plutarchus.quomodo-adulator-ab-amico-internoscatur-48e-74e 12
τοῖς μὲν οὖν ταύροις τὸν οἶστρον ἐνδύεσθαι παρὰ τὸ οὖς λέγουσι , καὶ τοῖς κυσὶ τὸν κρότωνα · τῶν δὲ φιλοτίμων ὁ κόλαξ τὰ ὦτα κατέχων τοῖς ἐπαίνοις καὶ προσπεφυκὼς δυσαπότριπτός ἐστιν . ὅθεν ἐνταῦθα δεῖ μάλιστα τὴν κρίσιν ἔχειν ἐγρηγορυῖαν καὶ παραφυλάττουσαν πότερον τοῦ πράγματος ἢ τοῦ ἀνδρὸς 5 ἔπαινός ἐστιν . ἔστι δὲ τοῦ πράγματος , ἂν ἀπόντας μᾶλλον ἢ παρόντας ἐπαινῶσιν , ἂν καὶ αὐτοὶ ταὐτὰ βουλόμενοι καὶ ζηλοῦντες μὴ μόνους ἡμᾶς ἀλλὰ πάντας ἐπὶ τοῖς ὁμοίοις ἐπαινῶσιν , ἂν μὴ νῦν μὲν ταῦτα νῦν δὲ τἀναντία πράττοντες καὶ λέγοντες φαίνωνται · τὸ δὲ μέγιστον , ἂν αὐτοὶ γιγνώσκωμεν ἑαυτοὺς μὴ μεταμελομένους ἐφʼ οἷς ἐπαινούμεθα μηδʼ αἰσχυνομένους μηδὲ μᾶλλον ἡμῖν τἀναντία τούτων πεπρᾶχθαι καὶ λελέχθαι βουλομένους . ἡ γὰρ οἴκοθεν κρίσις ἀντιμαρτυροῦσα καὶ μὴ προσδεχομένη τὸν ἔπαινον ἀπαθής ἐστι καὶ ἄθικτος καὶ ὑπὸ τοῦ κολακεύοντος ἀνάλωτος . ἀλλʼ οὐκ οἶδʼ ὅπως οἱ πολλοὶ τὰς μὲν ἐπὶ τοῖς ἀτυχήμασι παρηγορίας οὐχ ὑπομένουσιν , ἀλλὰ μᾶλλον ὑπὸ τῶν συνεπιθρηνούντων ἄγονται καὶ συνοδυρομένων ὅταν δʼ ἁμαρτάνωσι καὶ πλημμελῶσιν , ὁ μὲν ἐλέγχῳ καὶ ψόγῳ δηγμὸν ἐμποιῶν καὶ μετάνοιαν ἐχθρὸς δοκεῖ καὶ κατήγορος , τὸν δʼ ἐπαινοῦντα καὶ κατευλογοῦντα τὰ πεπραγμένα ἀσπάζονται καὶ νομίζουσιν εὔνουν καὶ φίλον . ὅσοι μὲν οὖν ἢ πρᾶξιν ἢ λόγον ἢ σπουδάσαντος ὁτιοῦν ἢ σκώψαντος εὐχερῶς ἐπαινοῦσι καὶ συνεπικροτοῦσιν , εἰς τὸ παρὸν εἰσιν οὗτοι καὶ τὰ ὑπὸ χεῖρα βλαβεροὶ μόνον · ὅσοι δὲ πρὸς τὸ ἦθος ἐξικνοῦνται τοῖς ἐπαίνοις καὶ νὴ Δία τοῦ τρόπου τῇ κολακείᾳ θιγγάνουσι , ταὐτὸ ποιοῦσι τῶν οἰκετῶν τοῖς μὴ ἀπὸ τοῦ σωροῦ κλέπτουσιν ἀλλʼ ἀπὸ τοῦ σπέρματος σπέρμα γὰρ τῶν πράξεων οὖσαν τὴν διάθεσιν καὶ τὸ ἦθος ἀρχὴν καὶ πηγὴν τοῦ βίου διαστρέφουσι , τὰ τῆς