὶ ἡγεμονίας ἀνατρέπουσαν · οὐ μικρὸν ἔργον ἐστὶν οὐδὲ φαύλης δεόμενον προνοίας ἡ περὶ αὐτὴν ἐπίσκεψις , ὡς ἂν μάλιστα περίφωρος οὖσα μὴ βλάπτῃ μηδὲ διαβάλλῃ τὴν φιλίαν . οἱ μὲν γὰρ φθεῖρες ἀπίασιν ἀπὸ τῶν τελευτώντων καὶ ἀπολείπουσι τὰ σώματα σβεννυμένου τοῦ αἵματος ἐξ οὗ τρέφονται , τοὺς δὲ κόλακας οὐδʼ ὅλως ἰδεῖν ἔστι πράγμασι ξηροῖς καὶ κατεψυγμένοις προσιόντας , ἀλλὰ ταῖς δόξαις καὶ ταῖς δυνάμεσιν ἐπιτίθενται καὶ αὔξονται , ταχὺ δʼ ἐν ταῖς μεταβολαῖς ὑπορρέουσιν , ἀλλὰ τὴν τότε πεῖραν οὐ δεῖ περιμένειν ἀνωφελῆ , μᾶλλον δὲ βλαβερὰν καὶ οὐκ ἀκίνδυνον οὖσαν . χαλεπὴ γὰρ ἐν καιρῷ δεομένῳ φίλων ἡ τῶν μὴ φίλων αἴσθησις , ἀντικαταλλαγὴν οὐκ ἔχουσα χρηστοῦ καὶ βεβαίου πρὸς ἀβέβαιον καὶ κίβδηλον . ἀλλʼ ὥσπερ νόμισμα δεῖ τὸν φίλον ἔχειν πρὸ τῆς χρείας δεδοκιμασμένον , μὴ ὑπὸ τῆς χρείας ἐλεγχόμενον . οὐ γὰρ δεῖ βλαβέντας αἰσθέσθαι , ἀλλʼ ὅπως μὴ βλαβῶμεν ἐμπειρίαν λαβεῖν καὶ κατανόησιν τοῦ κόλακος · εἰ δὲ μή , ταὐτὸ πεισόμεθα τοῖς αἰσθανομένοις τῷ προγεγεῦσθαι τῶν θανασίμων φαρμάκων εἰς τὴν κρίσιν ἀπολλύντες ἑαυτοὺς καὶ διαφθείροντες . οὔτε γὰρ δὴ τούτους ἐπαινοῦμεν οὔθʼ ὅσοι τὸν φίλον εἰς τὸ καλὸν τιθέμενοι καὶ ὠφέλιμον οἴονται τοὺς κεχαρισμένως ὁμιλοῦντας εὐθὺς ἔχειν ἐπʼ αὐτοφώρῳ κόλακας εἰλημμένους . οὐδὲ γὰρ ἀηδὴς ὁ φίλος οὐδʼ ἄκρατος , οὐδὲ τῷ πικρῷ σεμνὸν ἡ φιλία καὶ αὐστηρῷ , ἀλλʼ αὐτὸ δὴ τοῦτο τὸ καλὸν καὶ τὸ σεμνὸν αὐτῆς ἡδὺ καὶ ποθούμενόν ἐστι , πὰρ δʼ αὐτῇ Χάριτές τε καὶ Ἵμερος οἰκίʼ ἔθεντο , καὶ οὐ δυστυχοῦντι μόνον εἰς ὄμματʼ εὔνου φωτὸς ἐμβλέψαι γλυκὺ κατʼ Εὐριπίδην , ἀλλʼ οὐδὲν ἧττον τοῖς ἀγαθοῖς ἡδονὴν ἐπιφέρουσα καὶ χάριν ἢ τῶν κακῶν ἀφαιροῦσα τὰς λύπας καὶ τὰς ἀπορίας παρέπεται . καὶ καθάπερ ὁ Εὔηνος εἶπε , τῶν ἡδυσμάτων τὸ πῦρ εἶναι κράτιστον , οὕτω τῷ βίῳ μίξας τὴν φιλίαν ὁ θεὸς ἅπαντα φαιδρὰ καὶ γλυκέα καὶ προσφιλῆ ταύτης παρούσης καὶ συναπολαυούσης ἐποίησεν . ἐπεὶ πῶς ἂν ὁ κόλαξ ὑπεδύετο ταῖς ἡδοναῖς , εἰ τὴν φιλίαν ἑώρα τὸ ἡδὺ μηδαμοῦ προσιεμένην ; οὐκ ἔστιν εἰπεῖν . ἀλλʼ ὥσπερ τὰ ψευδόχρυσα καὶ τὰ κίβδηλα τὴν λαμπρότητα τοῦ χρυσοῦ καὶ τὸ γάνωμα μιμεῖται μόνον , οὕτως ἔοικεν ὁ κόλαξ τοῦ φίλου τὸ ἡδὺ καὶ κεχαρισμένον ἐκμιμούμενος ἀεὶ παρέχειν ἱλαρὸν καὶ ἀνθηρὸν καὶ πρὸς μηδὲν ἀντιβαίνοντα μηδʼ ὑπεναντιούμενον ἑαυτόν , ὅθεν οὐδὲ τοὺς ἐπαινοῦντας εὐθὺς ὡς κολακεύοντας ἁπλῶς ὑφορατέον ἔπαινος γὰρ οὐχ ἧττον ἐν καιρῷ ψόγου φιλίᾳ προσήκει , μᾶλλον δὲ τὸ μὲν δύσκολον ὅλως καὶ μεμψίμοιρον ἄφιλον καὶ ἀνομίλητον , τῆς δʼ ἀφθόνως καὶ προθύμως τὸν ἐπὶ τοῖς καλοῖς ἀποδιδούσης ἔπαινον εὐνοίας καὶ τὸ νουθετοῦν αὖθις καὶ παρρησιαζόμενον ἐλαφρῶς καὶ ἀλύπως ὑπομένομεν , πιστεύοντες καὶ ἀγαπῶντες ὡς ἀναγκαίως ψέγοντα τὸν ἡδέως ἐπαινοῦντα .
Lemmas: εἰ μέν οὖν , ὡς ὁ πολύς ὁ ἄλλος κακός , κόλαξ ἅπτω μόνος ἤ μάλα ὁ ἀγεννής καί φαῦλος , οὐ ἄν εἰμί οὕτως δεινός οὐδέ δυσφύλακτος · ἐπεί δέ ὥσπερ ὁ θρίψ ἐνδύω μάλα ὁ ἁπαλός καί γλυκύς ξύλον , οὕτως ὁ φιλότιμος ὁ ἦθος καί χρηστός καί ἐπιεικής ὁ κόλαξ δέχομαι καί τρέφω προσφύω , ἔτι δέ ὥσπερ ὁ Σιμωνίδης ὁ ἱπποτροφία φημί οὐ Ζάκυνθος ὀπαδέω ἀλλά ἄρουρα πυροφόρος , οὕτως ὁ κολακεία ὁράω οὐ πένης οὐδέ ἄδοξος οὐδέ ἀδύνατος ἀκολουθέω , ἀλλά οἶκος τε καί πρᾶγμα μέγας ὀλίσθημα καί νόσημα γίγνομαι , πολλάκις δέ καί βασιλεία καί ἡγεμονία ἀνατρέπω · οὐ μικρός ἔργον εἰμί οὐδέ φαῦλος δέω πρόνοια ὁ περί αὐτός ἐπίσκεψις , ὡς ἄν μάλα περίφωρος εἰμί μή βλάπτω μηδέ διαβάλλω ὁ φιλία . ὁ μέν γάρ φθείρ ἀπέρχομαι ἀπό ὁ τελευτάω καί ἀπολείπω ὁ σῶμα σβέννυμι ὁ αἷμα ἐκ ὅς τρέφω , ὁ δέ κόλαξ οὐδέ ὅλος ὁράω εἰμί πρᾶγμα ξηρός καί καταψύχω προσέρχομαι , ἀλλά ὁ δόξα καί ὁ δύναμις ἐπιτίθημι καί αὐξάνω , ταχύς δέ ἐν ὁ μεταβολή ὑπορρέω , ἀλλά ὁ τότε πεῖρα οὐ δέω περιμένω ἀνωφελής , μάλα δέ βλαβερός καί οὐ ἀκίνδυνος