plutarchus.quomodo-adulator-ab-amico-internoscatur-48e-74e 33
οὐ μὴν ἀλλʼ ἐπεὶ φαύλους γε ὄντας αὐτοὺς ἑτέροις τε τοιούτοις ὁμιλοῦντας ἐξάγει τὸ πράγματα πολλάκις εἰς τὸ νουθετεῖν , ἐπιεικέστατος ἂν εἴη τρόπος ὁ συνεμπλέκων καὶ συμπεριλαμβάνων ἁμηγέπη τῷ ἐγκλήματι τὸν παρρησιαζόμενον · ἐφʼ ᾧ λέλεκται καὶ τὸ Τυδείδη , τί παθόντε λελάσμεθα θούριδος ἀλκῆς ; καὶ τὸ νῦν δʼ οὐδʼ ἑνὸς ἄξιοί εἰμεν Ἕκτορος καὶ ὁ Σωκράτης οὕτως ἀτρέμα τοὺς νέους ἤλεγχεν , ὡς μηδʼ αὐτὸς ἀπηλλαγμένος ἀμαθίας , ἀλλὰ μετʼ ἐκείνων οἰόμενος δεῖν ἀρετῆς ἐπιμέλεσθαι καὶ ζητεῖν τἀληθές . καὶ γὰρ εὔνοιαν καὶ πίστιν ἔχουσιν οἱ ταὐτὰ μὲν ἁμαρτάνειν , ἐπανορθοῦσθαι δὲ τοὺς φίλους ὥσπερ αὑτοὺς δοκοῦντες . ὁ δὲ σεμνύνων ἑαυτὸν ἐν τῷ κολούειν ἕτερον , ὡς δή τις εἰλικρινὴς καὶ ἀπαθής , ἂν μὴ πολὺ καθʼ ἡλικίαν προήκων μηδʼ ἔχων ἀρετῆς ὁμολογούμενον ἀξίωμα καὶ δόξης , ἐπαχθὴς φανεὶς καὶ βαρὺς οὐδὲν ὠφέλησεν . ὅθεν οὐχ ἁπλῶς ὁ Φοῖνιξ ἐνέβαλε τὰ περὶ αὑτὸν ἀτυχήματα , διʼ ὀργὴν ἐπιχειρήσαντος ἀνελεῖν τὸν πατέρα καὶ ταχὺ μεταγνόντος , ὡς μὴ πατροφόνος μετʼ Ἀχαιοῖσιν καλεοίμην , ἵνα μὴ δοκῇ νουθετεῖν ἐκεῖνον ὡς αὐτὸς ἀπαθὴς ὢν ὑπʼ ὀργῆς καὶ ἀναμάρτητος . ἐνδύεται γὰρ ἠθικῶς τὰ τοιαῦτα , καὶ μᾶλλον εἴκουσι τοῖς ὁμοιοπαθεῖν ἀλλὰ μὴ περιφρονεῖν δοκοῦσιν . ἐπεὶ δʼ οὔτε φῶς λαμπρὸν ὄμματι φλεγμαίνοντι προσοιστέον , οὔτʼ ἐμπαθὴς ψυχὴ παρρησίαν ἀναδέχεται καὶ νουθεσίαν ἄκρατον , ἐν τοῖς χρησιμωτάτοις ἐστὶ τῶν βοηθημάτων ὁ παραμιγνύμενος ἐλαφρὸς ἔπαινος , ὥσπερ ἐν τούτοις ὑμεῖς δʼ οὐκέτι καλὰ μεθίετε θούριδος ἀλκῆς πάντες ἄριστοι ἐόντες ἀνὰ στρατόν . οὐδʼ ἂν ἔγωγε ἀνδρὶ μαχεσσαίμην ὅστις πολέμοιο μεθείη λυγρὸς ἐών · ὑμῖν δὲ νεμεσσῶμαι περὶ κῆρι καὶ Πάνδαρε , ποῦ τοι τόξον ἰδὲ πτερόεντες ὀιστοὶ καὶ κλέος , ᾧ οὔ τίς τοι ἐρίζεται ἐνθάδε γʼ ἀνήρ ; σφόδρα δʼ ἐμφανῶς ἀνακαλεῖται καὶ τὰ τοιαῦτα τοὺς ὑποφερομένους ὁ δʼ Οἰδίπους ποῦ καὶ τὰ κλείνʼ αἰνίγματα ; καὶ ὁ πολλὰ δὴ τλὰς Ἡρακλῆς λέγει τάδε ; οὐ γὰρ μόνον ἀνίησι τοῦ ψόγου τὸ τραχὺ καὶ κολαστικόν , ἀλλὰ καὶ ζῆλον ἐμποιεῖ πρὸς ἑαυτὸν αἰδουμένῳ τὰ αἰσχρὰ τῇ τῶν καλῶν ὑπομνήσει καὶ παράδειγμα ποιουμένῳ τῶν βελτιόνων ἑαυτόν . ὅταν δʼ ἑτέρους οἷον ἥλικας ἢ πολίτας ἢ συγγενεῖς παραβάλλωμεν , ἄχθεται καὶ διαγριαίνεται τὸ φιλόνεικον τῆς κακίας , καὶ τοῦτο πολλάκις εἴωθεν ὑποφωνεῖν μετʼ ὀργῆς τί οὖν οὐκ ἄπει πρὸς τοὺς ἐμοῦ κρείττονας , ἐμοὶ δὲ μὴ παρέχεις πράγματα ; φυλακτέον οὖν ἑτέρους ἐπαινεῖν παρρησιαζόμενον πρὸς ἑτέρους , ἂν μὴ νὴ Δία γονεῖς ὦσιν . ὡς Ἀγαμέμνων ἦ ὀλίγον οἱ παῖδα ἐοικότα γείνατο Τυδεύς , καὶ ὁ ἐν τοῖς Σκυρίοις Ὀδυσσεὺς σὺ δʼ , ὦ τὸ λαμπρὸν φῶς καταισχύνων γένους , ξαίνεις , ἀρίστου πατρὸς Ἑλλήνων γεγώς ;