ἀρετῆς ὀνόματα τῇ κακίᾳ περιτιθέντες . ἐν μὲν γὰρ ταῖς στάσεσι καὶ τοῖς πολέμοις ὁ Θουκυδίδης φησὶν ὅτι τὴν εἰωθυῖαν ἀξίωσιν τῶν ὀνομάτων ἐς τὰ ἔργα ἀντήλλαξαν τῇ δικαιώσει . τόλμα μὲν γὰρ ἀλόγιστος ἀνδρεία φιλέταιρος ἐνομίσθη , μέλλησις δὲ προμηθὴς δειλία εὐπρεπής , τὸ δὲ σῶφρον τοῦ ἀνάνδρου πρόσχημα , καὶ τὸ πρὸς ἅπαν συνετὸν ἐπὶ πᾶν ἀργόν ἐν δὲ ταῖς κολακείαις ὁρᾶν χρὴ καὶ παραφυλάττειν ἀσωτίαν μὲν ἐλευθεριότητα καλουμένην καὶ δειλίαν ἀσφάλειαν , ἐμπληξίαν δʼ ὀξύτητα , μικρολογίαν δὲ σωφροσύνην , τὸν δʼ ἐρωτικὸν φιλοσυνήθη καὶ φιλόστοργον , ἀνδρεῖον δὲ τὸν ὀργίλον καὶ ὑπερήφανον , φιλάνθρωπον δὲ τὸν εὐτελῆ καὶ ταπεινόν . ὥς που καὶ Πλάτων φησὶ τὸν ἐραστὴν κόλακα τῶν ἐρωμένων ὄντα τὸν μὲν σιμὸν καλεῖν ἐπίχαριν , τὸν δὲ γρυπὸν βασιλικόν , μέλανας δʼ ἀνδρικούς , λευκοὺς δὲ θεῶν παῖδας · τὸ δὲ μελίχρουν ὅλως ἐραστοῦ ποίημα εἶναι ὑποκοριζομένου καὶ εὐκόλως φέροντος τὴν ὠχρότητα . καίτοι καλὸς μὲν εἶναι πεισθεὶς ὁ αἰσχρὸς ἢ μέγας ὁ μικρὸς οὔτε χρόνον πολὺν τῇ ἀπάτῃ σύνεστι καὶ βλάπτεται βλάβην ἐλαφρὰν καὶ οὐκ ἀνήκεστον . ὁ δὲ ταῖς κακίαις ἐθίζων ἔπαινος ὡς ἀρεταῖς μὴ ἀχθόμενον ἀλλὰ χαίροντα χρῆσθαι , καὶ τὸ αἰδεῖσθαι τῶν ἁμαρτανομένων ἀφαιρῶν , οὗτος ἐπέτριψε Σικελιώτας , τὴν Διονυσίου καὶ Φαλάριδος ὠμότητα μισοπονηρίαν προσαγορεύων , οὗτος Αἴγυπτον ἀπώλεσε , τὴν Πτολεμαίου θηλύτητα καὶ θεοληψίαν καὶ ὀλολυγμοὺς καὶ τυμπάνων ἐγχαράξεις εὐσέβειαν ὀνομάζων καὶ θεῶν λατρείαν , οὗτος τὰ Ῥωμαίων ἤθη τηνικαῦτα παρʼ οὐδὲν ἦλθεν ἀνατρέψαι καὶ ἀνελεῖν , τὰς Ἀντωνίου τρυφὰς καὶ ἀκολασίας καὶ πανηγυρισμοὺς ἱλαρὰ πράγματα καὶ φιλάνθρωπα χρωμένης ἀφθόνως αὐτῷ δυνάμεως καὶ τύχης ὑποκοριζόμενος Πτολεμαίῳ δὲ τί περιῆψεν ἄλλο φορβειὰν καὶ αὐλούς , τί δὲ Νέρωνι τραγικὴν ἐπήξατο σκηνὴν καὶ προσωπεῖα · καὶ κοθόρνους περιέθηκεν ; οὐχ ὁ τῶν κολακευόντων ἔπαινος ; οἱ δὲ πολλοὶ τῶν βασιλέων οὐκ Ἀπόλλωνες μὲν ἂν μινυρίσωσι , Διόνυσοι δʼ ἂν μεθυσθῶσιν , Ἡρακλεῖς δʼ ἂν παλαίσωσι προσαγορευόμενοι καὶ χαίροντες εἰς ἅπασαν αἰσχύνην ὑπὸ τῆς κολακείας ἐξάγονται ;
