plutarchus.quomodo-adulator-ab-amico-internoscatur-48e-74e 26
ὥσπερ οὖν κῆράς τινας ἐπούσας τῇ παρρησίᾳ πλείονας ὁρῶντες πρῶτον ἀφαιρῶμεν αὐτῆς τὴν φιλαυτίαν , εὖ μάλα φυλαττόμενοι μὴ διά τι τῶν ἰδίων οἷον ἀδικούμενοι καὶ ἀλγοῦντες ἐξονειδίζειν δοκῶμεν . οὔτε γὰρ ὑπʼ εὐνοίας ἀλλʼ ὑπʼ ὀργῆς οἴονται γίγνεσθαι τὸν ὑπὲρ αὐτοῦ τοῦ λέγοντος γιγνόμενον λόγον , οὔτε νουθεσίαν ἀλλὰ μέμψιν εἶναι . φιλικὸν γὰρ ἡ παρρησία καὶ σεμνόν , ἡ δὲ μέμψις καὶ φίλαυτον καὶ μικρολόγον . ὅθεν αἰδοῦνται τοὺς παρρησιαζομένους καὶ θαυμάζουσι , τοῖς δὲ μεμφομένοις ἀντεγκαλοῦσι καὶ καταφρονοῦσιν . ὥσπερ ὁ Ἀγαμέμνων τὸν Ἀχιλλέα παρρησιάζεσθαι δοκοῦντα μετρίως οὐχ ὑπέμεινε , τοῦ δʼ Ὀδυσσέως καθαπτομένου πικρῶς καὶ λέγοντος οὐλόμενʼ , αἴθʼ ὤφελλες ἀεικελίου στρατοῦ ἄλλου σημαίνειν εἴκει καὶ καρτερεῖ , τῷ κηδεμονικῷ τοῦ λόγου καὶ νοῦν ἔχοντι συστελλόμενος . οὗτος μὲν γὰρ οὐκ ἔχων ἰδίας πρόφασιν ὀργῆς ἐπαρρησιάζετο πρὸς αὐτὸν ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος , ἐκεῖνος δὲ διʼ αὑτὸν ἐδόκει μάλιστα χαλεπαίνειν . αὐτός γε μὴν ὁ Ἀχιλλεύς , καίπερ οὐ γλυκύθυμος ὢν οὐδʼ ἀγανόφρων ἀλλὰ δεινὸς ἀνήρ , οἷος καὶ ἀναίτιον αἰτιάασθαι παρεῖχε τῷ Πατρόκλῳ σιωπῇ καταφέρειν αὐτοῦ πολλὰ τοιαῦτα νηλεές , οὐκ ἄρα σοί γε πατὴρ ἦν ἱππότα Πηλεὺς οὐδὲ Θέτις μήτηρ · γλαυκὴ δέ σε τίκτε θάλασσα πέτραι τʼ ἠλίβατοι , ὅτι τοι νόος ἐστὶν ἀπηνής ὥσπερ γὰρ Ὑπερείδης ὁ ῥήτωρ ἠξίου σκοπεῖν Ἀθηναίους μὴ μόνον εἰ πικρός ἐστιν , ἀλλʼ εἰ προῖκα πικρός , οὕτως ἡ τοῦ φίλου νουθεσία καθαρεύουσα παντὸς ἰδίου πάθους αἰδεστόν ἐστι καὶ σεμνὸν καὶ ἀναντίβλεπτον . ἐὰν δὲ δὴ καὶ φανερός τις ἐν τῷ παρρησιάζεσθαι τὰ μὲν εἰς αὑτὸν ἁμαρτήματα τοῦ φίλου κομιδῇ προϊέμενος καὶ ἀπολείπων , ἄλλας δέ τινας αὐτοῦ πλημμελείας ἐλέγχων καὶ δάκνων ἐφʼ ἑτέροις καὶ μὴ φειδόμενος , ἄμαχος ὁ τόνος τῆς παρρησίας οὗτός ἐστι καὶ τῇ γλυκύτητι τοῦ νουθετοῦντος ἐπιτείνων τὸ πικρὸν καὶ αὐστηρὸν τῆς νουθεσίας . ὅθεν εὖ μὲν εἴρηται τὸ δεῖν ἐν ταῖς ὀργαῖς καὶ ταῖς διαφοραῖς ταῖς πρὸς τοὺς φίλους μάλιστα πράττειν τι καὶ σκοπεῖν τῶν ἐκείνοις συμφερόντων ἢ πρεπόντων , οὐχ ἧττον δὲ τούτου φιλικόν ἐστι τὸ παρορᾶσθαι καὶ ἀμελεῖσθαι δοκοῦντας αὐτοὺς ὑπὲρ ἄλλων ἀμελουμένων παρρησιάζεσθαι καὶ ὑπομιμνῄσκειν . ὡς Πλάτων ἐν ταῖς πρὸς Διονύσιον ὑποψίαις καὶ διαφοραῖς ᾐτήσατο καιρὸν ἐντυχίας · εἶθʼ ὁ μὲν ἔδωκεν , οἰόμενος ὑπὲρ αὑτοῦ τι ἔχειν μέμψασθαι τὸν Πλάτωνα καὶ διελθεῖν , ὁ δὲ Πλάτων οὕτω πως διελέχθη πρὸς αὐτόν . εἴ τινα αἴσθοιο , Διονύσιε , δυσμενῆ πεπλευκότα εἰς Σικελίαν , κακὸν τί σε ποιῆσαι βουλόμενον οὐκ ἔχοντα δὲ καιρόν , ἆρʼ ἂν ἐάσειας αὐτὸν ἐκπλεῦσαι καὶ περιίδοις ἀθῷον ἀπαλλαγέντα ; πολλοῦ δέω εἶπεν ὁ Διονύσιος ὦ Πλάτων δεῖ γὰρ οὐ τὰ ἔργα τῶν ἐχθρῶν μόνον ἀλλὰ καὶ τὴν προαίρεσιν μισεῖν καὶ κολάζειν εἰ τοίνυν εἶπεν ὁ Πλάτων ἐπʼ εὐνοίᾳ τις ἀφιγμένος τῇ σῇ δεῦρο βούλεται μὲν ἀγαθοῦ τινος αἴτιός σοι γενέσθαι , σὺ δὲ καιρὸν οὐ παρέχεις , ἄξιόν ἐστι τοῦτον ἀχαρίστως προέσθαι καὶ ὀλιγώρως ; ἐρωτήσαντος δὲ τοῦ Διονυσίου τίς ἐστιν οὗτος , Αἰσχίνης εἶπεν ἀνὴρ τῷ τε ἤθει παρʼ ὁντινοῦν τῶν Σωκράτους ἑταίρων ἐπιεικὴς καὶ τῷ λόγῳ δυνατὸς ἐπανορθοῦν οἷς συνείη · πλεύσας δὲ δεῦρο πολλὴν θάλατταν , ὡς συγγένοιτό σοι διὰ φιλοσοφίας , ἠμέληται ταῦθʼ οὕτως ἐκίνησε τὸν Διονύσιον , ὥστε τὰς μὲν χεῖρας τῷ Πλάτωνι εὐθὺς περιβαλεῖν καὶ κατασπάζεσθαι , τὴν εὐμένειαν καὶ τὴν μεγαλοφροσύνην ἀγάμενον , τοῦ δʼ Αἰσχίνου καλῶς καὶ μεγαλοπρεπῶς ἐπιμεληθῆναι .
Lemmas: ὥσπερ οὖν κήρ τις ἔπειμι ὁ παρρησία πολύς ὁράω πρῶτος ἀφαιρέω αὐτός ὁ φιλαυτία , εὖ μάλα φυλάσσω μή διά τις ὁ ἴδιος οἷος ἀδικέω καί ἀλγέω ἐξονειδίζω δοκέω . οὔτε γάρ ὑπό εὔνοια ἀλλά ὑπό ὀργή οἴομαι γίγνομαι ὁ ὑπέρ αὐτός ὁ λέγω γίγνομαι λόγος , οὔτε νουθεσία ἀλλά μέμψις εἰμί . φιλικός γάρ ὁ παρρησία καί σεμνός , ὁ δέ μέμψις καί φίλαυτος καί μικρολόγος . ὅθεν αἰδέομαι ὁ παρρησιάζομαι καί θαυμάζω , ὁ δέ μέμφομαι ἀντεγκαλέω καί καταφρονέω . ὥσπερ ὁ Ἀγαμέμνων ὁ Ἀχιλλεύς παρρησιάζομαι δοκέω μέτριος οὐ ὑπομένω , ὁ δέ Ὀδυσσεύς καθάπτω πικρός καί λέγω ὄλλυμι , εἴθε ὀφέλλω ἀεικέλιος στρατός ἄλλος σημαίνω εἴκω καί καρτερέω , ὁ κηδεμονικός ὁ λόγος καί νόος ἔχω συστέλλω . οὗτος μέν γάρ οὐ ἔχω ἴδιος πρόφασις ὀργή παρρησιάζομαι πρός αὐτός ὑπέρ ὁ Ἑλλάς , ἐκεῖνος δέ διά ἑαυτοῦ δοκέω μάλα χαλεπαίνω . αὐτός γε μήν ὁ Ἀχιλλεύς , καίπερ οὐ γλυκύθυμος εἰμί οὐδέ ἀγανόφρων ἀλλά δεινός ἀνήρ , οἷος καί ἀναίτιος αἰτιάομαι παρέχω ὁ Πάτροκλος σιωπή καταφέρω αὐτός πολύς τοιοῦτος νηλής , οὐ ἄρα σύ γε πατήρ εἰμί ἱππότης Πηλεύς οὐδέ Θέτις μήτηρ · γλαυκός δέ σύ τίκτω θάλασσα πέτρα τε ἠλίβατος , ὅτι σύ νόος εἰμί ἀπηνής ὥσπερ γάρ Ὑπερείδης ὁ ῥήτωρ ἀξιόω σκοπέω Ἀθηναῖος μή μόνος εἰ πικρός εἰμί , ἀλλά εἰ προίξ πικρός , οὕτως ὁ ὁ φίλος νουθεσία καθαρεύω πᾶς ἴδιος πάθος αἰδεστός εἰμί καί σεμνός καί ἀναντίβλεπτος . ἐάν δέ δή καί φανερός τις ἐν ὁ παρρησιάζομαι ὁ μέν εἰς ἑαυτοῦ ἁμάρτημα ὁ φίλος κομιδῇ προίημι καί ἀπολείπω , ἄλλος δέ τις αὐτός πλημμέλεια ἐλέγχω καί δάκνω ἐπί ἕτερος καί μή φείδομαι , ἄμαχος ὁ τόνος ὁ παρρησία οὗτος εἰμί καί ὁ γλυκύτης ὁ νουθετέω ἐπιτείνω ὁ πικρός καί αὐστηρός ὁ νουθεσία . ὅθεν εὖ μέν λέγω ὁ δέω ἐν ὁ ὀργή καί ὁ διαφορά ὁ πρός ὁ φίλος μάλα πράσσω τις καί σκοπέω ὁ ἐκεῖνος συμφέρω ἤ πρέπω , οὐ ἥσσων δέ οὗτος φιλικός εἰμί ὁ παροράω καί ἀμελέω δοκέω αὐτός ὑπέρ ἄλλος ἀμελέω παρρησιάζομαι καί ὑπομιμνῄσκω . ὡς Πλάτων ἐν ὁ πρός Διονύσιος ὑποψία καί διαφορά αἰτέω καιρός ἐντυχία · εἶτα ὁ μέν δίδωμι , οἴομαι ὑπέρ ἑαυτοῦ τις ἔχω μέμφομαι ὁ Πλάτων καί διέρχομαι , ὁ δέ Πλάτων οὕτως πως διαλέγω πρός αὐτός . εἰ τις αἰσθάνομαι , Διονύσιος , δυσμενής πλέω εἰς Σικελία , κακός τίς σύ ποιέω βούλομαι οὐ ἔχω δέ καιρός , ἆρα ἄν ἐάω αὐτός ἐκπλέω καί περιοράω ἀθῷος ἀπαλλάσσω ; πολύς δέω λέγω ὁ Διονύσιος ὦ Πλάτων δέω γάρ οὐ ὁ ἔργον ὁ ἐχθρός μόνος ἀλλά καί ὁ προαίρεσις μισέω καί κολάζω εἰ τοίνυν λέγω ὁ Πλάτων ἐπί εὔνοια τις ἀφικνέομαι ὁ σός δεῦρο βούλομαι μέν ἀγαθός τις αἴτιος σύ γίγνομαι , σύ δέ καιρός οὐ παρέχω , ἄξιος εἰμί οὗτος ἀχάριστος προίημι καί ὀλίγωρος ; ἐρωτάω δέ ὁ Διονύσιος τίς εἰμί οὗτος , Αἰσχίνης λέγω ἀνήρ ὁ τε ἦθος παρά ὅστις ὁ Σωκράτης ἑταῖρος ἐπιεικής καί ὁ λόγος δυνατός ἐπανορθόω ὅς σύνειμι · πλέω δέ δεῦρο πολύς θάλασσα , ὡς συγγίγνομαι σύ διά φιλοσοφία , ἀμελέω οὗτος οὕτως κινέω ὁ Διονύσιος , ὥστε ὁ μέν χείρ ὁ Πλάτων εὐθύς περιβάλλω καί κατασπάζομαι , ὁ εὐμένεια καί ὁ μεγαλοφροσύνη ἄγαμαι , ὁ δέ Αἰσχίνης καλός καί μεγαλοπρεπής ἐπιμελέομαι .