Lemmas: οὐ μήν ἀλλά ἐπεί φαῦλος γε εἰμί αὐτός ἕτερος τε τοιοῦτος ὁμιλέω ἐξάγω ὁ πρᾶγμα πολλάκις εἰς ὁ νουθετέω , ἐπιεικής ἄν εἰμί τρόπος ὁ συνεμπλέκω καί συμπεριλαμβάνω ἑομηγέπης ὁ ἔγκλημα ὁ παρρησιάζομαι · ἐπί ὅς λέγω καί ὁ Τυδεΐδης , τίς πάσχω λάζομαι θοῦρις ἀλκή ; καί ὁ νῦν δέ οὐδέ εἷς ἄξιος εἰμί Ἕκτωρ καί ὁ Σωκράτης οὕτως ἀτρέμας ὁ νέος ἐλέγχω , ὡς μηδέ αὐτός ἀπαλλάσσω ἀμαθία , ἀλλά μετά ἐκεῖνος οἴομαι δέω ἀρετή ἐπιμελέομαι καί ζητέω ἀληθής . καί γάρ εὔνοια καί πίστις ἔχω ὁ αὐτός μέν ἁμαρτάνω , ἐπανορθόω δέ ὁ φίλος ὥσπερ ἑαυτοῦ δοκέω . ὁ δέ σεμνύνω ἑαυτοῦ ἐν ὁ κολούω ἕτερος , ὡς δή τις εἰλικρινής καί ἀπαθής , ἐάν μή πολύς κατά ἡλικία προήκω μηδέ ἔχω ἀρετή ὁμολογέω ἀξίωμα καί δόξα , ἐπαχθής φαίνω καί βαρύς οὐδείς ὠφελέω . ὅθεν οὐ ἁπλῶς ὁ Φοῖνιξ ἐμβάλλω ὁ περί ἑαυτοῦ ἀτύχημα , διά ὀργή ἐπιχειρέω ἀναιρέω ὁ πατήρ καί ταχύς μεταγιγνώσκω , ὡς μή πατροφόνος μετά Ἀχαιός καλέω , ἵνα μή δοκέω νουθετέω ἐκεῖνος ὡς αὐτός ἀπαθής εἰμί ὑπό ὀργή καί ἀναμάρτητος . ἐνδύω γάρ ἠθικός ὁ τοιοῦτος , καί μάλα εἴκω ὁ ὁμοιοπαθέω ἀλλά μή περιφρονέω δοκέω . ἐπεί δέ οὔτε φάος λαμπρός ὄμμα φλεγμαίνω προσφέρω , οὔτε ἐμπαθής ψυχή παρρησία ἀναδέχομαι καί νουθεσία ἄκρατος , ἐν ὁ χρήσιμος εἰμί ὁ βοήθημα ὁ παραμείγνυμι ἐλαφρός ἔπαινος , ὥσπερ ἐν οὗτος σύ δέ οὐκέτι καλός μεθίημι θοῦρις ἀλκή πᾶς ἀγαθός εἰμί ἀνά στρατός . οὐδέ ἄν ἐγώ ἀνήρ μάχομαι ὅστις πόλεμος μεθίημι λυγρός εἰμί · σύ δέ νεμεσάω περί κέαρ καί Πάνδαρος , ποῦ σύ τόξον ἰδέ πτερόεις ὀϊστός καί κλέος , ὅς οὐ τις σύ ἐρίζω ἐνθάδε γε ἀνήρ ; σφόδρα δέ ἐμφανής ἀνακαλέω καί ὁ τοιοῦτος ὁ ὑποφέρω ὁ δέ Οἰδίπους ποῦ καί ὁ κλεινός αἴνιγμα ; καί ὁ πολύς δή τλάω Ἡρακλῆς λέγω ὅδε ; οὐ γάρ μόνος ἀνίημι ὁ ψόγος ὁ τραχύς καί κολαστικός , ἀλλά καί ζῆλος ἐμποιέω πρός ἑαυτοῦ αἰδέομαι ὁ αἰσχρός ὁ ὁ καλός ὑπόμνησις καί παράδειγμα ποιέω ὁ ἀγαθός ἑαυτοῦ . ὅταν δέ ἕτερος οἷος ἧλιξ ἤ πολίτης ἤ συγγενής παραβάλλω , ἄχθομαι καί διαγριαίνω ὁ φιλόνικος ὁ κακία , καί οὗτος πολλάκις εἴωθα ὑποφωνέω μετά ὀργή τίς οὖν οὐ ἀπέρχομαι πρός ὁ ἐγώ κρατύς , ἐγώ δέ μή παρέχω πρᾶγμα ; φυλάσσω οὖν ἕτερος ἐπαινέω παρρησιάζομαι πρός ἕτερος , ἐάν μή νή Ζεύς γονεύς εἰμί . ὡς Ἀγαμέμνων ἦ ὀλίγος ἕ παῖς ἔοικα γίγνομαι Τυδεύς , καί ὁ ἐν ὁ Σκύριος Ὀδυσσεύς σύ δέ , ὦ ὁ λαμπρός φάος καταισχύνω γένος , ξαίνω , ἀγαθός πατήρ Ἕλλην γίγνομαι ;