plutarchus.quomodo-adulator-ab-amico-internoscatur-48e-74e 25
ὅθεν ἀρχόμενοί τε τοῦ λόγου παρεκελευσάμεθα καὶ νῦν παρακελευόμεθα τὸ φίλαυτον ἐκκόπτειν ἑαυτῶν καὶ τὴν οἴησιν · αὕτη γὰρ ἡμᾶς προκολακεύουσα μαλακωτέρους ποιεῖ τοῖς θυραίοις κόλαξιν , ὡς ἑτοίμους ὄντας . ἂν δὲ πειθόμενοι τῷ θεῷ καὶ τὸ γνῶθι σαυτὸν ὡς ἑκάστῳ τοῦ παντὸς ἄξιόν ἐστι μαθόντες ἅμα καὶ φύσιν καὶ τροφὴν καὶ παίδευσιν ἑαυτῶν ἀναθεωρῶμεν ἐλλείμματα μυρία τοῦ καλοῦ καὶ πολὺ τὸ φαύλως καὶ εἰκῇ συμμεμιγμένον ἔχουσαν ἐν πράξεσιν ἐν λόγοις ἐν πάθεσιν , οὐ πάνυ ῥᾳδίως ἐμπεριπατεῖν τοῖς κόλαξιν ἑαυτοὺς παρέξομεν . Ἀλέξανδρος μὲν γὰρ ἀπιστεῖν ἔφη τοῖς θεὸν αὐτὸν ἀναγορεύουσιν ἐν τῷ καθεύδειν μάλιστα καὶ ἀφροδισιάζειν , ὡς ἀγεννέστερος περὶ ταῦτα καὶ παθητικώτερος αὑτοῦ γιγνόμενος · ἡμεῖς δὲ πολλὰ πολλαχοῦ τῶν ἰδίων αἰσχρὰ καὶ λυπηρὰ καὶ ἀτελῆ καὶ ἡμαρτημένα καθορῶντες ἀεὶ φωράσομεν ἑαυτοὺς οὐκ ἐπαινοῦντος φίλου καὶ κατευλογοῦντος δεομένους , ἀλλʼ ἐλέγχοντος καὶ παρρησιαζομένου καὶ ψέγοντος ἡμᾶς νὴ Δία κακῶς πράττοντας . ὀλίγοι μὲν γὰρ ἐκ πολλῶν εἰσιν οἱ παρρησιάζεσθαι μᾶλλον ἢ χαρίζεσθαι τοῖς φίλοις τολμῶντες · ἐν δὲ τοῖς ὀλίγοις αὖθις οὐ ῥᾳδίως ἂν εὕροις ἐπισταμένους τοῦτο ποιεῖν , ἀλλʼ οἰομένους , ἂν λοιδορῶσι καὶ ψέγωσι , παρρησίᾳ χρῆσθαι . καίτοι καθάπερ ἄλλῳ τινὶ φαρμάκῳ , καὶ τῷ παρρησιάζεσθαι μὴ τυχόντι καιροῦ τὸ λυπεῖν ἀχρήστως καὶ ταράττειν περίεστι καὶ ποιεῖν τρόπον τινὰ μετʼ ἀλγηδόνος ὃ ποιεῖ μεθʼ ἡδονῆς τὸ κολακεύειν . βλάπτονται γὰρ οὐκ ἐπαινούμενοι μόνον ἀκαίρως ἀλλὰ καὶ ψεγόμενοι · καὶ τοῦτο μάλιστα τοῖς κόλαξιν εὐλήπτους καὶ πλαγίους παραδίδωσιν , ἀπὸ τῶν σφόδρα προσάντων καὶ ἀντιτύπων ὥσπερ ἐπὶ τὰ κοῖλα καὶ μαλακὰ δίκην ὕδατος ἀπολισθάνοντας . διὸ δεῖ τὴν παρρησίαν ἤθει κεκρᾶσθαι καὶ λόγον ἔχειν ἀφαιροῦντα τὸ ἄγαν καὶ τὸ ἄκρατον αὐτῆς ὥσπερ φωτός , ἵνα μὴ ταραττόμενοι μηδʼ ἀλγοῦντες ὑπὸ τῶν ἅπαντα μεμφομένων καὶ πᾶσιν