εἰμί . χαλεπός γάρ ἐν καιρός δέω φίλος ὁ ὁ μή φίλος αἴσθησις , ἀντικαταλλαγή οὐ ἔχω χρηστός καί βέβαιος πρός ἀβέβαιος καί κίβδηλος . ἀλλά ὥσπερ νόμισμα δέω ὁ φίλος ἔχω πρό ὁ χρεία δοκιμάζω , μή ὑπό ὁ χρεία ἐλέγχω . οὐ γάρ δέω βλάπτω αἰσθάνομαι , ἀλλά ὅπως μή βλάπτω ἐμπειρία λαμβάνω καί κατανόησις ὁ κόλαξ · εἰ δέ μή , αὐτός πείθω ὁ αἰσθάνομαι ὁ προγεύω ὁ θανάσιμος φάρμακον εἰς ὁ κρίσις ἀπόλλυμι ἑαυτοῦ καί διαφθείρω . οὔτε γάρ δή οὗτος ἐπαινέω οὔτε ὅσος ὁ φίλος εἰς ὁ καλός τίθημι καί ὠφέλιμος οἴομαι ὁ κεχαρισμένως ὁμιλέω εὐθύς ἔχω ἐπί αὐτόφωρος κόλαξ λαμβάνω . οὐδέ γάρ ἀηδής ὁ φίλος οὐδέ ἄκρατος , οὐδέ ὁ πικρός σεμνός ὁ φιλία καί αὐστηρός , ἀλλά αὐτός δή οὗτος ὁ καλός καί ὁ σεμνός αὐτός ἡδύς καί ποθέω εἰμί , παρά δέ αὐτός Χάρις τε καί Ἵμερος οἰκίον τίθημι , καί οὐ δυστυχέω μόνος εἰς ὄμμα εὔνους φώς ἐμβλέπω γλυκύς κατά Εὐριπίδης , ἀλλά οὐδείς ἥσσων ὁ ἀγαθός ἡδονή ἐπιφέρω καί χάρις ἤ ὁ κακός ἀφαιρέω ὁ λύπη καί ὁ ἀπορία παρέπομαι . καί καθά ὁ Εὔηνος λέγω , ὁ ἥδυσμα ὁ πῦρ εἰμί κρατύς , οὕτως ὁ βίος μείγνυμι ὁ φιλία ὁ θεός ἅπας φαιδρός καί γλυκύς καί προσφιλής οὗτος πάρειμι καί συναπολαύω ποιέω . ἐπεί πῶς ἄν ὁ κόλαξ ὑποδύω ὁ ἡδονή , εἰ ὁ φιλία ὁράω ὁ ἡδύς μηδαμοῦ προσίημι ; οὐ εἰμί λέγω . ἀλλά ὥσπερ ὁ ψευδόχρυσος καί ὁ κίβδηλος ὁ λαμπρότης ὁ χρυσός καί ὁ γάνωμα μιμέομαι μόνος , οὕτως ἔοικα ὁ κόλαξ ὁ φίλος ὁ ἡδύς καί χαρίζω ἐκμιμέομαι ἀεί παρέχω ἱλαρός καί ἀνθηρός καί πρός μηδείς ἀντιβαίνω μηδέ ὑπεναντιόομαι ἑαυτοῦ , ὅθεν οὐδέ ὁ ἐπαινέω εὐθύς ὡς κολακεύω ἁπλῶς ὑφορατέον ἔπαινος γάρ οὐ ἥσσων ἐν καιρός ψόγος φιλία προσήκω , μάλα δέ ὁ μέν δύσκολος ὅλος καί μεμψίμοιρος ἄφιλος καί ἀνομίλητος , ὁ δέ ἄφθονος καί πρόθυμος ὁ ἐπί ὁ καλός ἀποδίδωμι ἔπαινος εὔνοια καί ὁ νουθετέω αὖθις καί παρρησιάζομαι ἐλαφρός καί ἄλυπος ὑπομένω , πιστεύω καί ἀγαπάζω ὡς ἀναγκαῖος ψέγω ὁ ἡδύς ἐπαινέω .