plutarchus.quomodo-adulator-ab-amico-internoscatur-48e-74e 7
πῶς οὖν ἐλέγχεται καὶ τίσιν ἁλίσκεται διαφοραῖς , οὐκ ὢν ὅμοιος οὐδὲ γιγνόμενος ἀλλὰ μιμούμενος ὅμοιον ; πρῶτον μὲν ὁρᾶν δεῖ τὴν ὁμαλότητα τῆς προαιρέσεως καὶ τὸ ἐνδελεχές , εἰ χαίρει τε τοῖς αὐτοῖς ἀεὶ καὶ ταὐτὰ ἐπαινεῖ καὶ πρὸς ἓν ἀπευθύνει καὶ καθίστησι παράδειγμα τὸν ἑαυτοῦ βίον , ὥσπερ ἐλευθέρῳ φιλίας ὁμοιοτρόπου καὶ συνηθείας ἐραστῇ προσήκει . τοιοῦτος γὰρ ὁ φίλος . ὁ δὲ κόλαξ ἅτε δὴ μίαν ἑστίαν ἤθους οὐκ ἔχων μόνιμον οὐδʼ ἑαυτῷ βίον ζῶν αἱρετόν , ἀλλʼ ἑτέρῳ καὶ πρὸς ἕτερον πλάττων καὶ προσαρμόττων ἑαυτόν , οὐχ ἁπλοῦς οὐδʼ εἷς ἀλλὰ παντοδαπός ἐστι καὶ ποικίλος , εἰς ἄλλον ἐξ ἄλλου τόπον ὥσπερ τὸ μετερώμενον ὕδωρ περιρρέων ἀεὶ καὶ συσχηματιζόμενος τοῖς ὑποδεχομένοις . ὁ μὲν γὰρ πίθηκος , ὡς ἔοικε μιμεῖσθαι τὸν ἄνθρωπον ἐπιχειρῶν ἁλίσκεται συγκινούμενος καὶ συνορχούμενος , ὁ δὲ κόλαξ αὐτὸς ἑτέρους ἐπάγεται καὶ παλεύει , μιμούμενος οὐχ ὁμοίως ἅπαντας ἀλλὰ τῷ μὲν συνορχούμενος καὶ συνᾴδων , τῷ δὲ συμπαλαίων καὶ συγκονιόμενος θηρατικοῦ δὲ καὶ κυνηγετικοῦ λαβόμενος μονονοὺ τὰ τῆς Φαίδρας ἀναβοῶν ἕπεται πρὸς θεῶν ἔραμαι κυσὶ θωΰξαι βαλιαῖς ἐλάφοις ἐγχριπτόμενος , καὶ οὐδὲν αὐτῷ πρᾶγμα πρὸς τὸ θηρίον , ἀλλʼ αὐτὸν ἐκσαγηνεύει καὶ περιβάλλεται τὸν κυνηγόν . ἂν δὲ θηρεύῃ φιλόλογον καὶ φιλομαθῆ νέον , αὖθις ἐν βιβλίοις ἐστὶ καὶ πώγων ποδήρης καθεῖται καὶ τριβωνοφορία τὸ χρῆμα καὶ ἀδιαφορία , καὶ διὰ στόματος οἵ τε ἀριθμοὶ καὶ τὰ ὀρθογώνια τρίγωνα Πλάτωνος . εἴ τε ῥᾴθυμός τις ἐμπέπαικεν αὖθις καὶ φιλοπότης καὶ πλούσιος , αὐτὰρ ὁ γυμνώθη ῥακέων πολύμητις Ὀδυσσεύς , ἔρριπται μὲν ὁ τρίβων , κατακείρεται δʼ ὁ πώγων ὥσπερ ἄκαρπον θέρος , ψυκτῆρες δὲ καὶ φιάλαι καὶ γέλωτες ἐν περιπάτοις καὶ σκώμματα πρὸς τοὺς φιλοσοφοῦντας , ὥσπερ ἐν Συρακούσαις φασίν , ὁπηνίκα Πλάτων ἀφίκετο , καὶ Διονύσιον ζῆλος ἔσχε περιμανὴς φιλοσοφίας , τὰ βασίλεια κονιορτοῦ γέμειν ὑπὸ πλήθους τῶν γεωμετρούντων · ἐπεὶ δὲ προσέκρουσε Πλάτων , καὶ Διονύσιος ἐκπεσὼν φιλοσοφίας πάλιν εἰς πότους καὶ γύναια καὶ τὸ ληρεῖν καὶ ἀκολασταίνειν ἧκε φερόμενος , ἀθρόως ἅπαντας ὥσπερ ἐν Κίρκης μεταμορφωθέντας ἀμουσία καὶ λήθη καὶ εὐήθεια κατέσχε . μαρτυρεῖ δὲ καὶ τὰ τῶν μεγάλων ἔργα κολάκων καὶ τὰ τῶν δημαγωγῶν , ὧν ὁ μέγιστος Ἀλκιβιάδης , Ἀθήνησι μὲν σκώπτων καὶ ἱπποτροφῶν καὶ μετʼ εὐτραπελίας ζῶν καὶ χάριτος , ἐν δὲ Λακεδαίμονι , κειρόμενος ἐν χρῷ καὶ τριβωνοφορῶν καὶ ψυχρολουτῶν , ἐν δὲ Θρᾴκῃ πολεμῶν καὶ πίνων , ἐπεὶ δὲ πρὸς Τισσαφέρνην ἀφίκετο , τρυφῇ καὶ ἁβρότητι καὶ ἀλαζονείᾳ χρώμενος , ἐδημαγώγει καὶ καθωμίλει τῷ συναφομοιοῦν καὶ συνοικειοῦν ἑαυτὸν ἅπασιν . οὐ μὴν τοιοῦτος Ἐπαμεινώνδας οὐδʼ Ἀγησίλαος , ἀλλὰ πλείστοις ὁμιλήσαντες ἀνθρώποις καὶ πόλεσι καὶ βίοις τὸ προσῆκον ἦθος αὑτοῖς πανταχοῦ καὶ στολῇ καὶ διαίτῃ καὶ λόγῳ καὶ βίῳ διεφύλαττον . οὕτω καὶ Πλάτων ἐν Συρακούσαις οἷος ἐν Ἀκαδημείᾳ , καὶ πρὸς Διονύσιον οἷος πρὸς Δίωνα .
Lemmas: πῶς οὖν ἐλέγχω καί τίς ἁλίσκομαι διαφορά , οὐ εἰμί ὅμοιος οὐδέ γίγνομαι ἀλλά μιμέομαι ὅμοιος ; πρῶτος μέν ὁράω δέω ὁ ὁμαλότης ὁ προαίρεσις καί ὁ ἐνδελεχής , εἰ χαίρω τε ὁ αὐτός ἀεί καί αὐτός ἐπαινέω καί πρός εἷς ἀπευθύνω καί καθίστημι παράδειγμα ὁ ἑαυτοῦ βίος , ὥσπερ ἐλεύθερος φιλία ὁμοιότροπος καί συνήθεια ἐραστής προσήκω . τοιοῦτος γάρ ὁ φίλος . ὁ δέ κόλαξ ἅτε δή εἷς ἑστία ἦθος οὐ ἔχω μόνιμος οὐδέ ἑαυτοῦ βίος ζάω αἱρετός , ἀλλά ἕτερος καί πρός ἕτερος πλήσσω καί προσαρμόζω ἑαυτοῦ , οὐ ἁπλόος οὐδέ εἷς ἀλλά παντοδαπός εἰμί καί ποικίλος , εἰς ἄλλος ἐκ ἄλλος τόπος ὥσπερ ὁ μετεράω ὕδωρ περιρρέω ἀεί καί συσχηματίζω ὁ ὑποδέχομαι . ὁ μέν γάρ πίθηκος , ὡς ἔοικα μιμέομαι ὁ ἄνθρωπος ἐπιχειρέω ἁλίσκομαι συγκινέω καί συνορχέομαι , ὁ δέ κόλαξ αὐτός