ἐγκαλούντων καταφεύγωσιν εἰς τὴν τοῦ κόλακος σκιάν , καὶ πρὸς τὸ μὴ λυποῦν ἀποστρέφωνται . πᾶσαν μὲν γάρ , ὦ Φιλόπαππε , κακίαν φευκτέον ἐστὶ διʼ ἀρετῆς , οὐχὶ διὰ τῆς ἐναντίας κακίας , ὥσπερ ἔνιοι δοκοῦσιν αἰσχυντηλίαν μὲν ἀναισχυντίᾳ φεύγειν ἀγροικίαν δὲ βωμολοχίᾳ , δειλίας δὲ καὶ μαλακίας ἀπωτάτω τίθεσθαι τὸν τρόπον ἂν ἔγγιστα φαίνωνται λαμυρίας καὶ θρασύτητος . ἔνιοι δὲ καὶ δεισιδαιμονίας ἀθεότητα καὶ πανουργίαν ἀβελτερίας ἀπολόγημα ποιοῦνται , καθάπερ ξύλον τὸ ἦθος ἐκ καμπῆς εἰς τοὐναντίον ἀπειρίᾳ τοῦ κατορθοῦν διαστρέφοντες αἰσχίστη δὲ κολακείας ἄρνησις ἀνωφελῶς λυπηρὸν εἶναι , καὶ κομιδῇ τινος ἀμούσου καὶ ἀτέχνου πρὸς εὔνοιαν ὁμιλίας ἀηδίᾳ καὶ χαλεπότητι φεύγειν τὸ ἀγεννὲς ἐν φιλίᾳ καὶ ταπεινόν , ὥσπερ ἀπελεύθερον ἐν κωμῳδίᾳ τὴν κατηγορίαν ἰσηγορίας ἀπόλαυσιν ἡγούμενον . ἐπεὶ τοίνυν αἰσχρὸν μέν ἐστι κολακείᾳ περιπεσεῖν διώκοντα τὸ πρὸς χάριν , αἰσχρὸν δὲ φεύγοντα κολακείαν παρρησίας ἀμετρίᾳ διαφθεῖραι τὸ φιλικὸν καὶ κηδεμονικόν , δεῖ δὲ μηδέτερον παθεῖν ἀλλʼ ὥσπερ ἄλλῳ τινὶ καὶ τῇ παρρησίᾳ τὸ καλὸν ἐκ τοῦ μετρίου λαβεῖν , αὐτὸς ἔοικεν ὁ λόγος ὁ τὸ ἐφεξῆς ἀπαιτῶν ἐπιτιθέναι τὴν κορωνίδα τῷ συγγράμματι .
Lemmas: ὅθεν ἄρχω τε ὁ λόγος παρακελεύομαι καί νῦν παρακελεύομαι ὁ φίλαυτος ἐκκόπτω ἑαυτοῦ καί ὁ οἴησις · οὗτος γάρ ἐγώ προκολακεύω μαλακός ποιέω ὁ θυραῖος κόλαξ , ὡς ἑτοῖμος εἰμί . ἐάν δέ πείθω ὁ θεός καί ὁ γιγνώσκω σεαυτοῦ ὡς ἕκαστος ὁ πᾶς ἄξιος εἰμί μανθάνω ἅμα καί φύσις καί τροφή καί παίδευσις ἑαυτοῦ ἀναθεωρέω ἔλλειμμα μυρίος ὁ καλός καί πολύς ὁ φαῦλος καί εἰκῇ συμμείγνυμι ἔχω ἐν πρᾶξις ἐν λόγος ἐν πάθος , οὐ πάνυ ῥᾴδιος ἐμπεριπατέω ὁ κόλαξ ἑαυτοῦ παρέχω . Ἀλέξανδρος μέν γάρ ἀπιστέω φημί ὁ θεός αὐτός ἀναγορεύω ἐν ὁ καθεύδω μάλα καί ἀφροδισιάζω , ὡς ἀγεννής περί οὗτος καί παθητικός ἑαυτοῦ γίγνομαι · ἐγώ δέ πολύς πολλαχοῦ ὁ ἴδιος αἰσχρός καί λυπηρός καί ἀτελής καί ἁμαρτάνω καθοράω ἀεί φωράω ἑαυτοῦ οὐ ἐπαινέω φίλος καί κατευλογέω δέω , ἀλλά ἐλέγχω καί παρρησιάζομαι καί ψέγω ἐγώ νή Ζεύς κακός πράσσω . ὀλίγος μέν γάρ ἐκ πολύς εἰμί ὁ παρρησιάζομαι μάλα ἤ χαρίζω ὁ φίλος τολμάω · ἐν δέ ὁ ὀλίγος αὖθις οὐ ῥᾴδιος ἄν εὑρίσκω ἐπίσταμαι οὗτος ποιέω , ἀλλά οἴομαι , ἐάν λοιδορέω καί ψέγω , παρρησία χράω . καίτοι καθά ἄλλος τις φάρμακον , καί ὁ παρρησιάζομαι μή τυγχάνω καιρός ὁ λυπέω ἄχρηστος καί ταράσσω περίειμι καί ποιέω τρόπος τις μετά ἀλγηδών ὅς ποιέω μετά ἡδονή ὁ κολακεύω . βλάπτω γάρ οὐ ἐπαινέω μόνος ἄκαιρος ἀλλά καί ψέγω · καί οὗτος μάλα ὁ κόλαξ εὔληπτος καί πλάγιος παραδίδωμι , ἀπό ὁ σφόδρα προσάντης καί ἀντίτυπος ὥσπερ ἐπί ὁ κοῖλος καί μαλακός δίκη ὕδωρ ἀπολισθάνω . διό δέω ὁ παρρησία ἦθος κράω καί λόγος ἔχω ἀφαιρέω ὁ ἄγαν καί ὁ ἄκρατος αὐτός ὥσπερ φώς , ἵνα μή ταράσσω μηδέ ἀλγέω ὑπό ὁ ἅπας μέμφομαι καί πᾶς ἐγκαλέω καταφεύγω εἰς ὁ ὁ κόλαξ σκιά , καί πρός ὁ μή λυπέω ἀποστρέφω . πᾶς μέν γάρ , ὦ Φιλόπαππος , κακία φεύγω εἰμί διά ἀρετή , οὐ διά ὁ ἐναντίος κακία , ὥσπερ ἔνιοι δοκέω αἰσχυντηλία μέν ἀναισχυντία φεύγω ἀγροικία δέ βωμολοχία , δειλία δέ καί μαλακία ἀπωτάτω τίθημι ὁ τρόπος ἐάν ἐγγύς φαίνω λαμυρία καί θρασύτης . ἔνιοι δέ καί δεισιδαιμονία ἀθεότης καί πανουργία ἀβελτερία ἀπολόγημα ποιέω , καθά ξύλον ὁ ἦθος ἐκ καμπή εἰς ἐναντίος ἀπειρία ὁ κατορθόω διαστρέφω αἰσχρός δέ κολακεία ἄρνησις ἀνωφελής λυπηρός εἰμί , καί κομιδῇ τις ἄμουσος καί ἄτεχνος πρός εὔνοια ὁμιλία ἀηδία καί χαλεπότης φεύγω ὁ ἀγεννής ἐν φιλία καί ταπεινός , ὥσπερ ἀπελεύθερος ἐν κωμῳδία ὁ κατηγορία ἰσηγορία ἀπόλαυσις ἡγέομαι . ἐπεί τοίνυν αἰσχρός μέν εἰμί κολακεία περιπίπτω διώκω ὁ πρός χάρις , αἰσχρός δέ φεύγω κολακεία παρρησία ἀμετρία διαφθείρω ὁ φιλικός καί κηδεμονικός , δέω δέ μηδέτερος πάσχω ἀλλά ὥσπερ ἄλλος τις καί ὁ παρρησία ὁ καλός ἐκ ὁ μέτριος λαμβάνω , αὐτός ἔοικα ὁ λόγος ὁ ὁ ἐφεξῆς ἀπαιτέω ἐπιτίθημι ὁ κορωνίς ὁ σύγγραμμα .