Lemmas: ὁ μέν οὖν ταῦρος ὁ οἶστρος ἐνδύω παρά ὁ οὖς λέγω , καί ὁ κύων ὁ κρότων · ὁ δέ φιλότιμος ὁ κόλαξ ὁ οὖς κατέχω ὁ ἔπαινος καί προσφύω δυσαπότριπτος εἰμί . ὅθεν ἐνταῦθα δέω μάλα ὁ κρίσις ἔχω ἐγείρω καί παραφυλάσσω πότερος ὁ πρᾶγμα ἤ ὁ ἀνήρ 5 ἔπαινος εἰμί . εἰμί δέ ὁ πρᾶγμα , ἐάν ἄπειμι μάλα ἤ πάρειμι ἐπαινέω , ἐάν καί αὐτός αὐτός βούλομαι καί ζηλόω μή μόνος ἐγώ ἀλλά πᾶς ἐπί ὁ ὅμοιος ἐπαινέω , ἐάν μή νῦν μέν οὗτος νῦν δέ ἐναντίος πράσσω καί λέγω φαίνω · ὁ δέ μέγας , ἐάν αὐτός γιγνώσκω ἑαυτοῦ μή μεταμέλομαι ἐπί ὅς ἐπαινέω μηδέ αἰσχύνω μηδέ μάλα ἐγώ ἐναντίος οὗτος πράσσω καί λέγω βούλομαι . ὁ γάρ οἴκοθεν κρίσις ἀντιμαρτυρέω καί μή προσδέχομαι ὁ ἔπαινος ἀπαθής εἰμί καί ἄθικτος καί ὑπό ὁ κολακεύω ἀνάλωτος . ἀλλά οὐ οἶδα ὅπως ὁ πολύς ὁ μέν ἐπί ὁ ἀτύχημα παρηγορία οὐ ὑπομένω , ἀλλά μάλα ὑπό ὁ συνεπιθρηνέω ἄγω καί συνοδύρομαι ὅταν δέ ἁμαρτάνω καί πλημμελέω , ὁ μέν ἔλεγχος καί ψόγος δηγμός ἐμποιόω καί μετάνοια ἐχθρός δοκέω καί κατήγορος , ὁ δέ ἐπαινέω καί κατευλογέω ὁ πράσσω ἀσπάζομαι καί νομίζω εὔνους καί φίλος . ὅσος μέν οὖν ἤ πρᾶξις ἤ λόγος ἤ σπουδάζω ὁστισοῦν ἤ σκώπτω εὐχερής ἐπαινέω καί συνεπικροτέω , εἰς ὁ πάρειμι εἰμί οὗτος καί ὁ ὑπό χείρ βλαβερός μόνος · ὅσος δέ πρός ὁ ἦθος ἐξικνέομαι ὁ ἔπαινος καί νή Ζεύς ὁ τρόπος ὁ κολακεία θιγγάνω , αὐτός ποιέω ὁ οἰκέτης ὁ μή ἀπό ὁ σωρός κλέπτω ἀλλά ἀπό ὁ σπέρμα σπέρμα γάρ ὁ πρᾶξις εἰμί ὁ διάθεσις καί ὁ ἦθος ἀρχή καί πηγή ὁ βίος διαστρέφω , ὁ ὁ ἀρετή ὄνομα ὁ κακία περιτίθημι . ἐν μέν γάρ ὁ στάσις καί ὁ πόλεμος ὁ Θουκυδίδης φημί ὅτι ὁ εἴωθα ἀξίωσις ὁ ὄνομα εἰς ὁ ἔργον ἀνταλλάσσω ὁ δικαίωσις . τόλμα μέν γάρ ἀλόγιστος ἀνδρεία φιλέταιρος νομίζω , μέλλησις δέ προμηθής δειλία εὐπρεπής , ὁ δέ σώφρων ὁ ἄνανδρος πρόσχημα , καί ὁ πρός ἅπας συνετός ἐπί πᾶς ἀργός ἐν δέ ὁ κολακεία ὁράω χρή καί παραφυλάσσω ἀσωτία μέν ἐλευθεριότης καλέω καί δειλία ἀσφάλεια , ἐμπληξία δέ ὀξύτης , μικρολογία δέ σωφροσύνη , ὁ δέ ἐρωτικός φιλοσυνήθης καί φιλόστοργος , ἀνδρεῖος δέ ὁ ὀργίλος καί ὑπερήφανος , φιλάνθρωπος δέ ὁ εὐτελής καί ταπεινός . ὡς που καί Πλάτων φημί ὁ ἐραστής κόλαξ ὁ ἐράω εἰμί ὁ μέν σιμός καλέω ἐπίχαρις , ὁ δέ γρυπός βασιλικός , μέλας δέ ἀνδρικός , λευκός δέ θεός παῖς · ὁ δέ μελίχρους ὅλος ἐραστής ποίημα εἰμί ὑποκορίζομαι καί εὔκολος φέρω ὁ ὠχρότης . καίτοι καλός μέν εἰμί πείθω ὁ αἰσχρός ἤ μέγας ὁ μικρός οὔτε χρόνος πολύς ὁ ἀπάτη σύνειμι καί βλάπτω βλάβη ἐλαφρός καί οὐ ἀνήκεστος . ὁ δέ ὁ κακία ἐθίζω ἔπαινος ὡς ἀρετή μή ἄχθομαι ἀλλά χαίρω χράω , καί ὁ αἰδέομαι ὁ ἁμαρτάνω ἀφαιρέω , οὗτος ἐπιτρίβω Σικελιώτης , ὁ Διονύσιος καί Φάλαρις ὠμότης μισοπονηρία προσαγορεύω , οὗτος Αἴγυπτος ἀπόλλυμι , ὁ Πτολεμαῖος θηλύτης καί θεοληψία καί ὀλολυγμός καί τύμπανος ἐγχάραξις εὐσέβεια ὀνομάζω καί θεός λατρεία , οὗτος ὁ Ῥωμαῖος ἦθος τηνικαῦτα παρά οὐδείς ἔρχομαι ἀνατρέπω καί ἀναιρέω , ὁ Ἀντώνιος τρυφή καί ἀκολασία καί πανηγυρισμός ἱλαρός πρᾶγμα καί φιλάνθρωπος χράω ἄφθονος αὐτός δύναμις καί τύχη ὑποκορίζομαι Πτολεμαῖος δέ τίς περιάπτω ἄλλος φορβειά καί αὐλός , τίς δέ Νέρων τραγικός ἐπάγω σκηνή καί προσωπεῖον · καί κόθορνος περιτίθημι ; οὐ ὁ ὁ κολακεύω ἔπαινος ; ὁ δέ πολύς ὁ βασιλεύς οὐ Ἀπόλλων μέν ἐάν μινυρίζω , Διόνυσος δέ ἐάν μεθύω , Ἡρακλεύς δέ ἐάν παλαίω προσαγορεύω καί χαίρω εἰς ἅπας αἰσχύνη ὑπό ὁ κολακεία ἐξάγω ;