ἕτερος ἐπάγω καί παλεύω , μιμέομαι οὐ ὅμοιος ἅπας ἀλλά ὁ μέν συνορχέομαι καί συνᾴδω , ὁ δέ συμπαλαίω καί συγκονέω θηρατικός δέ καί κυνηγετικός λαμβάνω μονονού ὁ ὁ Φαίδρη ἀναβοάω ἕπομαι πρός θεός ἔραμαι κύων θωύσσω βαλιός ἔλαφος ἐγχρίπτω , καί οὐδείς αὐτός πρᾶγμα πρός ὁ θηρίον , ἀλλά αὐτός ἐκσαγηνεύω καί περιβάλλω ὁ κυνηγός . ἐάν δέ θηρεύω φιλόλογος καί φιλομαθής νέος , αὖθις ἐν βιβλίον εἰμί καί πώγων ποδήρης καθέζομαι καί τριβωνοφορία ὁ χρῆμα καί ἀδιαφορία , καί διά στόμα ὁ τε ἀριθμός καί ὁ ὀρθογώνιον τρίγωνος Πλάτων . εἰ τε ῥᾴθυμος τις ἐμπαίω αὖθις καί φιλοπότης καί πλούσιος , ἀτάρ ὁ γυμνόω ῥάκος πολύμητις Ὀδυσσεύς , ῥίπτω μέν ὁ τρίβω , κατακείρω δέ ὁ πώγων ὥσπερ ἄκαρπος θέρος , ψυκτήρ δέ καί φιάλη καί γέλως ἐν περίπατος καί σκῶμμα πρός ὁ φιλοσοφέω , ὥσπερ ἐν Συράκουσαι φημί , ὁπηνίκα Πλάτων ἀφικνέομαι , καί Διονύσιος ζῆλος ἔχω περιμανής φιλοσοφία , ὁ βασίλεια κονιορτός γέμω ὑπό πλῆθος ὁ γεωμετρέω · ἐπεί δέ προσκρούω Πλάτων , καί Διονύσιος ἐκπίπτω φιλοσοφία πάλιν εἰς πότος καί γύναιον καί ὁ ληρέω καί ἀκολασταίνω ἵημι φέρω , ἀθρόος ἅπας ὥσπερ ἐν Κίρκη μεταμορφόω ἀμουσία καί λήθη καί εὐήθεια κατέχω . μαρτυρέω δέ καί ὁ ὁ μέγας ἔργον κόλαξ καί ὁ ὁ δημαγωγός , ὅς ὁ μέγας Ἀλκιβιάδης , Ἀθήνησι μέν σκώπτω καί ἱπποτροφέω καί μετά εὐτραπελία ζάω καί χάρις , ἐν δέ Λακεδαίμων , κείρω ἐν χρώς καί τριβωνοφορέω καί ψυχρολουτέω , ἐν δέ Θρᾴκη πολεμέω καί πίνω , ἐπεί δέ πρός Τισσαφέρνης ἀφικνέομαι , τρυφή καί ἁβρότης καί ἀλαζονεία χράω , δημαγωγέω καί καθομιλέω ὁ συναφομοιόω καί συνοικειόω ἑαυτοῦ ἅπας . οὐ μήν τοιοῦτος Ἐπαμεινώνδας οὐδέ Ἀγησίλαος , ἀλλά πολύς ὁμιλέω ἄνθρωπος καί πόλις καί βίος ὁ προσήκω ἦθος ἑαυτοῦ πανταχοῦ καί στολή καί δίαιτα καί λόγος καί βίος διαφυλάσσω . οὕτως καί Πλάτων ἐν Συράκουσαι οἷος ἐν Ἀκαδήμεια , καί πρός Διονύσιος οἷος πρός Δίων .